ప్రచండం వికరాలం తద్యమస్యాస్యం న పశ్యతి । సకృత్ప్రణామీ కృష్ణస్య మాతుః స్తన్యం పిబేన్నహి
కృష్ణునికి ఒక్కసారి నమస్కరించినవాడు, యమధర్మరాజు భయంకరమైన ముఖాన్ని చూడడు. అలాంటి వాడి తల్లి పాలిచ్చినది వృథా కాదు.
హరిపాదే మనో యేషాం తేభ్యో నిత్యం నమోనమః । పుల్కసః శ్వపచో వాపి యే చాన్యే మ్లేచ్ఛజాతయః
హరి పాదాలలో మనస్సు నిలిపినవారికి నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తాను. వారు పులిందులు, శ్వపచులు లేదా ఇతర విదేశీయులు అయినా సరే.
తేఽపి వంద్యా మహాభాగా హరిపాదైకసేవకాః । కిం పునర్బ్రాహ్మణాః పుణ్యా భక్తా రాజర్షయస్తథా
హరి పాదాలకు మాత్రమే సేవ చేసే వారు కూడా మహాభాగ్యులు, పూజ్యులు. మరి పుణ్యాత్ములు అయిన బ్రాహ్మణులు, భక్తులు, రాజర్షులు అయితే ఎంత గొప్పవారు!
హరౌ భక్తిం విధాయైవ గర్భవాసం న పశ్యతి । హరేరగ్రే స్వనైరుచ్చైర్నృత్యంస్తన్నామకృన్నరః
హరిలో భక్తిని పెంచుకున్నవాడు మళ్లీ గర్భంలోకి పోవడు. హరి ముందు గొప్పగా నామస్మరణ చేస్తూ నాట్యం చేసే వాడు కూడా అంతే.
పునాతి భువనం విప్రా గంగాది సలిలం యథా । దర్శనాత్స్పర్శనాత్తస్య ఆలాపాదపి భక్తితః
ఒక భక్తుని దర్శించడానికే, అతన్ని తాకడానికే, అతనితో భక్తితో మాట్లాడడానికే ఈ లోకమంతా పవిత్రమవుతుంది, బ్రాహ్మణులారా! అది గంగాది పవిత్ర నదుల వలె.
బ్రహ్మహత్యాదిభిః పాపైర్ముచ్యతే నాత్ర సంశయః । హరేః ప్రదక్షిణం కుర్వన్నుచ్చైస్తన్నామకృన్నరః
హరికి ప్రదక్షిణ చేస్తూ, హరి నామాన్ని గొప్పగా పలికే వాడు బ్రహ్మహత్య వంటి పెద్ద పాపాలనుండి కూడా తప్పించుకుంటాడు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
కరతాలాదిసంధానం సుస్వరం కలశబ్దితమ్ । బ్రహ్మహత్యాదికం పాపం తేనైవ కరతాలితమ్
చెయ్యి తట్టి, మధురమైన స్వరాలతో పాటలు పాడితే, బ్రహ్మహత్య వంటి మహాపాపాలు కూడా ఆ చప్పట్లతో పోతాయి.
హరిభక్తికథాముక్త్వా ఖ్యాయికాం శృణుయాచ్చ యః । తస్య సందర్శనాదేవ పూతో భవతి మానవః
హరి భక్తి కథలు చెప్పకుండా, ఎవరు ఇతర కథలు వినినా, అలాంటి వారిని కేవలం చూడటంతోనే మనిషి పవిత్రుడవుతాడు.
కిం పునస్తస్య పాపానామాశంకా మునిపుంగవాః । తీర్థానాం చ పరం తీర్థం కృష్ణనామ మహర్షయః
అలాంటి వారి పాపాల గురించి ఇంకేం సందేహం ఉండగలదు, మునిశ్రేష్ఠులారా? కృష్ణుని నామమే అన్ని తీర్థాలలో శ్రేష్ఠమైనది, మహర్షులారా!
తీర్థీకుర్వంతి జగతీం గృహీతం కృష్ణనామ యైః । తస్మాన్మునివరాః పుణ్యం నాతః పరతరం విదుః
కృష్ణుని నామాన్ని స్వీకరించినవారు ఈ భూమిని తీర్థంగా మార్చుతారు. అందుకే, మునిశ్రేష్ఠులారా, దీని కంటే గొప్ప పుణ్యం మరొకటి లేదు అని తెలుసుకోండి.
విష్ణుప్రసాదనిర్మాల్యం భుక్త్వా ధృత్వా చ మస్తకే । విష్ణురేవ భవేన్మర్త్యో యమశోకవినాశనః
విష్ణువు ప్రసాదంగా మిగిలినదాన్ని తినినా, తలపై పెట్టుకున్నా, మానవుడు విష్ణువే అవుతాడు. అప్పుడు యముడు, దుఃఖం అన్నీ పోతాయి.
అర్చనీయో నమస్కార్యో హరిరేవ న సంశయః । యే మహావిష్ణుమవ్యక్తం దేవం వాపి మహేశ్వరమ్
హరిని మాత్రమే పూజించాలి, నమస్కరించాలి — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఆయన మహావిష్ణువుగా, అవ్యక్త స్వరూపుడిగా, లేక మహేశ్వరుడిగా ఉన్నా సరే.
ఏకీభావేన పశ్యంతి న తేషాం పునరుద్భవః । తస్మాదనాదినిధనం విష్ణుమాత్మానమవ్యయమ్
వారు ఇద్దరిని ఒకటిగా చూస్తే వారికి మళ్లీ జననం ఉండదు. అందుకే, ఆదియంత రహితుడు, నశించని స్వరూపుడు అయిన విష్ణువును తెలుసుకోండి.
హరిం చైకం ప్రపశ్యధ్వం పూజయధ్వం తథైవ హి । యే సమానం ప్రపశ్యంతి హరిం వై దేవతాంతరమ్
హరిని ఒక్కరినే దర్శించండి, ఆయనను పూజించండి. హరిని ఇతర దేవతలతో సమానంగా చూస్తే—
తే యాంతి నరకాన్ఘోరాంన్న తాంస్తు గణయేద్ధీరః । మూర్ఖం వా పండితం వాపి బ్రాహ్మణం కేశవప్రియమ్
ఎవరైనా ఘోరమైన నరకాలకు వెళ్ళినా, వారు మూర్ఖులైనా, పండితులైనా, లేక కేశవునికి ప్రియమైన బ్రాహ్మణులైనా, ధీరుడు వారిని లెక్కించడు.
శ్వపాకం వా మోచయతి నారాయణః స్వయం ప్రభుః । నారాయణాత్పరో నాస్తి పాపరాశి దవానలః
ప్రభువైన నారాయణుడు, కుక్కను తిన్నవాడిని కూడా విమోచించగలడు. పాపాల కొండలను కాల్చే అగ్ని అయిన నారాయణునికి మించినవాడు లేడు.
కృత్వాపి పాతకం ఘోరం కృష్ణనామ్నా విముచ్యతే । స్వయం నారాయణో దేవః స్వనామ్ని జగతాం గురుః
ఎంతటి ఘోరపాపం చేసినా, కృష్ణుని నామాన్ని జపిస్తే విముక్తి కలుగుతుంది. జగతికి గురువైన నారాయణుడు తన నామంలోనే ఉన్నాడు.
ఆత్మనోఽభ్యధికాం శక్తిం స్థాపయామాస సువ్రతాః । అత్ర యే వివదంతే వై ఆయాసలఘుదర్శనాత్
ధర్మబద్ధులు తమకన్నా గొప్ప శక్తిని స్థాపించారు. ఇక్కడ కొందరు తేలికగా లేదా కష్టంగా ఉందని వాదించేవారు అల్పదృష్టితోనే అలా చేస్తారు.
ఫలానాం గౌరవాచ్చాపి తే యాంతి నరకం బహు । తస్మాద్ధరౌ భక్తిమాన్స్యాద్ధరినామపరాయణః
ఫలితాల భారంతో వారు అనేక నరకాలకు పోతారు. అందువల్ల హరిలో భక్తి కలిగి, ఆయన నామాన్ని ఆశ్రయించాలి.
పూజకం పృష్ఠతో రక్షేన్నామినం వక్షసి ప్రభుః । హరినామమహావజ్రం పాపపర్వతదారణే
పూజకుడిని ప్రభువు వెనుకనుండి రక్షిస్తాడు, తన నామాన్ని జపించే వాడిని హృదయంలో రక్షిస్తాడు. హరినామం అనే మహావజ్రం పాపాల పర్వతాలను చీల్చేస్తుంది.
తస్య పాదౌ తు సఫలౌ తదర్థం గతిశాలినౌ । తావేవ ధన్యావాఖ్యాతౌ యౌ తు పూజాకరౌ కరౌ
హరిభక్తి కోసం నడిచే పాదాలే నిజంగా ధన్యమైనవి. పూజ చేసే చేతులే నిజంగా పుణ్యశీలమైనవి.
ఉత్తమాంగముత్తమాంగం తద్ధరౌ నమ్రమేవ యత్ । సా జిహ్వా యా హరిం స్తౌతి తన్మనస్తత్పదానుగమ్
హరిలో వంచే తలే ఉత్తమమైనది. హరిని స్తుతించే నాలుకే పుణ్యమైనది. ఆయన పాదాలను అనుసరించే మనసే శ్రేష్ఠమైనది.
తాని లోమాని చోచ్యంతే యాని తన్నామ్ని చోత్థితమ్ । కుర్వంతి తచ్చ నేత్రాంబు యదచ్యుతప్రసంగతః
హరినామాన్ని విన్నప్పుడు లేచే రోమాలు ధన్యమైనవి. అచ్యుతుని కృపతో కన్నీళ్లు వచ్చే కళ్ళు పుణ్యమైనవి.
అహో లోకా అతితరాం దైవదోషేణ వంచితాః । నామోచ్చారణమాత్రేణ ముక్తిదం న భజంతి వై
అయ్యో! ప్రజలు విధి వల్ల బాగా మోసపోతున్నారు. నామాన్ని ఒక్కసారి పలికితేనే మోక్షం లభిస్తుంది, అయినా వారు దాన్ని ఆశ్రయించరు.
వంచితాస్తే చ కలుషాః స్త్రీణాం సంగప్రసంగతః । ప్రతిష్ఠంతి చ లోమాని యేషాం నో కృష్ణశబ్దనే
స్త్రీల సంగానికి అలవాటుపడిన అపవిత్రులు మోసపోతారు. వారి చెవిలో కృష్ణుని నామం వినిపించినా, వారి రోమాలు లేవవు.
తే మూర్ఖా హ్యకృతాత్మానః పుత్రశోకాది విహ్వలాః । రుదంతి బహులాలాపైర్న కృష్ణాక్షరకీర్తనే
వారు మూర్ఖులు, ఆత్మనిగ్రహం లేనివారు, కుమారుని శోకంతో బాధపడేవారు. వారు అనేక మాటలు చెప్పి ఏడుస్తారు కానీ కృష్ణుని నామాన్ని స్తుతించరు.
జిహ్వాం లబ్ధ్వాపి లోకేఽస్మిన్కృష్ణనామజపేన్నహి । లబ్ధ్వాపి ముక్తిసోపానం హేలయైవ చ్యవంతి తే
ఈ లోకంలో నాలుక లభించినా, వారు కృష్ణుని నామాన్ని జపించరు. మోక్షానికి మార్గం దొరికినా, నిర్లక్ష్యంతో దాన్ని కోల్పోతారు.
తస్మాద్యత్నేన వై విష్ణుం కర్మయోగేన మానవః । కర్మయోగార్చ్చితో విష్ణుః ప్రసీదత్యేవ నాన్యథా
అందువల్ల మనిషి కర్మయోగంతో విష్ణువును శ్రద్ధగా ఆరాధించాలి. కర్మయోగంతో ఆరాధించినప్పుడు మాత్రమే విష్ణువు సంతుష్టుడవుతాడు.
తీర్థాదప్యధికం తీర్థం విష్ణోర్భజనముచ్యతే । సర్వేషాం ఖలు తీర్థానాం స్నానపానావగాహనైః
విష్ణువు భజనమే అన్ని తీర్థాలకన్నా గొప్ప తీర్థంగా చెప్పబడింది. అన్ని తీర్థాల్లో స్నానం చేయడం, త్రాగడం, మునిగిపోవడం వల్ల లభించే ఫలితానికి మించినది.
యత్ఫలం లభతే మర్త్యస్తత్ఫలం కృష్ణసేవనాత్ । యజంతే కర్మయోగేన ధన్యా ఏవ నరా హరిమ్
మరణశీలుడు అన్ని తీర్థాల్లో పొందే ఫలితం, కృష్ణుని సేవనంతో కూడా లభిస్తుంది. కర్మయోగంతో హరిని ఆరాధించే మనుష్యులే నిజంగా ధన్యులు.