తత్రోపవాసం కృత్వా యే పశ్యంతి విమలేశ్వరమ్ । సర్వపాపవిశుద్ధాత్మా రుద్రలోకం వ్రజంతి తే
అక్కడ ఉపవాసం చేసి విమలేశ్వరుని దర్శించినవారు, అన్ని పాపాల నుండి శుద్ధులై, రుద్ర లోకానికి వెళ్ళుతారు.
తతో గచ్ఛేత రాజేంద్ర కేశినీతీర్థముత్తమమ్ । తత్ర స్నాత్వా నరో రాజన్నుపవాసపరాయణః
ఆ తర్వాత, ఓ రాజా, ఉత్తమమైన కేశినీ తీర్థానికి వెళ్ళాలి. అక్కడ ఉపవాసంలో నిష్టగా ఉండి స్నానం చేసినవాడు—
ఉపోష్య రజనీమేకాం నియతో నియతాశనః । తత్ర తీర్థప్రభావేణ ముచ్యతే బ్రహ్మహత్యయా
ఒక రాత్రి ఉపవాసంగా, నియమంగా, నియమిత ఆహారంతో ఉండి, ఆ తీర్థ శక్తితో బ్రహ్మహత్య పాపం నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
సర్వతీర్థాభిషేకం చ యః పశ్యేత్సాగరేశ్వరమ్ । యోజనాభ్యంతరే తిష్ఠేదావర్తే సంస్థితః శివః
సాగరేశ్వరుని వద్ద అన్ని తీర్థాల అభిషేకాన్ని చూసినవాడు, అక్కడ రెండు యోజనల లోపల ఆవర్తంలో నిలిచిన శివుని దర్శిస్తాడు.
తం దృష్ట్వా సర్వతీర్థాని దృష్టాని స్యుర్న సంశయః । సర్వపాపవినిర్ముక్తో యత్ర రుద్ర సః గచ్ఛతి
అతన్ని దర్శించినవాడికి అన్ని తీర్థాలను చూసినట్లే. ఎలాంటి సందేహం లేదు. అన్ని పాపాల నుండి విముక్తుడై, అక్కడ రుద్రుని చేరుతాడు.
నర్మదాసంగమం యావద్యావచ్చామరకంటకమ్ । తత్రాంతరే మహారాజన్తీర్థకోట్యోదకస్థితాః
నర్మదా సంగమం నుండి అమరకంటక వరకు, ఓ మహారాజా, ఆ మధ్యలో కోట్లు కోట్లు తీర్థ జలాలు ఉన్నాయి.
తీర్థాత్తీర్థాటనం చర్యా ఋషికోటినిషేవితా । అగ్నిహోత్రైశ్చ దివ్యాంశైః సర్వైర్జ్ఞానపరాయణైః
పుణ్యక్షేత్రాలు సందర్శించడం, వాటిలో తిరుగుతూ జీవించడం, అనేక ఋషులు ఆచరించిన విధంగా, జ్ఞానానికి అంకితమైనవారు చేసే అగ్నిహోత్రాది దైవిక కర్మలు—
సేవితాస్తేన రాజేంద్ర ఈప్సితార్థప్రదాయికాః । యశ్చేదం వై పఠేన్నిత్యం శృణుయాద్వాపి భక్తితః
ఇవి అన్నీ, రాజా, కోరిన ఫలితాలు ప్రసాదించే వారు ఆచరించినవే. ఈ వృత్తాంతాన్ని ఎవరైనా ప్రతిరోజూ పఠించినా, లేదా భక్తితో వినినా—
తం తు తీర్థాని సర్వాణి అభిషించంతి పాండవ । నర్మదా చ సదా ప్రీతా భవేద్వై నాత్ర సంశయః
ఆ వ్యక్తిని అన్నీ పుణ్యక్షేత్రాలు అభిషేకిస్తాయి, పాండవుడు, నర్మదా దేవి ఎప్పుడూ అతనిపై సంతోషంగా ఉంటుంది; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ప్రీతస్తస్య భవేద్రుద్రో మార్కండేయో మహామునిః । వంధ్యా చ లభతే పుత్రాన్దుర్భగా సుభగాభవేత్
అతనిపై రుద్రుడు సంతోషిస్తాడు, మహర్షి మార్కండేయుడు కూడా సంతోషిస్తాడు; వంధ్యకు కుమారులు కలుగుతారు, దురదృష్టవంతుడు సుభాగవంతుడవుతాడు.
కుమారీం లభతే భర్త్తా యచ్చ యో వాఞ్ఛతే ఫలమ్ । తదేవ లభతే సర్వం నాత్ర కార్యా విచారణా
కుమార్తెకు మంచి భర్త లభిస్తుంది; ఎవరు ఏ ఫలితాన్ని కోరినా, అది పూర్తిగా లభిస్తుంది; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం అవసరం లేదు.
బ్రాహ్మణో వేదమాప్నోతి క్షత్రియో విజయీ భవేత్ । వైశ్యస్తు లభతే ధాన్యం శూద్రః ప్రాప్నోతి సద్గతిమ్
బ్రాహ్మణుడు వేదాన్ని పొందుతాడు, క్షత్రియుడు విజయవంతుడవుతాడు, వైశ్యుడు ధాన్య సంపదను పొందుతాడు, శూద్రుడు శుభమైన స్థితిని పొందుతాడు.
మూర్ఖస్తు లభతే విద్యాం త్రిసంధ్యం యః పఠేన్నరః । నరకం చ న పశ్యేత వియోనిం చ న గచ్ఛతి
మూర్ఖుడికి విద్య లభిస్తుంది; ఈ కథను రోజూ మూడు సంధ్యలలో చదివేవాడు నరకాన్ని చూడడు, పాప జన్మలోకి పోడు.
నారద ఉవాచ- ఏవం తే కథితం రాజన్నర్మదాతీర్థముత్తమమ్ । పురా గంధర్వకన్యానాం శాపజం భయముల్బణమ్
నారదుడు ఇలా అన్నాడు— రాజా! నర్మదా తీర్థ మహిమను, పూర్వకాలంలో గంధర్వకన్యలకు వచ్చిన శాపభయాన్ని నీకు వివరించాను.
నాశితం తన్మహారాజ రేవాజలకణాగ్నినా । రేవాజలకణస్పర్శాన్ముక్తో భవతి మానవః
అదంతా, మహారాజా, రేవా జలబిందువుల అగ్నిచేత నాశనం అయింది; రేవా జలబిందువులను తాకినవాడు శాపం నుండి విముక్తుడవుతాడు.
యుధిష్ఠిర ఉవాచ- భగవన్బహుకన్యాభిః శాపో లంభి కథం కుతః । కస్యాపత్యాని తాస్తాసాం నామ కిం కీదృశం వయః
యుధిష్ఠిరుడు అడిగాడు— భగవన్! ఎందుకు, ఎలా అంతటి గంధర్వకన్యలకు శాపం కలిగింది? అవి ఎవరి కుమార్తెలు? వాటి పేర్లు ఏమిటి? వాటి వయస్సు ఎంత?
కథం రేవాజలస్పర్శాద్విపాకాచ్ఛాపసంభవాత్ । విముక్తాః కుత్ర తాః సస్నుః సర్వం మే కథయ ప్రభో
రేవా జలాన్ని తాకడం వల్ల శాపం నుండి ఎలా విముక్తులయ్యారు? అవి ఎక్కడ స్నానం చేశాయి? దయచేసి అన్నీ చెప్పండి ప్రభూ!
నర్మదాతీర్థమాహాత్మ్యం చమత్కారకరం భవేత్ । శ్రవణాదపి పాపానాం మలనాశనముచ్యతే
నర్మదా తీర్థ మహిమ అద్భుతంగా ఉంటుంది; దాన్ని వినడమే పాపాల మలినాన్ని తొలగిస్తుంది అని చెబుతారు.
నర్మదానర్మదాశబ్దో యేన కేనచిదుచ్యతే । తస్య స్యాచ్ఛాశ్వతీ ముక్తిర్యావదాచంద్ర తారకమ్
ఎవరైనా నర్మదా లేదా నర్మదా నది అని ఏ రూపంలోనైనా పలికినా, అతనికి చంద్ర తారలు ఉన్నంత కాలం శాశ్వత మోక్షం లభిస్తుంది.
వ్యాహృతం భవతా పూర్వం రేవామాహాత్మ్యముత్తమమ్ । తథాపి చరితం సాధో యదేతత్తన్నిగద్యతామ్
మీరు మునుపు నాకు రేవా మహిమను వివరించారు; అయినా, సద్గుణసంపన్నుడా, ఆ కథను యథావిధిగా మళ్లీ చెప్పండి.
అథ చోత్తమవార్తాయా సేవితవ్యా మనీషిభిః । అతః పృచ్ఛామి విప్రేంద్ర రేవామాహాత్మ్యముత్తమమ్ । ఇతిహాసం వద విభో కన్యానాం చరితోజ్జ్వలమ్
ఎక్కువగా జ్ఞానులైన వారు ఉత్తమమైన కథను తెలుసుకోవాలని కోరుతారు. అందుకే, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, దయచేసి రేవా మహిమను, ఆ గంధర్వకన్యల గొప్ప చరిత్రను వివరించండి.
నారద ఉవాచ- శ్రూయతాం రాజశార్దూల ధర్మగర్భాపరా కథా । యథారణిర్వహ్నిగర్భా ధర్మ్మస్తు బ్రహ్మసూరివ
నారదుడు ఇలా అన్నాడు— రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! ధర్మముతో నిండిన ఈ కథను విను. యథా కలపలో అగ్ని దాగి ఉంటుందో, అలా ఇందులో ధర్మం దాగి ఉంది.
గంధర్వః శుకసంగీతిస్తస్య కన్యా ప్రమోహినీ । సుశీలస్య సుశీలా చ సుస్వరా స్వరవేదినః
శుకసంగీత అనే గంధర్వుడికి ప్రమోహిని అనే కుమార్తె ఉంది. సుశీలుడికి సుశీల అనే కుమార్తె ఉంది. ఆమె మంచి స్వరాన్ని తెలిసినవారు, సంగీతంలో నైపుణ్యం కలిగినవారు.
సుతారా చంద్రకాంతస్య చంద్రికా సుప్రభస్య చ । ఇమాని వరనామాని తాసామప్సరసాం నృప
చంద్రకాంతునికి సుతారా, సుప్రభకు చంద్రికా అనే కుమార్తెలు. ఇవే ఆ అప్సరసల గొప్ప పేర్లు, రాజా!
కుమార్యః పంచ సర్వాస్తా వయసా సుభగాః పునః । భాషంతే చ మిథస్తాస్తు భగిన్య ఇవ సర్వదా
అయితే, ఆ ఐదు యువతులు అందంగా, యవ్వనంతో మెరిసిపోతూ, ఎప్పుడూ అక్కచెల్లెళ్లలా కలిసి మాట్లాడేవారు.
చంద్రాదివ వినిష్క్రాంతాశ్చంద్రికా ఇవ సోజ్జ్వలాః । చంద్రాననాః సుకేశ్యశ్చ చంద్రకాంతాఇవోజ్జ్వలాః
వారు చంద్రుని నుండి వెలువడిన చంద్రికలా ప్రకాశిస్తూ, ముఖాలు చంద్రబింబంలా మెరిసిపోతూ, జుట్టు అందంగా, మెరుపు చంద్రకాంతిలా వెలిగిపోయింది.
దేవేష్వేతా విలాసిన్యః కౌముద్యః కైరవేష్వివ । లావణ్యపిండసంభూతా దివ్యరూపా మనోహరాః
దేవతల్లో ఈ కాంతివంతమైన యువతులు, కలువల్లో వెలిగే చంద్రికలా, అందం నుంచి పుట్టినవారు, దివ్యమైన ఆకర్షణతో ఉన్నారు.
ఉద్భిన్నకుచపద్మిన్యః కేతక్య ఇవ మాధవే । ఉత్పన్నయౌవనైః కాంతా వల్లీవ నవపల్లవైః
వారి వక్షోజాలు వికసించిన పద్మాలా, మధుమాసంలో వికసించే కెతకిపువ్వుల్లా, కొత్తగా వచ్చిన యవ్వనంతో, కొత్త కొమ్మలతో అలరించే వెల్లిలా అందంగా కనిపించారు.
హేమగౌరాశ్చ హేమాభా హేమాభరణభూషితాః । హేమచంపకమాలిన్యో హేమచ్ఛవిసువాససః
వారు బంగారు వర్ణంతో, బంగారంలా మెరిసిపోతూ, బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, బంగారు చంపకమాలలు ధరించి, బంగారు మెరుపుతో కూడిన వస్త్రాలు వేసుకున్నారు.
స్వరగ్రామావలీహాసు వివిధా మూర్చ్ఛనాసు చ । తాలవాద్యవినోదేషు వేణువీణాప్రవాదనే
స్వరాల మాధుర్యంలో, రకరకాల రాగాలలో, తాళవాద్యాల వినోదంలో, వంశీ, వీణ వాయిద్యాల్లో వారు నైపుణ్యం కలిగి ఉన్నారు.