న ధర్మశాస్త్రేష్వన్యేషు సర్వాణ్యేతాని వర్జయేత్ । ఏష ధర్మః సమాసేన కీర్తితో బ్రహ్మచారిణః
ఇతర ధర్మశాస్త్రాలలో ఇవన్నీ వదిలిపెట్టకూడదు; బ్రహ్మచారికి సంబంధించిన ధర్మాన్ని సంక్షిప్తంగా చెప్పాను.
బ్రహ్మణాఽభిహితః పూర్వమృషీణాం భావితాత్మనామ్ । యోఽన్యత్ర కురుతే యత్నమనధీత్య శ్రుతిం ద్విజః
ఈ విషయాన్ని బ్రహ్మదేవుడు పూర్వంలో పవిత్రమైన మనస్సు కలిగిన ఋషులకు చెప్పారు; వేదాన్ని చదవకుండా, వేరే ప్రయత్నాలు చేసే ద్విజుడు,
స సంమూఢో న సంభాష్యో వేదబాహ్యో ద్విజాతిభిః । న వేదపాఠమాత్రేణ సంతుష్టో వై భవేద్ద్విజః
అటువంటి వాడు మాయలో పడిపోయి, వేదబాహ్యుడిగా భావించబడతాడు; వేదాన్ని కేవలం పఠించడం మాత్రమే చేస్తూ తృప్తిపడకూడదు.
పాఠమాత్రావసానస్తు పంకే గౌరివ సీదతి । యోఽధీత్య విధివద్వేదం వేదార్థం న విచారయేత్
వేదాన్ని కేవలం చదివి ఆపేసే వాడు, మట్టిలో మునిగిన ఆవు లాగా దిగజారిపోతాడు; వేదాన్ని సరిగా నేర్చుకుని, దాని అర్థాన్ని ఆలోచించని వాడు,
స సంమూఢః శూద్రకల్పః పాత్రతాం న ప్రపద్యతే । యదిత్వాత్యంతికం వాసం కర్తుమిచ్ఛతి వై గురౌ
అతడు మాయలో పడిపోయి, శూద్రుడి లాగా అవమానానికి గురవుతాడు; గురువు దగ్గర ఎక్కువ కాలం ఉండాలని ఆశిస్తే,
యుక్తః పరిచరేదేనమాశరీరవిమోక్షణమ్ । గత్వా వనం చ విధివజ్జుహుయాజ్జాతవేదసమ్
శరీరం విడిచే వరకు గురువును సరిగా సేవించాలి; ఆ తరువాత నియమంగా అరణ్యంలోకి వెళ్లి, అగ్నికి హోమాలు చేయాలి.
అధీయీత తథా నిత్యం బ్రహ్మనిష్ఠః సమాహితః । సావిత్రీం శతరుద్రీయం వేదాంతాంశ్చ విశేషతః । అభ్యసేత్సతతం యుక్తో భిక్షాశనపరాయణః
బ్రహ్మంలో స్థిరంగా, ఏకాగ్రంగా ఉండి, ప్రతిరోజూ వేదాన్ని అభ్యసించాలి; ముఖ్యంగా సావిత్రి, శతరుద్రీయం, ఉపనిషత్తులు పదేపదే చదువుతూ, భిక్షాటనతో జీవించాలి.
ఏతద్విధానం పరమం పురాణం వేదాగమే సమ్యగిహోదితం వః । పురా మహర్షిప్రవరాభిపృష్టః స్వాయంభువో యన్మనురాహ దేవః
ఈ పరమమైన, పాత నియమాన్ని పురాణంలో, వేదంలో మీకు సరిగ్గా చెప్పాను; పూర్వంలో మహర్షులు అడిగినప్పుడు, స్వాయంభువుడైన మనుదేవుడు ఇదే ఉపదేశించారు.
వ్యాస ఉవాచ- వేదం వేదౌ తథా వేదాన్వేదాంగాని తథా ద్విజాః । అధీత్య చాధిగమ్యార్థం తతః స్నాయాద్ద్విజోత్తమః
వేదం, రెండు వేదాలు, వేదాంగాలు అన్నీ నేర్చుకుని, వాటి అర్థాన్ని గ్రహించిన తరువాత, ఉత్తమ ద్విజుడు స్నానం చేయాలి.
గురవే తు ధనం దత్వా స్నాయీత తదనుజ్ఞయా । తీర్ణవ్రతోథ యుక్తాత్మా శక్తో వా స్నాతుమర్హతి
గురువుకు ధనం ఇచ్చి, ఆయన అనుమతితో స్నానం చేయాలి; వ్రతాన్ని పూర్తిచేసి, మనస్సు నియంత్రణతో, లేదా శక్తి ఉంటే స్నానం చేయవచ్చు.
వైణవీం ధారయేద్యష్టిమంతర్వాసస్తథోత్తరమ్ । యజ్ఞోపవీతద్వితయం సోదకం చ కమండలుమ్
వెదురు దండను, లోపలి వస్త్రాన్ని, పై వస్త్రాన్ని, రెండు యజ్ఞోపవీతాలు ధరించాలి; నీళ్ళతో కూడిన కమండలును తీసుకోవాలి.
ఛత్రం చోష్ణీషమమలం పాదుకే చాప్యుపానహౌ । రౌక్మే చ కుండలే ధార్యే కృత్తకేశనఖః శుచిః
శుభ్రమైన గొడుగు, తలపాగా, పాదరక్షలు, చెప్పులు ధరించాలి; బంగారు కుండలాలు వేసుకోవాలి; జుట్టు, గోర్లు కత్తిరించి, శుభ్రంగా ఉండాలి.
అన్యత్ర కాంచనాద్విప్రో న రక్తాం బిభృయాత్స్రజమ్ । శుక్లాంబరధరో నిత్యం సుగంధః ప్రియదర్శనః
బంగారం తప్ప ఇంకే రంగు గల హారం ధరించకూడదు; ఎప్పుడూ తెల్ల వస్త్రాలు ధరించి, సుగంధంగా, అందంగా కనిపించాలి.
న జీర్ణ మలవద్వాసా భవేద్వై విభవే సతి । న రక్తముల్బణం చాన్య ధృతం వాసో న కుండలమ్
సాధ్యం అయితే పాతదైన లేదా మురికిగా ఉన్న వస్త్రాలు ధరించకూడదు; ఎరుపు, గట్టిగా ఉన్న లేదా అనుచితమైన వస్త్రాలు, కుండలాలు వేయకూడదు.
నోపానహౌ స్రజం చాథ పాదుకే చ ప్రయోజయేత్ । ఉపవీతమలంకారం దర్శయన్కృష్ణమాజినమ్
పాదరక్షలు, హారం, చెప్పులు అనవసరంగా వాడకూడదు; యజ్ఞోపవీతాన్ని అలంకారంగా చూపిస్తూ, నల్ల కృష్ణాజినాన్ని ధరించాలి.
నాపసవ్యం పరీదధ్యాద్వాసో న వికృతం వసేత్ । ఆహరేద్విధివద్దారాన్సదృశానాత్మనః శుభాన్
వస్త్రాన్ని ఎడమ భుజంపై వేసుకోకూడదు, లేదా వంకరగా ఉన్న దుస్తులు ధరించకూడదు; నియమంగా, తనకు అనుకూలంగా, శుభ్రంగా ఉన్న భార్యను తీసుకోవాలి.
రూపలక్షణసంయుక్తాన్యోనిదోషవివర్జితాన్ । అపితృగోత్రజభవామన్యమానుషగోత్రజామ్
ఆమె అందం, మంచి లక్షణాలు కలిగి ఉండాలి; ఇతర లోపాలు లేకుండా, తండ్రి వంశానికి చెందని, వేరే మానవ వంశానికి చెందినవారిని తీసుకోవాలి.
ఆహరేద్బ్రాహ్మణో భార్యాం శీలశౌచసమన్వితామ్ । ఋతుకాలాభిగామీ స్యాద్యావత్పుత్రోభిజాయతే
బ్రాహ్మణుడు మంచి స్వభావం, శుద్ధి కలిగిన భార్యను తీసుకోవాలి; సంతానం కలిగే వరకు, ఋతుకాలంలో ఆమెను సమీపించాలి.
వర్జయేత్ప్రతిషిద్ధాని ప్రయత్నేన దినాని తు । షష్ఠ్యష్టమీం పంచదశీం ద్వాదశీం చ చతుర్దశీమ్
నిషేధించిన రోజులైన ఆరవ, ఎనిమిదవ, పన్నెండవ, పద్నాలుగవ, పదిహేనవ తేదీలను ఎంతో జాగ్రత్తగా తప్పించుకోవాలి.
బ్రహ్మచారీ భవేన్నిత్యం తద్వజ్జన్మత్రయాహని । ఆదధీత వివాహాగ్నిం జుహుయాజ్జాతవేదసమ్
ఎప్పుడూ బ్రహ్మచర్యం పాటించాలి. జననం జరిగిన మూడు రోజులూ అలాగే ఉండాలి. వివాహానికి అగ్ని ప్రతిష్ఠించి, జాతవేదసుకు హోమం చేయాలి.
ఏతాని స్నాతకో నిత్యం పావనాని చ పావయేత్ । వేదోదితం స్వకం కర్మ్మ నిత్యం కుర్యాదతంద్రితః
విద్యాబ్యాసం పూర్తిచేసినవాడు ఎప్పుడూ ఈ పవిత్రమైన కర్మలను ఆచరించి, తనను తాను పవిత్రంగా ఉంచాలి. వేదాలు చెప్పిన విధంగా తన కర్తవ్యాన్ని నిర్లక్ష్యం లేకుండా నిత్యం చేయాలి.
అకుర్వాణః పతత్యాశు నరకానతిభీషణాన్ । అభ్యసేత్ప్రయతో వేదం మహాయజ్ఞాన్న హాపయేత్
ఇవి చేయని వాడు భయంకరమైన నరకాల్లో పడిపోతాడు. కష్టపడి వేదాన్ని అభ్యసించాలి, మహాయజ్ఞాలను నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.
కుర్యాద్గృహ్యాణి కార్యాణి సంధ్యోపాసనమేవ చ । సఖ్యం సమాధికైః కుర్యాదుపేయాదీశ్వరం సదా
ఇంటివారు చేయవలసిన కర్మలు, సంధ్యావందనం తప్పక చేయాలి. ధ్యానంలో ప్రావీణ్యం ఉన్నవారితో స్నేహం పెంచుకోవాలి, ఎప్పుడూ భగవంతుని చేరుకోవాలి.
దైవతాన్యభిగచ్ఛేత కుర్య్యాద్భార్య్యాభిపోషణమ్ । న ధర్మం ఖ్యాపయేద్విద్వాన్న పాపం గూహయేదపి
దేవతలను పూజించాలి, భార్యను పోషించాలి. పండితుడు తన ధర్మాన్ని ప్రదర్శించకూడదు, పాపాన్ని దాచిపెట్టకూడదు.
కుర్వీతాత్మహితం నిత్యం సర్వభూతానుకంపకః । వయసః కర్మ్మణోఽర్థస్య శ్రుతస్యాభిజనస్య చ
ప్రతి రోజు తన మేలుకోసం, అన్ని జీవుల పట్ల దయతో, వయస్సు, కర్మ, ధనం, విద్య, వంశాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుని ప్రవర్తించాలి.
దేశవాగ్బుద్ధిసారూప్యమాచరన్విచరేత్సదా । శ్రుతిస్మృత్యుదితం సమ్యక్సాధుభిర్యశ్చ సేవితః
ప్రదేశం, మాట, మనస్సు ఒకేలా ఉండేలా ప్రవర్తించాలి. శాస్త్రాలు చెప్పిన విధంగా, సద్గుణులు ఆచరించిన విధంగా నడుచుకోవాలి.
తమాచారం నిషేవేత నేహేతాన్యత్ర కర్హిచిత్ । యేనాస్య పితరో యాతా యేన యాతాః పితామహాః
తన తండ్రులు, తాతలు ఏ మార్గంలో నడిచారో, అదే ఆచారాన్ని పాటించాలి, ఎప్పుడూ వేరే దారిలో పోకూడదు.
తేన యాయాత్సతాం మార్గం తేన గచ్ఛన్న దుష్యతి । నిత్యం స్వాధ్యాయశీలః స్యాన్నిత్యం యజ్ఞోపవీతవాన్
సజ్జనుల మార్గాన్ని అనుసరిస్తే ఎప్పుడూ తప్పుదారి పట్టడు. ఎప్పుడూ స్వాధ్యాయంలో నిమగ్నంగా ఉండాలి, యజ్ఞోపవీతాన్ని ఎప్పుడూ ధరించాలి.
సత్యవాదీ జితక్రోధో లోభమోహవివర్జితః । సావిత్రీజాప నిరతః శ్రాద్ధకృన్ముచ్యతే గృహీ
నిజం మాట్లాడాలి, కోపాన్ని జయించాలి, లోభం, మోహం లేకుండా ఉండాలి, సావిత్రి జపంలో నిమగ్నంగా ancestral karma చేయాలి—ఇలాంటి గృహస్థుడు విముక్తి పొందుతాడు.
మాతాపిత్రోర్హితే యుక్తో బ్రాహ్మణస్య హితే రతః । దాతా యజ్వా దేవభక్తో బ్రహ్మలోకే మహీయతే
తల్లిదండ్రుల మేలుకోసం, బ్రాహ్మణుల మేలుకోసం కృషి చేయాలి. దానంలో, యజ్ఞాల్లో, దేవతల పూజలో నిమగ్నంగా ఉంటే, బ్రహ్మలోకంలో ఘనత పొందుతాడు.