యది పాపో యది శఠో యది వా ధార్మికో నరః । వారాణసీం సమాసాద్య పునాతి సకలం కులమ్
అతడు పాపి అయినా, మోసగాడు అయినా, ధార్మికుడు అయినా, వారాణసిని చేరినవాడు తన మొత్తం వంశాన్ని పవిత్రం చేస్తాడు.
వారాణస్యాం యేఽర్చయంతి మహాదేవం స్తువంతి వై । సర్వపాపవినిర్ముక్తాస్తే విజ్ఞేయా గణేశ్వరాః
వారాణసిలో మహాదేవుడిని పూజించి, ఆయనను స్తుతించే వారు, అన్ని పాపాల నుండి విముక్తులై, శివగణాధిపతులుగా పరిగణించబడతారు.
అన్యత్ర యోగజ్ఞానాభ్యాం సంన్యాసాదథవాన్యతః । ప్రాప్యతే తత్పరం స్థానం సహస్రేణైవ జన్మనామ్
ఇతర చోట్ల యోగం, జ్ఞానం, సంయాసం లేదా ఇతర మార్గాల ద్వారా పరమ స్థితి వేల జన్మల తర్వాత మాత్రమే లభిస్తుంది.
యే భక్తా దేవదేవేశి వారాణస్యాం వసంతి వై । తే విందంతి పరం మోక్షమేకేనైవ తు జన్మనా
దేవతల రాణీ, వారాణసిలో నివసించే భక్తులు ఒక్క జన్మతోనే పరమ మోక్షాన్ని పొందుతారు.
యత్ర యోగస్తథా జ్ఞానం ముక్తిరేకేన జన్మనా । అవిముక్తం తదాసాద్య నాన్యదిచ్ఛేత్తపోవనమ్
ఒక్క జన్మతో యోగం, జ్ఞానం, మోక్షం లభించే ఆ అవిముక్తాన్ని చేరినవాడు, ఇంకెక్కడా పవిత్ర అరణ్యం కోరడు.
యతో మయాఽవిముక్తం తదవిముక్తం తతః స్మృతమ్ । తదేవ గుహ్యం గుహ్యానామేతద్విజ్ఞానముచ్యతే
నేను దానిని అవిముక్తం అని పిలిచినందున అది అవిముక్తంగా గుర్తించబడుతుంది; ఇదే రహస్యాల్లో గొప్ప రహస్యం, ఈ జ్ఞానం అతి ముఖ్యమైనదిగా చెప్పబడింది.
జ్ఞానాజ్ఞానాభినిష్ఠానాం పరమానందమిచ్ఛతామ్ । యాగతిర్విదితా సుభ్రూః సావిముక్తే మృతస్య తు
జ్ఞానంలో లేదా అజ్ఞానంలో స్థిరమైనవారు, పరమ ఆనందాన్ని కోరేవారు, అవిముక్తంలో మరణించినవారికి ఆ మార్గం తెలిసినదే, ఓ సుందరీ.
యాని చైవావిముక్తస్య దేహే దృష్టాని కృత్స్నశః । పురీ వారాణసీ తేభ్యః స్థానేభ్యోఽప్యధికా శుభా
అవిముక్తంలో ఉన్నవారి శరీరంలో కనిపించే అన్ని శుభలక్షణాల కంటే వారాణసి నగరం మరింత శ్రేష్ఠమైనది, మరింత శుభప్రదమైనది.
యత్ర సాక్షాన్మహాదేవో దేహాంతే స్వయమీశ్వరః । వ్యాచష్టే తారకం బ్రహ్మ తత్రైవ హ్యవిముక్తయే
అక్కడ, శరీరం విడిచే సమయానికి, మహాదేవుడు స్వయంగా ప్రత్యక్షంగా ముక్తి దాయకమైన బ్రహ్మను తెలియజేస్తాడు, అవిముక్తి కోసం.
యత్తత్పరతరం తత్త్వమవిముక్తమితి శ్రుతమ్ । ఏకేన జన్మనా దేవి వారాణస్యాం తదాప్నుయాత్
అత్యున్నతమైన సత్యాన్ని అవిముక్తం అని పిలుస్తారు; ఓ దేవీ, వారాణసిలో ఒక్క జన్మతో దాన్ని పొందవచ్చు.
భ్రూమధ్యే నాభిమధ్యే చ హృదయే చైవ మూర్ధని । యథావిముక్తమాదిత్యే వారాణస్యాం వ్యవస్థితమ్
భ్రూమధ్యంలో, నాభిమధ్యంలో, హృదయంలో, తలలో అవిముక్తం ఉన్నట్లు, వారాణసిలో సూర్యునిలో కూడా అది స్థిరంగా ఉంటుంది.
వరణాయాస్తథా చాస్యా మధ్యే వారాణసీపురీ । తత్రైవ సంస్థితం తత్త్వం నిత్యమేవంవిముక్తకమ్
వరుణా, ఆసి నదుల మధ్యలో ఉన్న వారాణసి నగరంలో, ఆ సత్యం ఎప్పటికీ అవిముక్తంగా స్థిరంగా ఉంటుంది.
వారాణస్యాః పరం స్థానం న భూతం న భవిష్యతి । యత్ర నారాయణో దేవో మహాదేవో దివీశ్వరః
వారాణసి కన్నా గొప్ప స్థలం గతంలో లేదు, భవిష్యత్తులో ఉండదు; అక్కడ నారాయణుడు, మహాదేవుడు, స్వర్గాధిపతి నివసిస్తారు.
తత్ర దేవాః సగంధర్వాః సయక్షోరగరాక్షసాః । ఉపాసతే యం సతతం దేవదేవః పితామహః
అక్కడ దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు, నాగులు, రాక్షసులు కలిసి, దేవతల దేవుడు పితామహుడిని ఎల్లప్పుడూ పూజిస్తారు.
మహాపాతకినో దేవి యే తేభ్యః పాపకృత్తమాః । వారాణసీం సమాసాద్య తే యాంతి పరమాం గతిమ్
దేవీ, ఎంతటి పెద్ద పాపులు అయినా, వారు వారాణసిని చేరితే, పరమమైన స్థితిని పొందుతారు.
తస్మాన్ముముక్షుర్నియతో వసేద్వై మరణాంతకమ్ । వారాణస్యాం మహాదేవాజ్జ్ఞానం లబ్ధ్వా విముచ్యతే
అందువల్ల, మోక్షాన్ని కోరువాడు నియమంగా అక్కడే ఉండాలి; వారాణసిలో మహాదేవుని దగ్గర జ్ఞానం పొందితే, బంధనాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు.
కింతు విఘ్నా భవిష్యంతి పాపోపహతచేతసః । తతో నైవాచరేత్పాపం కాయేన మనసా గిరా
కానీ, పాపంతో కలుషితమైన మనసున్నవారికి అడ్డంకులు వస్తాయి. అందుకే, శరీరం, మనసు, మాటల ద్వారా ఎట్టి పాపాన్నీ చేయకూడదు.
ఏతద్రహస్యం దేవానాం పురాణానాం చ సువ్రతే । అవిముక్తాశ్రయం జ్ఞానం న కశ్చిద్వేత్తి తత్త్వతః
సువ్రతే, ఇది దేవతలు, పురాణాల రహస్యం. అవిముక్తంలో ఉన్న జ్ఞానాన్ని నిజంగా ఎవరూ పూర్తిగా తెలుసుకోరు.
నారద ఉవాచ-। దేవతానామృషీణాం చ శృణ్వతాం పరమేష్ఠినామ్ । దేవదేవేన కథితం సర్వపాపవినాశనమ్
నారదుడు చెప్పాడు: దేవతలు, ఋషులు, పరమేశ్వరులు వినుతుండగా, దేవతల దేవుడు ఈ పాపాలను నశింపజేసే విషయాన్ని వివరించాడు.
యథానారాయణః శ్రేష్ఠో దేవానాం పురుషోత్తమః । యథేశ్వరాణాం గిరిశః స్థానానామేతదుత్తమమ్
ఎలా నారాయణుడు దేవతలలో శ్రేష్ఠుడు, పురుషోత్తముడు, అలాగే పవిత్రస్థలాల్లో ఇది అత్యుత్తమమైనది, గిరీశుడు ప్రభువులలో ఎలా ఉన్నాడో అలా.
యైః సమారాధితో రుద్రః పూర్వస్మిన్నేకజన్మని । తే విదంతి పరం క్షేత్రమవిముక్తం శివాలయమ్
పూర్వ జన్మలో ఎవరు రుద్రుని ఆరాధించారో, వారు పరమమైన క్షేత్రమైన అవిముక్తాన్ని, శివాలయాన్ని తెలుసుకుంటారు.
కలికల్మషసంభూతా యేషాముపహృతా మతిః । న తేషాం వేదితుం శక్యం స్థానం తత్పరమేష్ఠినః
కలియుగపు పాపాలతో కలుషితమైన మనసున్నవారు ఆ పరమేశ్వరుని స్థలాన్ని తెలుసుకోలేరు.
యే స్మరంతి సదా కాలం వదంతి చ పురీమిమామ్ । తేషాం వినశ్యతి క్షిప్రమిహాముత్ర చ పాతకమ్
ఎవరు ఎప్పుడూ ఈ నగరాన్ని స్మరిస్తూ, మాట్లాడుతారో, వారి పాపాలు ఇక్కడా, పరలోకంలోనూ త్వరగా నశిస్తాయి.
యాని చేహ ప్రకుర్వంతి పాతకాని కృతాలయాః । నాశయేత్తాని సర్వాణి దేవః కాలతనుః శివః
ఇక్కడ నివసించే వారు చేసే అన్ని పాపాలను కాలరూపుడైన శివుడు పూర్తిగా నశింపజేస్తాడు.
ఆగచ్ఛేత్తదిదం స్థానం సేవితం మోక్షకాంక్షిభిః । మృతానాం చ పునర్జన్మ న భూయో భవసాగరే
మోక్షాన్ని కోరే వారు సేవించే ఈ స్థలానికి వచ్చినవారు, మరణించిన తరువాత మళ్లీ జన్మను పొందరు.
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన వారాణస్యాం వసేన్నరః । యోగీ వాప్యథవాయోగీ పాపీ వా పుణ్యకృత్తమః
అందువల్ల, యోగి అయినా కాని, పాపి అయినా, పుణ్యశీలి అయినా, ప్రతి ఒక్కరూ ఎంత ప్రయత్నమైనా చేసి వారాణసిలో నివసించాలి.
న లోకవచనాత్పిత్రోర్న చైవ గురువాదతః । మతిర్న క్రమణీయా స్యాదవిముక్తగతిం ప్రతి
ప్రజల మాటలకు, పితృదేవతల మాటలకు, గురువుల మాటలకు మనసు మళ్లకుండా, అవిముక్త మార్గాన్ని పట్టుకోవాలి.
నారద ఉవాచ- తత్రేదం విమలం లిగమోంకారంనామ శోభనమ్ । యస్య స్మరణమాత్రేణ ముచ్యతే సర్వపాతకైః
నారదుడు చెప్పాడు: ఇక్కడ ఓంకారమనే పవిత్రమైన లింగం ఉంది. దాన్ని కేవలం స్మరించినా అన్ని పాపాలు తొలగిపోతాయి.
ఏతత్పరతరం జ్ఞానం పంచాయతనముత్తమమ్ । సేవితం మునిర్భిర్నిత్యం వారాణస్యాం విమోక్షణమ్
ఇది అత్యున్నతమైన జ్ఞానం, ఉత్తమమైన పంచాయతనం. దీనిని మునులు వారాణసిలో మోక్షార్థంగా ఎప్పుడూ ఆరాధిస్తారు.
తత్ర సాక్షాన్మహాదేవః పంచాయతనవిగ్రహః । రమతే భగవాన్రుద్రో జంతూనామపవర్గదః
అక్కడ మహాదేవుడు స్వయంగా పంచాయతన రూపంలో ఉంటాడు. భగవంతుడైన రుద్రుడు, జీవులకు మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తూ ఆనందంగా ఉంటాడు.