అన్యతీర్థసమాం గంగాం యో బ్రవీతి నరాధమః । స యాతి నరకం వైశ్య దారుణం రౌరవం మహత్
ఇతర తీర్థాలకూ గంగకు సమానమని చెప్పే నిందితుడు, ఓ వైశ్యా, అతడు భయంకరమైన రౌరవ నరకానికి వెళ్తాడు.
ధర్మద్రవం హ్యపాం బీజం వైకుంఠచరణచ్యుతమ్ । ధృతం మూర్ధ్ని మహేశేన యద్గాంగమమలం జలమ్
మహేశ్వరుడు తలపై ధరించిన గంగాజలం నీళ్లలో ధర్మసారం, వైకుంఠపాదాల నుండి జారిన విత్తనం లాంటిది, అది పూర్తిగా పవిత్రమైనది.
తద్బ్రహ్మైవ న సందేహో నిర్గుణం ప్రకృతేః పరమ్ । తేన కిం సమతాం గచ్ఛేదపి బ్రహ్మాండగోచరే
అది నిజంగా పరబ్రహ్మమే, దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. అది రూపరహితం, ప్రకృతికి అతీతం. ఈ బ్రహ్మాండంలో దానికి సమానంగా ఏదీ ఉండదు.
గంగాగంగేతి యో బ్రూయాద్యోజనానాం శతైరపి । నరో న నరకం యాతి కిం తయా సదృశం భవేత్ । నాన్యేన దహ్యతే సద్యః క్రియా నరకదాయినీ
'గంగా, గంగా' అని వందల యోజనల దూరం నుంచైనా ఎవరు పిలిచినా, అతడు నరకానికి పోవడు. ఆమెకు సమానంగా ఇంకేమీ లేదు. నరకఫలితాన్ని వెంటనే పోగొట్టేది మరొకటి లేదు.
గంగాంభసి ప్రయత్నేన స్నాతవ్యం తేన మానవైః । ప్రతిగృహ నివృత్తో యః ప్రతిగ్రహక్షమోఽపి సన్ । స ద్విజో ద్యోతతే వైశ్య తారారూపశ్చిరం దివి
కాబట్టి మనుషులు శ్రద్ధతో గంగానదిలో స్నానం చేయాలి. దానాల్ని వదిలేసిన గృహస్థుడైనా, దానికి అర్హుడైనా, ఓ వైశ్యా, అతడు ఆకాశంలో నక్షత్రంలా ప్రకాశిస్తాడు.
గాముద్ధరంతి యే పంకాద్యే రక్షంతి చ రోగిణః । మ్రియంతే గోగృహే యే చ తేషాం నభసి తారకాః । యమలోకం న పశ్యంతి ప్రాణాయామపరాయణాః
ఎవరు ఆవులను మట్టిలోనుంచి బయటకు తీయగలిగితే, రోగులను కాపాడగలిగితే, లేదా ఆవుల గోశాలలో మరణిస్తే, వారు ఆకాశంలో నక్షత్రాలవలె వెలుగుతారు. ప్రాణాయామంలో నిమగ్నులైనవారు యమలోకాన్ని చూడరు.
అపి దుష్కృతకర్మాణస్తైరేవ హతకిల్బిషాః । దివసే దివసే వైశ్య ప్రాణాయామాస్తు షోడశ । అపి బ్రహ్మహణం సాక్షాత్పునంత్యహరహః కృతాః
చెడుపనులు చేసినవారు కూడా ఈ పనుల వల్ల పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతారు. ఓ వైశ్యా, రోజూ పదహారు సార్లు ప్రాణాయామం చేసినవారు, బ్రహ్మహత్య చేసినవారిని కూడా పవిత్రుల్ని చేస్తారు.
తపాంసి యాని తప్యంతే వ్రతాని నియమాశ్చ యే । గోసహస్రప్రదానం చ ప్రాణాయామస్తు తత్సమః
ఎన్ని తపస్సులు, వ్రతాలు, నియమాలు చేసినా, వెయ్యి ఆవులను దానం చేసినా, వాటన్నింటికీ ప్రాణాయామమే సమానం.
అబ్బిందుం యః కుశాగ్రేణ మాసేమాసే నరః పిబేత్ । సంవత్సరశతం సాగ్రం ప్రాణాయామస్తు తత్సమః
ప్రతి నెలా ఒకసారి కుశగడ్డి అంచుతో ఒక్క బొట్టు నీళ్లు తాగినవాడు వంద సంవత్సరాలు బ్రతికినా, అది ప్రాణాయామానికి సమానమే.
పాతకం తు మహద్యచ్చ తథా క్షుద్రోపపాతకమ్ । ప్రాణాయామైః క్షణాత్సర్వం భస్మసాత్కురుతే నరః
ఎంతటి పెద్ద పాపమైనా, చిన్న చిన్న పాపాలైనా, ప్రాణాయామం చేసే వాడు వాటిని క్షణంలో బూడిద చేసేస్తాడు.
మాతృవత్పరదారాన్యే మన్యంతే వై నరోత్తమాః । న తే యాంతి నరశ్రేష్ఠ కదాచిద్యమ యాతనామ్
ఇతరుల భార్యలను తల్లి వలె గౌరవించే ఉత్తమ పురుషులు, ఓ నరశ్రేష్ఠా, ఎప్పుడూ యముని శిక్షను అనుభవించరు.
మనసాపి పరేషాం యః కలత్రాణి న సేవతే । సహ లోకద్వయే నాస్తి తేన వైశ్య ధరా ధృతా
ఇతరుల భార్యలను మనసులో కూడా ఆశపడని వాడివల్లే, ఓ వైశ్యా, ఈ భూమి రెండు లోకాలలో నిలబడుతోంది.
తస్మాద్ధర్మ్మాన్వితైస్త్యాజ్యం పరదారోపసేవనమ్ । నయంతి పరదారాస్తు నరకానేకవింశతిమ్
కాబట్టి ధర్మాన్ని పాటించేవారు ఇతరుల భార్యలతో సంభంధాన్ని పూర్తిగా వదిలేయాలి, ఓ వైశ్యా. ఎందుకంటే పరస్త్రీ సంభంధం ఇరవై ఒక నరకాలకు దారి తీస్తుంది.
లోభో న జాయతే యేషాం పరదారేషు మానసే । తే యాంతి దేవలోకం తు న యమం వైశ్యసత్తమ
ఇతరుల భార్యల పట్ల మనసులో లోభం కలగని వారు, ఓ వైశ్యశ్రేష్ఠా, దేవలోకానికి వెళ్తారు, యముని లోకానికి కాదు.
శశ్వత్క్రోధనిదానేషు యః క్రోధేన న జీయతే । జితస్వర్గః స మంతవ్యః పురుషోఽక్రోధనో భువి
ఎప్పుడూ కోపానికి కారణాలు ఎదురైనా, కోపానికి లోనుకాని వాడిని భూమిపై కోపం లేని వాడిగా, స్వర్గాన్ని జయించినవాడిగా భావించాలి.
మాతరం పితరం పుత్ర ఆరాధయతి దేవవత్ । అప్రాప్తే వార్ద్ధకే కాలే న యాతి చ యమాలయమ్
తల్లి, తండ్రి, కుమారుని దేవతలవలె ఆరాధించే వాడు, వారు వృద్ధాప్యంలోకి రాకముందే గౌరవించే వాడు, యముని లోకానికి పోడు.
పితుశ్చాధికభావేన యేఽర్చయంతి గురుం నరాః । భవంత్యతిథయో లోకే బ్రహ్మణస్తే విశాంవర
తండ్రిని కన్నా ఎక్కువ గౌరవంతో గురువును పూజించే వారు, బ్రహ్మలోకంలో అతిథులుగా సత్కరింపబడతారు, ఓ ఉత్తమ పురుషుడా.
ఇహ చైవ స్త్రియో ధన్యాః శీలస్య పరిరక్షణాత్ । శీలభంగే చ నారీణాం యమలోకః సుదారుణః
ఇక్కడ స్త్రీలు తమ నీతిని కాపాడినందుకు ధన్యులు. కానీ నీతి తప్పిన స్త్రీలకు యమలోకం చాలా భయంకరంగా ఉంటుంది.
శీలం రక్ష్యం సదా స్త్రీభిర్దుష్టసంగవివర్జనాత్ । శీలేన హి పరః స్వర్గః స్త్రీణాం వైశ్య న సంశయః
స్త్రీలు ఎప్పుడూ తమ నీతిని కాపాడాలి, చెడు సాంగత్యాన్ని దూరంగా పెట్టాలి. నీతి వల్లే స్త్రీలు పరమ స్వర్గాన్ని పొందుతారు, ఓ వైశ్యా, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
శూద్రస్య పాకయజ్ఞేన నిషిద్ధాచరణేన చ । దుర్గతిర్విహితా వైశ్య తస్య సా నారకీ గతిః
ఓ వైశ్యా, శూద్రుడు నిషిద్ధమైన పనులు చేసి, అనవసరమైన యజ్ఞాలు చేస్తే, అతడికి దుర్గతి తప్పదు. అది నరకానికి దారితీస్తుంది.
విచారయంతి యే శాస్త్రం వేదాభ్యాసరతాశ్చ యే । పురాణం సంహితాం యే చ శ్రావయంతి పఠంతి చ
శాస్త్రాన్ని ఆలోచించే వారు, వేదాభ్యాసంలో నిమగ్నమైన వారు, పురాణాలు, సంహితలు చదివి వినిపించే వారు—
వ్యాకుర్వంతి స్మృతిర్యే చ యే ధర్మప్రతిబోధకాః । వేదాంతేషు నిషణ్ణా యే తైరియం జగతీ ధృతా
స్మృతులను వివరించే వారు, ధర్మాన్ని తెలియజేసే వారు, వేదాంతాల్లో స్థిరంగా ఉండే వారు—ఈ లోకాన్ని వీళ్ళే నిలబెడుతున్నారు.
తత్తదభ్యాసమాహాత్మ్యైః సర్వే తే హతకిల్బిషాః । గచ్ఛంతి బ్రహ్మణో లోకం యత్ర మోహో న విద్యతే
ఇలాంటి విద్యాభ్యాస మహిమ వల్ల వీరందరూ పాపాల నుంచి విముక్తి పొంది, మోహం లేని బ్రహ్మలోకానికి చేరుకుంటారు.
జ్ఞానమజ్ఞాయ యో దద్యాద్వేదశాస్త్రసముద్భవమ్ । అపి వేదాస్తమర్చంతి భవబంధవిదారణమ్
వేదాలు, శాస్త్రాల ద్వారా వచ్చిన జ్ఞానాన్ని తాను అర్థం చేసుకోకుండా ఇచ్చేవాడు, అతన్ని వేదాలు కూడా వదిలిపెడతాయి. అవే సంసార బంధాలను తెంచేవి.
శ్రూయతామద్భుతం హ్యేతద్రహస్యం వైశ్యసత్తమ । సమ్మతం ధర్మరాజస్య సర్వలోకామృతప్రదమ్
ఓ ఉత్తమ వైశ్యా, ఇప్పుడు నేను చెప్పబోయే ఈ అద్భుత రహస్యాన్ని విను. ఇది ధర్మరాజు ఆమోదించినది. అన్ని లోకాలకూ అమృతాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
న యమం యమలోకం చ న భూతాన్ఘోరదర్శనాన్ । పశ్యంతి వైష్ణవా నూనం సత్యం సత్యం మయోదితమ్
వైష్ణవులు యముడిని, యమలోకాన్ని, భయంకరమైన భూతాలను ఎప్పుడూ చూడరు. ఇది నిజం, నిజంగా నేను చెప్పినది.
ప్రాహాస్మాన్యమునా భ్రాతా సదైవ హి పునఃపునః । భవద్భిర్వైష్ణవాస్త్యాజ్యా న తే స్యుర్మమగోచరాః
యముడు ఎప్పుడూ ఇలా చెప్పాడు: 'వైష్ణవులను మీరు దూరంగా ఉంచాలి. వారు నాకు పరిధిలోకి రారు.'
స్మరంతి యే సకృద్భూతాః ప్రసంగేనాపి కేశవమ్ । తే విధ్వస్తాఖిలాఘౌఘా యాంతి విష్ణోః పరం పదమ్
ఎవరైనా కేశవుని ఒక్కసారి అయినా, యాదృచ్ఛికంగా అయినా స్మరిస్తే, వారి పాపాలు అన్నీ పోయి, వారు విష్ణువు పరమ పదాన్ని పొందుతారు.
దురాచారో దుష్కృతోఽపి సదాచారరతోఽపి యః । భవద్భిః స సదా త్యాజ్యో విష్ణుం చ భజతే నరః
ఒకడు దురాచారుడైనా, సద్చారుడైనా, విష్ణువును భజిస్తే, మీరు అతన్ని ఎప్పుడూ దూరంగా ఉంచాలి.
వైష్ణవో యద్గృహే భుంక్తే యేషాం వైష్ణవసంగతిః । తేఽపి వః పరివార్యాః స్యుస్తత్సంగహతకిల్బిషాః
వైష్ణవుడు ఎవరి ఇంట్లో భోజనం చేస్తే, లేదా ఎవరికైనా వైష్ణవ సాంగత్యం ఉంటే, వారినీ మీరు దూరంగా ఉంచాలి. ఆ సాంగత్యం వల్ల వారు పాపాల నుంచి విముక్తి పొందుతారు.