భుజౌ జగృహతుస్తస్య సుశీలా సుస్వరా తథా । ఆలిలింగ సుతారా చ వక్త్రం చుంబతి చంద్రికా
మంచి స్వభావం ఉన్న, మధుర స్వరంతో ఉన్న వారు అతని భుజాలను ఆలింగనం చేశారు. సుతార అతన్ని కౌగిలించగా, చంద్రిక అతని ముఖాన్ని ముద్దాడింది.
తథాపి నిర్వికారోఽసౌ ప్రలయానలసన్నిభః । శశాప బ్రహ్మచారీ తాః క్రోధేనాత్యంతమూర్ఛితః
అయినా అతడు ఏ మార్పు లేకుండా, ప్రళయాగ్ని లా నిలిచిపోయాడు. బ్రహ్మచారి అయిన అతడు, తీవ్రమైన కోపంతో వారిని శపించాడు.
పిశాచ్య ఇవ మాం లగ్నా తత్పిశాచ్యో భవిష్యథ । ఏవం తేనాశు శప్తాస్తాస్తం త్యక్త్వా పురతః స్థితాః
మీరు పిశాచిలా నన్ను పట్టుకున్నావు, అందుకే మీరు పిశాచిలవుతారు. ఇలా అని వెంటనే శపించి, వారు అతన్ని వదిలి ముందుగా నిలిచారు.
కిమేతచ్చేష్టితం పాపం హ్యనాగసి విచేష్టయా । ప్రియంకృతోఽప్రియంకృత్వా ధిక్త్వాం ధర్మకృతాంతకమ్
ఇది ఎంత పాపమైన పని! నిష్పాపుడైనవాడిపై ఇలా చేయడం ఏంటి? మంచి పనికి ప్రతిఫలంగా చెడు చేయడం, ధర్మాన్ని నాశనం చేయడమే. నీకు శాపమొస్తుంది!
అనురక్తేషు భక్తేషు మిత్రేషు ద్రోహకారిణః । పుంసో లోకోభయోః సౌఖ్యం నాశమేతీతి నః శ్రుతమ్
ప్రేమతో, భక్తితో, స్నేహంతో ఉన్నవాళ్ల మధ్య ద్రోహం చేసే మనిషికి ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ సుఖం నశించిపోతుందని మేము విన్నాము.
తస్మాత్త్వమపి నః శాపాత్పిశాచో భవ సత్వరమ్ । ఇత్యుక్త్వాపి చ తా బాలా నిఃశ్వసంత్యః క్రుధాకులాః
కాబట్టి, మా శాపం వల్ల నీవు కూడా వెంటనే పిశాచుడవు కావాలి అని ఆ బాలికలు కోపంతో ఊపిరి పీల్చుకుంటూ చెప్పాయి.
తదేవాన్యోన్యసంరంభాత్తస్మిన్సరసి పార్థివ । తాః కన్యా బ్రహ్మచారీ చ సర్వే పైశాచ్యమాగతాః
రాజా! ఆ సరస్సులో పరస్పర కలహం వల్ల ఆ కన్యలు, బ్రహ్మచారి అందరూ పిశాచులయ్యారు.
స పిశాచః పిశాచ్యస్తాః క్రందమానాః సుదారుణమ్ । క్షపయంతి విపాకాంస్తాన్పూర్వోపాత్తస్య కర్మ్మణః
ఆ పిశాచుడు, ఆ పిశాచులు భయంకరంగా అరుస్తూ, గతంలో చేసిన పాపఫలితాలను అనుభవిస్తున్నారు.
స్వకాలే ప్రభవత్యేవ పూర్వోపాత్తం శుభాశుభమ్ । స్వచ్ఛాయామివ దుర్వారం దేవానామపి పార్థివ
రాజా! మనకు గతంలో చేసిన మంచి, చెడు పనులు తగిన సమయంలో తప్పకుండా ఫలిస్తాయి. అవి మన నీడలాగే ఎవరికైనా తప్పించుకోలేనివి, దేవతలకు కూడా అదేవిధంగా ఉంటుంది.
క్రందంతి పితరస్తాసాం మాతరస్తత్ర తత్ర చ । భ్రాతరశ్చైవ బాలానాం దైవం హి దురతిక్రమమ్
ఆ బాలికల తండ్రులు, తల్లులు, అన్నదమ్ములు అక్కడక్కడా ఏడుస్తున్నారు. ఎందుకంటే విధిని ఎవరూ తప్పించుకోలేరు.
అతఊర్ధ్వం పిశాచాస్తే ఆహారార్థం సుదుఃఖితాః । ఇతస్తతశ్చ ధావంతో వసంతి సరసస్తటే
ఆ తర్వాత ఆ పిశాచులు ఆహారం కోసం చాలా బాధతో ఇక్కడికక్కడికి తిరుగుతూ, సరస్సు ఒడ్డునే నివసిస్తున్నారు.
నారద ఉవాచ- ఏవం బహుతిథే కాలే లోమశో మునిసత్తమః । ఆగతశ్చ మహాభాగస్తత్ర యాదృచ్ఛికో ముని
నారదుడు చెప్పాడు — చాలా కాలం తర్వాత మహాభాగ్యశాలి, గొప్ప ముని అయిన లోమశుడు యాదృచ్ఛికంగా అక్కడికి వచ్చాడు.
తం దృష్ట్వా బ్రాహ్మణం సర్వే పిశాచాః క్షుత్సమాకులాః । ధావంతో హ్యత్తుకామాస్తే మిలిత్వా యూథవర్తినః
ఆ బ్రాహ్మణుడిని చూసిన వెంటనే, ఆకలితో బాధపడుతున్న పిశాచులు అందరూ తినాలని ఆశతో గుంపులుగా పరుగెత్తారు.
దహ్యమానాస్తు తీవ్రేణ తేజసా లోమశస్య తు । అసమర్థాః పురః స్థాతుం తే సర్వే దూరతః స్థితాః
లోమశుని తేజస్సు భయంకరంగా ఉండటంతో, వారు అతని ముందున నిలబడలేక, అందరూ దూరంగా నిలబడ్డారు.
తత్ర పూర్వకర్మబలాత్పిశాచః సహ వై ద్విజః । సమీక్ష్య లోమశం రాజన్సాష్టాంగం ప్రణిపత్య చ
అక్కడ, గత కర్మ ఫలితంగా, ఆ పిశాచుడు ద్విజునితో కలిసి లోమశుని దర్శించి, రాజా! అష్టాంగ ప్రణామం చేశాడు.
ఉవాచ సూనృతాం వాచం బద్ధ్వా శిరసి చాంజలిమ్ । మహాభాగ్యోదయే విప్ర సాధూనాం సంగతిర్భవేత్
తలపై చేతులు జోడించి, మృదువుగా ఇలా అన్నాడు — మహాభాగ్యుడు! మంచి వారి సాంగత్యం ఎంతో మేలు చేస్తుంది.
గంగాదిపుణ్యతీర్థేషు యో నరః స్నాతి సర్వథా । యః కరోతి సతాం సంగం తయోః సత్సంగమో వరః
గంగా వంటి పవిత్ర తీర్థాలలో స్నానం చేయడం, మంచి వారి సాంగత్యం చేయడం — వీటిలో మంచి వారి సాంగత్యమే ఉత్తమం.
గురూణాం సంగమో విప్ర దృష్టాదృష్టఫలో భువి । స్వర్గదో రోగహారీ చ కిం తమోపహరో మతః
గురువులతో సాంగత్యం చేస్తే, భూమిపై కనిపించే ఫలితాలు, కనబడని ఫలితాలు రెండూ లభిస్తాయి. అది స్వర్గాన్ని ఇస్తుంది, వ్యాధులను పోగొడుతుంది, చీకటిని తొలగిస్తుంది అని భావించబడుతుంది.
ఇత్యుక్త్వా కథయామాస పూర్వవృత్తాంతమద్భుతమ్ । ఇమా గంధర్వకన్యాస్తా మునే సోఽహం ద్విజాత్మజః
ఇలా చెప్పి, అతడు గతంలో జరిగిన అద్భుతమైన కథను చెప్పడం ప్రారంభించాడు — మునీంద్రా! వీరు గంధర్వకన్యలు, నేను ద్విజుని కుమారుడిని.
సర్వే పిశాచరూపేణ మిథః శాపవిమోహితాః । దీనాననాస్సుతిష్ఠామస్తవాగ్రే మునిసత్తమ
మేమంతా శాపం వల్ల మాయలో పడి పిశాచ రూపంలో ఉన్నాము. దుఃఖంతో ముఖాలు వాడిపోయి, మునీంద్రా! మీ ముందు నిలబడ్డాము.
త్వద్దర్శనేన బాలానాం నిస్తారో నో భవిష్యతి । సూర్యోదయే తమస్తోమః కిం ను లీయేత పుష్కరే
మీ దర్శనం వల్ల ఈ బాలికలకు మాకు విముక్తి కలుగుతుంది. ఉదయించే సూర్యుని కాంతిలో చీకటి ఎలా కరిగిపోతుందో అలాగే.
శ్రుత్వైతల్లోమశో వాక్యం కృపార్ద్రీకృతమానసః । ప్రత్యువాచ మహాతేజా దుఃఖితం తం మునేః సుతమ్
ఇలా విన్న లోమశుని, దయతో మనసు మృదువయ్యి, ఆ దుఃఖితుడైన మునిపుత్రునికి మహాతేజస్సుతో సమాధానం చెప్పాడు.
మత్ప్రసాదాచ్చ సర్వేషాం స్మృతిః సపది జాయతామ్ । ధర్మే చ వర్తతాం యేన మిథః శాపో లయం వ్రజేత్
నా కృపవల్ల, అందరికీ వెంటనే జ్ఞాపకం తిరిగి రావాలి. అందరూ ధర్మాన్ని పాటించాలి. అప్పుడు పరస్పర శాపం తొలగిపోతుంది.
పిశాచ ఉవాచ- మహర్షే కథ్యతాం ధర్మో ముచ్యేమ యేన కిల్బిషాత్ । నాయం కాలో విలంబస్య శాపాగ్నిర్దారుణో యతః
పిశాచుడు ఇలా అన్నాడు— మహర్షీ, మేము పాపాల నుండి విముక్తి పొందేందుకు ఏ ధర్మాన్ని ఆచరించాలో చెప్పండి. ఆలస్యం చేయడానికి ఇది సమయం కాదు, ఎందుకంటే ఈ శాపాగ్ని చాలా భయంకరంగా ఉంది.
లోమశ ఉవాచ- మయా సార్ద్ధం ప్రకుర్వంతు రేవాస్నానం విధానతః । శాపాన్మోక్ష్యతి వో రేవా నాన్యథా నిష్కృతిర్భవేత్
లోమశుడు ఇలా అన్నాడు— మీరు అందరూ నాతో కలిసి విధిగా రేవా నదిలో స్నానం చేయండి. రేవా నది మీ శాపాన్ని తొలగిస్తుంది. దీనికి మరొక మార్గం లేదు.
శృణుష్వావహితో విప్ర పాపనాశో ధ్రువం నృణామ్ । రేవాస్నానేన జాయేత ఇతి మే నిశ్చితా మతిః
బ్రాహ్మణుడా, శ్రద్ధగా విను. రేవా నదిలో స్నానం చేస్తే ప్రజలకు పాపం నశించటం ఖచ్చితంగా జరుగుతుంది. ఇది నా నిశ్చయమైన అభిప్రాయం.
సప్తజన్మకృతం పాపం వర్తమానం చ పాతకమ్ । రేవాస్నానం దహేత్సర్వం తూలరాశిమివానలః
ఏడు జన్మల్లో చేసిన పాపాలు, ఇప్పుడున్న దోషాలు అన్నీ రేవా స్నానం వల్ల పూర్తిగా కాలిపోతాయి, అగ్ని పత్తి గుత్తిని కాల్చినట్లు.
ప్రాయాశ్చిత్తం న పశ్యంతి యస్మిన్పాపే పిశాచక । తత్సర్వం నర్మదాతోయే స్నానమాత్రేణ నశ్యతి
పిశాచుడా, expiation లేని ఏ పాపమైనా, నర్మదా నీటిలో స్నానం చేయగానే అవన్నీ నశించిపోతాయి.
జ్ఞానకృన్నర్మ్మదాస్నానమతో మోక్షఫలా హి సా । హిమవత్పుణ్యతీర్థాని సర్వపాపహరాణి వై
జ్ఞానంతో నర్మదా స్నానం చేస్తే ముక్తి ఫలం లభిస్తుంది. హిమవంత్ పుణ్యక్షేత్రాలు కూడా అన్ని పాపాలను తొలగిస్తాయి.
ఇంద్రలోకప్రదం హీదం నిర్మితం బ్రహ్మవాదిభిః । సర్వకామఫలా రేవా మోక్షదా పరికీర్తితా
ఇది ఇంద్ర లోకాన్ని ప్రసాదిస్తుంది, బ్రహ్మవేత్తలు దీనిని స్థాపించారు. రేవా నది అన్ని కోరికల ఫలితాన్ని, ముక్తిని కూడా ఇస్తుందని ప్రసిద్ధి.