అతఊర్ధ్వం పిశాచాస్తే ఆహారార్థం సుదుఃఖితాః । ఇతస్తతశ్చ ధావంతో వసంతి సరసస్తటే
ఆ తర్వాత ఆ పిశాచులు ఆహారం కోసం చాలా బాధతో ఇక్కడికక్కడికి తిరుగుతూ, సరస్సు ఒడ్డునే నివసిస్తున్నారు.
నారద ఉవాచ- ఏవం బహుతిథే కాలే లోమశో మునిసత్తమః । ఆగతశ్చ మహాభాగస్తత్ర యాదృచ్ఛికో ముని
నారదుడు చెప్పాడు — చాలా కాలం తర్వాత మహాభాగ్యశాలి, గొప్ప ముని అయిన లోమశుడు యాదృచ్ఛికంగా అక్కడికి వచ్చాడు.
తం దృష్ట్వా బ్రాహ్మణం సర్వే పిశాచాః క్షుత్సమాకులాః । ధావంతో హ్యత్తుకామాస్తే మిలిత్వా యూథవర్తినః
ఆ బ్రాహ్మణుడిని చూసిన వెంటనే, ఆకలితో బాధపడుతున్న పిశాచులు అందరూ తినాలని ఆశతో గుంపులుగా పరుగెత్తారు.
దహ్యమానాస్తు తీవ్రేణ తేజసా లోమశస్య తు । అసమర్థాః పురః స్థాతుం తే సర్వే దూరతః స్థితాః
లోమశుని తేజస్సు భయంకరంగా ఉండటంతో, వారు అతని ముందున నిలబడలేక, అందరూ దూరంగా నిలబడ్డారు.
తత్ర పూర్వకర్మబలాత్పిశాచః సహ వై ద్విజః । సమీక్ష్య లోమశం రాజన్సాష్టాంగం ప్రణిపత్య చ
అక్కడ, గత కర్మ ఫలితంగా, ఆ పిశాచుడు ద్విజునితో కలిసి లోమశుని దర్శించి, రాజా! అష్టాంగ ప్రణామం చేశాడు.
ఉవాచ సూనృతాం వాచం బద్ధ్వా శిరసి చాంజలిమ్ । మహాభాగ్యోదయే విప్ర సాధూనాం సంగతిర్భవేత్
తలపై చేతులు జోడించి, మృదువుగా ఇలా అన్నాడు — మహాభాగ్యుడు! మంచి వారి సాంగత్యం ఎంతో మేలు చేస్తుంది.
గంగాదిపుణ్యతీర్థేషు యో నరః స్నాతి సర్వథా । యః కరోతి సతాం సంగం తయోః సత్సంగమో వరః
గంగా వంటి పవిత్ర తీర్థాలలో స్నానం చేయడం, మంచి వారి సాంగత్యం చేయడం — వీటిలో మంచి వారి సాంగత్యమే ఉత్తమం.
గురూణాం సంగమో విప్ర దృష్టాదృష్టఫలో భువి । స్వర్గదో రోగహారీ చ కిం తమోపహరో మతః
గురువులతో సాంగత్యం చేస్తే, భూమిపై కనిపించే ఫలితాలు, కనబడని ఫలితాలు రెండూ లభిస్తాయి. అది స్వర్గాన్ని ఇస్తుంది, వ్యాధులను పోగొడుతుంది, చీకటిని తొలగిస్తుంది అని భావించబడుతుంది.
ఇత్యుక్త్వా కథయామాస పూర్వవృత్తాంతమద్భుతమ్ । ఇమా గంధర్వకన్యాస్తా మునే సోఽహం ద్విజాత్మజః
ఇలా చెప్పి, అతడు గతంలో జరిగిన అద్భుతమైన కథను చెప్పడం ప్రారంభించాడు — మునీంద్రా! వీరు గంధర్వకన్యలు, నేను ద్విజుని కుమారుడిని.
సర్వే పిశాచరూపేణ మిథః శాపవిమోహితాః । దీనాననాస్సుతిష్ఠామస్తవాగ్రే మునిసత్తమ
మేమంతా శాపం వల్ల మాయలో పడి పిశాచ రూపంలో ఉన్నాము. దుఃఖంతో ముఖాలు వాడిపోయి, మునీంద్రా! మీ ముందు నిలబడ్డాము.
త్వద్దర్శనేన బాలానాం నిస్తారో నో భవిష్యతి । సూర్యోదయే తమస్తోమః కిం ను లీయేత పుష్కరే
మీ దర్శనం వల్ల ఈ బాలికలకు మాకు విముక్తి కలుగుతుంది. ఉదయించే సూర్యుని కాంతిలో చీకటి ఎలా కరిగిపోతుందో అలాగే.
శ్రుత్వైతల్లోమశో వాక్యం కృపార్ద్రీకృతమానసః । ప్రత్యువాచ మహాతేజా దుఃఖితం తం మునేః సుతమ్
ఇలా విన్న లోమశుని, దయతో మనసు మృదువయ్యి, ఆ దుఃఖితుడైన మునిపుత్రునికి మహాతేజస్సుతో సమాధానం చెప్పాడు.
మత్ప్రసాదాచ్చ సర్వేషాం స్మృతిః సపది జాయతామ్ । ధర్మే చ వర్తతాం యేన మిథః శాపో లయం వ్రజేత్
నా కృపవల్ల, అందరికీ వెంటనే జ్ఞాపకం తిరిగి రావాలి. అందరూ ధర్మాన్ని పాటించాలి. అప్పుడు పరస్పర శాపం తొలగిపోతుంది.
పిశాచ ఉవాచ- మహర్షే కథ్యతాం ధర్మో ముచ్యేమ యేన కిల్బిషాత్ । నాయం కాలో విలంబస్య శాపాగ్నిర్దారుణో యతః
పిశాచుడు ఇలా అన్నాడు— మహర్షీ, మేము పాపాల నుండి విముక్తి పొందేందుకు ఏ ధర్మాన్ని ఆచరించాలో చెప్పండి. ఆలస్యం చేయడానికి ఇది సమయం కాదు, ఎందుకంటే ఈ శాపాగ్ని చాలా భయంకరంగా ఉంది.
లోమశ ఉవాచ- మయా సార్ద్ధం ప్రకుర్వంతు రేవాస్నానం విధానతః । శాపాన్మోక్ష్యతి వో రేవా నాన్యథా నిష్కృతిర్భవేత్
లోమశుడు ఇలా అన్నాడు— మీరు అందరూ నాతో కలిసి విధిగా రేవా నదిలో స్నానం చేయండి. రేవా నది మీ శాపాన్ని తొలగిస్తుంది. దీనికి మరొక మార్గం లేదు.
శృణుష్వావహితో విప్ర పాపనాశో ధ్రువం నృణామ్ । రేవాస్నానేన జాయేత ఇతి మే నిశ్చితా మతిః
బ్రాహ్మణుడా, శ్రద్ధగా విను. రేవా నదిలో స్నానం చేస్తే ప్రజలకు పాపం నశించటం ఖచ్చితంగా జరుగుతుంది. ఇది నా నిశ్చయమైన అభిప్రాయం.
సప్తజన్మకృతం పాపం వర్తమానం చ పాతకమ్ । రేవాస్నానం దహేత్సర్వం తూలరాశిమివానలః
ఏడు జన్మల్లో చేసిన పాపాలు, ఇప్పుడున్న దోషాలు అన్నీ రేవా స్నానం వల్ల పూర్తిగా కాలిపోతాయి, అగ్ని పత్తి గుత్తిని కాల్చినట్లు.
ప్రాయాశ్చిత్తం న పశ్యంతి యస్మిన్పాపే పిశాచక । తత్సర్వం నర్మదాతోయే స్నానమాత్రేణ నశ్యతి
పిశాచుడా, expiation లేని ఏ పాపమైనా, నర్మదా నీటిలో స్నానం చేయగానే అవన్నీ నశించిపోతాయి.
జ్ఞానకృన్నర్మ్మదాస్నానమతో మోక్షఫలా హి సా । హిమవత్పుణ్యతీర్థాని సర్వపాపహరాణి వై
జ్ఞానంతో నర్మదా స్నానం చేస్తే ముక్తి ఫలం లభిస్తుంది. హిమవంత్ పుణ్యక్షేత్రాలు కూడా అన్ని పాపాలను తొలగిస్తాయి.
ఇంద్రలోకప్రదం హీదం నిర్మితం బ్రహ్మవాదిభిః । సర్వకామఫలా రేవా మోక్షదా పరికీర్తితా
ఇది ఇంద్ర లోకాన్ని ప్రసాదిస్తుంది, బ్రహ్మవేత్తలు దీనిని స్థాపించారు. రేవా నది అన్ని కోరికల ఫలితాన్ని, ముక్తిని కూడా ఇస్తుందని ప్రసిద్ధి.
పాపఘ్నీ పాపహారిణీ సర్వకామఫలప్రదా । విష్ణులోకదఆప్లావో నార్మదః పాపనాశనః
రేవా పాపాలను నశింపజేస్తుంది, దోషాలను తొలగిస్తుంది, అన్ని కోరికల ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. నర్మదా స్నానం వల్ల విష్ణు లోకానికి చేరవచ్చు, పాపం నశిస్తుంది.
యామునః సూర్యలోకాయ భవేదాప్లావ ఉత్తమః । సారస్వతోఘవిధ్వంసీ బ్రహ్మలోకఫలప్రదః
యమునా నదిలో స్నానం చేస్తే సూర్య లోకానికి చేరవచ్చు. సరస్వతి ప్రవాహం అడ్డంకులను తొలగిస్తుంది, బ్రహ్మ లోక ఫలాన్ని ఇస్తుంది.
విశాలఫలదా ప్రోక్తా విశాలా హి పిశాచక । పాపేంధనదవాగ్నిస్తు గర్భహేతుక్రియాపహః
పిశాచుడా, విశాలా నది విస్తృతమైన ఫలితాలను ఇస్తుందని చెప్పబడింది. అది పాపాలకు ఇంధనం అయిన దోషాలను అగ్ని వలె కాల్చేస్తుంది, పునర్జన్మ కారణాలను తొలగిస్తుంది.
విష్ణులోకాయ మోక్షాయ నార్మదః పరికీర్తితః । సరయూగండకీసింధుశ్చంద్రభాగా చ కౌశికీ
నర్మదా విష్ణు లోకాన్ని, ముక్తిని అందించేందుకు ప్రసిద్ధి. అలాగే సరయూ, గండకి, సింధు, చంద్రభాగ, కౌశికీ నదులు కూడా.
తాపీ గోదావరీ భీమా పయోష్ణీ కృష్ణవేణికా । కావేరీ తుంగభద్రా చ అన్యాశ్చాపి సముద్రగాః
తాపీ, గోదావరి, భీమా, పయోష్ణి, కృష్ణవేణికా, కావేరి, తుంగభద్రా మరియు సముద్రానికి పోయే ఇతర నదులు కూడా.
తాసు రేవా పరా ప్రోక్తా విష్ణులోకప్రదాయినీ । రేవా తు ప్రాప్యతే పుణ్యైః పూర్వజన్మకృతైర్ద్విజ । అపునర్భవదం తత్ర మజ్జనం మునిపుత్రక
వాటిలో రేవా నది అత్యుత్తమంగా చెప్పబడింది, విష్ణు లోకాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. రేవా నదిని పూర్వ జన్మలో చేసిన పుణ్యఫలంతో మాత్రమే పొందవచ్చు, మునిపుత్రుడా. అక్కడ స్నానం చేస్తే పునర్జన్మ ఉండదు.
గాయంతి దేవాః సతతం దివిష్ఠా రేవా కదా దృష్టిగతా హి నో భవేత్ । స్నాతా నరా యత్ర న గర్భవేదనాం పశ్యంతి తిష్ఠంతి చ విష్ణుసన్నిధౌ
దేవతలు ఎప్పుడూ స్వర్గంలో ఇలా పాడుతుంటారు— 'రేవా మన కళ్లకు ఎప్పుడు కనిపిస్తుంది?' అక్కడ స్నానం చేసినవారు పుట్టుక బాధను అనుభవించరు, విష్ణువు సమీపంలో ఉంటారు.
మజ్జంతి యే ప్రత్యహమత్ర మానవా రేవాసుతో యే బహుపాపకంచుకాః । మజ్జంతి తే నో నిరయేషు ధర్మ్మతః స్వర్గే తు తే చారుచరంతి దేవవత్
ఇక్కడ రేవా నదిలో ప్రతిరోజూ స్నానం చేసే మనుషులు, ఎంతటి పాపాలు ఉన్నా, ధర్మబలంతో నరకంలో పడరు. వారు దేవతలవలె స్వర్గంలో సుఖంగా సంచరిస్తారు.
తీవ్రైర్వ్రతైర్దానతపోభిరధ్వరైః సార్ధం విధాత్రా తులయా ధృతా పురా । రేవాపిశాచాశు తయోర్ద్వయోరభూద్రేవా వరా తత్ర చ మోక్షసాధికా
పురాతన కాలంలో, సృష్టికర్త తీవ్ర వ్రతాలు, దానం, తపస్సు, యజ్ఞాలతో రేవా నదిని తూకం వేసాడు. ఆ రెండింటికంటే రేవా గొప్పదిగా తేలింది, అక్కడ ముక్తికి అత్యంత అనుకూలం.
నారద ఉవాచ- ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచస్తస్య లోమశస్య పిశాచకాః । తేన సార్ద్ధం యయుః శీఘ్రం రేవామజ్జనహేతవే
నారదుడు ఇలా అన్నాడు— లోమశుని మాటలు విని, పిశాచులు వెంటనే అతనితో కలిసి రేవా స్నానం కోసం వెళ్లారు.