ఏతాని స్నాతకో నిత్యం పావనాని చ పావయేత్ । వేదోదితం స్వకం కర్మ్మ నిత్యం కుర్యాదతంద్రితః
విద్యాబ్యాసం పూర్తిచేసినవాడు ఎప్పుడూ ఈ పవిత్రమైన కర్మలను ఆచరించి, తనను తాను పవిత్రంగా ఉంచాలి. వేదాలు చెప్పిన విధంగా తన కర్తవ్యాన్ని నిర్లక్ష్యం లేకుండా నిత్యం చేయాలి.
అకుర్వాణః పతత్యాశు నరకానతిభీషణాన్ । అభ్యసేత్ప్రయతో వేదం మహాయజ్ఞాన్న హాపయేత్
ఇవి చేయని వాడు భయంకరమైన నరకాల్లో పడిపోతాడు. కష్టపడి వేదాన్ని అభ్యసించాలి, మహాయజ్ఞాలను నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.
కుర్యాద్గృహ్యాణి కార్యాణి సంధ్యోపాసనమేవ చ । సఖ్యం సమాధికైః కుర్యాదుపేయాదీశ్వరం సదా
ఇంటివారు చేయవలసిన కర్మలు, సంధ్యావందనం తప్పక చేయాలి. ధ్యానంలో ప్రావీణ్యం ఉన్నవారితో స్నేహం పెంచుకోవాలి, ఎప్పుడూ భగవంతుని చేరుకోవాలి.
దైవతాన్యభిగచ్ఛేత కుర్య్యాద్భార్య్యాభిపోషణమ్ । న ధర్మం ఖ్యాపయేద్విద్వాన్న పాపం గూహయేదపి
దేవతలను పూజించాలి, భార్యను పోషించాలి. పండితుడు తన ధర్మాన్ని ప్రదర్శించకూడదు, పాపాన్ని దాచిపెట్టకూడదు.
కుర్వీతాత్మహితం నిత్యం సర్వభూతానుకంపకః । వయసః కర్మ్మణోఽర్థస్య శ్రుతస్యాభిజనస్య చ
ప్రతి రోజు తన మేలుకోసం, అన్ని జీవుల పట్ల దయతో, వయస్సు, కర్మ, ధనం, విద్య, వంశాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుని ప్రవర్తించాలి.
దేశవాగ్బుద్ధిసారూప్యమాచరన్విచరేత్సదా । శ్రుతిస్మృత్యుదితం సమ్యక్సాధుభిర్యశ్చ సేవితః
ప్రదేశం, మాట, మనస్సు ఒకేలా ఉండేలా ప్రవర్తించాలి. శాస్త్రాలు చెప్పిన విధంగా, సద్గుణులు ఆచరించిన విధంగా నడుచుకోవాలి.
తమాచారం నిషేవేత నేహేతాన్యత్ర కర్హిచిత్ । యేనాస్య పితరో యాతా యేన యాతాః పితామహాః
తన తండ్రులు, తాతలు ఏ మార్గంలో నడిచారో, అదే ఆచారాన్ని పాటించాలి, ఎప్పుడూ వేరే దారిలో పోకూడదు.
తేన యాయాత్సతాం మార్గం తేన గచ్ఛన్న దుష్యతి । నిత్యం స్వాధ్యాయశీలః స్యాన్నిత్యం యజ్ఞోపవీతవాన్
సజ్జనుల మార్గాన్ని అనుసరిస్తే ఎప్పుడూ తప్పుదారి పట్టడు. ఎప్పుడూ స్వాధ్యాయంలో నిమగ్నంగా ఉండాలి, యజ్ఞోపవీతాన్ని ఎప్పుడూ ధరించాలి.
సత్యవాదీ జితక్రోధో లోభమోహవివర్జితః । సావిత్రీజాప నిరతః శ్రాద్ధకృన్ముచ్యతే గృహీ
నిజం మాట్లాడాలి, కోపాన్ని జయించాలి, లోభం, మోహం లేకుండా ఉండాలి, సావిత్రి జపంలో నిమగ్నంగా ancestral karma చేయాలి—ఇలాంటి గృహస్థుడు విముక్తి పొందుతాడు.
మాతాపిత్రోర్హితే యుక్తో బ్రాహ్మణస్య హితే రతః । దాతా యజ్వా దేవభక్తో బ్రహ్మలోకే మహీయతే
తల్లిదండ్రుల మేలుకోసం, బ్రాహ్మణుల మేలుకోసం కృషి చేయాలి. దానంలో, యజ్ఞాల్లో, దేవతల పూజలో నిమగ్నంగా ఉంటే, బ్రహ్మలోకంలో ఘనత పొందుతాడు.
త్రివర్గసేవీ సతతం దేవానాం చ సమర్చనమ్ । కుర్యాదహరహర్నిత్యం నమస్యేత్ప్రయతః సురాన్
ధర్మ, అర్థ, కామ లక్ష్యాలను ఎప్పుడూ పాటిస్తూ, దేవతల పూజలో నిత్యం నిమగ్నంగా ఉండాలి. ప్రతి రోజు శ్రద్ధతో దేవతలను నమస్కరించాలి.
విభాగశీలః సతతం క్షమాయుక్తో దయాలుకః । గృహస్థస్తు సమాఖ్యాతో న గృహేణ గృహీ భవేత్
ఎప్పుడూ పంచుకోవడంలో, క్షమతో, దయతో ఉండే గృహస్థుడే నిజంగా గృహస్థుడు. కేవలం ఇల్లు ఉండటం వల్ల గృహస్థుడు కాలేడు.
క్షమా దయా చ విజ్ఞానం సత్యం చైవ దమః శమః । అధ్యాత్మనిత్యతా జ్ఞానమేతద్బ్రాహ్మణలక్షణమ్
క్షమ, దయ, జ్ఞానం, సత్యం, ఇంద్రియనిగ్రహం, మనశ్శాంతి, ఆధ్యాత్మికత, విజ్ఞానం—ఇవి బ్రాహ్మణుని లక్షణాలు.
ఏతస్మాన్న ప్రమాద్యేత విశేషేణ ద్విజోత్తమః । యథాశక్తి చరన్ధర్మ్మం నిందితాని వివర్జయేత్
ఇవి పాటించడంలో ద్విజశ్రేష్ఠుడు ఎప్పుడూ నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. తన శక్తికి తగిన విధంగా ధర్మాన్ని ఆచరించి, నిందించబడే వాటిని దూరంగా ఉంచాలి.
విధూయ మోహకలిలం లబ్ధ్వా యోగమనుత్తమమ్ । గృహస్థో ముచ్యతే బంధాన్నాత్ర కార్యావిచారణా
మోహాంధకారాన్ని తొలగించి, ఉత్తమమైన యోగాన్ని పొందిన గృహస్థుడు బంధనాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
విగర్హిత జయ క్షేప హింసా బంధవధాత్మనామ్ । అన్యమన్యు సముత్థానాం దోషాణాం మర్షణం క్షమా
నింద, ఓడిపోవడం, అవమానం, హింస, బంధువులకు లేదా తనకు జరిగిన హానిలోంచి, పరస్పర కోపం వల్ల కలిగే తప్పులను క్షమించడమే నిజమైన క్షమ.
స్వదుఃఖేష్వేవ కారుణ్యం పరదుఃఖేషు సౌహృదమ్ । దయేతి మునయః ప్రాహుః సాక్షాద్ధర్మస్య సాధనమ్
తన బాధలో కరుణ చూపడం, పరుల బాధలో స్నేహభావం కలిగి ఉండడం — ఇదే దయ అని మునులు చెప్పారు. ఇదే ధర్మాన్ని నేరుగా సాధించడానికి మార్గం.
చతుర్దశానాం విద్యానాం ధారణా హి పరార్థతః । విజ్ఞానమితి తద్విద్యాద్యేన ధర్మో వివర్ధతే
పద్నాలుగు విద్యలను నేర్చుకోవడం పరుల కోసం. ధర్మం పెరిగేలా చేసే జ్ఞానమే నిజమైన విద్య అని అంటారు.
అధీత్య విధివద్విద్యామర్థం చైవోపలభ్యతే । ధర్మకార్యాణి కుర్వీత హ్యేతద్విజ్ఞానముచ్యతే
విధిగా విద్యను అభ్యసించి, దాని ప్రయోజనం తెలుసుకొని, ధర్మకార్యాలు చేయడం — ఇదే నిజమైన జ్ఞానం అని చెప్పబడింది.
సత్యేన లోకం జయతి సత్యం తత్పరమం పదమ్ । యథా భూతా ప్రమాదం తు సత్యమాహుర్మనీషిణః
సత్యంతో ప్రపంచాన్ని జయించవచ్చు; సత్యమే పరమస్థానం. తప్పు లేకుండా ఉన్నదే సత్యమని పండితులు అంటారు.
దమః శరీరోపరతిః శమః ప్రజ్ఞాప్రసాదతః । అధ్యాత్మమక్షరం విద్యా యత్ర గత్వా న శోచతి
దమం అంటే శరీరాన్ని నియంత్రించుకోవడం; శాంతి అంటే జ్ఞాన స్పష్టత వల్ల కలిగే ప్రశాంతత. ఆత్మజ్ఞానం పొందినవాడు ఇక దుఃఖించడు.
యయా స దేవోభగవాన్విద్యయా విద్యతే పరః । సాక్షాదేవ హృషీకేశస్తజ్జ్ఞానమితి కీర్తితమ్
ఆ జ్ఞానంతోనే పరమేశ్వరుడు ఉన్నాడు; హృషీకేశుడే ఆ జ్ఞానం అని నేరుగా చెప్పబడింది.
తన్నిష్ఠస్తత్పరో విద్వాన్నిత్యమక్రోధనః శుచిః । మహాయజ్ఞపరో విప్రో లభతే తదనుత్తమమ్
ఆ జ్ఞానంలో స్థిరంగా ఉండి, దానికి అంకితుడై, కోపం లేకుండా, పవిత్రంగా, మహాయజ్ఞాల్లో నిమగ్నంగా ఉండే బ్రాహ్మణుడు ఆ అత్యుత్తమ స్థితిని పొందతాడు.
ధర్మస్యాయతనం యత్నాచ్ఛరీరం పరిపాలయేత్ । నహి దేహం వినా విష్ణుః పురుషైర్విద్యతేపరః
ధర్మానికి ఆధారమైన ఈ శరీరాన్ని జాగ్రత్తగా కాపాడాలి. శరీరం లేకుండా పరమ విష్ణువు మనుషులకు లభించడు.
నిత్యం ధర్మార్థకామేషు యుజ్యేత నియతో ద్విజః । న ధర్మవర్జితం కామమర్థం వా మనసా స్మరేత్
ద్విజుడు ఎప్పుడూ నియమంగా ధర్మం, అర్థం, కామంలో నిమగ్నంగా ఉండాలి. ధర్మం లేని కామం లేదా ధనం గురించి మనసులో కూడా ఆలోచించకూడదు.
సీదన్నపి హి ధర్మేణ న త్వధర్మం సమాచరేత్ । ధర్మో హి భగవాన్దేవో గతిః సర్వేషు జంతుషు
ఎంత కష్టమొచ్చినా ధర్మాన్ని తప్పక పాటించాలి, అధర్మాన్ని ఎప్పుడూ చేయకూడదు. ఎందుకంటే ధర్మమే భగవంతుడు, అన్ని జీవులకు ఆశ్రయం.
భూతానాంప్రియకారీస్యాన్నపరద్రో హకర్మధీః । న వేదదేవతానిందాం కుర్య్యాత్తైశ్చ న సంవసేత్
ప్రతి జీవికి మంచి చేయాలి, పరుల పనులు లేదా వస్తువులు ఆశించకూడదు. వేదాలను లేదా దేవతలను దూషించకూడదు, అలాంటి వారితో కలవకూడదు.
యస్త్విమం నియతో మర్త్యో ధర్మాధ్యాయం పఠేచ్ఛుచిః । అధ్యాపయేచ్ఛ్రావయేద్వా బ్రహ్మలోకే మహీయతే
ఈ ధర్మాధ్యాయాన్ని నియమంగా చదివేవాడు, చదివించేవాడు లేదా వినిపించేవాడు బ్రహ్మలోకంలో ఘనంగా గౌరవించబడతాడు.
ఇతి శ్రీపాద్మే మహాపురాణే స్వర్గఖండే చతుఃపంచాశత్తమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మ మహాపురాణంలో స్వర్గఖండంలో నలభై అయిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
వ్యాస ఉవాచ- న హింస్యాత్సర్వభూతాని నానృతం వావదేత్క్వచిత్ । నాహితం నాప్రింయం వాచ్యం న స్తేనః స్యాత్కదాచన
వ్యాసుడు చెప్పాడు — ఎటువంటి జీవిని హింసించకూడదు, ఎప్పుడూ అబద్ధం చెప్పకూడదు. హానికరం లేదా అపరిచితమైన మాటలు మాట్లాడకూడదు, ఎప్పుడూ దొంగతనం చేయకూడదు.