తస్య తీర్థాధిపస్యేదం ద్వారకాఖ్యస్య వై జలమ్ । కమండలుగతం పుణ్యం నిశాచర్యో వదామ్యహమ్
ఆ ద్వారకా తీర్థాధిపతికి చెందిన ఈ జలం, కమండలులో ఉన్నది, ఎంతో పవిత్రమైనది. నేను, నిశాచారి, ఇదే చెబుతున్నాను.
భవతీభిరహం పృష్టో యత్తదాఖ్యాతమేవ మే । దృష్ట్వా వో దుర్దశామేతాం కృపా మే జాయతే హృది
మీరు నన్ను అడిగినదాన్ని నేను వివరంగా చెప్పాను. మీ దుస్థితిని చూసి నా హృదయంలో కరుణ కలిగింది.
ఉచ్యతాం కిం కరోమ్యద్య భవతీనాం వశో హ్యహమ్ । జ్ఞానం భవతు యుష్మాకమితి తాః సిషిచేంభసా
ఈ రోజు మీ కోసం నేను ఏమి చేయాలి చెప్పండి. నేను మీ ఆధీనంలోనే ఉన్నాను. జ్ఞానం మీలో కలగాలని చెప్పి, వారికి జలాన్ని ప్రోక్షించాడు.
తాస్తజ్జలాభిమర్శాత్తు సర్వేషాం జన్మకర్మణాం । సంస్మృత్య తత్యజుశ్చైవ రాక్షసం దేహముల్బణమ్
ఆ జలాన్ని తాకిన వెంటనే, తమ జన్మలు, కర్మలను గుర్తు చేసుకుని, వారు భయంకరమైన రాక్షస శరీరాన్ని విడిచిపెట్టారు.
ఆసాద్య దేవతాదేహం విమానం సప్తమాగతమ్ । ఆరుహ్యాప్సరసో భూత్వా తాః ప్రణేముర్ద్విజన్మనే
దేవతా శరీరాన్ని పొంది, ఏడవ విమానంపై ఎక్కి, అప్సరసలుగా మారి, ఆ ద్విజునికి నమస్కరించారు.
ఊచుశ్చ భో ద్విజశ్రేష్ఠ ద్వారకాజలసంగమాత్ । రాక్షసత్వాద్వయం ముక్తా గచ్ఛామస్త్రిదశాలయమ్
అప్పుడు వారు, 'ఓ ఉత్తమ ద్విజా! ద్వారకా జలసంయోగంతో మేము రాక్షసత్వం నుంచి విముక్తులమై, దేవలోకానికి వెళ్తున్నాము' అని అన్నారు.
ఇంద్రప్రస్థాంతరావర్తిన్యేషా యా ద్వారకా ద్విజ । నాతః పరతరం లోకేఽన్యత్తీర్థమఖిలార్థదమ్
'ఓ ద్విజా! ఇంద్రప్రస్థంలో ఉన్న ఈ ద్వారకా అత్యుత్తమమైనది. దీనికంటే సమస్త కోరికలు తీరే మరే ఇతర తీర్థం లోకంలో లేదు.'
నారద ఉవాచ- ఇత్యుక్త్వా తాఃసమారూఢా విమానేషు మహీపతే । జగ్ముః ప్రార్చీం దిశం తేన దత్తాజ్ఞా వై ద్విజన్మనా
నారదుడు చెప్పాడు: ఇలా చెప్పి, వారు విమానాల్లో ఎక్కి, ఆ ద్విజుని అనుమతి తీసుకుని, తూర్పు దిశగా వెళ్లారు, ఓ రాజా.
యమునాతీరవర్తిన్యా ద్వారకాయా మహీపతే । శృణ్వన్మాహాత్మ్యమేతస్యా నరః పాపైః ప్రముచ్యతే
యమునా తీరంలో ఉన్న ద్వారకా మహిమను విని, ఓ రాజా, మనిషి పాపాలనుండి విముక్తి పొందుతాడు.
వేదజ్ఞానాం బ్రాహ్మణానాం శతస్యేచ్ఛాసు భోజనాత్ । యత్ఫలం శ్రవణాదస్మాన్మహిమ్నస్తత్ప్రజాయతే
వేదజ్ఞానం కలిగిన వందమంది బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టిన ఫలం ఎంత ఉంటుందో, అంతే ఫలం ఈ మహిమను వినడంవల్ల కలుగుతుంది.
గోవిందారాధనే సమ్యగ్యథా వై సౌఖ్యమింద్రియమ్ । మాహాత్మ్యశ్రవణాదస్యా ద్వారకాయాస్తథా నృప
ఓ రాజా! గోవిందుని సక్రమంగా పూజించడంలో మన ఇంద్రియాలకు కలిగే ఆనందం ఎలాగో, అలాగే ఈ ద్వారకా మహాత్మ్యాన్ని వినడంలో కూడా అంతే సంతోషం కలుగుతుంది.
సూర్యేందుగ్రహణే దానాత్సువర్ణపలవింశతేః । యత్ఫలం శృణ్వతైతస్యా మాహాత్మ్యం తదవాప్యతే
సూర్య గ్రహణం లేదా చంద్ర గ్రహణ సమయంలో ఇరవై తులాల బంగారం దానం చేసిన ఫలితం ఎంత ఉందో, ఈ ద్వారకా మహాత్మ్యాన్ని శ్రద్ధగా వినేవారికి కూడా అదే ఫలితం లభిస్తుంది.
విమలస్య సుతప్రాప్తిం శ్రుత్వా సుత ఇహాప్యతే । తత్సఖ్యుర్భక్తిలాభం చ లభ్యతే భక్తిరుత్తమా
పవిత్రమైన కుమార ప్రాప్తి కథను వినేవారికి ఇక్కడ కుమారుడు కలుగుతాడు; అలాగే అతని మిత్రుడికి లభించిన ఉత్తమమైన భక్తి కూడా వారికి దక్కుతుంది.
రాక్షసీనాం విమోక్షం యః శృణోతి శ్రద్ధయాన్వితః । స యాతి తా ఇవ శ్రేష్ఠం విమానేన సురాలయమ్
రాక్షసస్త్రీల విమోచనాన్ని శ్రద్ధతో వినేవాడు, వారు వెళ్లినట్లే, అద్భుతమైన విమానంలో దేవతల లోకానికి చేరుకుంటాడు.
నృపవరమహిమా తే వర్ణితో ద్వారకాయాస్త్రిభువనజనసేవ్యా శక్రతీర్థస్థితాయాః । కిమపరమతిపుణ్యం వర్ణయామి త్వదగ్రే కథయ న హి విధేయః శ్రేయసి స్వే విలంబః
మహారాజు, మూడు లోకాలవారు పూజించే, ఇంద్రతీర్థంలో ఉన్న ద్వారకా మహిమను నేను వివరించాను. ఇకపై మరేదైనా గొప్ప పుణ్యాన్ని నీ ముందు చెప్పాలా? చెప్పు, ఎందుకంటే శ్రేయస్సు కోసం ఆలస్యం చేయకూడదు.
ఇతి శ్రీపాద్మే మహాపురాణే పంచపంచాశత్సాహస్ర్యాం సంహితాయాముత్తరఖండే కాలిన్దీ। మాహాత్మ్యే ద్వారకాయాఖ్యానంనామ అష్టాధికద్విశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మమహాపురాణంలో, ఉత్తరకాండలో, కాలింది మహాత్మ్యంలో ద్వారకా కథనంగా పేరుగల రెండువందల ఎనిమిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
యుధిష్ఠిర ఉవాచ- సౌభరే కస్య తీర్థస్య మాహాత్మ్యం నారదో మునిః । వర్ణయామాస శిబయే శక్రతీర్థగతస్య చ
యుధిష్ఠిరుడు ఇలా అడిగాడు — ఓ మునీశ్వరా! నారదుడు శిబికి ఇంద్రతీర్థానికి వెళ్లినప్పుడు ఏ తీర్థ మహిమను వివరించాడు?
అతస్తు మమ శుశ్రూషా జాయతే మునిపుంగవః । శివినారదసంవాదం బ్రూహి పుణ్యం నతాయ మే
కాబట్టి, మునిశ్రేష్ఠా! నాకు శిబి-నారదుల సంభాషణ వినాలనే ఆసక్తి కలిగింది. నీ అమృతమైన మాటలు వినాలని నేను తలవంచి కోరుతున్నాను.
సౌభరిరువాచ- ధర్మరాజ శిబీరాజా శ్రుత్వా నారదవర్ణితమ్ । ద్వారకాయాస్తు మాహాత్మ్యం తమేవాపృచ్ఛదాదరాత్
సౌభరి ఇలా అన్నాడు — ధర్మరాజా! నారదుడు చెప్పిన ద్వారకా మహిమను వినిన శిబిరాజు, మరింత ఆరాధనతో అతన్ని అడిగాడు.
శిబిరువాచ- బ్రహ్మాంగజ సురశ్రేష్ఠ శ్రుతం మాహాత్మ్యముత్తమమ్ । ఇంద్రప్రస్థతటస్థాయా ద్వారకాయా మయాద్భుతమ్
శిబి ఇలా అన్నాడు — బ్రహ్మపుత్రా! దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా! ఇంద్రప్రస్థ తీరాన ఉన్న ద్వారకా మహిమను నేను విని, అది నాకు అద్భుతంగా అనిపించింది.
అయోధ్యాయాం యది మునే కించిదస్తి పవిత్రకమ్ । చరితం మమ తద్బ్రూహి పిపాసోస్త్వద్వచోఽమృతమ్
మునీశ్వరా! అయోధ్యలో ఏదైనా పవిత్రమైన కథ ఉంటే, దయచేసి అది నాకు చెప్పు. నీ అమృతవాక్యాల కోసం నేను తహతహలాడుతున్నాను.
నారద ఉవాచ- అస్త్యత్ర చరితం పుణ్యం మహాపాతకనాశనమ్ । నాపితస్యాద్యయుక్తస్య ముకుందస్య ద్విజస్య చ
నారదుడు ఇలా అన్నాడు — ఇక్కడ ఒక పవిత్రమైన కథ ఉంది. అది మహాపాతకాలను నశింపజేస్తుంది. అది ఇటీవల జరిగిన ముకుందుడు అనే బ్రాహ్మణుని, ఒక నాపితుని గురించి.
బ్రహ్మహా నాపితో రాజన్నపమృత్యుం గతో ద్విజః । ప్రసాదాత్కోశలాయాస్తు ద్వావపి స్వర్గతిం గతౌ
ఓ రాజా! బ్రాహ్మణహంతకుడైన నాపితుడు, అకాలమరణం పొందిన ద్విజుడు — వీరిద్దరూ కోసలా కృపవల్లీ స్వర్గానికి చేరుకున్నారు.
చంద్రభాగా నదీ తీరే పురీ సా చ నివేశితా । తత్రాస్తి నాపితః పాపశ్చండకోనామ గర్హితః
చంద్రభాగానది తీరంలో ఆ పట్టణం స్థాపించబడింది. అక్కడ చండకుడు అనే పాపిష్టి నాపితుడు నివసించేవాడు.
చౌర్యేణ పరవిత్తానామపహర్తా స పాపకృత్ । ఘాతకః శస్త్రపాశాద్యైః పాంథానామవలుంఠకః
అతడు దొంగతనంతో ఇతరుల ధనాన్ని అపహరించేవాడు; హత్యలు చేసి, ఆయుధాలు, కట్టెలు వాడి ప్రయాణికులను దోచేవాడు.
ద్యూతమద్యరతో నిత్యం పరస్త్రీలంపటేంద్రియః । భిత్వా దేవాలయం భిత్తిమిష్టికా గ్రావ విక్రయీ
అతడు ఎప్పుడూ జూదం, మద్యం పట్ల ఆసక్తి చూపేవాడు; పరస్త్రీల పట్ల మోహంతో ఉండేవాడు. దేవాలయ గోడను పగలగొట్టి, ఇటుకలు, రాళ్లు అమ్మేవాడు.
స తస్యోద్వసితాభ్యాసే బ్రాహ్మణో వసతి శ్రియా । సంయుక్తో బ్రహ్మకర్మజ్ఞో ముకుందో నామతో నృప
అతని ఇంటి పక్కనే ముకుందుడు అనే బ్రాహ్మణుడు నివసించేవాడు. అతడు ధనికుడు, వేదకర్మల్లో నిపుణుడు.
స ఏకదా సమాలింగ్య తరుణీమాత్మయోషితమ్ । సుష్వాప సురతాయాస శ్లథాంగో నిశి నిర్భయమ్
ఒక రాత్రి, తన యువతి భార్యను ఆలింగనం చేసుకుని, మధురసంభోగం వల్ల అలసిపోయి, భయమేమీ లేకుండా లోతుగా నిద్రించాడు.
స చండకో నిశీథేఽథ ప్రవివేశ తదాలయమ్ । ముకుందస్య సమాహర్తుం హర్మ్యే భూషాది వస్తు యత్
ఆ అర్ధరాత్రి సమయంలో చండకుడు ముకుందుని ఇంట్లోకి చొరబడి, ఆ ఇంట్లో ఉన్న ఆభరణాలు, విలువైన వస్తువులు తీసుకెళ్లేందుకు ప్రయత్నించాడు.
ఉపకార్యా బహిస్థం యత్తద్గృహీత్వోఽగమద్గృహమ్ । స్వకీయం చ పునస్తస్య బ్రాహ్మణస్యావిశద్గృహమ్
బయట ఉపయోగానికి పెట్టినవి తీసుకుని తన ఇంటికి వెళ్లాడు. మళ్లీ ఆ బ్రాహ్మణుని ఇంట్లోకి ప్రవేశించాడు.