తేన జీవంతి లోకేఽస్మిన్యత్ర యత్ర యుధిష్ఠిర । యే ప్రయాగం న సంప్రాప్తాస్త్రిషు లోకేషు విశ్రుతమ్
యుదిష్ఠిరా, మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన ప్రయాగానికి రాని వారు, ఈ లోకంలోనే జీవిస్తారు.
ఏవం దృష్ట్వా తు తత్తీర్థం ప్రయాగం పరమం పదమ్ । ముచ్యతే సర్వపాపేభ్యః శశాంక ఇవ రాహుణా
అలా ఆ పవిత్రమైన ప్రయాగ తీర్థాన్ని దర్శించినవాడు, చంద్రుడు రాహువుతో విడిపోవడం లాగానే, అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
కంబలాశ్వతరౌ నాగౌ యమునా దక్షిణే తటే । తత్ర స్నాత్వా చ పీత్వా చ ముచ్యతే సర్వపాతకైః
యమునా నది దక్షిణ తీరంలో కంబల, అశ్వతర అనే రెండు ఏనుగులు ఉంటాయి. అక్కడ స్నానం చేసి, నీరు తాగితే అన్ని పాపాలు పోతాయి.
తత్ర గత్వా తు తత్స్థానం మహాదేవస్య ధీమతః । నరస్తారయతే సర్వాన్దశాతీతాన్దశాపరాన్
ధీమంతుడైన మహాదేవుని ఆ స్థలానికి వెళ్లినవాడు, పది తరాలు ముందు, పది తరాలు తర్వాత ఉన్నవారిని రక్షిస్తాడు.
కృత్వాభిషేకం తు నరః సోఽశ్వమేధఫలం లభేత్ । స్వర్గలోకమవాప్నోతి యావదాభూతసంప్లవమ్
అక్కడ అభిషేకం చేసినవాడు అశ్వమేధ యాగ ఫలితాన్ని పొందుతాడు. సృష్టి అంతం అయ్యే వరకు స్వర్గంలో ఉంటాడు.
పూర్వపార్శ్వే తు గంగాయాం త్రిషు లోకేషు భారత । కూపం చైవ తు సాముద్రం ప్రతిష్ఠానం తు విశ్రుతమ్
భారతా, గంగా నది తూర్పు వైపున మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన సాముద్ర అనే బావి, ప్రతిష్ఠాన అనే ప్రఖ్యాత స్థలం ఉన్నాయి.
బ్రహ్మచారీ జితక్రోధస్త్రిరాత్రం యది తిష్ఠతి । సర్వపాపవిశుద్ధాత్మా సోఽశ్వమేధఫలం లభేత్
కోపాన్ని జయించిన బ్రహ్మచారి అక్కడ మూడు రాత్రులు ఉండగలిగితే, అన్ని పాపాలు పోయి, అశ్వమేధ యాగ ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
ఉత్తరేణ ప్రతిష్ఠానాద్భాగీరథ్యాస్తు పూర్వతః । హంసప్రపతనం నామ తీర్థం త్రైలోక్యవిశ్రుతమ్
ప్రతిష్ఠానకు ఉత్తరంగా, భాగీరథి నదికి తూర్పున, మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన హంసప్రపతన అనే తీర్థం ఉంది.
అశ్వమేధఫలం తస్మిన్స్నాతమాత్రస్య భారత । యావచ్చన్ద్రశ్చ సూర్యశ్చ తావత్స్వర్గే మహీయతే
భారతా, ఆ స్థలంలో స్నానం చేసినవాడు అశ్వమేధ యాగ ఫలితాన్ని పొందుతాడు. చంద్రుడు, సూర్యుడు ఉన్నంత కాలం స్వర్గంలో గౌరవం పొందుతాడు.
ఉర్వశీపులినే రమ్యే విపులే హంసపాండురే । సలిలైస్తర్ప్పయేద్యస్తు పితౄంస్తత్ర విమత్సరః
హంసల వలె తెల్లగా, విశాలంగా, అందమైన ఉర్వశీ తీరంలో, ఎవడు అసూయ లేకుండా అక్కడ తండ్రులకు నీరు సమర్పిస్తాడో—
షష్టివర్షసహస్రాణి షష్టివర్షశతాని చ । సేవతే పితృభిః సార్ద్ధం స్వర్గలోకం నరాధిప
ఓ రాజా, అతడు తన పితృదేవతలతో కలిసి అరవై వేల సంవత్సరాలు, అరవై వంద సంవత్సరాలు స్వర్గంలో ఆనందంగా ఉంటాడు.
పూజ్యతే సతతం తత్ర ఋషిగంధర్వకిన్నరైః । తతః స్వర్గపరిభ్రష్టః క్షీణకర్మ్మా దివశ్చ్యుతః
అక్కడ అతడిని ఋషులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు ఎప్పుడూ పూజిస్తారు. తరువాత, పుణ్యం తగ్గినప్పుడు, స్వర్గం నుండి భూమికి వస్తాడు.
ఉర్వశీసదృశీనాం తు కన్యానాం లభతే శతమ్ । గవాం శతసహస్రాణాం భోక్తా భవతి భూమిప
అతడు ఉర్వశీకి సమానమైన వంద కన్యలను పొందుతాడు. వంద వేల గోవులను అనుభవించేవాడవుతాడు, ఓ భూమిపాలకా.
కాంచీనూపురశబ్దేన సుప్తోఽసౌ ప్రతిబుధ్యతే । భుక్త్వా తు విపులాన్భోగాంస్తత్తీర్థం లభతే పునః
బంగారు నూపురాల శబ్దంతో నిద్ర లేచి, విస్తృతమైన భోగాలు అనుభవించిన తరువాత, మళ్లీ ఆ పవిత్ర స్థలాన్ని పొందుతాడు.
కుశాసనధరో నిత్యం నియతః సంయతేంద్రియః । ఏకకాలం తు భుంజానో మాసం భోగపతిర్భవేత్
ఎల్లప్పుడూ కుశగ్రాసనంపై కూర్చొని, నియమంతో ఇంద్రియాలను నియంత్రించుకొని, ఒక్కసారి మాత్రమే భోజనం చేసే వాడు, ఒక నెల రోజుల పాటు అన్ని సుఖాలను అనుభవించే అధికారి అవుతాడు.
సువర్ణాలంకృతానాం తు నారీణాం లభతే శతమ్ । పృథివ్యామాసముద్రాయాం మహాభోగపతిర్భవేత్
బంగారు అలంకారాలు ధరించిన వంద మంది స్త్రీలను పొందుతాడు. భూమిపై సముద్రపు అంచు వరకు అతడు మహా భోగపతిగా ఉంటాడు.
దశగ్రామసహస్రాణాం భోక్తా భవతి భూమిపః । ధనధాన్యసమాయుక్తో దాతా భవతి నిత్యశః
పది వేల గ్రామాలకు పాలకుడై, ధనం, ధాన్యంతో సంపన్నుడై, ఎప్పుడూ దాతగా ఉంటాడు.
స భుక్త్వా విపులాన్భోగాంస్తత్తీర్థం స్మరతే పునః । అథ తస్మిన్వటే రమ్యే బ్రహ్మచారీ జితేంద్రియః
అతడు విస్తారమైన భోగాలు అనుభవించి, మళ్లీ ఆ పవిత్ర స్థలాన్ని స్మరించుకుంటాడు. ఆ అందమైన వటవృక్షం వద్ద, బ్రహ్మచారిగా, ఇంద్రియాలను జయించినవాడిగా ఉంటాడు.
ఉపోష్య యోగయుక్తశ్చ బ్రహ్మజ్ఞానమవాప్నుయాత్ । కోటితీర్థం సమాసాద్య యస్తు ప్రాణాన్పరిత్యజేత్
ఉపవాసంతో యోగంలో లీనమై బ్రహ్మజ్ఞానం పొందుతాడు. కోటితీర్థాన్ని చేరుకొని అక్కడ ప్రాణాలు విడిచినవాడు—
కోటివర్షసహస్రాణి స్వర్గలోకే మహీయతే । తతః స్వర్గాత్పరిభ్రష్టః క్షీణకర్మ్మా దివశ్చ్యుతః
వాడు కోటి సంవత్సరాల పాటు స్వర్గంలో ఘనత పొందుతాడు. ఆ తరువాత పుణ్యం తగ్గినప్పుడు, స్వర్గం నుండి భూమికి తిరిగి వస్తాడు.
సువర్ణమణిముక్తాఢ్యే కులే భవతి రూపవాన్ । తతో భోగవతీం గత్వా వాసుకేరుత్తరేణ తు
బంగారం, మణులు, ముత్యాలు సమృద్ధిగా ఉన్న వంశంలో అందగాడిగా జన్మిస్తాడు. ఆ తరువాత వాసుకి ఉత్తరంగా ఉన్న భోగవతీ నగరానికి వెళ్తాడు.
దశాశ్వమేధకం తత్ర తీర్థం తత్రాపరం భవేత్ । కృత్వాభిషేకం తు నరః సోఽశ్వమేధఫలం లభేత్
అక్కడ పది అశ్వమేధ యాగాలకు సమానమైన మరో పవిత్ర స్థలం ఉంది. అక్కడ అభిషేకం చేసినవాడు అశ్వమేధ ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
ధనాఢ్యో రూపవాన్దక్షో దాతా భవతి ధార్మికః । చతుర్వేదేషు యత్పుణ్యం సత్యవాదిషు యత్ఫలమ్
ధనవంతుడిగా, అందగాడిగా, నైపుణ్యంతో, దాతగా, ధార్మికుడిగా అవుతాడు. నలుగు వేదాల్లో ఉన్న పుణ్యం, సత్యవాదంలో లభించే ఫలితం—
అహింసాయాం తు యో ధర్మ్మో గమనాదేవ తద్భవేత్ । కురుక్షేత్రసమా గంగా యత్రతత్రావగాహ్యతే
అహింసా ధర్మంలో ఉన్న పుణ్యం అక్కడికి వెళ్ళినద్వారానే లభిస్తుంది. గంగలో ఎక్కడైనా స్నానం చేసినా, అది కురుక్షేత్రానికి సమానం.
కురుక్షేత్రాద్దశగుణా యత్ర సింధ్వా సమాగతా । యత్ర గంగా మహాభాగా బహుతీర్థతపోధనా
సింధు నది కలిసే చోటు కురుక్షేత్రం కంటే పది రెట్లు మహిమ కలది. అక్కడ మహాభాగ్యవంతమైన గంగా, అనేక తీర్థాలు, తపస్సులతో పరిపూర్ణంగా ప్రవహిస్తుంది.
సిద్ధక్షేత్రం హి తజ్జ్ఞేయం నాత్ర కార్యా విచారణా । క్షితౌ తారయతే మర్త్యాన్నాగాంస్తారయతేఽప్యధః
అది సిద్ధక్షేత్రంగా తెలుసుకోవాలి; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం అవసరం లేదు. అది భూమిపై మానవులను, అడుగున నాగులను కూడా పరిపాలిస్తుంది.
దివి తారయతే దేవాంస్తేన సా త్రిపథా స్మృతా । యావదస్థీని గంగాయాం తిష్ఠంతి తస్య దేహినః
ఆకాశంలో దేవతలను కూడా అది రక్షిస్తుంది. అందుకే ఆమెను త్రిపథగా అంటారు. ఒకరి ఎముకలు గంగలో ఉన్నంతకాలం—
తావద్వర్షసహస్రాణి స్వర్గలోకే మహీయతే । తీర్థానాం తు పరం తీర్థం నదీనాముత్తమా నదీ
అంతకాలం అతడు వేల సంవత్సరాలు స్వర్గంలో ఘనత పొందుతాడు. తీర్థాల్లో అది అత్యుత్తమం; నదుల్లో అది శ్రేష్ఠమైనది.
మోక్షదా సర్వభూతానాం మహాపాతకినామపి । సర్వత్ర సులభా గంగా త్రిషు స్థానేషు దుర్లభా
అది అన్ని ప్రాణులకు, మహాపాతకులకు కూడా మోక్షాన్ని ఇస్తుంది. గంగా ఎక్కడైనా సులభంగా లభిస్తుంది, కాని మూడు చోట్ల మాత్రం దుర్లభం.
గంగాద్వారే ప్రయాగే చ గంగాసాగరసంగమే । తత్ర స్నాత్వా దివం యాంతి యే మృతాస్తేఽపునర్భవాః
గంగాద్వారం, ప్రయాగం, గంగాసాగర సంగమం—ఈ మూడు చోట్ల స్నానం చేసినవారు స్వర్గానికి చేరుతారు; అక్కడ మరణించినవారు పునర్జన్మ పొందరు.