స్వస్థో భవ మహారాజ భుక్త్వా రాజ్యమకంటకమ్ । పునర్ద్రక్ష్యసి రాజేంద్ర యజమానో విశేషతః
మహారాజా, నీవు సుఖంగా ఉండు. ఎలాంటి కష్టాలు లేకుండా రాజ్యం అనుభవించు. రాజేంద్రా, నీవు మళ్లీ యజ్ఞకర్తగా ప్రత్యేకంగా దర్శించబడతావు.
ఇతి శ్రీపాద్మే మహాపురాణే స్వర్గఖండే ప్రయాగమాహాత్మ్యం। నామ ఊనపంచాశత్తమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మ మహాపురాణంలో, స్వర్గఖండంలో, ప్రయాగ మహాత్మ్యము అనే నలభై తొమ్మిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
ఋషయ ఊచుః- భవతా కథితం సర్వం యత్కించిత్పృష్టమేవ చ । ఇదానీమపి పృచ్ఛామ ఏకం వద మహామతే
ఋషులు ఇలా అన్నారు — మీరు చెప్పింది, మేము అడిగింది అన్నీ వివరంగా చెప్పారు. ఇప్పుడు మేము ఇంకొకటి అడుగుతున్నాం, మహామతివంతుడా, దయచేసి చెప్పండి.
ఏతేషాం ఖలు తీర్థానాం సేవనాద్యత్ఫలం లభేత్ । సర్వేషాం కిల కృత్వైకం కర్మ కేన చ లభ్యతే
ఈ తీర్థాలను సేవించడం వల్ల ఎలాంటి ఫలం లభిస్తుంది? ఒకే ఒక్క కార్యం చేసి, వాటి అన్నింటి ఫలితాన్ని ఎలా పొందవచ్చు?
ఏతన్నో బ్రూహి సర్వజ్ఞ కర్మైవం యది వర్తతే । సూత ఉవాచ- కర్మయోగః కిల ప్రోక్తో వర్ణానాం ద్విజపూర్వశః
సర్వజ్ఞుడా, అలాంటి కార్యం ఉంటే దయచేసి మాకు చెప్పండి. సూతుడు ఇలా అన్నాడు — వర్ణాలకూ, ముఖ్యంగా ద్విజులకు, కర్మయోగమే చెప్పబడింది.
నానావిధో మహాభాగాస్తత్ర చైకం విశిష్యతే । హరిభక్తిః కృతా యేన మనసా వచసా గిరా
మహాభాగులారా, ఆ కర్మయోగా అనేక విధాలుగా ఉంది. వాటిలో ఒకటి అత్యుత్తమం — మనసుతో, మాటతో, వాక్కుతో చేసే హరిభక్తి.
జితం తేన జితం తేన జితమేవ న సంశయః । హరిరేవ సమారాధ్యః సర్వదేవేశ్వరేశ్వరః
హరి దేవుని, దేవతలందరికీ అధిపతిని, ఒక్కరిని భక్తిగా పూజించినవాడు నిజంగా విజయం సాధించాడు, విజయం సాధించాడు, విజయం సాధించడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
హరినామమహామంత్రైర్నశ్యేత్పాపపిశాచకమ్ । హరేః ప్రదక్షిణం కృత్వా సకృదప్యమలాశయాః
హరి నామమహామంత్రాలతో పాపరూపమైన దయ్యం నశిస్తుంది. హరిని శుద్ధమైన మనసుతో ఒక్కసారి ప్రదక్షిణ చేయడానికే చాలు.
సర్వతీర్థసమాప్లావం లభంతే యన్న సంశయః । ప్రతిమాం చ హరేర్దృష్ట్వా సర్వతీర్థఫలం లభేత్
హరిని దర్శించేవారు అన్ని పవిత్ర తీర్థాలలో స్నానం చేసిన ఫలితాన్ని పొందుతారు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. హరి విగ్రహాన్ని చూస్తే అన్నీ తీర్థఫలితాలు లభిస్తాయి.
విష్ణునామపరం జప్త్వా సర్వమంత్రఫలం లభేత్ । విష్ణుప్రసాదతులసీమాఘ్రాయ ద్విజసత్తమాః
విష్ణువు నామాలను జపిస్తే అన్ని మంత్రాల ఫలితాన్ని పొందుతారు. విష్ణువుకు సమర్పించిన తులసిని వాసన పీల్చితే కూడా అదే ఫలితం లభిస్తుంది, మహర్షులారా.
ప్రచండం వికరాలం తద్యమస్యాస్యం న పశ్యతి । సకృత్ప్రణామీ కృష్ణస్య మాతుః స్తన్యం పిబేన్నహి
కృష్ణునికి ఒక్కసారి నమస్కరించినవాడు, యమధర్మరాజు భయంకరమైన ముఖాన్ని చూడడు. అలాంటి వాడి తల్లి పాలిచ్చినది వృథా కాదు.
హరిపాదే మనో యేషాం తేభ్యో నిత్యం నమోనమః । పుల్కసః శ్వపచో వాపి యే చాన్యే మ్లేచ్ఛజాతయః
హరి పాదాలలో మనస్సు నిలిపినవారికి నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తాను. వారు పులిందులు, శ్వపచులు లేదా ఇతర విదేశీయులు అయినా సరే.
తేఽపి వంద్యా మహాభాగా హరిపాదైకసేవకాః । కిం పునర్బ్రాహ్మణాః పుణ్యా భక్తా రాజర్షయస్తథా
హరి పాదాలకు మాత్రమే సేవ చేసే వారు కూడా మహాభాగ్యులు, పూజ్యులు. మరి పుణ్యాత్ములు అయిన బ్రాహ్మణులు, భక్తులు, రాజర్షులు అయితే ఎంత గొప్పవారు!
హరౌ భక్తిం విధాయైవ గర్భవాసం న పశ్యతి । హరేరగ్రే స్వనైరుచ్చైర్నృత్యంస్తన్నామకృన్నరః
హరిలో భక్తిని పెంచుకున్నవాడు మళ్లీ గర్భంలోకి పోవడు. హరి ముందు గొప్పగా నామస్మరణ చేస్తూ నాట్యం చేసే వాడు కూడా అంతే.
పునాతి భువనం విప్రా గంగాది సలిలం యథా । దర్శనాత్స్పర్శనాత్తస్య ఆలాపాదపి భక్తితః
ఒక భక్తుని దర్శించడానికే, అతన్ని తాకడానికే, అతనితో భక్తితో మాట్లాడడానికే ఈ లోకమంతా పవిత్రమవుతుంది, బ్రాహ్మణులారా! అది గంగాది పవిత్ర నదుల వలె.
బ్రహ్మహత్యాదిభిః పాపైర్ముచ్యతే నాత్ర సంశయః । హరేః ప్రదక్షిణం కుర్వన్నుచ్చైస్తన్నామకృన్నరః
హరికి ప్రదక్షిణ చేస్తూ, హరి నామాన్ని గొప్పగా పలికే వాడు బ్రహ్మహత్య వంటి పెద్ద పాపాలనుండి కూడా తప్పించుకుంటాడు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
కరతాలాదిసంధానం సుస్వరం కలశబ్దితమ్ । బ్రహ్మహత్యాదికం పాపం తేనైవ కరతాలితమ్
చెయ్యి తట్టి, మధురమైన స్వరాలతో పాటలు పాడితే, బ్రహ్మహత్య వంటి మహాపాపాలు కూడా ఆ చప్పట్లతో పోతాయి.
హరిభక్తికథాముక్త్వా ఖ్యాయికాం శృణుయాచ్చ యః । తస్య సందర్శనాదేవ పూతో భవతి మానవః
హరి భక్తి కథలు చెప్పకుండా, ఎవరు ఇతర కథలు వినినా, అలాంటి వారిని కేవలం చూడటంతోనే మనిషి పవిత్రుడవుతాడు.
కిం పునస్తస్య పాపానామాశంకా మునిపుంగవాః । తీర్థానాం చ పరం తీర్థం కృష్ణనామ మహర్షయః
అలాంటి వారి పాపాల గురించి ఇంకేం సందేహం ఉండగలదు, మునిశ్రేష్ఠులారా? కృష్ణుని నామమే అన్ని తీర్థాలలో శ్రేష్ఠమైనది, మహర్షులారా!
తీర్థీకుర్వంతి జగతీం గృహీతం కృష్ణనామ యైః । తస్మాన్మునివరాః పుణ్యం నాతః పరతరం విదుః
కృష్ణుని నామాన్ని స్వీకరించినవారు ఈ భూమిని తీర్థంగా మార్చుతారు. అందుకే, మునిశ్రేష్ఠులారా, దీని కంటే గొప్ప పుణ్యం మరొకటి లేదు అని తెలుసుకోండి.
విష్ణుప్రసాదనిర్మాల్యం భుక్త్వా ధృత్వా చ మస్తకే । విష్ణురేవ భవేన్మర్త్యో యమశోకవినాశనః
విష్ణువు ప్రసాదంగా మిగిలినదాన్ని తినినా, తలపై పెట్టుకున్నా, మానవుడు విష్ణువే అవుతాడు. అప్పుడు యముడు, దుఃఖం అన్నీ పోతాయి.
అర్చనీయో నమస్కార్యో హరిరేవ న సంశయః । యే మహావిష్ణుమవ్యక్తం దేవం వాపి మహేశ్వరమ్
హరిని మాత్రమే పూజించాలి, నమస్కరించాలి — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఆయన మహావిష్ణువుగా, అవ్యక్త స్వరూపుడిగా, లేక మహేశ్వరుడిగా ఉన్నా సరే.
ఏకీభావేన పశ్యంతి న తేషాం పునరుద్భవః । తస్మాదనాదినిధనం విష్ణుమాత్మానమవ్యయమ్
వారు ఇద్దరిని ఒకటిగా చూస్తే వారికి మళ్లీ జననం ఉండదు. అందుకే, ఆదియంత రహితుడు, నశించని స్వరూపుడు అయిన విష్ణువును తెలుసుకోండి.
హరిం చైకం ప్రపశ్యధ్వం పూజయధ్వం తథైవ హి । యే సమానం ప్రపశ్యంతి హరిం వై దేవతాంతరమ్
హరిని ఒక్కరినే దర్శించండి, ఆయనను పూజించండి. హరిని ఇతర దేవతలతో సమానంగా చూస్తే—
తే యాంతి నరకాన్ఘోరాంన్న తాంస్తు గణయేద్ధీరః । మూర్ఖం వా పండితం వాపి బ్రాహ్మణం కేశవప్రియమ్
ఎవరైనా ఘోరమైన నరకాలకు వెళ్ళినా, వారు మూర్ఖులైనా, పండితులైనా, లేక కేశవునికి ప్రియమైన బ్రాహ్మణులైనా, ధీరుడు వారిని లెక్కించడు.
శ్వపాకం వా మోచయతి నారాయణః స్వయం ప్రభుః । నారాయణాత్పరో నాస్తి పాపరాశి దవానలః
ప్రభువైన నారాయణుడు, కుక్కను తిన్నవాడిని కూడా విమోచించగలడు. పాపాల కొండలను కాల్చే అగ్ని అయిన నారాయణునికి మించినవాడు లేడు.
కృత్వాపి పాతకం ఘోరం కృష్ణనామ్నా విముచ్యతే । స్వయం నారాయణో దేవః స్వనామ్ని జగతాం గురుః
ఎంతటి ఘోరపాపం చేసినా, కృష్ణుని నామాన్ని జపిస్తే విముక్తి కలుగుతుంది. జగతికి గురువైన నారాయణుడు తన నామంలోనే ఉన్నాడు.
ఆత్మనోఽభ్యధికాం శక్తిం స్థాపయామాస సువ్రతాః । అత్ర యే వివదంతే వై ఆయాసలఘుదర్శనాత్
ధర్మబద్ధులు తమకన్నా గొప్ప శక్తిని స్థాపించారు. ఇక్కడ కొందరు తేలికగా లేదా కష్టంగా ఉందని వాదించేవారు అల్పదృష్టితోనే అలా చేస్తారు.
ఫలానాం గౌరవాచ్చాపి తే యాంతి నరకం బహు । తస్మాద్ధరౌ భక్తిమాన్స్యాద్ధరినామపరాయణః
ఫలితాల భారంతో వారు అనేక నరకాలకు పోతారు. అందువల్ల హరిలో భక్తి కలిగి, ఆయన నామాన్ని ఆశ్రయించాలి.
పూజకం పృష్ఠతో రక్షేన్నామినం వక్షసి ప్రభుః । హరినామమహావజ్రం పాపపర్వతదారణే
పూజకుడిని ప్రభువు వెనుకనుండి రక్షిస్తాడు, తన నామాన్ని జపించే వాడిని హృదయంలో రక్షిస్తాడు. హరినామం అనే మహావజ్రం పాపాల పర్వతాలను చీల్చేస్తుంది.