షష్టివర్షసహస్రాణి షష్టివర్షశతాని చ । సేవతే పితృభిః సార్ద్ధం స్వర్గలోకం నరాధిప
ఓ రాజా, అతడు తన పితృదేవతలతో కలిసి అరవై వేల సంవత్సరాలు, అరవై వంద సంవత్సరాలు స్వర్గంలో ఆనందంగా ఉంటాడు.
పూజ్యతే సతతం తత్ర ఋషిగంధర్వకిన్నరైః । తతః స్వర్గపరిభ్రష్టః క్షీణకర్మ్మా దివశ్చ్యుతః
అక్కడ అతడిని ఋషులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు ఎప్పుడూ పూజిస్తారు. తరువాత, పుణ్యం తగ్గినప్పుడు, స్వర్గం నుండి భూమికి వస్తాడు.
ఉర్వశీసదృశీనాం తు కన్యానాం లభతే శతమ్ । గవాం శతసహస్రాణాం భోక్తా భవతి భూమిప
అతడు ఉర్వశీకి సమానమైన వంద కన్యలను పొందుతాడు. వంద వేల గోవులను అనుభవించేవాడవుతాడు, ఓ భూమిపాలకా.
కాంచీనూపురశబ్దేన సుప్తోఽసౌ ప్రతిబుధ్యతే । భుక్త్వా తు విపులాన్భోగాంస్తత్తీర్థం లభతే పునః
బంగారు నూపురాల శబ్దంతో నిద్ర లేచి, విస్తృతమైన భోగాలు అనుభవించిన తరువాత, మళ్లీ ఆ పవిత్ర స్థలాన్ని పొందుతాడు.
కుశాసనధరో నిత్యం నియతః సంయతేంద్రియః । ఏకకాలం తు భుంజానో మాసం భోగపతిర్భవేత్
ఎల్లప్పుడూ కుశగ్రాసనంపై కూర్చొని, నియమంతో ఇంద్రియాలను నియంత్రించుకొని, ఒక్కసారి మాత్రమే భోజనం చేసే వాడు, ఒక నెల రోజుల పాటు అన్ని సుఖాలను అనుభవించే అధికారి అవుతాడు.
సువర్ణాలంకృతానాం తు నారీణాం లభతే శతమ్ । పృథివ్యామాసముద్రాయాం మహాభోగపతిర్భవేత్
బంగారు అలంకారాలు ధరించిన వంద మంది స్త్రీలను పొందుతాడు. భూమిపై సముద్రపు అంచు వరకు అతడు మహా భోగపతిగా ఉంటాడు.
దశగ్రామసహస్రాణాం భోక్తా భవతి భూమిపః । ధనధాన్యసమాయుక్తో దాతా భవతి నిత్యశః
పది వేల గ్రామాలకు పాలకుడై, ధనం, ధాన్యంతో సంపన్నుడై, ఎప్పుడూ దాతగా ఉంటాడు.
స భుక్త్వా విపులాన్భోగాంస్తత్తీర్థం స్మరతే పునః । అథ తస్మిన్వటే రమ్యే బ్రహ్మచారీ జితేంద్రియః
అతడు విస్తారమైన భోగాలు అనుభవించి, మళ్లీ ఆ పవిత్ర స్థలాన్ని స్మరించుకుంటాడు. ఆ అందమైన వటవృక్షం వద్ద, బ్రహ్మచారిగా, ఇంద్రియాలను జయించినవాడిగా ఉంటాడు.
ఉపోష్య యోగయుక్తశ్చ బ్రహ్మజ్ఞానమవాప్నుయాత్ । కోటితీర్థం సమాసాద్య యస్తు ప్రాణాన్పరిత్యజేత్
ఉపవాసంతో యోగంలో లీనమై బ్రహ్మజ్ఞానం పొందుతాడు. కోటితీర్థాన్ని చేరుకొని అక్కడ ప్రాణాలు విడిచినవాడు—
కోటివర్షసహస్రాణి స్వర్గలోకే మహీయతే । తతః స్వర్గాత్పరిభ్రష్టః క్షీణకర్మ్మా దివశ్చ్యుతః
వాడు కోటి సంవత్సరాల పాటు స్వర్గంలో ఘనత పొందుతాడు. ఆ తరువాత పుణ్యం తగ్గినప్పుడు, స్వర్గం నుండి భూమికి తిరిగి వస్తాడు.
సువర్ణమణిముక్తాఢ్యే కులే భవతి రూపవాన్ । తతో భోగవతీం గత్వా వాసుకేరుత్తరేణ తు
బంగారం, మణులు, ముత్యాలు సమృద్ధిగా ఉన్న వంశంలో అందగాడిగా జన్మిస్తాడు. ఆ తరువాత వాసుకి ఉత్తరంగా ఉన్న భోగవతీ నగరానికి వెళ్తాడు.
దశాశ్వమేధకం తత్ర తీర్థం తత్రాపరం భవేత్ । కృత్వాభిషేకం తు నరః సోఽశ్వమేధఫలం లభేత్
అక్కడ పది అశ్వమేధ యాగాలకు సమానమైన మరో పవిత్ర స్థలం ఉంది. అక్కడ అభిషేకం చేసినవాడు అశ్వమేధ ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
ధనాఢ్యో రూపవాన్దక్షో దాతా భవతి ధార్మికః । చతుర్వేదేషు యత్పుణ్యం సత్యవాదిషు యత్ఫలమ్
ధనవంతుడిగా, అందగాడిగా, నైపుణ్యంతో, దాతగా, ధార్మికుడిగా అవుతాడు. నలుగు వేదాల్లో ఉన్న పుణ్యం, సత్యవాదంలో లభించే ఫలితం—
అహింసాయాం తు యో ధర్మ్మో గమనాదేవ తద్భవేత్ । కురుక్షేత్రసమా గంగా యత్రతత్రావగాహ్యతే
అహింసా ధర్మంలో ఉన్న పుణ్యం అక్కడికి వెళ్ళినద్వారానే లభిస్తుంది. గంగలో ఎక్కడైనా స్నానం చేసినా, అది కురుక్షేత్రానికి సమానం.
కురుక్షేత్రాద్దశగుణా యత్ర సింధ్వా సమాగతా । యత్ర గంగా మహాభాగా బహుతీర్థతపోధనా
సింధు నది కలిసే చోటు కురుక్షేత్రం కంటే పది రెట్లు మహిమ కలది. అక్కడ మహాభాగ్యవంతమైన గంగా, అనేక తీర్థాలు, తపస్సులతో పరిపూర్ణంగా ప్రవహిస్తుంది.
సిద్ధక్షేత్రం హి తజ్జ్ఞేయం నాత్ర కార్యా విచారణా । క్షితౌ తారయతే మర్త్యాన్నాగాంస్తారయతేఽప్యధః
అది సిద్ధక్షేత్రంగా తెలుసుకోవాలి; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం అవసరం లేదు. అది భూమిపై మానవులను, అడుగున నాగులను కూడా పరిపాలిస్తుంది.
దివి తారయతే దేవాంస్తేన సా త్రిపథా స్మృతా । యావదస్థీని గంగాయాం తిష్ఠంతి తస్య దేహినః
ఆకాశంలో దేవతలను కూడా అది రక్షిస్తుంది. అందుకే ఆమెను త్రిపథగా అంటారు. ఒకరి ఎముకలు గంగలో ఉన్నంతకాలం—
తావద్వర్షసహస్రాణి స్వర్గలోకే మహీయతే । తీర్థానాం తు పరం తీర్థం నదీనాముత్తమా నదీ
అంతకాలం అతడు వేల సంవత్సరాలు స్వర్గంలో ఘనత పొందుతాడు. తీర్థాల్లో అది అత్యుత్తమం; నదుల్లో అది శ్రేష్ఠమైనది.
మోక్షదా సర్వభూతానాం మహాపాతకినామపి । సర్వత్ర సులభా గంగా త్రిషు స్థానేషు దుర్లభా
అది అన్ని ప్రాణులకు, మహాపాతకులకు కూడా మోక్షాన్ని ఇస్తుంది. గంగా ఎక్కడైనా సులభంగా లభిస్తుంది, కాని మూడు చోట్ల మాత్రం దుర్లభం.
గంగాద్వారే ప్రయాగే చ గంగాసాగరసంగమే । తత్ర స్నాత్వా దివం యాంతి యే మృతాస్తేఽపునర్భవాః
గంగాద్వారం, ప్రయాగం, గంగాసాగర సంగమం—ఈ మూడు చోట్ల స్నానం చేసినవారు స్వర్గానికి చేరుతారు; అక్కడ మరణించినవారు పునర్జన్మ పొందరు.
సర్వేషాం చైవ భూతానాం పాపోపహతచేతసామ్ । గతిమన్వేషమాణానాం నాస్తి గంగాసమా గతిః
పాపాలతో కలుషితమైన మనస్సు కలిగిన అన్ని జీవులు మార్గాన్ని వెతుకుతున్నప్పుడు, గంగకు సమానమైన మార్గం లేదు.
పవిత్రాణాం పవిత్రం యా మంగలానాం చ మంగలమ్ । మహేశ్వరశిరోభ్రష్టా సర్వపాపహరా శుభా
పవిత్రులకు పవిత్రమైనది, మంగళానికి మంగళమైనది, మహేశ్వరుని తలపై నుండి జారినది, శుభప్రదమైనది, సమస్త పాపాలను తొలగించేది.
మార్కండేయ ఉవాచ- శృణు రాజన్ప్రయాగస్య మాహాత్మ్యం పునరేవ తు । యచ్ఛ్రుత్వా సర్వపాపేభ్యో ముచ్యతే నాత్ర సంశయః
మార్కండేయుడు ఇలా అన్నాడు — ఓ రాజా! ప్రయాగానికి సంబంధించిన గొప్పతనాన్ని మళ్లీ విను. ఇది వినినవాడు అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
మానసం నామ తత్తీర్థం గంగాయాముత్తరే తటే । త్రిరాత్రోపోషితో భూత్వా సర్వాన్కామానవాప్నుయాత్
గంగానదికి ఉత్తర తీరంలో మానసం అనే పవిత్ర స్థలం ఉంది. అక్కడ మూడు రాత్రులు ఉపవాసంగా ఉండేవాడు తన కోరికలన్నింటినీ పొందుతాడు.
గోభూహిరణ్యదానేన యత్ఫలం ప్రాప్నుయాన్నరః । ఏతత్ఫలమవాప్నోతి తత్తీర్థం స్మరతే పునః
ఎవరైనా గోవు, భూమి, బంగారం దానం చేసి పొందే ఫలితాన్ని, ఆ తీర్థాన్ని స్మరించేవాడు కూడా పొందుతాడు.
అకామో వా సకామో వా గంగాయాం యో విపద్యతే । మృతస్తు భవతి స్వర్గే నరకం న చ పశ్యతి
కావాలన్నా, కావకపోయినా, ఎవరైనా గంగానదిలో మరణిస్తే, వారు మరణించిన తర్వాత స్వర్గాన్ని పొందుతారు. నరకాన్ని చూడరు.
అప్సరోగణసంగీతైః సుప్తోఽసౌ ప్రతిబుధ్యతే । హంససారసయుక్తేన విమానేన స గచ్ఛతి
అతడు అప్సరసల గానం మధ్య మేలుకుని, హంసలు, సారస పక్షులతో అలంకరించబడిన విహాయసయానంలో వెళ్ళిపోతాడు.
బహువర్షాణి రాజేన్ద్ర షట్సహస్రాణి భుంజతే । తతః స్వర్గాత్పరిభ్రష్టః క్షీణకర్మా దివశ్చ్యుతః
ఓ రాజేంద్ర! అతడు ఆరు వేల సంవత్సరాలు, అనేక సంవత్సరాలు స్వర్గంలో సుఖాలు అనుభవిస్తాడు. ఆ తరువాత పుణ్యఫలం తగ్గినప్పుడు, స్వర్గం నుండి కిందికి పడిపోతాడు.
సువర్ణమణిముక్తాఢ్యే జాయతే స మహాకులే । షష్టితీర్థసహస్రాణి షష్టితీర్థశతాని చ
అతడు బంగారం, రత్నాలు, ముత్యాలు సమృద్ధిగా ఉన్న గొప్ప కుటుంబంలో జన్మిస్తాడు. అరవై వేల తీర్థాలు, అరవై వందల పవిత్ర స్థలాలు—
మాఘేమాసి గమిష్యంతి గంగాయమునసంగమే । గవాం శతసహస్రస్య సమ్యగ్దత్తస్య యత్ఫలమ్
మాఘమాసంలో, వారు గంగా-యమునా సంగమానికి వెళ్తారు. లక్ష గోవులను సరిగ్గా దానం చేసిన ఫలితం—