తులసీమూలమృత్స్నైవ స్నానం కుర్యాద్విశేషతః । తేన తీర్థే కృతం స్నానం యావచ్చాంగే చ మృత్తికా
తులసి వేరులోని మట్టితో ప్రత్యేకంగా స్నానం చేస్తే, ఆ మట్టి శరీరంపై ఉన్నంతవరకు, పవిత్ర తీర్థంలో స్నానం చేసిన ఫలితం లభిస్తుంది.
తదీయ యాతు మంజర్యా పూజనం చ కరోతి యః । నానాపుష్పైః కృతా పూజా యావచ్చంద్రదివాకరౌ
తులసి మొక్కలోని మంజరి తీసుకుని పూజ చేసినవాడు, ఎన్నో రకాల పువ్వులతో చేసిన ఆ పూజ, చంద్రుడు సూర్యుడు ఉన్నంతకాలం నిలిచిపోతుంది.
యస్మిన్గృహేఽవతిష్ఠేత తులసీ వృక్షవాటికా । దర్శనాత్స్పర్శనాచ్చైవ బ్రహ్మహత్యాదిపాతకమ్ । తత్సర్వం విలయం యాతి దర్శనేనైవ నారద
ఏ ఇంట్లో తులసి మొక్కల తోట ఉంటుందో, ఆ తోటను చూసినా, తాకినా, బ్రహ్మహత్య వంటి పాపాలన్నీ నశిస్తాయి, ఓ నారదా! కేవలం చూసినద్వారానే అవి పోతాయి.
మహాదేవ ఉవాచ- అథాన్యత్తే ప్రవక్ష్యామి శృణుష్వైకాగ్రమానసః । న కస్యాపి చ కథితం శృణు దేవర్షిసత్తమ
మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు—ఇప్పుడు నేను నీకు ఇంకొకటి చెబుతాను, మనస్సు ఏకాగ్రంగా పెట్టి విను. ఇది ఇప్పటివరకు ఎవరికీ చెప్పలేదు, ఓ మునిశ్రేష్ఠా! విను.
యత్ర యత్ర గృహే గ్రామే వనే వా తులసీ భవేత్ । తత్ర తత్ర జగత్స్వామీ ప్రీతాత్మా చ వసేద్ధరిః
ఇంటి లోనైనా, గ్రామంలోనైనా, అటవిలోనైనా తులసి మొక్క ఉన్నచోట, అక్కడ జగత్తుకు అధిపతియైన హరిదేవుడు సంతోషంతో నివసిస్తాడు.
గృహే తస్మిన్న దారిద్ర్యం నాయోగో బంధుసంభవః । న దుఃఖం న భయం రోగస్తులసీ యత్ర తిష్ఠతి
తులసి ఉన్న ఇంట్లో దారిద్ర్యం ఉండదు, బంధువుల వల్ల కలిగే దుస్థితి ఉండదు, బాధ, భయం, వ్యాధి ఏదీ ఉండదు.
సర్వత్ర తులసీ పుణ్యా పుణ్యక్షేత్రే విశేషతః । సంనిధౌ తస్య దేవస్య రోపణాత్పృథివీతలే
తులసి ఎక్కడైనా పవిత్రమే, పవిత్రక్షేత్రాలలో మరింత విశిష్టత ఉంటుంది. ఆ దేవుని సన్నిధిలో భూమిపై తులసిని నాటితే,
తేషాం విష్ణుపదం నిత్యం తులస్యారోపణే కృతే । ఉత్పాదాన్దారుణాన్రోగాన్దుర్నిమిత్తాన్యనేకశః । తులస్యాభ్యర్చితే భక్త్యా హంత శాంతికరో హరిః
తులసి మొక్కను నాటినవారికి విష్ణులొక స్థానం నిత్యం లభిస్తుంది. భక్తితో తులసిని పూజిస్తే, హరిదేవుడు అనేక తీవ్రమైన వ్యాధులు, అపశకునాలు తొలగించి శాంతిని ప్రసాదిస్తాడు.
తులసీగంధమాఘ్రాయ యత్ర గచ్ఛతి మారుతః । దిశో దశ చ తాః పూతా భూతగ్రామశ్చతుర్విధః
తులసి సువాసన గాలి ఎక్కడికి పోయిన, ఆ పది దిక్కులన్నీ పవిత్రమవుతాయి. నాలుగు రకాల భూతాలూ శుద్ధమవుతారు.
యస్మిన్గృహే మునిశ్రేష్ఠ తులసీమూలమృత్తికా । సర్వదా తత్ర తిష్ఠంతి దేవతాశ్చ శివో హరిః
మునిశ్రేష్ఠా! ఎవరింట్లోనైనా తులసి మొక్క వేరుకు మట్టి ఉంటే, అక్కడ ఎప్పుడూ దేవతలు, శివుడు, హరిదేవుడు నివసిస్తారు.
తులసీవనజా ఛాయా యత్ర యత్ర భవేద్దివజ । తర్పణం కురుతే తత్ర పితౄణాం దత్తమక్షయమ్
ఎక్కడైనా తులసి తోట నీడ పడితే, అక్కడ పితృదేవతలకు చేసిన తర్పణం ఎప్పటికీ నశించదు.
తస్య మూలే స్థితో బ్రహ్మా మధ్యే దేవో జనార్దనః । మంజర్యాం వసతే రుద్రః తులసీ తేన పావనీ
తులసి వేరులో బ్రహ్మదేవుడు, మధ్యలో జనార్దనుడు, పుష్పంలో రుద్రుడు వాసం చేస్తారు. అందుకే తులసి పవిత్రతను ఇస్తుంది.
వినా యస్తులసీం కుర్యాత్సంధ్యాకాలే తు మార్జనమ్ । తత్సర్వం రాక్షసహృతం నరకం చ ప్రయచ్ఛతి
తులసి లేకుండా సంధ్యాకాలంలో శుద్ధి చేసేవాడు, అతని ఆ పుణ్యమంతా రాక్షసులు తీసుకుపోయి, నరకానికి దారి తీస్తుంది.
తులసీపత్రగలితం తోయం యః శిరసావహేత్ । గంగాఫలమవాప్నోతి శతధేనుఫలం లభేత్
తులసి ఆకుల నుండి జారిన నీటిని తలపై పోసుకున్నవాడు, గంగా స్నాన ఫలం, వంద గోవుల దానం చేసిన ఫలం పొందుతాడు.
శివాలయే విశేషేణ రోపయేత్తులసీం యది । బీజసంఖ్యా వసేత్స్వర్గే ప్రత్యేకం యుగసంఖ్యయా
శివాలయంలో ప్రత్యేకంగా తులసి మొక్క నాటితే, ప్రతి విత్తనానికి యుగాల సంఖ్యతో స్వర్గంలో నివసించే ఫలం లభిస్తుంది.
ఉమయా తు పురా దేవి శంకరార్థం హిమాలయే । రోపితాః శతవృక్షాస్తు తులస్యాః ప్రణతోఽస్మ్యహమ్
దేవీ! పూర్వం ఉమాదేవి శంకరునికోసం హిమాలయాల్లో వంద తులసి చెట్లు నాటింది. వాటికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
పర్వణ్యవసరే యస్తు శ్రావణే చాథ రోపయేత్ । సంక్రాంతిదివసే చైవ తులసీ చాతిపుణ్యదా
ఎవరైనా పర్వదినాల్లో, శ్రావణ మాసంలో, లేదా సంక్రాంతి రోజున తులసి నాటితే, తులసి అపారమైన పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది.
తులసీం పూజయేన్నిత్యం దరిద్ర ఈశ్వరో భవేత్ । సర్వసిద్ధికరామూర్తిః కృష్ణః కీర్తిం దదాతి చ
తులసిని ప్రతిరోజూ పూజించే వాడు, ఎంత దరిద్రుడైనా, ప్రభువుగా మారతాడు. కృష్ణుడు అన్ని సిద్ధులు ఇచ్చి, కీర్తిని ప్రసాదిస్తాడు.
శాలగ్రామశిలా యత్ర తత్ర సంనిహితో హరిః । తత్ర స్నానం చ దానం చ వారాణస్యాం శతాధికమ్
శాలగ్రామ శిల ఉన్న చోట హరిదేవుడు స్వయంగా ఉంటాడు. అక్కడ స్నానం చేయడం, దానం చేయడం, వారణాసిలో చేసినదానికంటే వంద రెట్లు ఎక్కువ ఫలం ఇస్తుంది.
కురుక్షేత్రం ప్రయాగం చ నైమిషారణ్యమేవ చ । తస్య కోటిగుణం పుణ్యం శాలగ్రామశిలార్చనాత్
కురుక్షేత్రం, ప్రయాగం, నైమిశారణ్యం — ఈ ప్రాంతాల్లో శాలగ్రామ శిలను పూజిస్తే, కోటి రెట్లు ఎక్కువ పుణ్యం లభిస్తుంది.
శాలగ్రామమయీ ముద్రా సంస్థితా యత్ర హి క్వచిత్ । వారాణస్యాం చ యత్పుణ్యం సర్వం తత్రైవ తద్భవేత్
ఎక్కడైనా శాలగ్రామంతో చేసిన ఉంగరం ఉంటే, వారణాసిలో లభించే పుణ్యం అంతా అక్కడే లభిస్తుంది.
బ్రహ్మహత్యాదికం పాపం యత్కించిత్కురుతే నరః । తత్సర్వం నాశయేదాశు శాలగ్రామశిలార్చనాత్
బ్రహ్మహత్య వంటి ఎంతటి పాపం చేసినా, శాలగ్రామ శిలను పూజిస్తే ఆ పాపాలన్నీ వెంటనే నశిస్తాయి.
నారదఉవాచ- ఏవం తులస్యా మాహాత్మ్యం త్వత్ప్రసాదాచ్ఛ్రుతం మయా । సాంప్రతం తు సమాచక్ష్వ త్రిరాత్రం తులసీవ్రతమ్
నారదుడు ఇలా అన్నాడు — ప్రభూ! మీ కృపతో తులసి మహిమను నేను విన్నాను. ఇప్పుడు మూడు రాత్రుల తులసి వ్రతం గురించి చెప్పండి.
సదాశివ ఉవాచ- శృణు విప్ర మహాబుద్ధే వ్రతమేతత్పురాతనమ్ । యచ్ఛ్రుత్వా సర్వపాపేభ్యో ముచ్యతే నాత్ర సంశయః
సదాశివుడు ఇలా అన్నాడు — మహాబుద్ధిశాలి బ్రాహ్మణా! ఈ పాత వ్రతాన్ని విను. దీని వలన అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి కలుగుతుంది — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
పురా రైభ్యంతరే కల్పే రాజా హ్యాసీత్ప్రజాపతిః । తస్య భార్యా చ విఖ్యాతా చంద్రరూపా మహాసతీ
పూర్వం రైభ్య కాలంలో ఒక రాజు ప్రజాపతి ఉండేవాడు. అతని భార్య చంద్రవదన, మహాసతీగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
సా వై వ్రతమిదం చక్రే సర్వకామఫలప్రదమ్ । త్రిరాత్రం తు వ్రతం తస్యా ధర్మకామార్థ మోక్షదమ్
ఆమె ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించింది. ఇది అన్ని కోరికలు తీర్చే వ్రతం. ఆమె చేసిన మూడు రాత్రుల వ్రతం ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షాన్ని ప్రసాదించింది.
సఫలం జీవితం తేషాం యైః శ్రుతం తులసీవ్రతమ్ । కార్తికే శుక్లపక్షే తు నవమ్యాం చైవ నారద
కార్తీక మాసంలో శుక్లపక్షం తొమ్మిదవ రోజున తులసీ వ్రతాన్ని వినినవారికి, నారదా, వారి జీవితం ఫలప్రదంగా ఉంటుంది.
నియమస్థో వ్రతీ తిష్ఠేద్భూమిశాయీ జితేంద్రియః । వ్రతం త్రిరాత్రముద్దిశ్య శుచిః సంయతమానసః
వ్రతదారి నియమంగా భూమిపై పడుకుని, ఇంద్రియాలను నియంత్రించుకుని, మూడు రాత్రులు పవిత్రంగా, మనస్సు నిగ్రహించి వ్రతాన్ని ఆచరిస్తాడు.
స్వపేన్నియమపూర్వం తు తులసీవనసంనిధౌ । తతో మధ్యాహ్నసమయే నద్యాదౌ విమలే జలే
తులసీ తోట దగ్గర నియమాలు పాటించి నిద్రిస్తాడు. ఆ తరువాత మధ్యాహ్న సమయంలో నది లేదా సరస్సులోని స్వచ్ఛమైన నీటిలో స్నానం చేస్తాడు.
స్నానం కృత్వా పితౄన్దేవాంస్తర్పయేద్విధిపూర్వకమ్ । సువర్ణం కారయేద్దేవం లక్ష్మ్యా సహ జనార్దనమ్
స్నానం చేసి, పితృదేవతలకు, దేవతలకు విధిగా తర్పణం చేసి, లక్ష్మీతో కూడిన జనార్దనుని బంగారంతో తయారు చేయాలి.