దేవతాయతనం ప్రాజ్ఞా దేవానాం చైవ సత్రిణామ్ । నాక్రామేత్కామతశ్ఛాయాం బ్రాహ్మణానాం చ గోరపి
తెలివైనవాడు దేవాలయం, దేవతలు, యజ్ఞకర్తలు, బ్రాహ్మణులు, ఆవు వీరి నీడ మీద కోరికతో అడుగు పెట్టకూడదు.
స్వాం తు నాక్రామయేచ్ఛాయాం పతితాద్యైర్న రోగిభిః । నాంగారభస్మకేశాదిష్వధితిష్ఠేత్కదాచన
తన నీడ మీద, పతితులు లేదా రోగుల నీడ మీద అడుగు పెట్టకూడదు. బూడిద, ఎండు మంట, జుట్టు మొదలైన వాటిపై నిలబడి ఉండకూడదు.
వర్జయేన్మార్జనీ రేణుం స్నానవస్త్ర ఘటోదకమ్ । న భక్షయేదభక్ష్యాణి నాపేయం చ పిబేద్ద్విజః
మార్జనితో వచ్చిన ధూళిని, స్నానవస్త్రం లేదా గడితో వచ్చిన నీటిని దూరంగా ఉంచాలి. ద్విజుడు నిషిద్ధమైనదాన్ని తినకూడదు, తాగకూడదు.
వ్యాస ఉవాచ- నాద్యాచ్ఛూద్రస్య విప్రోన్నం మోహాద్వా యది కామతః । స శూద్రయోనిం వ్రజతి యస్తు భుంక్తే త్వనాపది
వ్యాసుడు చెప్పాడు — బ్రాహ్మణుడు శూద్రుని అన్నాన్ని మోసంతోనైనా, కోరికతోనైనా తినకూడదు. ఎవరు అవసరం లేకుండా తింటారో వారు శూద్రుని గర్భంలో జన్మిస్తారు.
షణ్మాసాన్యో ద్విజో భుంక్తే శూద్రస్యాన్నం విగర్హితమ్ । జీవన్నేవ భవేచ్ఛూద్రో మృతః శ్వా చాభిజాయతే
ఒక ద్విజుడు ఆరు నెలలు శూద్రుని తినకూడని అన్నం తింటే, బ్రతికుండగానే శూద్రుడవుతాడు; చనిపోయాక కుక్కగా పుట్టుతాడు.
బ్రాహ్మణక్షత్రియవిశాం శూద్రస్య చ మునీశ్వరాః । యస్యాన్నేనోదరస్థేన మృతస్తద్యోనిమాప్నుయాత్
మహర్షులారా, బ్రాహ్మణుడు, క్షత్రియుడు, వైశ్యుడు, శూద్రుడు ఎవరు ఇతరుల అన్నం తిని చనిపోతే, వారు ఆ వర్గంలోనే మళ్లీ జన్మిస్తారు.
రాజాన్నం వర్తకాన్నం చ షంఢాన్నం చర్మ్మకారిణామ్ । గణాన్నం గణికాన్నం చ షడన్నం చ వివర్జయేత్
రాజు, పక్షులవేటగాడు, నపుంసకుడు, చర్మకారుడు, సంఘ సభ్యుడు, వేశ్య — వీరి అన్నం, అలాగే ఆరు రకాల అన్నాలు తినకూడదు.
చక్రోపజీవి రజక తస్కరధ్వజినాం తథా । గాంధర్వలోహకారాన్నం మృతకాన్నం వివర్జయేత్
చక్రంతో జీవనం సాగించే వారు, దుప్పట్లు కడిగేవారు, దొంగలు, జెండా పట్టేవారు, సంగీతకారులు, కమ్మరి, చనిపోయినవారి అన్నం తినకూడదు.
కులాల చిత్రకారాన్నం వార్ధుషేః పతితస్య చ । పౌనర్భవచ్ఛత్రికయోరభిశప్తస్య చైవ హి
కుండలు చేయువారు, చిత్రకారులు, గడ్డకట్టేవారు, పతితులు, మళ్లీ పెళ్లి చేసుకున్న మహిళలు, గొడుగు తయారు చేసేవారు, శాపగ్రస్తుల అన్నం కూడా తినరాదు.
సువర్ణకార శైలూష వ్యాధ వంధ్యాతురస్య చ । చికిత్సకస్య చైవాన్నం పుంశ్చల్యా దండకస్య చ
బంగారు పనివారు, నటులు, వేటగాళ్లు, బంధ్యలు లేదా రోగులు, వైద్యులు, వేశ్యలు, శిక్షకులు — వీరి అన్నం కూడా తినరాదు.
స్తేన నాస్తికయోరన్నం దేవతానిందకస్య చ । సోమవిక్రయిణశ్చాన్నం శ్వపాకస్య విశేషతః
దొంగలు, దేవుళ్లను నిందించే వారు, నాస్తికులు, సోమరసం అమ్మేవారు, ముఖ్యంగా చండాళులకు వండే వారి అన్నం తినకూడదు.
భార్య్యాజితస్య చైవాన్నం యస్య చోపపతిర్గృహే । ఉత్సృష్టస్య కదర్యస్య తథైవోచ్ఛిష్టభోజినః
భార్య చేతిలో ఓడిపోయినవాడు, ఇంట్లో భార్యకి పరపురుషుడు ఉన్నవాడు, వదిలిపెట్టబడినవాడు, దురాశపడి ఉండేవాడు, మిగిలిన అన్నం తినేవాడు — వీరి అన్నం కూడా తినరాదు.
పాపీయోన్నం చ సంఘాన్నం శస్త్రాజీవస్య చైవ హి । భీతస్య రుదితస్యాన్నమవక్రుష్టం పరిక్షతమ్
పాపులు, సమూహంగా తినే వారు, ఆయుధాలతో జీవనం సాగించే వారు, భయపడేవారు, ఏడుస్తున్నవారు, తక్కువగా చూసిన లేదా చెడిపోయిన అన్నం తినకూడదు.
బ్రహ్మద్విషః పాపరుచేః శ్రాద్ధాన్నం మృతకస్య చ । వృథాపాకస్య చైవాన్నం శావాన్నం చాతురస్య చ
బ్రహ్మను ద్వేషించే వారు, చెడు రుచిగలవారు, శ్రాద్ధంలో ఇచ్చే అన్నం, చనిపోయినవారి అన్నం, వృథాగా వండినది, మృతదేహానికి ఇచ్చినది, నాలుగు కళ్లవారి అన్నం తినరాదు.
అప్రజానాం తు నారీణాం కృతఘ్నస్య తథైవ చ । కారుకాన్నం విశేషేణ శస్త్రవిక్రయిణస్తథా
పిల్లలు లేని మహిళలు, కృతఘ్నులు, ముఖ్యంగా వృత్తిదారులు, ఆయుధాలు అమ్మేవారు — వీరి అన్నం కూడా తినరాదు.
శౌండాన్నం ఘాంటికాన్నం చ భిషజామన్నమేవ చ । విద్వత్ప్రజననస్యాన్నం పరివేత్రన్నమేవ చ
మద్యం తాగేవారు, గంటలు అమ్మేవారు, వైద్యులు, ఇతరులకు పిల్లలు పుట్టించే వారు, పనివారు — వీరి అన్నం కూడా తినరాదు.
పునర్భువో విశేషేణ తథైవ దిధిషూపతేః । అవజ్ఞాతం చావధూతం సరోషం విస్మయాన్వితమ్
మళ్లీ పెళ్లయిన మహిళలు, పరస్త్రీపై ఆశ పెట్టినవారు, తక్కువగా చూసిన, త్రోసిపారేసిన, కోపంతో లేదా ఆశ్చర్యంతో ఇచ్చిన అన్నం తినరాదు.
గురోరపి న భోక్తవ్యమన్నం సంస్కారవర్జితమ్ । దుష్కృతం హి మనుష్యస్య సర్వమన్నే వ్యవస్థితమ్
గురువు ఇచ్చిన అన్నమైనా శుద్ధి లేకపోతే తినకూడదు. ఎందుకంటే, మనిషి చేసిన పాపాలన్నీ అన్నంలోనే ఉంటాయి.
యో యస్యాన్నం సమశ్నాతి స తస్యాశ్నాతి కిల్బిషమ్ । అర్ద్ధకా కులం మిత్రం చ గోపాలో వాహనాపి తౌ
ఎవరు ఎవరి అన్నం తింటారో, వారి పాపాన్ని కూడా తింటారు. ఆ పాపంలో సగం కుటుంబానికి, మిత్రులకు, గోవులను కాపాడేవారికి, వాహనానికీ చేరుతుంది.
ఏతే శూద్రేషు భోజ్యాన్నా యశ్చాత్మానం నివేదయేత్ । కుశీలవః కుంభకశ్చ క్షేత్రకర్మక ఏవ చ
శూద్రులలో తినదగ్గ అన్నాలు ఇవే: తనను తాను అర్పించేవాడు, నటుడు, కుండకారుడు, పొలంలో పని చేసే వాడు.
ఏతే శూద్రేషు భోజ్యాన్నా దృష్ట్వా స్వల్పగుణం బుధైః । పాయసం స్నేహపక్వం చ గోరసశ్చైవ సక్తవః
శూద్రులలో తినదగ్గ అన్నాలు — బుద్ధిమంతులు తక్కువ తప్పు ఉన్నాయని భావిస్తే — పాయసం, నెయ్యితో వండినది, ఆవుపాలు, అట్టలు.
పిణ్యాకం చైవ తైలం చ శూద్రాద్గ్రాహ్యం ద్విజాతిభిః । వృంతాకం నాలికాశాకం కుసుంభం భస్మకం తథా
నువ్వుల పొడి, నూనె — ఇవి శూద్రుని నుండి ద్విజులు తీసుకోవచ్చు. వంకాయ, ఆకుకూరలు, కుసుంబ, భస్మక ధాన్యం కూడా తీసుకోవచ్చు.
పలాండుం లశునం శుక్తం నిర్య్యాసం చైవ వర్జయేత్ । ఛత్రాకం విడ్వరాహం చ స్విన్నం పీయూషమేవ చ
ఉల్లిపాయలు, వెల్లుల్లి, పులిసిన పదార్థాలు, రసాలు, పుట్టగొడుగులు, అడవి పంది, ఉడికించిన ఆహారం, అమృతం — ఇవన్నీ తినకుండా ఉండాలి.
విలయం విముఖం చైవ కోరకాణి వివర్జయేత్ । గృంజనం కింశుకం చైవ కూష్మాండం చ తథైవ చ
ఎండిపోయిన లేదా పచ్చికుండిన పువ్వు ముద్దలు, తామర పువ్వు, కింశుక పువ్వు, బొప్పాయి — ఇవి కూడా తినకూడదు.
ఉదుంబరమలాబుం చ జగ్ధ్వా పతతి వై ద్విజః । తథా కృసరసంయావౌ పాయసాపూపమేవ చ
ఉడుంబర పండు, బుట్టల బొప్పాయి తినిన ద్విజుడు తన స్థానం కోల్పోతాడు; అలాగే కృషర, అన్నపిండి, పాల అన్నం, మధుర పిండి తినినవారు కూడా.
అనుపాకృత మాంసం చ దేవాన్నాని హవీంషి చ । యవాగూం మాతులిగం చ మత్స్యానప్యనుపాకృతాన్
పాచిపోని మాంసం, దేవతలకు నైవేద్యం, హవిస్సు, యవగూ, మామిడి, పాచిపోని చేపలు — ఇవన్నీ తినకూడదు.
నీపం కపిత్థం ప్లక్షం చ ప్రయత్నేన వివర్జయేత్ । పిణ్యాకం చోద్ధృతస్నేహం దేవధాన్యం తథైవ చ
నీప, కబిత, ప్లక్ష వృక్షాల ఫలాలను ఎంతో జాగ్రత్తగా దూరంగా ఉంచాలి; పిండి, తీసిన నెయ్యి, అడవి ధాన్యాలు కూడా తినకూడదు.
రాత్రౌ చ తిలసంబంధం ప్రయత్నేన దధి త్యజేత్ । నాశ్నీయాత్పయసా తక్రం నాభక్ష్యానుపయోజయేత్
రాత్రి సమయంలో నువ్వులతో కలిపిన పెరుగు తినకుండా జాగ్రత్త పడాలి; పాలతో మజ్జిగ తాగకూడదు, నిషిద్ధమైనవి తినకూడదు.
కృమిదుష్టం భావదుష్టం మృత్సంసర్గం చ వర్జయేత్ । కృమికీటావపన్నం చ సుహృత్క్లేదం చ నిత్యశః
పురుగులు పాడుచేసినవి, స్వభావంగా అపవిత్రమైనవి, మట్టితో కలిసినవి, పురుగులు లేదా క్రిములు పడినవి, మిత్రుడు తడిపినవి — ఇవన్నీ ఎప్పుడూ దూరంగా ఉంచాలి.
శ్వాఘ్రాతం చ పునః సిద్ధం చండాలావేక్షితం తథా । ఉదక్యయా చ పతితైర్గవా సంఘ్రాతమేవ చ
పిల్లి వాసన వేసినవి, మళ్లీ వండినవి, చండాలుడు చూసినవి, మాసికస్త్రీ వాసన వేసినవి, పడిపోయిన ఆవు వాసన వేసినవి — ఇవన్నీ తినకూడదు.