గీతం సనత్కుమారేణ వ్యాసేన చ మహాత్మనా । వేదే చ నియతం రాజన్నభిగచ్ఛేత్పృథూదకమ్
ఈ విషయాన్ని సనత్కుమారుడు, మహాత్ముడు వ్యాసుడు గానం చేశారు. వేదంలో కూడా ఇది స్థిరంగా ఉంది. రాజా, పృథూదకాన్ని చేరాలని చెప్పబడింది.
పృథూదకాత్పుణ్యతమం నాన్యత్తీర్థం నరోత్తమ । ఏతన్మేధ్యం పవిత్రం చ పావనం చ న సంశయః
పృథూదకంలా పవిత్రమైన మరో తీర్థం లేదు, ఓ ఉత్తమ పురుషా. ఇది శుద్ధమైనది, పవిత్రమైనది, పాపాలను తొలగించేది — ఇందులో ఏమాత్రం సందేహం లేదు.
తత్ర స్నాత్వా దివం యాంతి అపి పాపకృతో జనాః । పృథూదకే నరశ్రేష్ఠమాహురేవం మనీషిణః
అక్కడ స్నానం చేసినవారు, పాపం చేసినవారు కూడా స్వర్గానికి చేరతారు. అందుకే జ్ఞానులు పృథూదకాన్ని ఉత్తమమైనదిగా పేర్కొన్నారు.
మధుస్రవం చ తత్రైవ తీర్థం భరతసత్తమ । తత్ర స్నాత్వా నరో రాజన్గోసహస్రఫలం లభేత్
అక్కడే మధుస్రవం అనే పవిత్ర తీర్థం కూడా ఉంది, ఓ భారత శ్రేష్ఠా. అక్కడ స్నానం చేసినవాడు, రాజా, వెయ్యి గోవులను దానం చేసిన ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
తతో గచ్ఛేన్నరశ్రేష్ఠ తీర్థం దేవ్యా యథాక్రమమ్ । సరస్వత్యారుణాయాశ్చ సంగమం లోకవిశ్రుతమ్
ఆ తరువాత, ఓ ఉత్తమ పురుషా, దేవిని ఆరాధించే తీర్థానికి, సరస్వతి, అరుణా నదుల సంగమానికి, ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందిన ఆ స్థలానికి వెళ్ళాలి.
త్రిరాత్రోపోషితః స్నాత్వా ముచ్యతే బ్రహ్మహత్యయా । అగ్నిష్టోమాతిరాత్రాభ్యాం ఫలం చైవ సమశ్నుతే
మూడు రాత్రులు ఉపవాసం చేసి అక్కడ స్నానం చేస్తే బ్రహ్మహత్య పాపం నుండి విముక్తి కలుగుతుంది. అగ్నిష్టోమ, అతిరాత్ర యాగాల ఫలితాన్ని కూడా పొందుతాడు.
పునాత్యాసప్తమం చైవ కులం నాస్త్యత్ర సంశయః । అవకీర్ణం చ తత్రైవ తీర్థం కురుకులోద్వహ
వాడు తన వంశంలో ఏడవ తరానికి కూడా పవిత్రతను కలిగిస్తాడు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. అక్కడే అవకీర్ణం అనే పవిత్ర తీర్థం కూడా ఉంది, ఓ కురు శ్రేష్ఠా.
విప్రాణామనుకంపార్థం దర్భిణా నిర్మితం పురా । వ్రతోపనయనాభ్యాం చాప్యుపవాసేన వా ద్విజః
బ్రాహ్మణుల పట్ల దయతో, పురాతన కాలంలో దర్భతో అది నిర్మించబడింది. వ్రతం, ఉపనయనం లేదా ఉపవాసంతో ద్విజుడు అక్కడికి చేరవచ్చు.
క్రియామంత్రైశ్చ సంయుక్తో బ్రాహ్మణః స్యాన్న సంశయః । క్రియామంత్రవిహీనోఽపి తత్ర స్నాత్వా నరర్షభ
క్రియామంత్రాలతో కూడిన బ్రాహ్మణుడు నిజంగా పవిత్రుడు అవుతాడు — ఇందులో సందేహం లేదు. కానీ, ఓ ఉత్తమ పురుషా, క్రియామంత్రాలు లేకపోయినా అక్కడ స్నానం చేస్తే —
చీర్ణవ్రతో భవేద్విప్రో దృష్టమేతత్పురాతనమ్ । సముద్రాశ్చాపి చత్వారః సమానీతాశ్చ దర్భిణా
వ్రతాన్ని ఆచరించిన బ్రాహ్మణుడు సంపూర్ణుడవుతాడు. ఇది పురాతనకాలం నుండే కనిపిస్తోంది. అలాగే, నాలుగు సముద్రాలను కూడా అక్కడ దర్భతో తీసుకొచ్చారు.
తత్ర స్నాత్వా నరవ్యాఘ్ర న దుర్గతిమవాప్నుయాత్ । ఫలాని గోసహస్రాణాం చతుర్ణాం విందతే చ సః
అక్కడ స్నానం చేసినవాడు, ఓ నరవ్యాఘ్రా, చెడు స్థితిని పొందడు. అలాగే, నాలుగు సార్లు వెయ్యి గోవులను దానం చేసిన ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
తతో గచ్ఛేత రాజేన్ద్ర తీర్థం శతసహస్రకమ్ । సాహస్రకం చ తత్రైవ ద్వే తీర్థే లోకవిశ్రుతే
ఆ తరువాత, ఓ రాజేంద్ర, శతసహస్రకం అనే పవిత్ర తీర్థానికి వెళ్ళాలి. అక్కడే సాహస్రకం అనే మరో ప్రసిద్ధ తీర్థం కూడా రెండు ఉన్నాయి.
ఉభయోర్హి నరః స్నాత్వా గోసహస్రఫలం లభేత్ । దానం వాప్యుపవాసో వా సహస్రగుణితో భవేత్
రెండు తీర్థాల్లో స్నానం చేసినవాడు వెయ్యి గోవులను దానం చేసిన ఫలితాన్ని పొందుతాడు. అక్కడ దానం చేసినా, ఉపవాసం చేసినా, అది వెయ్యిరెట్లు ఫలిస్తుంది.
తతో గచ్ఛేత రాజేంద్ర రేణుకాతీర్థముత్తమమ్ । తత్రాభిషేకం కుర్వీత పితృదేవార్చనే రతః
ఆ తరువాత, ఓ రాజేంద్ర, ఉత్తమమైన రేణుకా తీర్థానికి వెళ్ళాలి. అక్కడ పితృదేవతలను ఆరాధిస్తూ అభిషేకం చేయాలి.
సర్వపాపవిశుద్ధాత్మా అగ్నిష్టోమఫలం లభేత్ । విమోచన ఉపస్పృశ్య జితమన్యుర్జితేంద్రియః
అన్ని పాపాలు తొలగిపోయిన మనస్సుతో, కోపాన్ని జయించి, ఇంద్రియాలను నియంత్రించి, విమోచన కోసం స్నానం చేసినవాడు అగ్నిష్టోమ యజ్ఞ ఫలాన్ని పొందుతాడు.
ప్రతిగ్రహకృతైః పాపైః సర్వైః సంపరిముచ్యతే । తతః పంచవటం గత్వా బ్రహ్మచారీ జితేంద్రియః
దానం తీసుకున్న పాపాలన్నింటి నుండి పూర్తిగా విముక్తుడవుతాడు. ఆ తరువాత, పంచవటకు వెళ్లి, బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటిస్తూ, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు—
పుణ్యేన మహతా యుక్తః స్వర్గలోకే మహీయతే । యత్ర యోగీశ్వరః స్థాణుః స్వయమేవ వృషధ్వజః
పెద్ద పుణ్యంతో కూడినవాడై, స్వర్గలోకంలో ఘనత పొందుతాడు. అక్కడ యోగీశ్వరుడైన స్థాణువు, వృషధ్వజుడైన పరమేశ్వరుడు స్వయంగా నివసిస్తాడు.
తమర్చయిత్వా దేవేశం గమనాదేవ సిధ్యతి । తైజసం వారుణం తీర్థం దీప్యతే స్వేన తేజసా
ఆ దేవతల అధిపతిని పూజించిన వెంటనే అక్కడికి వెళ్ళినవాడికి సిద్ధి లభిస్తుంది. తేజస్సుతో కూడిన తైజస, వారుణ తీర్థాలు తమ స్వంత కాంతితో ప్రకాశిస్తాయి.
యత్ర బ్రహ్మాదిభిర్దేవైర్ఋషిభిశ్చ తపోధనైః । సైనాపత్యే చ దేవానామభిషిక్తో గుహస్తదా
అక్కడ బ్రహ్మాదులు, తపస్సుతో నిండిన ఋషులు, దేవతలతో కలిసి, గుహను దేవతల సేనాధిపతిగా అభిషేకించారు.
తైజసస్య తు పూర్వేణ కురుతీర్థం కురూద్వహ । కురుతీర్థే నరః స్నాత్వా బ్రహ్మచారీ జితేంద్రియః
తైజస తీర్థానికి తూర్పున కురు తీర్థం ఉంది, ఓ కురువంశశ్రేష్ఠా! అక్కడ బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటిస్తూ, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు స్నానం చేస్తే—
సర్వపాపవిశుద్ధాత్మా రుద్రలోకం ప్రపద్యతే । స్వర్గద్వారం తతో గచ్ఛేన్నియతో నియతాశనః
అన్ని పాపాలు తొలగిన మనస్సుతో రుద్ర లోకాన్ని పొందుతాడు. అక్కడినుంచి నియమంగా ఉండి, ఆహారాన్ని నియంత్రిస్తూ, స్వర్గ ద్వారం చేరుతాడు.
అగ్నిష్టోమమవాప్నోతి బ్రహ్మలోకం చ గచ్ఛతి । తతో గచ్ఛేదనరకం తీర్థసేవీ నరాధిప
అగ్నిష్టోమ ఫలాన్ని పొందుతాడు, బ్రహ్మ లోకానికి చేరుతాడు. ఆ తరువాత, ఓ నరాధిపా! తీర్థసేవకుడు నరకానికి వెళ్తాడు.
తత్ర స్నాత్వా నరో రాజన్న దుర్గతిమవాప్నుయాత్ । తత్ర బ్రహ్మా స్వయం నిత్యం దేవైస్సహ మహీయతే
అక్కడ స్నానం చేసినవాడికి, ఓ రాజా! చెడు ఫలితం కలగదు. అక్కడ బ్రహ్మా దేవుడు దేవతలతో కలిసి ఎప్పుడూ ఘనత పొందుతాడు.
అధ్యాస్తే పురుషవ్యాఘ్ర నారాయణపరాగమైః । సాన్నిధ్యం చైవ రాజేంద్ర రుద్రవేద్యాం కురుద్వహ
ఓ పురుషవ్యాఘ్రా! నారాయణ భక్తులతో కలిసి అక్కడ నివసిస్తాడు. ఓ రాజేంద్రా! కురు వంశపు పవిత్ర స్థలంలో రుద్రుని సన్నిధి ఉంది.
అభిగమ్య తు తాం దేవీం న దుర్గతిమవాప్నుయాత్ । తత్రైవ చ మహారాజ విశ్వేశ్వరముమాపతిమ్
ఆ దేవిని దర్శించినవాడికి చెడు జరగదు. అదే చోట, ఓ మహారాజా! విశ్వేశ్వరుడు, ఉమాపతి కూడా ఉన్నాడు.
అభిగమ్య మహాదేవం ముచ్యతే సర్వకిల్బిషైః । నారాయణం చాభిగమ్య పద్మనాభమరిందమ
మహాదేవుడిని దర్శించినవాడు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు. నారాయణుడిని, పద్మనాభుడిని దర్శించినవాడు—
శోభమానో మహారాజ విష్ణులోకం ప్రపద్యతే । తీర్థేషు సర్వదేవానాం స్నాతమాత్రో నరాధిప
ఓ మహారాజా! ప్రకాశిస్తూ, విష్ణు లోకాన్ని పొందుతాడు. ఓ నరాధిపా! అన్ని దేవతల తీర్థాలలో స్నానం చేసినవాడికి—
సర్వదుఃఖపరిత్యక్తో ద్యోతతే శివవత్సదా । తతస్త్వస్థిపురం గచ్ఛేత్తీర్థసేవీ నరాధిప
అన్ని బాధలు విడిచిపెట్టి, శివుని అనుగ్రహంతో ఎప్పుడూ ప్రకాశిస్తాడు. ఆ తరువాత, ఓ నరాధిపా! తీర్థసేవకుడు అస్తిపురానికి వెళ్లాలి.
పావనం తీర్థమాసాద్య తర్పయేత్పితృదేవతాః । అగ్నిష్టోమస్య యజ్ఞస్య ఫలమాప్నోతి భారత
పవిత్ర తీర్థాన్ని చేరుకొని, పితృదేవతలను తృప్తిపర్చాలి. అప్పుడు అగ్నిష్టోమ యజ్ఞ ఫలాన్ని పొందుతాడు, ఓ భారతా!
గంగాహ్రదశ్చ తత్రైవ కూపశ్చ భరతర్షభ । తిస్రః కోట్యస్తు తీర్థానాం తస్మిన్కూపే మహీయతే
అక్కడే, ఓ భారతర్షభా! గంగా హ్రదం, బావి ఉన్నాయి. ఆ బావిలో మూడు కోట్ల తీర్థాలు ఘనత పొందుతున్నాయి.