కుమారీం లభతే భర్త్తా యచ్చ యో వాఞ్ఛతే ఫలమ్ । తదేవ లభతే సర్వం నాత్ర కార్యా విచారణా
కుమార్తెకు మంచి భర్త లభిస్తుంది; ఎవరు ఏ ఫలితాన్ని కోరినా, అది పూర్తిగా లభిస్తుంది; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం అవసరం లేదు.
బ్రాహ్మణో వేదమాప్నోతి క్షత్రియో విజయీ భవేత్ । వైశ్యస్తు లభతే ధాన్యం శూద్రః ప్రాప్నోతి సద్గతిమ్
బ్రాహ్మణుడు వేదాన్ని పొందుతాడు, క్షత్రియుడు విజయవంతుడవుతాడు, వైశ్యుడు ధాన్య సంపదను పొందుతాడు, శూద్రుడు శుభమైన స్థితిని పొందుతాడు.
మూర్ఖస్తు లభతే విద్యాం త్రిసంధ్యం యః పఠేన్నరః । నరకం చ న పశ్యేత వియోనిం చ న గచ్ఛతి
మూర్ఖుడికి విద్య లభిస్తుంది; ఈ కథను రోజూ మూడు సంధ్యలలో చదివేవాడు నరకాన్ని చూడడు, పాప జన్మలోకి పోడు.
నారద ఉవాచ- ఏవం తే కథితం రాజన్నర్మదాతీర్థముత్తమమ్ । పురా గంధర్వకన్యానాం శాపజం భయముల్బణమ్
నారదుడు ఇలా అన్నాడు— రాజా! నర్మదా తీర్థ మహిమను, పూర్వకాలంలో గంధర్వకన్యలకు వచ్చిన శాపభయాన్ని నీకు వివరించాను.
నాశితం తన్మహారాజ రేవాజలకణాగ్నినా । రేవాజలకణస్పర్శాన్ముక్తో భవతి మానవః
అదంతా, మహారాజా, రేవా జలబిందువుల అగ్నిచేత నాశనం అయింది; రేవా జలబిందువులను తాకినవాడు శాపం నుండి విముక్తుడవుతాడు.
యుధిష్ఠిర ఉవాచ- భగవన్బహుకన్యాభిః శాపో లంభి కథం కుతః । కస్యాపత్యాని తాస్తాసాం నామ కిం కీదృశం వయః
యుధిష్ఠిరుడు అడిగాడు— భగవన్! ఎందుకు, ఎలా అంతటి గంధర్వకన్యలకు శాపం కలిగింది? అవి ఎవరి కుమార్తెలు? వాటి పేర్లు ఏమిటి? వాటి వయస్సు ఎంత?
కథం రేవాజలస్పర్శాద్విపాకాచ్ఛాపసంభవాత్ । విముక్తాః కుత్ర తాః సస్నుః సర్వం మే కథయ ప్రభో
రేవా జలాన్ని తాకడం వల్ల శాపం నుండి ఎలా విముక్తులయ్యారు? అవి ఎక్కడ స్నానం చేశాయి? దయచేసి అన్నీ చెప్పండి ప్రభూ!
నర్మదాతీర్థమాహాత్మ్యం చమత్కారకరం భవేత్ । శ్రవణాదపి పాపానాం మలనాశనముచ్యతే
నర్మదా తీర్థ మహిమ అద్భుతంగా ఉంటుంది; దాన్ని వినడమే పాపాల మలినాన్ని తొలగిస్తుంది అని చెబుతారు.
నర్మదానర్మదాశబ్దో యేన కేనచిదుచ్యతే । తస్య స్యాచ్ఛాశ్వతీ ముక్తిర్యావదాచంద్ర తారకమ్
ఎవరైనా నర్మదా లేదా నర్మదా నది అని ఏ రూపంలోనైనా పలికినా, అతనికి చంద్ర తారలు ఉన్నంత కాలం శాశ్వత మోక్షం లభిస్తుంది.
వ్యాహృతం భవతా పూర్వం రేవామాహాత్మ్యముత్తమమ్ । తథాపి చరితం సాధో యదేతత్తన్నిగద్యతామ్
మీరు మునుపు నాకు రేవా మహిమను వివరించారు; అయినా, సద్గుణసంపన్నుడా, ఆ కథను యథావిధిగా మళ్లీ చెప్పండి.
అథ చోత్తమవార్తాయా సేవితవ్యా మనీషిభిః । అతః పృచ్ఛామి విప్రేంద్ర రేవామాహాత్మ్యముత్తమమ్ । ఇతిహాసం వద విభో కన్యానాం చరితోజ్జ్వలమ్
ఎక్కువగా జ్ఞానులైన వారు ఉత్తమమైన కథను తెలుసుకోవాలని కోరుతారు. అందుకే, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, దయచేసి రేవా మహిమను, ఆ గంధర్వకన్యల గొప్ప చరిత్రను వివరించండి.
నారద ఉవాచ- శ్రూయతాం రాజశార్దూల ధర్మగర్భాపరా కథా । యథారణిర్వహ్నిగర్భా ధర్మ్మస్తు బ్రహ్మసూరివ
నారదుడు ఇలా అన్నాడు— రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! ధర్మముతో నిండిన ఈ కథను విను. యథా కలపలో అగ్ని దాగి ఉంటుందో, అలా ఇందులో ధర్మం దాగి ఉంది.
గంధర్వః శుకసంగీతిస్తస్య కన్యా ప్రమోహినీ । సుశీలస్య సుశీలా చ సుస్వరా స్వరవేదినః
శుకసంగీత అనే గంధర్వుడికి ప్రమోహిని అనే కుమార్తె ఉంది. సుశీలుడికి సుశీల అనే కుమార్తె ఉంది. ఆమె మంచి స్వరాన్ని తెలిసినవారు, సంగీతంలో నైపుణ్యం కలిగినవారు.
సుతారా చంద్రకాంతస్య చంద్రికా సుప్రభస్య చ । ఇమాని వరనామాని తాసామప్సరసాం నృప
చంద్రకాంతునికి సుతారా, సుప్రభకు చంద్రికా అనే కుమార్తెలు. ఇవే ఆ అప్సరసల గొప్ప పేర్లు, రాజా!
కుమార్యః పంచ సర్వాస్తా వయసా సుభగాః పునః । భాషంతే చ మిథస్తాస్తు భగిన్య ఇవ సర్వదా
అయితే, ఆ ఐదు యువతులు అందంగా, యవ్వనంతో మెరిసిపోతూ, ఎప్పుడూ అక్కచెల్లెళ్లలా కలిసి మాట్లాడేవారు.
చంద్రాదివ వినిష్క్రాంతాశ్చంద్రికా ఇవ సోజ్జ్వలాః । చంద్రాననాః సుకేశ్యశ్చ చంద్రకాంతాఇవోజ్జ్వలాః
వారు చంద్రుని నుండి వెలువడిన చంద్రికలా ప్రకాశిస్తూ, ముఖాలు చంద్రబింబంలా మెరిసిపోతూ, జుట్టు అందంగా, మెరుపు చంద్రకాంతిలా వెలిగిపోయింది.
దేవేష్వేతా విలాసిన్యః కౌముద్యః కైరవేష్వివ । లావణ్యపిండసంభూతా దివ్యరూపా మనోహరాః
దేవతల్లో ఈ కాంతివంతమైన యువతులు, కలువల్లో వెలిగే చంద్రికలా, అందం నుంచి పుట్టినవారు, దివ్యమైన ఆకర్షణతో ఉన్నారు.
ఉద్భిన్నకుచపద్మిన్యః కేతక్య ఇవ మాధవే । ఉత్పన్నయౌవనైః కాంతా వల్లీవ నవపల్లవైః
వారి వక్షోజాలు వికసించిన పద్మాలా, మధుమాసంలో వికసించే కెతకిపువ్వుల్లా, కొత్తగా వచ్చిన యవ్వనంతో, కొత్త కొమ్మలతో అలరించే వెల్లిలా అందంగా కనిపించారు.
హేమగౌరాశ్చ హేమాభా హేమాభరణభూషితాః । హేమచంపకమాలిన్యో హేమచ్ఛవిసువాససః
వారు బంగారు వర్ణంతో, బంగారంలా మెరిసిపోతూ, బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, బంగారు చంపకమాలలు ధరించి, బంగారు మెరుపుతో కూడిన వస్త్రాలు వేసుకున్నారు.
స్వరగ్రామావలీహాసు వివిధా మూర్చ్ఛనాసు చ । తాలవాద్యవినోదేషు వేణువీణాప్రవాదనే
స్వరాల మాధుర్యంలో, రకరకాల రాగాలలో, తాళవాద్యాల వినోదంలో, వంశీ, వీణ వాయిద్యాల్లో వారు నైపుణ్యం కలిగి ఉన్నారు.
మృదంగనాదసంభిన్నలాస్యమధ్యలయేషు చ । చిత్రాదిషు వినోదేషు కలాసు చ విశారదాః
మృదంగధ్వని మధ్య నృత్యశాలలో, చిత్రకళా వినోదాల్లో, ఇతర కళల్లో కూడా వారు నిపుణులుగా ఉండేవారు.
ఏవంభూతాశ్చ తాః కన్యా ముముహుః క్రీడనైర్వరైః । పితృభిర్లాలితాః సర్వాశ్చేరుశ్చ ధనదాలయే
అలాంటి ఆ యువతులు ఆటపాటల్లో ఆనందిస్తూ, తండ్రుల ప్రేమతో పెరిగి, ధనదుని ఇంటిలో నివసించేవారు.
కౌతుకాదేకదా పంచ మిలిత్వా మాసి మాధవే । కన్యా మందారపుష్పాణి విచిన్వంత్యో వనాద్వనమ్
ఒకసారి, ఆసక్తితో ఆ ఐదు యువతులు మాధవ మాసంలో కలిసి, అడవి నుంచి అడవికి తిరుగుతూ మందారపువ్వులు వెతికారు.
గౌరీం సమారాధయితుం స్వరాంగనాః కదాచిదచ్ఛోదసరోవరం యయుః । హేమాంబుజాని ప్రవరాణి తాః పునస్తస్మాదుపాదాయ వరోత్పలైః సహ
గౌరీదేవిని పూజించాలనే కోరికతో, ఆ సంగీత నిపుణ యువతులు ఎప్పుడో అచ్చోద సరస్సు వద్దకు వెళ్లారు. అక్కడ ఉత్తమమైన బంగారు కమలాలు, శ్రేష్ఠమైన ఉత్పలాలు తీసుకుని తిరిగి వచ్చారు.
వైడూర్యశుద్ధస్ఫటికప్రకుట్టిమే స్నాత్వా తు ఘట్టే పరిధాయ చాంబరమ్ । మౌనేన చ స్థండిలపిండికామయీం సువర్ణముక్తాభరణాం వినిర్మముః
వైడూర్యము, స్ఫటికంతో చేసిన మంటపంలో స్నానం చేసి, వస్త్రాలు ధరించి, మౌనంగా బంగారు, ముత్యాల అలంకారాలతో కూడిన మట్టిపెదవిని నిర్మించారు.
సమర్చితాం చందనగంధకుంకుమైరభ్యర్చ్య గౌరీం వరపంకజాదిభిః । నానోపహారైః శుభభక్తిభావితా లాస్యప్రయోగైర్ననృతుః కుమారికాః
చందనం, పరిమళపదార్థాలు, కుంకుమతో గౌరీదేవిని పూజించి, ఉత్తమ పద్మాలు, ఇతర కానుకలు సమర్పించి, శుభమైన భక్తితో, లాస్య నాట్యచలనాలతో ఆ యువతులు నాట్యం చేశారు.
గాంధర్వమాశ్రిత్య పరం స్వరం తతో గేయం స్వభావధ్వనిభిః సమూర్ఛనమ్ । ఏణీదృశస్తాః ప్రజగుః కలాక్షరం తారప్రవృద్ధం గతిభిశ్చ సుస్వరమ్
గాంధర్వ సంగీతాన్ని ఆశ్రయించి, పరమమైన స్వరాన్ని ఆలాపిస్తూ, సహజమైన ధ్వనులతో రాగాన్ని మేళవించి, ఆ చక్కని కన్నుల యువతులు కళాత్మక పదాలతో, తీయని స్వరంతో, సులభమైన గమనంతో పాడారు.
తస్మిన్సుభావే రసవర్షహర్షం కన్యాస్వలం నిర్భరచిత్తవృత్తిషు । అచ్ఛోదతీర్థే ప్రవరే తదాగతః స్నాతుం మునేర్వేదనిధేః సుతోగ్రజః
ఆ అందమైన సమయంలో, ఆనందం, ఉల్లాసం వెల్లివిరిగి, ఆ యువతుల మనస్సు పూర్తిగా లీనమై ఉండగా, అచ్చోద తీర్థానికి వేదజ్ఞుడైన ముని పెద్ద కుమారుడు స్నానానికి వచ్చాడు.
రూపేణ నిఃసీమతరో వరాననః ప్రఫుల్లపద్మాయతలోచనో యువా । విస్తీర్ణవక్షాః సుభుజోఽతిసుందరః శ్యామచ్ఛవిః కామఇవాపరో హి సః
అతని అందం అపారంగా, ముఖం అద్భుతంగా, కన్నులు వికసించిన పద్మదళాల్లా, యవ్వనంతో, విస్తృతమైన ఛాతితో, బలమైన భుజాలతో, అత్యంత సుందరంగా, నలుపు వర్ణంతో, మరొక మన్మథుడిలా కనిపించాడు.
స బ్రహ్మచారీ సుశిఖో హి శోభతే దండేన యుక్తో ధనుషేవ మన్మథః । ఏణాజినప్రావరణః సముద్రధృగ్హేమాభమౌంజీకటిమేఖలః పరః
ఆ బ్రహ్మచారి, అందమైన జుట్టుతో, దండం చేతబట్టి, మన్మథుడు విల్లు పట్టినట్టు మెరిసిపోతూ, ఎణాజినపు వస్త్రం ధరించి, సముద్రవర్ణంతో, మౌంజీ కట్టుతో, మెఖలతో ప్రత్యేకంగా కనిపించాడు.