సర్వథా తైః ప్రయత్నేన తత్ర కార్యం నిమజ్జనమ్ । దారిద్ర్య పాప దౌర్భాగ్య పంక ప్రక్షాలనాయ వై
అందువల్ల, ఎంత కష్టపడినా, అక్కడ స్నానం తప్పక చేయాలి; ఎందుకంటే అది దారిద్ర్యం, పాపం, దురదృష్టం, చెడు మలినతను తొలగిస్తుంది.
ఋతే వై యామునం తోయం న చాన్యోస్తి యుధిష్ఠిర । శ్రద్ధాహీనాని కర్మాణి మతాన్యర్ధఫలాని వై । ఫలం దదాతి సంపూర్ణం యామునం స్నానమాత్రతః
యమునా జలాన్ని తప్ప మరొకటి లేదు, యుధిష్ఠిరా; విశ్వాసం లేకుండా చేసే పనులకు అర ఫలితం మాత్రమే వస్తుంది, కాని యమునా స్నానానికి మాత్రం సంపూర్ణ ఫలం లభిస్తుంది.
అకామో వా సకామో వా యామునే సలిలే నృప । ఇహాముత్ర చ దుఃఖాని మజ్జనాన్నైవ పశ్యతి
కోరికలతోనైనా, లేకపోయినా, రాజా, యమునా నీటిలో స్నానం చేసినవారు ఇహలోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ బాధలు అనుభవించరు.
పక్షద్వయే యథా చంద్ర క్షీఃయతే వర్ద్ధతే తథా । పాతకం నశ్యతే తత్ర స్నానాత్పుణ్యం వివర్ద్ధతే
ఎలా రెండు పక్షాలలో చంద్రుడు తగ్గి, పెరుగుతాడో, అలాగే అక్కడ స్నానం చేస్తే పాపం నశించి, పుణ్యం పెరుగుతుంది.
యథాబ్ధౌ సుఖమాయాంతి రత్నాని వివిధాని చ । ఆయుర్విత్తం కలత్రాణి సంపదః సంభవంతి చ
ఎలా సముద్రంలో వివిధ రకాల రత్నాలు సులభంగా లభిస్తాయో, అలాగే ఆయుష్షు, ధనం, భార్యలు, ఐశ్వర్యం కూడా అక్కడ లభిస్తాయి.
కామధేనుర్యథా కామం చింతామణిర్విచింతితమ్ । దదాతి యమునాస్నానం తద్వత్సర్వం మనోరథమ్
కామధేను కోరు కోరికను, చింతామణి ఆలోచనను నెరవేర్చినట్లే, యమునా స్నానం అన్ని కోరికలను తీరుస్తుంది.
కృతే తపః పరం జ్ఞానం త్రేతాయాం యజనం తథా । ద్వాపరే చ కలౌ దానం కాలిందీ సర్వదా శుభా
కృతయుగంలో తపస్సే ప్రధానము; త్రేతాయుగంలో యజ్ఞమే; ద్వాపరయుగంలో దానమే; కానీ అన్ని యుగాల్లో కలిందీ యమునా ఎప్పుడూ శ్రేష్ఠమైనది.
సర్వేషాం సర్వవర్ణానామాశ్రమాణాం చ భూపతే । యామునే మజ్జనం ధర్మం ధారాభిః ఖలు వర్షతి
ప్రతి వర్ణానికి, ప్రతి ఆశ్రమానికి చెందినవారికి, రాజా, యమునా నదిలో స్నానం చేయడం ధర్మాన్ని వర్షంలా కురిపిస్తుంది.
అస్మిన్వై భారతే వర్షే కర్మభూమౌ విశేషతః । కాలింద్యస్నాయినాం నౄణాం నిష్ఫలం జన్మకీర్త్తితమ్
ఈ భారతదేశంలో, ముఖ్యంగా కర్మభూమిలో, కలిందీ నదిలో స్నానం చేయని వారి జన్మం వ్యర్థమని చెప్పబడింది.
నైశ్వర్యం గగనే యద్వచ్చాంద్రే ఽమాయాం తు మండలే । తద్వన్న భాతి సత్కర్మ యమునామజ్జనం వినా
ఎలా అమావాస్య రాత్రి ఆకాశంలో చంద్రుడు లేకపోతే వెలుగు ఉండదో, అలాగే యమునా స్నానం లేకుండా మంచి పనులు ప్రకాశించవు.
వ్రతైర్దానైస్తపోభిశ్చ న తథా ప్రీయతే హరిః । తత్ర మజ్జనమాత్రేణ యథా ప్రీణాతి కేశవః
వ్రతాలు, దానాలు, తపస్సులతో హరిదేవుడు అంతగా సంతోషించడు; అక్కడ స్నానం చేయడమే ఆయనను ఎక్కువగా ఆనందింపజేస్తుంది.
న సమం విద్యతే కించిత్తేజః సౌరేణ తేజసా । తద్వన్న యమునాస్నానం సమానాః క్రతుజాః క్రియాః
సూర్యుని తేజస్సుకు సమానం మరొకటి లేనట్లే, యమునా స్నానానికి సమానమైన యజ్ఞ క్రియలు లేవు.
ప్రీతయే వాసుదేవస్య సర్వపాపాపనుత్తయే । కాలింద్యా మజ్జనం కుర్య్యాత్స్వర్గలాభాయ మానవః
వాసుదేవుడిని సంతోషపెట్టడానికి, అన్ని పాపాలను తొలగించడానికి, కలిందీ నదిలో స్నానం చేసి స్వర్గాన్ని పొందాలి.
కిం రక్షితేన దేహేన సుపుష్టేన బలీయసా । అధ్రువేణ సుదేహేన యమునా మజ్జనం వినా
బలమైన, బాగా పోషితమైన శరీరాన్ని కాపాడుకోవడం ఏమి ఉపయోగం, అది నిలకడగా ఉండదు కదా, యమునా స్నానం చేయకపోతే?
అస్థిస్తంభం స్నాయుబంధం మాంసక్షతజ లేపనమ్ । చర్మావనద్ధ దుర్గంధం పూర్ణం మూత్రపురీషయోః
ఈ శరీరం ఎముకలతో నిలువగా, స్నాయువులతో బంధించబడి, మాంసం రక్తంతో పూతపడి, చర్మంతో కప్పబడి, దుర్గంధంతో నిండిపోయి, మూత్రం మలంతో నిండినదిగా ఉంది.
జరాశోక విపద్వ్యాప్తం రోగమందిరమాతురమ్ । రాగమూలమనిత్యం చ సర్వదోషసమాశ్రయమ్
ఈ శరీరం వృద్ధాప్యం, దుఃఖం, అపాయాలతో బాధపడుతూ, వ్యాధుల నివాసంగా, రోగాలతో నిండినదిగా, కామానికి మూలంగా, నశ్వరంగా, అన్ని దోషాలకు ఆశ్రయంగా ఉంది.
పరోపకారపాపార్తి పరద్రోహపరేర్షికమ్ । లోలుపం పిశునం క్రూరం కృతఘ్నం క్షణికం తథా
ఇది పరులకు హాని చేయడం, పాపాలు, బాధలు, ద్రోహం, అసూయ, లోభం, అపవాదం, క్రూరత, కృతఘ్నత, చంచలత్వం వంటి దుష్ప్రవర్తనలకు లోనయినది.
నిష్ఠురం దుర్ధరం దుష్టం దోషత్రయవిదూషితమ్ । అశుచితాపి దుర్గంధి తాపత్రయవిమోహితమ్
ఈ శరీరం కఠినంగా, అదుపులోకి రాని విధంగా, చెడ్డదిగా, మూడు దోషాలతో కలుషితమై, అపవిత్రంగా, దుర్గంధంతో, మూడు రకాల బాధలతో ముంచబడినదిగా ఉంది.
నిసర్గతో ఽధర్మరతం తృష్ణాశతసమాకులమ్ । కామక్రోధమహాలోభ నరకద్వారసంస్థితమ్
స్వభావంగా ధర్మానికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తిస్తూ, ఎన్నో కోరికలతో మునిగిపోయి, కామం, కోపం, మహాలోభంతో నరకద్వారంలో నిలిచినదిగా ఉంది.
కృమివర్చస్తు భస్మాది పరిణామగుణావహమ్ । ఈదృక్శరీరం వ్యర్థం హి యమునామజ్జనం వినా
ఈ శరీరం చివరికి పురుగులు, మలము, బూడిదగా మారుతుంది. యమునా స్నానం లేకుండా ఇలాంటి శరీరం వృథా.
బుద్బుదా ఇవ తోయేషు ప్రత్యండా ఇవ పక్షిషు । జాయంతే మరణాయైవ యమునాస్నాన వర్జితాః
నీటిలో బుడగలు లాగ, పక్షుల్లో గుడ్లు లాగ, యమునాలో స్నానం చేయని వారు పుట్టడమే మరణానికి మాత్రమే కారణమవుతుంది.
అవైష్ణవో హతో విప్రో హతం శ్రాద్ధమపిండకమ్ । అబ్రహ్మణ్యం హతం క్షత్రమనాచార హతం కులమ్
విష్ణుభక్తి లేని బ్రాహ్మణుడు నాశనమవుతాడు, అలాగే శ్రాద్ధంలో ఇచ్చే పిండం కూడా నాశనం, వేదాన్ని పాటించని క్షత్రియుడు నాశనం, దురాచారం వల్ల కుటుంబం నాశనం.
సదంభశ్చ హతో ధర్మ్మః క్రోధేనైవ హతం తపః । అదృఢం చ హతం జ్ఞానం ప్రమాదేన హతం శ్రుతమ్
పొగడుకుతో ధర్మం నాశనం, కోపంతో తపస్సు నాశనం, స్థిరత లేకపోతే జ్ఞానం నాశనం, నిర్లక్ష్యంతో విద్య నాశనం.
పరభక్త్యా హతా నారీ బ్రహ్మచారీ స్త్రియా హతః । అదీప్తేఽగ్నౌ హతో హోమో హతా భక్తిః సమాయికా
ఇతరులపై భక్తి ఉన్న స్త్రీ నాశనం, స్త్రీతో బ్రహ్మచారి నాశనం, అగ్ని వెలిగించకపోతే హోమం నాశనం, నిజమైన భక్తి లేకపోతే నిత్యపూజ నాశనం.
ఉపజీవ్యా హతా కన్యా స్వార్థే పాకక్రియా హతా । శూద్ర భక్షో హతో యోగః కృపణస్య హతం ధనమ్
దుర్వినియోగానికి లోనైన కన్య నాశనం, స్వార్థంతో వంట నాశనం, శూద్ర భోజనం వల్ల యోగం నాశనం, కంజుషి చేతిలో ధనం నాశనం.
అనభ్యాసహతా విద్యా హతో బోధో విరోధకృత్ । జీవితార్థం హతం తీర్థం జీవనార్థం హతం వ్రతమ్
అభ్యాసం లేకపోతే విద్య నాశనం, వ్యతిరేకత వల్ల బోధ నాశనం, జీవనోపాధి కోసం తీర్థయాత్ర నాశనం, లౌకిక ప్రయోజనం కోసం వ్రతం నాశనం.
అసత్యా చ హతా వాణీ తథా పైశున్యవాదినీ । షట్కర్ణగో హతో మంత్రో వ్యగ్రచిత్తో హతో జపః
అసత్యంతో మాట నాశనం, అపవాదంతో మాట నాశనం, ఆరు చెవులకు మంత్రం వినిపిస్తే మంత్రం నాశనం, మనస్సు ఏకాగ్రత లేకపోతే జపం నాశనం.
హతమశ్రోత్రియే దానం హతో లోకశ్చ నాస్తికః । అశ్రద్ధయా హతం సర్వం యత్కృతం పారలౌకికమ్
వేదాన్ని నేర్చుకోని వారికి దానం చేయడం వృథా, నాస్తికత్వం వల్ల లోకం నాశనం, విశ్వాసం లేకుండా చేసిన పరలోక కార్యాలన్నీ నాశనం.
ఇహ లోకో హతో నౄణాం దరిద్రాణాం యథా నృప । మనుష్యాణాం హతం జన్మ కాలిదీమజ్జనం వినా
ఈ లోకంలో పేదవారి జీవితం నాశనం, ఓ రాజా! యమునా స్నానం లేకుండా మానవ జన్మం నాశనం.
ఉపపాతక సర్వాణి పాతకాని మహాంతి చ । భస్మీ భవంతి సర్వాణి యమునామజ్జనాన్నృప
అన్ని చిన్న పెద్ద పాపాలు, ఓ రాజా! యమునాలో మునిగితే బూడిదవై పోతాయి.