గాధిసంభవపరాశరాదయః కండుదేవలముఖాశ్చ యే ద్విజాః । తేఽపి యోగి బలినో విమోహితాః లీలయా తదబలాభిరద్భుతమ్
గాధి వంశీయుడు పరాశరుడు, కండు, దేవలుడు వంటి యోగబలంతో ఉన్న బ్రాహ్మణులకూ, ఆ స్త్రీలు ఆటగా మోహం కలిగించగలిగారు.
యోషితాం నయనతీక్ష్ణసాయకైర్భ్రూలతాసుదృఢచాపనిర్గతైః । ధన్వినా మకరకేతునా హతః కస్య నో పతతి వామనో మృగః
స్త్రీల కన్నుల పదునైన బాణాలతో, వంపు భ్రూవుల బలమైన విల్లుల నుంచి విడిచిన మన్మథుడు ఎవరి మీద పడడు? చిన్న జింక కూడా పడిపోతుంది.
తావదేవ నయధీర్విరాజతే తావదేవ జనతాభయం భవేత్ । తావదేవ ధృతచిత్తతా భృశం తావదేవ గణనా కులస్య చ
జ్ఞానం ఎంతకాలం మెరిసిపోతుందంటే, అంతకాలం మనిషి పేరు పరిరక్షించబడుతుంది; అంతవరకు మనస్సు స్థిరంగా ఉంటుంది, కుటుంబ గౌరవం కూడా నిలుస్తుంది.
తావదేవ తపసః ప్రగల్భతా తావదేవ శమసేవనం నృణామ్ । యావదేవ లలనేక్షణా స వైర్మాద్యతే ద్రుతమదైర్న పూరుషః
తపస్సు ఎంతకాలం బలంగా ఉంటుంది, మనుషులు ఎంతకాలం నియమంగా ఉంటారు అంటే, స్త్రీల చూపులు మనసును మత్తులో ముంచేంతవరకు మాత్రమే.
మోహయంతి మదయంతి రాగిణం యోషితః స్వలలితైర్మనోహరైః । మోదయంతి మదయంతి మామిమా ధర్మరక్షణపరం హి స్వైర్గుణైః
స్త్రీలు తమ ఆకర్షణీయమైన ప్రవర్తనతో కాముల మనసును మోహింపజేస్తారు, మత్తులో ముంచుతారు. కానీ ఈ యువతులు మాత్రం తమ సద్గుణాలతో నన్ను ఆనందింపజేస్తున్నారు, ఎందుకంటే నేను ధర్మాన్ని కాపాడడంలో నిమగ్నుడిని.
మాంసరక్తమలమూత్రనిర్మితే యోషితాం వపుషి నిర్గుణేఽశుచౌ । కామినస్తు పరికల్ప్య చారుతామావిశంతి సువిమూఢచేతసః
మాంసం, రక్తం, మలమూత్రంతో కూడిన, గుణరహితమైన, అపవిత్రమైన స్త్రీల శరీరంలో అందాన్ని ఊహించేవారు నిజంగా మూర్ఖులు.
దారుణా హి పరికీర్తితాంగనా సాధుభిర్విమలబుద్ధిభిర్బుధైః । యావదేవ న సమీపగా ఇమాస్తావదేవ హి గృహం వ్రజామ్యహమ్
స్త్రీలను మేధావులు, నిర్మలమైన మనస్సు కలిగిన వారు కఠినంగా వర్ణించారు. వీరు దగ్గరకి రాకపోతే, నేను ఇంటికి వెళ్ళిపోతాను.
సమీపం తస్య యావన్న ఆగచ్ఛంతి వరస్త్రియః । వైష్ణవేన ప్రభావేణ తావదంతర్దధే ద్విజః
ఆ సతీస్త్రీలు దగ్గరకు రాకముందే, విష్ణువు ప్రభావంతో ఆ బ్రాహ్మణుడు కనబడకుండా పోయాడు.
తస్య యోగబలాద్భూప గతస్యాదర్శనం తదా । దృష్ట్వా తదద్భుతం కర్మ వైష్ణవబ్రహ్మచారిణః
తన యోగబలంతో, ఓ రాజా, అతడు కనబడకుండా పోయాడు. ఆ విష్ణుభక్త బ్రహ్మచారి చేసిన ఆ అద్భుత కార్యాన్ని చూసి—
విత్రస్తనయనా బాలా కురంగ్య ఇవ కాతరాః । సంక్రాంతనయనాః శూన్యా దదృశుస్తా దిశోదశ
ఆ యువతులు భయంతో కన్నులు నిండిపోయి, జింకల్లా బెదిరిపోయి, చుట్టూ అన్ని దిశల్లో ఆందోళనగా చూస్తూ నిలిచిపోయారు.
కన్యా ఊచుః-। ఇంద్రజాలం స్ఫుటం వేత్తి మాయాం జానాతి వా పునః । దృష్టోఽప్యదృష్టరూపోభూదిత్యూచుస్తాః పరస్పరమ్
ఆ యువతులు పరస్పరం ఇలా మాట్లాడుకున్నాయి — "ఇతడు మాయాజాలం బాగా తెలిసినవాడు, మాయలు కూడా తెలుసు. మన కళ్లకు కనిపించినా, ఆకారం మాత్రం కనబడకుండా పోయాడు."
వ్యాప్తం చ హృదయం తాసాం తదైవ విరహాగ్నినా । జ్వలద్దావానలేనేవ సుస్నిగ్ధం సర్వకాననమ్
అప్పుడే వారి హృదయాలు వियोगాగ్నిలో కాలిపోయాయి. ఎలాగో ఒక చక్కటి అడవి మంటలో దగ్ధమయ్యేలా, అలాగే వారి మనసులు తపించిపోయాయి.
త్యజేంద్రజాలికాం విద్యాం కాంత దర్శయ సత్వరమ్ । ఆత్మానం న హి తే యుక్తం ప్రాగ్గ్రాసే మక్షికోపమమ్
ప్రియమా, నీ మాయాజాలాన్ని వదిలేసి వెంటనే నీ రూపాన్ని చూపించు. మన కళ్ల ముందు ఈగలా కనిపించకుండా పోవడం నీకు తగదు.
హా కష్టం దర్శితః కస్మాద్ధాత్రా త్వం ఘటితః కుతః । జ్ఞాతం మహానుసంతాపహేతుర్నః స్వం వినిర్మితః
హాయ్! ఎంత బాధగా ఉంది! నిన్ను ఎందుకు చూపించారు? ఎవరు నిన్ను ఇక్కడికి తీసుకొచ్చారు? ఇప్పుడు తెలిసింది — మనకు గొప్ప బాధ కలిగించడానికే నువ్వు సృష్టించబడ్డావు.
కచ్చిత్తే నిర్దయం చేతః కచ్చిదస్మాసు నో మతిః । కచ్చిత్క్రూరోఽసి హే కాంత కచ్చిన్ముష్ణాసి నో మనః
నీ హృదయం నిజంగా నిర్దయమా? మన గురించి నీకు ఏమాత్రం ఆలోచన లేదా? ప్రియమా, నువ్వు క్రూరుడివా? మన మనసులు దోచుకున్నావా?
కచ్చిన్న ప్రత్యయోస్మా సు కచ్చిదస్మాన్పరీక్షసే । కచ్చిన్నిర్మమతా శీలః కచ్చిన్మాయావిశారదః
నువ్వు మనతో కలవడానికి రాలేదా? లేక మనను పరీక్షిస్తున్నావా? నీ స్వభావం ప్రేమ లేనిదేనా? మాయలో నిపుణుడివా?
కచ్చిచ్చిత్తే ప్రవేష్టుం చ వేత్సి విజ్ఞానలాఘవమ్ । కచ్చిన్నిష్క్రమణోపాయం న జానాసి కుతః పునః
నీకు మనసులో ప్రవేశించడమూ, జ్ఞానం యొక్క సూక్ష్మత తెలుసా? లేక బయటకు వెళ్లే మార్గం తెలియదా? అది ఎలా సాధ్యమయ్యింది?
కచ్చిద్వినాపరాధం తు కిమస్మాసు ప్రకుప్యసే । కచ్చిద్దుఃఖం న జానాసి పరేషాం విప్రలంభనమ్
ఏ తప్పు లేకుండానే మన మీద కోపపడుతున్నావా? వేరే వాళ్లు వంచన వల్ల పడే బాధ నీకు తెలియదా?
త్వద్దర్శనం వినా నష్టా హృదయేశ్వర సాంప్రతమ్ । న జీవామోఽథ జీవామః పునస్త్వద్దర్శనాశయా
మన హృదయాధిపతీ! నిన్ను చూడకుండా ఇప్పుడు మేము నశించిపోయాం. అయినా, మళ్లీ నిన్ను చూడాలనే ఆశతో బ్రతికిపోతున్నాం.
వయం చ నీయతాం తత్ర శీఘ్రం యత్ర గతో భవాన్ । త్వద్దర్శనహరో ధాతా వ్యధాన్మోదాంకురచ్ఛిదామ్
నువ్వు ఎక్కడికి పోయినా, మమ్మల్ని కూడా త్వరగా అక్కడికి తీసుకెళ్లండి. నిన్ను చూడకుండా చేసిన సృష్టికర్త మన ఆనందపు మొగ్గలను నాశనం చేశాడు.
సర్వథా దర్శనం దేహి కారుణ్యం భజ సర్వథా । పర్య్యంతం న ప్రపశ్యంతి కస్య చిత్సుజనా జనాః
ఏ విధంగా అయినా మాకు నీ దర్శనం కలిగించు. అన్ని విధాలా దయ చూపించు. మంచి మనుషులు ఎవరిపట్ల అయినా ఆకాంక్షకు అంతం ఉండదని తెలుసు.
ఇత్థం విలప్యతాః కన్యాః ప్రతీక్ష్య చ బహుక్షణమ్ । పితుర్భయాద్గృహం గంతుం శీఘ్రమారేభిరే తతః
ఇలా విలపిస్తూ, ఆ యువతులు చాలా సేపు ఎదురు చూసి, తండ్రి భయంతో త్వరగా ఇళ్లకు వెళ్లడానికి సిద్ధమయ్యారు.
తత్ప్రేమనిగడైర్బద్ధా భృశం విరహవిక్లవాః । కథంచిద్ధైర్యమాలంబ్య తాః స్వంస్వం గృహమాగతాః
ప్రేమ బంధాలతో బలంగా కట్టుబడి, వियोग బాధతో తల్లడిల్లుతూ, ఏదో విధంగా ధైర్యం తెచ్చుకుని, వారు ఒక్కొక్కరు తమ ఇళ్లకు చేరుకున్నారు.
ఆగత్య పతితాః సర్వా మాతౄణాం తు సమీపతః । కిమేతన్మాతృభిః పృష్టాః కుతః కాలాత్యయోఽభవత్
ఇళ్లకు వచ్చి, అందరూ తల్లిదండ్రుల దగ్గర పడిపోయారు. "ఇది ఏమిటి? ఎందుకు ఇంత ఆలస్యంగా వచ్చారు?" అని తల్లులు అడిగారు.
క్రీడంత్యః కిన్నరీభిస్తు సార్ద్ధం సంగతకం యదా । సంస్థితాస్తేన న జ్ఞాతో దివసోఽచ్ఛోదసరోవరే
మేము కిన్నరి యువతులతో కలిసి ఆడుకుంటూ, ఆయనతో మమేకమై ఉన్నందున, అచ్చొద సరస్సు వద్ద రోజు ఎలా గడిచిపోయిందో గమనించలేదు.
పథి శ్రాంతా వయం మాతః సంతాపస్తేన నస్తనౌ । మోహేన మహతా వక్తుం న కేనాప్యుత్సహామహే
తల్లి, మేము ప్రయాణంలో అలసిపోయాం. ఆ కలయిక వల్ల మేము బలహీనమయ్యాం. పెద్ద మాయలో పడిపోవడంతో, మేమందరం మాట్లాడలేకపోతున్నాం.
ఇత్యుక్త్వా లుఠితాస్తత్ర మణిభూమౌ కుమారికాః । ఆకారం గోపయంత్యస్తా ముగ్ధా జల్పంతి మాతృభిః
అని చెప్పి, ఆ యువతులు మణిపీఠంపై పడిపోయారు. తమ భావాలను దాచుకుంటూ, అమాయకంగా తల్లులతో మాట్లాడారు.
కాచిన్నర్తయతి క్రీడామయూరం న ముదా తదా । న పాఠయతి తం కీరం పంజరేఽన్యా కుతూహలాత్
ఎవరూ ఆనందంగా ఆడుకునే నెమలి నాట్యం చేయించడంలేదు. ఇంకొకరు ఆసక్తిగా పంజరంలో ఉన్న కిలిని మాటలాడించడంలేదు.
లాలయేన్నకులం నాన్యా నోల్లాపయతి సారికామ్ । అపరాతీవ సంముగ్ధా నైవ ఖేలతి సారసైః
ఆమె ఇక నక్కను ముద్దాడడం లేదు, సారిక పక్షిని పలకరించడం లేదు. ఏదో తప్పు చేసినట్టు అయోమయంగా, సరస పక్షులతో కూడా ఆడుకోవడం లేదు.
భేజిరే న వినోదం తా రేమిరే నైవ మందిరే । ఊచిరే బాంధవైర్నాలం వీణావాద్యం న చక్రిరే
వాళ్లు ఏ ఆనందాన్ని పొందలేదు, మందిరంలో కూడా సంతోషించలేదు. స్నేహితులకు 'చాలు' అని చెప్పి, వీణ వాయించలేదు.