గోవిందారాధనే సమ్యగ్యథా వై సౌఖ్యమింద్రియమ్ । మాహాత్మ్యశ్రవణాదస్యా ద్వారకాయాస్తథా నృప
ఓ రాజా! గోవిందుని సక్రమంగా పూజించడంలో మన ఇంద్రియాలకు కలిగే ఆనందం ఎలాగో, అలాగే ఈ ద్వారకా మహాత్మ్యాన్ని వినడంలో కూడా అంతే సంతోషం కలుగుతుంది.
సూర్యేందుగ్రహణే దానాత్సువర్ణపలవింశతేః । యత్ఫలం శృణ్వతైతస్యా మాహాత్మ్యం తదవాప్యతే
సూర్య గ్రహణం లేదా చంద్ర గ్రహణ సమయంలో ఇరవై తులాల బంగారం దానం చేసిన ఫలితం ఎంత ఉందో, ఈ ద్వారకా మహాత్మ్యాన్ని శ్రద్ధగా వినేవారికి కూడా అదే ఫలితం లభిస్తుంది.
విమలస్య సుతప్రాప్తిం శ్రుత్వా సుత ఇహాప్యతే । తత్సఖ్యుర్భక్తిలాభం చ లభ్యతే భక్తిరుత్తమా
పవిత్రమైన కుమార ప్రాప్తి కథను వినేవారికి ఇక్కడ కుమారుడు కలుగుతాడు; అలాగే అతని మిత్రుడికి లభించిన ఉత్తమమైన భక్తి కూడా వారికి దక్కుతుంది.
రాక్షసీనాం విమోక్షం యః శృణోతి శ్రద్ధయాన్వితః । స యాతి తా ఇవ శ్రేష్ఠం విమానేన సురాలయమ్
రాక్షసస్త్రీల విమోచనాన్ని శ్రద్ధతో వినేవాడు, వారు వెళ్లినట్లే, అద్భుతమైన విమానంలో దేవతల లోకానికి చేరుకుంటాడు.
నృపవరమహిమా తే వర్ణితో ద్వారకాయాస్త్రిభువనజనసేవ్యా శక్రతీర్థస్థితాయాః । కిమపరమతిపుణ్యం వర్ణయామి త్వదగ్రే కథయ న హి విధేయః శ్రేయసి స్వే విలంబః
మహారాజు, మూడు లోకాలవారు పూజించే, ఇంద్రతీర్థంలో ఉన్న ద్వారకా మహిమను నేను వివరించాను. ఇకపై మరేదైనా గొప్ప పుణ్యాన్ని నీ ముందు చెప్పాలా? చెప్పు, ఎందుకంటే శ్రేయస్సు కోసం ఆలస్యం చేయకూడదు.
ఇతి శ్రీపాద్మే మహాపురాణే పంచపంచాశత్సాహస్ర్యాం సంహితాయాముత్తరఖండే కాలిన్దీ। మాహాత్మ్యే ద్వారకాయాఖ్యానంనామ అష్టాధికద్విశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మమహాపురాణంలో, ఉత్తరకాండలో, కాలింది మహాత్మ్యంలో ద్వారకా కథనంగా పేరుగల రెండువందల ఎనిమిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
యుధిష్ఠిర ఉవాచ- సౌభరే కస్య తీర్థస్య మాహాత్మ్యం నారదో మునిః । వర్ణయామాస శిబయే శక్రతీర్థగతస్య చ
యుధిష్ఠిరుడు ఇలా అడిగాడు — ఓ మునీశ్వరా! నారదుడు శిబికి ఇంద్రతీర్థానికి వెళ్లినప్పుడు ఏ తీర్థ మహిమను వివరించాడు?
అతస్తు మమ శుశ్రూషా జాయతే మునిపుంగవః । శివినారదసంవాదం బ్రూహి పుణ్యం నతాయ మే
కాబట్టి, మునిశ్రేష్ఠా! నాకు శిబి-నారదుల సంభాషణ వినాలనే ఆసక్తి కలిగింది. నీ అమృతమైన మాటలు వినాలని నేను తలవంచి కోరుతున్నాను.
సౌభరిరువాచ- ధర్మరాజ శిబీరాజా శ్రుత్వా నారదవర్ణితమ్ । ద్వారకాయాస్తు మాహాత్మ్యం తమేవాపృచ్ఛదాదరాత్
సౌభరి ఇలా అన్నాడు — ధర్మరాజా! నారదుడు చెప్పిన ద్వారకా మహిమను వినిన శిబిరాజు, మరింత ఆరాధనతో అతన్ని అడిగాడు.
శిబిరువాచ- బ్రహ్మాంగజ సురశ్రేష్ఠ శ్రుతం మాహాత్మ్యముత్తమమ్ । ఇంద్రప్రస్థతటస్థాయా ద్వారకాయా మయాద్భుతమ్
శిబి ఇలా అన్నాడు — బ్రహ్మపుత్రా! దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా! ఇంద్రప్రస్థ తీరాన ఉన్న ద్వారకా మహిమను నేను విని, అది నాకు అద్భుతంగా అనిపించింది.
అయోధ్యాయాం యది మునే కించిదస్తి పవిత్రకమ్ । చరితం మమ తద్బ్రూహి పిపాసోస్త్వద్వచోఽమృతమ్
మునీశ్వరా! అయోధ్యలో ఏదైనా పవిత్రమైన కథ ఉంటే, దయచేసి అది నాకు చెప్పు. నీ అమృతవాక్యాల కోసం నేను తహతహలాడుతున్నాను.
నారద ఉవాచ- అస్త్యత్ర చరితం పుణ్యం మహాపాతకనాశనమ్ । నాపితస్యాద్యయుక్తస్య ముకుందస్య ద్విజస్య చ
నారదుడు ఇలా అన్నాడు — ఇక్కడ ఒక పవిత్రమైన కథ ఉంది. అది మహాపాతకాలను నశింపజేస్తుంది. అది ఇటీవల జరిగిన ముకుందుడు అనే బ్రాహ్మణుని, ఒక నాపితుని గురించి.
బ్రహ్మహా నాపితో రాజన్నపమృత్యుం గతో ద్విజః । ప్రసాదాత్కోశలాయాస్తు ద్వావపి స్వర్గతిం గతౌ
ఓ రాజా! బ్రాహ్మణహంతకుడైన నాపితుడు, అకాలమరణం పొందిన ద్విజుడు — వీరిద్దరూ కోసలా కృపవల్లీ స్వర్గానికి చేరుకున్నారు.
చంద్రభాగా నదీ తీరే పురీ సా చ నివేశితా । తత్రాస్తి నాపితః పాపశ్చండకోనామ గర్హితః
చంద్రభాగానది తీరంలో ఆ పట్టణం స్థాపించబడింది. అక్కడ చండకుడు అనే పాపిష్టి నాపితుడు నివసించేవాడు.
చౌర్యేణ పరవిత్తానామపహర్తా స పాపకృత్ । ఘాతకః శస్త్రపాశాద్యైః పాంథానామవలుంఠకః
అతడు దొంగతనంతో ఇతరుల ధనాన్ని అపహరించేవాడు; హత్యలు చేసి, ఆయుధాలు, కట్టెలు వాడి ప్రయాణికులను దోచేవాడు.
ద్యూతమద్యరతో నిత్యం పరస్త్రీలంపటేంద్రియః । భిత్వా దేవాలయం భిత్తిమిష్టికా గ్రావ విక్రయీ
అతడు ఎప్పుడూ జూదం, మద్యం పట్ల ఆసక్తి చూపేవాడు; పరస్త్రీల పట్ల మోహంతో ఉండేవాడు. దేవాలయ గోడను పగలగొట్టి, ఇటుకలు, రాళ్లు అమ్మేవాడు.
స తస్యోద్వసితాభ్యాసే బ్రాహ్మణో వసతి శ్రియా । సంయుక్తో బ్రహ్మకర్మజ్ఞో ముకుందో నామతో నృప
అతని ఇంటి పక్కనే ముకుందుడు అనే బ్రాహ్మణుడు నివసించేవాడు. అతడు ధనికుడు, వేదకర్మల్లో నిపుణుడు.
స ఏకదా సమాలింగ్య తరుణీమాత్మయోషితమ్ । సుష్వాప సురతాయాస శ్లథాంగో నిశి నిర్భయమ్
ఒక రాత్రి, తన యువతి భార్యను ఆలింగనం చేసుకుని, మధురసంభోగం వల్ల అలసిపోయి, భయమేమీ లేకుండా లోతుగా నిద్రించాడు.
స చండకో నిశీథేఽథ ప్రవివేశ తదాలయమ్ । ముకుందస్య సమాహర్తుం హర్మ్యే భూషాది వస్తు యత్
ఆ అర్ధరాత్రి సమయంలో చండకుడు ముకుందుని ఇంట్లోకి చొరబడి, ఆ ఇంట్లో ఉన్న ఆభరణాలు, విలువైన వస్తువులు తీసుకెళ్లేందుకు ప్రయత్నించాడు.
ఉపకార్యా బహిస్థం యత్తద్గృహీత్వోఽగమద్గృహమ్ । స్వకీయం చ పునస్తస్య బ్రాహ్మణస్యావిశద్గృహమ్
బయట ఉపయోగానికి పెట్టినవి తీసుకుని తన ఇంటికి వెళ్లాడు. మళ్లీ ఆ బ్రాహ్మణుని ఇంట్లోకి ప్రవేశించాడు.
కపాటోత్పాటనార్థీ తు యత్నేన మహతాఽభవత్ । లోహయంత్రావరుద్ధశ్చ స నోద్ధాటయితుం క్షమః
తలుపు తెరచేందుకు ఎంతో శ్రమపడ్డాడు. కానీ అది ఇనుప పరికరంతో బలంగా మూసి ఉండటంతో, తెరవలేకపోయాడు.
ఆరురోహ తదా తస్య బ్రాహ్మణస్యావిశద్గృహమ్ । ప్రవిశ్య తద్గృహం క్రూరః కృపణం పాణినాదధత్
తర్వాత, ఆ బ్రాహ్మణుని ఇంటిపైకి ఎక్కి లోపలికి ప్రవేశించాడు. లోపలికి వెళ్లిన వెంటనే, ఆ క్రూరుడు ఆ దరిద్రునిపై చేయి వేసాడు.
అట్టాలికాం స పాపిష్ఠో నాపితస్తస్కరక్రియః । తత్రాపశ్యత్ప్రసుప్తౌ తౌ దంపతీరతివిహ్వలౌ
అతడు, దొంగతనంలో నిమగ్నమైన ఆ దుష్ట నాపితుడు, పై అంతస్తుకు ఎక్కి, అక్కడ నిద్రలో ఉన్న ఆ భార్యాభర్తలను తీవ్ర బాధతో చూసాడు.
జగామ చ తయోః పార్శ్వే హేమభూషాజిఘృక్షయా । శయ్యాయా ఏకదేశస్థం గృహీత్వా భూషణం బహు
వాళ్ల బంగారు ఆభరణాలపై ఆశతో దగ్గరికి వెళ్లి, మంచంపై ఒక వైపున ఉన్న ఎన్నో ఆభరణాలు తీసుకున్నాడు.
హర్తుం తదంగతో హస్తం ప్రససార స నాపితః । తస్కరస్పర్శతో విప్రో జజాగార భయాతురః
ఆ ఆభరణాలు తీసేందుకు నాపితుడు చేయి చాపగా, దొంగ చేతి స్పర్శతో భయంతో బ్రాహ్మణుడు మేల్కొన్నాడు.
న కించిదూచే సంమీల్య నేత్రే తత్రైవ సంస్థితః । యదా స తస్కరః పాపో గృహీత్వా దేహభూషణమ్
అతడు కనులు మూసుకుని అక్కడే నిశ్చలంగా ఉన్నాడు. ఆ పాపి దొంగ అతని శరీరంపై ఉన్న ఆభరణాలు తీసుకుంటుండగా—
చలితః స తదా తేన దోర్భ్యామాత్తో ద్విజేన హి । పశ్చాదాగత్య విత్తస్యాసహమానేన సంక్షయమ్
దొంగ వెళ్లిపోతుండగా, తన ధన నష్టం తట్టుకోలేక బ్రాహ్మణుడు రెండు చేతులతో అతడిని పట్టుకున్నాడు.
తేనాపి నృప చౌరేణ కృపాణేన హతో ద్విజః । విదీర్ణోదరమధ్యస్తు తాతమాతరితీరయన్
రాజా! అప్పుడు ఆ దొంగ కత్తితో బ్రాహ్మణుణ్ని చంపేశాడు. కడుపు చీలిపోయి, తండ్రి తల్లి అంటూ అరవసాగాడు.
వదంతః కింకిమేత్యేతత్పార్శ్వం తస్యా యయుర్జనాః । దదృశుస్తం నిఃసృతాంత్రం రుధిరాలిప్తవిగ్రహమ్
'ఏమైంది? ఇది ఏమిటి?' అని అడుగుతూ జనాలు దగ్గరకు వచ్చారు. అతని కడుపు నుండి ఆంతరాలు బయటకు వచ్చి, శరీరం రక్తంతో తడిసిపోవడం చూశారు.
పప్రచ్ఛుశ్చ ముకుందేదం కర్మ కేనేదృశం కృతమ్ । సోఽపి కృచ్ఛ్రేణ మహతా ప్రోవాచేదం స్వబాంధవాన్
ముకుందుని అడిగి, 'ఇది ఎవరు చేసారు?' అని ప్రశ్నించారు. అతడు ఎంతో కష్టం మీద తన బంధువులకు చెప్పాడు.