త్వయా యద్యపి వధ్యోహం మా మే లింగం వినశ్యతు । ప్రాప్యమేతన్మహాదేవ త్వత్పాదగ్రహణం మమ
నువ్వు నన్ను హతుడిని చేసినా, నా లింగం నాశనం కాకూడదు. మహాదేవా! నీ పాదాలను అందుకోవాలని కోరుకుంటున్నాను.
జన్మజన్మ మహాదేవ త్వత్పాదనిరతో హ్యహమ్ । తోటకచ్ఛందసా దేవం స్తుత్వా తు పరమేశ్వరమ్
మహాదేవా! జన్మ జన్మలూ నీ పాదాలకు నేను నిత్యం భక్తుడిని. తోటక ఛందస్సులో పరమేశ్వరుని స్తుతించాను.
ఓంశివశంకరసర్వకరాయ నమో భవభీమమహేశశివాయ నమః । కుసుమాయుధ దేహవినాశకర త్రిపురాంతకరాంధక చూర్ణకర
ఓం! శివశంకరుడు, అన్నీ చేయగలవాడు, భవుడు, భీముడు, మహేశ్వరుడు, శివుడు, మన్మథుని శరీరాన్ని కాల్చినవాడు, త్రిపురాసురులను సంహరించినవాడు, అంధకాసురుడిని నాశనం చేసినవాడా! నీకు నమస్కారం.
ప్రమదాప్రియకామవిభక్త నమో హి నమః సురసిద్ధగణైర్నమితః । హయవానరసింహగజేంద్రముఖైరతి హ్రస్వసుదీర్ఘముఖైశ్చ గణైః
స్త్రీలకు ప్రియుడవు, ప్రేమలో విభజితుడవు, దేవతలు, సిద్ధులు, గుర్రం, కోతి, సింహం, ఏనుగు, ఇంద్ర ముఖాలు కల గణాలతో పాటు, చాలా చిన్న ముఖాలు, చాలా పొడవైన ముఖాలు ఉన్న గణాలతో పూజింపబడేవాడవు. నీకు నమస్కారం.
ఉపలబ్ధుమశక్యతరైరసురైర్వ్యథితో న శరీరశతైర్బహుభిః । ప్రణతో భగవన్బహుభక్తిమతా చలచంద్ర కలాధర దేవ నమః
అసురులు వందలాది శరీరాలతో కూడా నిన్ను పొందలేరు. ఎన్నో శరీరాలు ఉన్నా నీవు బాధపడవు. చంద్రమండలాన్ని ధరించిన దేవా! నీకు నమస్కారం.
సహపుత్రకలత్రకలాపధనైః సతతం జయ దేహి అనుస్మరణమ్ । వ్యథితోస్మి శరీరశతైర్బహుభిర్గమితాద్య మహానరకస్య గతిః
కొడుకులు, భార్యలు, సేవకులు, ధనంతో కూడి ఎల్లప్పుడూ నాకు విజయాన్ని, నిన్ను స్మరించే శక్తిని ఇవ్వు. ఎన్నో శరీరాలతో బాధపడుతున్నాను. ఈ రోజు నేను మహానరకానికి దారి చేరుకున్నాను.
న నివర్తతి యన్మమపాపగతిః శుచికర్మ్మవిశుద్ధమపి త్యజతి । అనుకంపతి దిగ్భ్రమతి భ్రమతి భ్రమ ఏష కుబుద్ధి నివారయతి
నా పాపపథం తిరిగి రాదు. ఎంత శుద్ధమైన, మంచి పనులు చేసినా వాటిని వదిలేస్తాను. దయ తారుమారు అవుతుంది, మనస్సు తిరుగుతుంది, ఈ మాయ చెడు బుద్ధి వల్ల ఆపబడుతుంది.
యః పఠేత్తోటకం దివ్యం ప్రయతః శుచిమానసః । బాణస్యైవ యథారుద్రస్తస్యైవ వరదో భవేత్
ఎవరైనా పవిత్రమైన మనస్సుతో ఈ దివ్యమైన తోటక స్తోత్రాన్ని పఠిస్తే, బాణుడికి రుద్రుడు వరమిచ్చినట్లే వారికి కూడా వరాలు ప్రసాదిస్తాడు.
ఇమం స్తవం మహాదివ్యం శ్రుత్వా దేవో మహేశ్వరః । ప్రసన్నస్తు తదా తస్య స్వయం దేవో మహేశ్వరః
ఈ మహాదివ్యమైన స్తోత్రాన్ని వినగానే, దేవదేవుడైన మహేశ్వరుడు సంతోషించి, స్వయంగా అతనికి వరం ఇచ్చాడు.
ఈశ్వర ఉవాచ-। న భేతవ్యం త్వయా వత్స సౌవర్ణే తిష్ఠ దానవ । పుత్రపౌత్రసపత్నీనాం భార్యాభృత్యజనైః సహ
ఈశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: "బిడ్డా! భయపడకూ. దానవా! సౌవర్ణలో నీ కొడుకులు, మనవళ్లు, భార్యలు, సేవకులతో కలిసి ఉండు."
అద్యప్రభృతి బాణ త్వమవధ్యస్త్రిదశైరపి । భూయస్తస్య వరో దత్తో దేవదేవేన పాండవ
ఈ రోజు నుంచి, బాణా! నువ్వు దేవతలకు కూడా అవధ్యుడవు. పాండవా! దేవదేవుడు అతనికి ఈ వరాన్ని ఇచ్చాడు.
అక్షయశ్చావ్యయో లోకే విచచార హ నిర్భయః । తతో నివారయామాస రుద్ర సప్తశిఖం తథా
అతడు లోకంలో అక్షయుడిగా, అవ్యయుడిగా, భయమేమీ లేకుండా సంచరించాడు. ఆ తరువాత రుద్రుడు సప్తశిఖుడిని కూడా ఆపేశాడు.
తృతీయం రక్షితం తస్య శంకరేణ మహాత్మనా । భ్రమతే గగనే నిత్యం రుద్రతేజః ప్రభావతః
మూడవ పట్టణాన్ని మహాత్ముడైన శంకరుడు రక్షించాడు. రుద్రుని తేజస్సు వల్ల అది ఎప్పుడూ ఆకాశంలో సంచరిస్తూ ఉంటుంది.
ఏవం తు త్రిపురం దగ్ధం శంకరేణ మహాత్మనా । జ్వాలామాలాప్రదీప్తం తు పతితం ధరణీతలే
అలా మహాత్ముడైన శంకరుడు త్రిపురాన్ని దహించాడు. అగ్నిజ్వాలలతో మండుతూ అది భూమిపై పడిపోయింది.
ఏకం నిపాతితం తస్య శ్రీశైలే త్రిపురాంతకే । ద్వితీయం పాతితం తత్ర పర్వతేఽమరకంటకే
త్రిపురాంతకుడు ఒక పట్టణాన్ని శ్రీశైలంలో పడవేశాడు. రెండవదాన్ని అమరకంటక పర్వతంపై పడవేశాడు.
దగ్ధే తు త్రిపురే రాజన్రుద్రకోటిః ప్రతిష్ఠితా । జ్వలంతం పాతితం తత్ర తేన జ్వాలేశ్వరః స్మృతః
ఓ రాజా! త్రిపురం దగ్ధమైనప్పుడు అక్కడ అనేక రుద్రులు ప్రతిష్ఠించబడ్డారు. మండుతున్న పట్టణాన్ని అక్కడ పడవేశాడు. అందుకే ఆయనను జ్వాలేశ్వరుడు అంటారు.
ఊర్ధ్వేన ప్రస్థితా తస్య దివ్యా జ్వాలా దివం గతా । హాహాకారస్తదా జాతో సదేవాసురకింనరాన్
అందులోంచి ఒక దివ్యజ్వాల పైకి లేచి స్వర్గానికి చేరింది. అప్పుడు దేవతలు, అసురులు, కిన్నరులు—all కలసి ఆందోళనతో అరవడం మొదలుపెట్టారు.
తం శరం స్తంభయేద్రుద్రో మాహేశ్వరపురోత్తమే । ఏవం వ్రజేత యస్తస్మిన్పర్వతేఽమరకంటకే
మహేశ్వరుని ప్రధాన పట్టణంలో ఆ బాణాన్ని రుద్రుడు నిలిపాడు. అందువల్ల అమరకంటక పర్వతానికి ఎవరైనా వెళ్ళితే—
చతుర్ద్దశభువనాని సుభుక్త్వా పాండునందన । వర్షకోటిసహస్రం తు త్రింశత్కోట్యస్తథా పరాః
పాండునందన! అతడు పద్నాలుగు లోకాల్లో లక్షలాది సంవత్సరాలు సుఖంగా జీవించి, ముప్పది కోట్ల సంవత్సరాలు మరింత అనుభవిస్తాడు.
తతో మహీతలం ప్రాప్య రాజా భవతి ధార్మికః । పృథివ్యామేకచ్ఛత్రేణ భుంక్తే నాస్త్యత్ర సంశయః
ఆ తర్వాత భూమికి వచ్చి ధర్మబద్ధుడైన రాజుగా అవతరిస్తాడు. భూమిని ఏకఛత్రాధిపతిగా పాలిస్తాడు—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ఏష పుణ్యో మహారాజ సర్వతోఽమరకంటకః । చంద్ర సూర్యోపరాగేషు గచ్ఛేద్యోఽమరకంటకమ్
ఓ మహారాజా! అమరకంటక పర్వతం అన్ని విధాలా పవిత్రమైనది. చంద్ర, సూర్య గ్రహణాల సమయంలో అమరకంటకానికి వెళ్ళేవారికి—
అశ్వమేధాద్దశగుణం ప్రవదంతి మనీషిణః । స్వర్గలోకమవాప్నోతి దృష్ట్వా తత్ర మహేశ్వరమ్
అక్కడ మహేశ్వరుని దర్శనం చేయడం వల్ల అశ్వమేధయాగం కన్నా పది రెట్లు ఎక్కువ ఫలం లభిస్తుందని జ్ఞానులు చెబుతారు. అటువంటి వారు స్వర్గలోకాన్ని పొందుతారు.
సంనిహత్యా గమిష్యంతి రాహుగ్రస్తే దివాకరే । తదేవ నిఖిలం పుణ్యం పర్వతేఽమరకంటకే
రాహువు సూర్యుడిని గ్రహించినప్పుడు, జనులు సమూహాలుగా అక్కడికి వెళ్తారు. ఆ అమరకంటక పర్వతంపై అంతా పవిత్ర ఫలితమే లభిస్తుంది.
పుండరీకస్య యజ్ఞస్య ఫలం ప్రాప్నోతి మానవః । తత్ర జ్వాలేశ్వరో నామ పర్వతేఽమరకంటకే
అక్కడ పుండరీకుని యాగ ఫలం లభిస్తుంది. అమరకంటక పర్వతంపై జ్వాలేశ్వరుడు అనే దేవుడు ఉన్నాడు.
తత్ర స్నాత్వా దివం యాంతి యే మృతాస్తేఽపునర్భవాః । జ్వాలేశ్వరే మహారాజ యస్తు ప్రాణాన్పరిత్యజేత్
అక్కడ స్నానం చేసి మరణించినవారు స్వర్గానికి చేరి, మళ్లీ పుట్టడం ఉండదు. మహారాజా! జ్వాలేశ్వరుని వద్ద ప్రాణాలు విడిచినవాడు—
చంద్ర సూర్యోపరాగే తు భక్త్యాపి శృణు తత్ఫలమ్ । అమరా నామ దేవాస్తే పర్వతేఽమరకంటకే
చంద్ర, సూర్య గ్రహణ సమయంలో భక్తితో వినేవారికీ ఫలం ఏమిటో విను. అమరకంటక పర్వతంపై అమర అనే దేవతలు నివసిస్తున్నారు.
రుద్రలోకమవాప్నోతి యావదాభూతసంప్లవమ్ । అమరేశ్వరస్య దేవస్య పర్వతస్య తటే జలే
అమరేశ్వరుని పర్వత తీరంలో జలాశయంలో స్నానం చేసినవాడు, సృష్టి అంతం అయ్యే వరకు రుద్రుని లోకాన్ని పొందుతాడు.
కోటిశ ఋషిముఖ్యాస్తే తపస్తప్యంతి సువ్రతాః । సమంతాద్యోజనం రాజన్క్షేత్రం చామరకంటకమ్
అక్కడ కోటికోట్ల మంది ప్రధాన ఋషులు కఠిన వ్రతాలు ఆచరిస్తున్నారు. రాజా! అమరకంటక క్షేత్రం చుట్టూ ఒక యోజన దూరం విస్తరించి ఉంది.
అకామో వా సకామో వా నర్మదాయాం శుభే జలే । స్నాత్వా ముచ్యేత పాపేభ్యో రుద్రలోకం స గచ్ఛతి
కోరికతో అయినా, లేకుండా అయినా నర్మదా పవిత్ర జలంలో స్నానం చేసినవాడు పాపాల నుంచి విముక్తి పొంది రుద్రలోకానికి వెళ్తాడు.
నారద ఉవాచ- ఉత్తరే నర్మదాకూలే తీర్థం యోజనవిస్తృతమ్ । పత్రేశ్వరేతి విఖ్యాతం సర్వపాపహరం పరమ్
నారదుడు ఇలా అన్నాడు— నర్మదా నది ఉత్తర తీరంలో యోజన పరిమాణంలో విస్తరించిన పత్రేశ్వర తీర్థం ఉంది. అది అన్ని పాపాలను తొలగించే అత్యుత్తమ పవిత్ర స్థలం.