అస్థిచర్మ పినద్ధాంగం నిశ్వసంతం ముహుర్ముహుః । తం దృష్ట్వా స మునిశ్రేష్ఠః కృపయా పరయా యుతః
ఆ ప్రేతం ఎముకలు, చర్మంతో కట్టబడి, మళ్లీ మళ్లీ ఊపిరి పీలుస్తూ కనిపించింది. దాన్ని చూసిన ఆ మహర్షి హృదయం లోతుగా కరుణతో నిండిపోయింది.
ప్రోవాచ కో భవాన్కస్మాద్దేశాద్దేశమిమం శ్రితః । తస్మై పిశాచః క్షుధయా పీడ్యమానోఽబ్రవీద్వచః
ఆ మహర్షి, "నీవెవరు? ఏ ప్రాంతం నుంచి ఇక్కడకు వచ్చావు?" అని అడిగాడు. ఆకలితో బాధపడుతున్న ఆ పిశాచుడు ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
పూర్వజన్మన్యహం విప్రో ధనధాన్యసమన్వితః । పుత్రపౌత్రాదిభిర్యుక్తః కుటుంబభరణోత్సుకః
"మునుపటి జన్మలో నేను ధనం, ధాన్యంతో కూడిన బ్రాహ్మణుడిని. కుమారులు, మనవళ్లు, ఇతర కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి, ఇంటి పోషణలో ఆసక్తిగా ఉండేవాడిని."
న పూజితా మహాదేవా గావోఽప్యతిథయస్తథా । న కదాచిత్కృతం పుణ్యమల్పం వానల్పమేవ చ
"నేను మహాదేవుడిని, గోవులను, అతిథులను ఎప్పుడూ పూజించలేదు. చిన్నదైనా, పెద్దదైనా ఒక్క మంచి పనిని కూడా చేయలేదు."
ఏకదా భగవాన్దేవో వృషభేశ్వరవాహనః । విశ్వేశ్వరో వారాణస్యాం దృష్టః స్పృష్టో నమస్కృతః
"ఒకసారి వారణాసిలో వృషభాన్ని వాహనంగా చేసుకున్న విశ్వేశ్వరుడిని నేను చూశాను, ఆయనను తాకాను, నమస్కరించాను కూడా."
తదాచిరేణ కాలేన పంచత్వమహమాగతః । న దృష్టం తన్మహాఘోరం యమస్య సదనం మునే
"ఆ తరువాత కొంత కాలంలోనే నేను మరణించాను. మహర్షీ! యముని భయంకరమైన లోకాన్ని నేను చూడలేదు."
పిపాసయాధునాక్రాంతో న జానామి హితాహితమ్ । యది కంచిత్సముద్ధర్తుముపాయం పశ్యసి ప్రభో
"ఇప్పుడు దాహంతో బాధపడుతున్నాను. నాకు ఏమి మంచిదో, ఏమి చెడిదో తెలియడం లేదు. నన్ను రక్షించడానికి ఏదైనా మార్గం ఉంటే, దయచేసి చూపించు ప్రభూ."
కురుష్వ తం నమస్తుభ్యం త్వామహం శరణం గతః । ఇత్యుక్తః శంకుకర్ణోఽథ పిశాచమిదమబ్రవీత్
"దయచేసి నాకోసం అది చేయు. నీకు నమస్కరిస్తున్నాను. నేను నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాను." అని చెప్పగా, శంకుకర్ణుడు ఆ పిశాచునితో ఇలా అన్నాడు.
తాదృశో నహి లోకేస్మిన్విద్యతే పుణ్యకృత్తమః । యత్త్వయా భగవాన్పూర్వం దృష్టో విశ్వేశ్వరః శివః
"ఈ లోకంలో నీవంటి పుణ్యశీలుడు మరొకరు లేరు. ఎందుకంటే నీవు ఒకసారి భగవంతుడైన విశ్వేశ్వరుడిని దర్శించావు."
సంస్పృష్టో వందితో భూయః కోఽన్యస్త్వత్సదృశో భువి । తేన కర్మవిపాకేన దేశమేతం సమాగతః
"ఆయనను తాకి, మరలా నమస్కరించావు. ఈ భూమిపై నీలాంటి వారు మరెవ్వరూ లేరు. ఆ పుణ్యఫలంతో నీవు ఈ స్థలానికి వచ్చావు."
స్నానం కురుష్వ శీఘ్రం త్వమస్మిన్కుండే సమాహితః । యేనేమాం కుత్సితాం యోనిం క్షిప్రమేవ ప్రహాస్యసి
"ఈ కుండంలో మనస్సు ఏకాగ్రతతో త్వరగా స్నానం చేయు. అలా చేస్తే ఈ నీచమైన జన్మను త్వరగా విడిచిపెడతావు."
స ఏవముక్తో మునినా పిశాచో దయాలునా దేవవరం త్రినేత్రమ్ । స్మృత్వా కపర్దీశ్వరమీశితారం చక్రే సమాధాయ మనోవగాహమ్
ఆ దయతో నిండిన మహర్షి చెప్పినట్లు, ఆ పిశాచుడు త్రినేత్రుడైన దేవుని, జటాధరుడైన పరమేశ్వరుని స్మరించుకుంటూ, మనస్సును ధ్యానంలో లీనమయ్యాడు.
తదావగాఢో మునిసన్నిధానే మమార దివ్యాభరణోపపన్నః । అదృశ్యతార్కప్రతిమో విమానే శశాంకచిహ్నీకృతచారుమౌలి
ఆ మహర్షి సమక్షంలో ఆ పిశాచుడు ఆ కుండంలో మునిగి, దివ్యాభరణాలతో అలంకరించబడి మరణించాడు. వెంటనే, చంద్రచిహ్నంతో అలంకరించిన అందమైన కిరీటంతో, సూర్యునిలా ప్రకాశించే విమానంలో కనిపించాడు.
విభాతి రుద్రైః సహితో దివిష్ఠైః సమాభృతో యోగిరిభరప్రమేయైః । స వాలఖిల్యాదిభిరేష దేవో యథోదయే భానురశేషదేవః
అతడు రుద్రులు, దేవతలు, అపారమైన యోగులతో చుట్టుముట్టబడి ప్రకాశించాడు. వాలఖిల్యులు మొదలైన దేవతలతో కూడి, ఉదయస్తమయంలో సూర్యుడు ఎలా వెలిగిపోతాడో, అలా దేవతలందరినీ ప్రకాశింపజేశాడు.
స్తువంతి సిద్ధాది విదేవసంఘా నృత్యంతి దివ్యాప్సరసోఽభిరామాః । ముంచంతి వృష్టిం కుసుమాంబుమిశ్రాం గంధర్వవిద్యాధరకిన్నరాద్యాః
సిద్ధులు, ఇతర దేవతలు అతన్ని స్తుతించారు. అందమైన అప్సరసలు నాట్యం చేశారు. గంధర్వులు, విద్యాధరులు, కిన్నరులు మొదలైన వారు పుష్పాలు, నీరు కలిపిన వర్షాన్ని కురిపించారు.
సంస్తూయమానోఽథ మునీంద్రసంఘైరవాప్య బోధం భగవత్ప్రసాదాత్ । సమావిశన్మండలమేతదగ్ర్యం త్రయీమయం యత్ర విభాతి రుద్రః
అతడు మహర్షుల సమూహాలచే స్తుతింపబడుతూ, భగవంతుని అనుగ్రహంతో జ్ఞానం పొందాడు. ఆ తరువాత మూడు వేదాల స్వరూపమైన, రుద్రుడు ప్రకాశించే ఆ ఉత్తమమైన మండలంలో ప్రవేశించాడు.
దృష్ట్వా విముక్తం స పిశాచభూతం మునిః ప్రహృష్టో మనసా మహేశమ్ । విచింత్య రుద్రం కవిమేకమగ్నిం ప్రణమ్య తుష్టావ కపర్దినం తమ్
ఆ పిశాచభూతం విముక్తమైందని చూసి, ఆ ముని హృదయం ఆనందంతో నిండిపోయింది. మహేశ్వరుడిని ధ్యానించి, రుద్రునికి నమస్కరించి, కవులందరిలోకెల్లా గొప్పవాడైన అగ్నిస్వరూపుడైన జటాధారిని స్తుతించాడు.
శంకుకర్ణ ఉవాచ-। కపర్దినం త్వాం పరతః పరస్తాద్గోప్తారమేకం పురుషం పురాణమ్ । వ్రజామి యోగేశ్వరమీప్సితారమాదిత్యమగ్నిం కపిలాధిరూఢమ్
శంకుకర్ణుడు ఇలా అన్నాడు — జటాజూటమున్న ప్రభూ! నీవు అందరికన్నా మించినవాడవు, పరమ పరమాత్మవు, రక్షకుడవు, పురాతన పురుషుడవు. నేను నీ వద్దకు వస్తున్నాను, యోగేశ్వరుడవు, అందరూ కోరుకునే వాడవు, సూర్యుడవు, అగ్నిస్వరూపుడవు, పింగళవాహనుడవు.
త్వాం బ్రహ్మసారం హృది సంనివిష్టం హిరణ్మయం యోగినమాదిమం తమ్ । వ్రజామి రుద్రం శరణం దివిష్ఠం మహామునిం బ్రహ్మమయం పవిత్రమ్
నీవు బ్రహ్మసారమై, హృదయంలో స్థితుడవు, స్వర్ణమయుడవు, ఆదియోగివి. నేను రుద్రుని ఆశ్రయంగా చేరుతున్నాను, ఆకాశంలో నివసించే మహామునివి, బ్రహ్మమయుడవు, పవిత్రుడవు.
సహస్రపాదాక్షిశిరోభియుక్తం సహస్రరూపం తమసః పరస్తాత్ । తం బ్రహ్మపారం ప్రణమామి శంభుం హిరణ్యగర్భాధిపతిం త్రినేత్రమ్
వెయ్యి కాళ్లు, కన్నులు, తలలు కలిగి, వెయ్యి రూపాలతో, అజ్ఞానాన్ని దాటి ఉన్నవాడవు. బ్రహ్మ పరిమితిని తాకిన ఆ శంభువుని, హిరణ్యగర్భునికి అధిపతివైన త్రినేత్రుడైన నిన్ను నమస్కరిస్తున్నాను.
యత్ర ప్రసూతిర్జగతో వినాశో యేనావృతం సర్వమిదం శివేన । తం బ్రహ్మపారం భగవంతమీశం ప్రణమ్య నిత్యం శరణం ప్రపద్యే
ఈ లోకానికి ఉద్భవమూ, లయమూ ఎక్కడ జరుగుతాయో, ఈ సమస్తాన్ని శివత్వంతో ఆవరించినవాడవు. ఆ బ్రహ్మపరిమితిని తాకిన భగవంతుడైన నిన్ను నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తూ, ఆశ్రయంగా చేరుతున్నాను.
అలింగమాలోకవిహీనరూపం స్వయంప్రభుం చిత్పతిమేకరూపమ్ । తం బ్రహ్మపారం పరమేశ్వరం త్వాం నమస్కరిష్యే న యతోఽన్యదస్తి
రూపరహితుడవు, కనబడని స్వరూపుడవు, స్వయంభువవు, చైతన్యానికి అధిపతివి, ఏకరూపుడవు. బ్రహ్మపరిమితిని తాకిన పరమేశ్వరుడవైన నిన్ను నమస్కరిస్తాను, ఎందుకంటే నీకు సమానమైనది మరొకటి లేదు.
యం యోగినస్త్యక్తసబీజయోగా లబ్ధ్వా సమాధిం పరమాత్మభూతాః । పశ్యంతి దేవం ప్రణతోఽస్మి నిత్యం తం బ్రహ్మపారం పరమస్వరూపమ్
యోగులు విత్తనయోగాన్ని వదిలి, సమాధిని పొంది, పరమాత్మతో ఏకమై, ఆ దేవుడిని దర్శిస్తారు. ఆ బ్రహ్మపరిమితిని తాకిన పరమస్వరూపుడైన నిన్ను నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తాను.
న యత్ర నామాదివిశేష కౢప్తిర్న సందృశే తిష్ఠతి యత్స్వరూపమ్ । తం బ్రహ్మపారం ప్రణతోఽస్మి నిత్యం స్వయంభువం త్వాం శరణం ప్రపద్యే
పేరు మొదలైన భేదాలేవీ లేని చోట, యథార్థ స్వరూపం మన కంటికి కనిపించని చోట, ఆ బ్రహ్మపరిమితిని తాకిన స్వయంభువుడైన నిన్ను నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తూ, ఆశ్రయంగా చేరుతున్నాను.
యద్వేదవాదాభిరతా విదేహం సబ్రహ్మవిజ్ఞానమభేదమేకమ్ । పశ్యంత్యనేకం భవతః స్వరూపం తం బ్రహ్మపారం ప్రణతోఽస్మి నిత్యమ్
వేదవాక్యాలలో నిబద్ధులై, శరీరరహితమైన, బ్రహ్మజ్ఞానంతో ఏకమైన, అనేక రూపాల్లో నీ స్వరూపాన్ని దర్శించే వారికి, ఆ బ్రహ్మపరిమితిని తాకిన నిన్ను నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తాను.
యతః ప్రధానం పురుషః పురాణో బిభర్తి తేజః ప్రణమంతి దేవాః । నమామి తం జ్యోతిషి సన్నివిష్టం కాలం బృహంతం భవతః స్వరూపమ్
ప్రధానం, పురాతన పురుషుడు నీ నుండి ఉద్భవిస్తారు. దేవతలు పూజించే తేజస్సును నీవు ధరించావు. ఆ వెలుగులో స్థితమైన, కాలమంత విస్తరించిన నీ స్వరూపాన్ని నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
వ్రజామి నిత్యం శరణం గుహేశం స్థాణుం ప్రపద్యే గిరిశం పురాణమ్ । శివం ప్రపద్యే హరిమిందుమౌలిం పినాకినం త్వాం శరణం వ్రజామి
నేను ఎప్పుడూ గుహేశ్వరుడైన స్థాణువుని ఆశ్రయంగా చేరుతున్నాను. పర్వతాధిపతివైన పురాతనుడిని ఆశ్రయిస్తున్నాను. శివుడిని, హరుడిని, చంద్రకిరీటుడిని, పినాకిని అయిన నిన్ను ఆశ్రయంగా కోరుతున్నాను.
స్తుత్వైవం శంకుకర్ణోఽపి భగవంతం కపర్దినమ్ । పపాత దండవద్భూమౌ ప్రోచ్చరన్ప్రణవం పరమ్
ఇలా జటాధారిని స్తుతించిన శంకుకర్ణుడు, భూమిపై దండవత్ప్రణామం చేసి, పరమమైన ప్రణవాన్ని ఉచ్చరించాడు.
తత్క్షణాత్పరమం లింగం ప్రాదుర్భూతం శివాత్మకమ్ । జ్ఞానమానందమత్యంతం కోటిజ్వాలాగ్నిసన్నిభమ్
ఆ క్షణంలోనే శివస్వరూపమైన పరమ లింగం ప్రత్యక్షమైంది. అది పరిపూర్ణ జ్ఞానానందమయంగా, కోట్ల అగ్నిజ్వాలలవలె ప్రకాశిస్తూ కనిపించింది.
శంకుకర్ణోఽథ ముక్తాత్మా తదాత్మా సర్వగోఽమలః । నిలిల్యే విమలే లింగే తదద్భుతమివాభవత్
ఆ సమయంలో శంకుకర్ణుడు ముక్తాత్ముడై, నిర్మలుడై, సర్వవ్యాపిగా, ఆ పవిత్ర లింగంలో లీనమయ్యాడు. అది అద్భుతంగా మారింది.