శివశర్మోవాచ- ఇత్యుక్తస్తేన స తదా దదౌ స్వర్ణపలత్రయమ్ । సోపి నీత్వా పితుర్ద్రవ్యం యయౌ లవణపత్తనమ్
శివశర్మ చెప్పాడు—అతని మాటలు విని, మూడు బంగారు నాణెళ్లు ఇచ్చాడు. తండ్రి ధనాన్ని తీసుకుని, ఆ వ్యక్తి లవణపట్టణానికి వెళ్లాడు.
ఉషిత్వా రాత్రిమేకాం తు శిబికాం సపరిచ్ఛదామ్ । సవాహామానయత్పుత్ర దత్త్వా స్వర్ణపలద్వయమ్
ఒక రాత్రి గడిపిన తర్వాత, సహాయకులు, వాహకులతో కూడిన శిబికను తీసుకొచ్చాడు; రెండు బంగారు నాణెళ్లు ఇచ్చి తన కుమారుడిని తీసుకొచ్చాడు.
పలం ద్వయం గృహీతం తత్తేనైవాధర్మబుద్ధినా । ఆరోప్య శిబికాం తం తు శరభం వైశ్యసత్తమమ్
ఆ ధర్మహీనుడు రెండు నాణెళ్లు తీసుకున్నాడు; శరభను, ఉత్తమ వైశ్యుడిని, శిబికలో పెట్టాడు.
పాంథః స చలితో వాహాంస్త్వరయన్కాన్యకుబ్జకమ్ । అస్య తీర్థవరస్యాథ కమండలుజలం ధృతమ్
ప్రయాణికుడు వాహకులను వేగంగా కాణ్యకుబ్జానికి త్రోయించాడు. ఆ తీర్థంలో, తన కమండలులోని నీరు తీసుకున్నాడు.
పాయయన్నల్పమల్పం తం తృషార్తం సోధ్వగో యయౌ । అథ తే సరసస్తీరే ఉత్తీర్ణా భోక్తుమధ్వని
తృష్ణతో బాధపడుతున్న శరభకు కొద్దిగా కొద్దిగా నీరు ఇచ్చి, ప్రయాణికుడు ముందుకు సాగాడు. ఆ తర్వాత, సరస్సు ఒడ్డున, వారు ప్రయాణంలో ఆగి భోజనం చేశారు.
స్నాత్వా భుక్త్వా పునస్తస్మాత్స్థానాచ్చేలుస్త్వరాన్వితాః । కియంతి భూమిముల్లంఘ్య తృషార్తాంస్తే కమండలోః
స్నానం చేసి, భోజనం చేసి, మళ్లీ ఆ స్థలాన్ని వదిలి వేగంగా బయలుదేరారు. కొంత దూరం దాటి, తృష్ణతో బాధపడుతున్న వారు
జలం పీత్వా తృషార్తం తం శరభం చాప్యపాయయత్ । అథ కశ్చిన్మహాభీమో వికటో నామ రాక్షసః
కమండలులోని నీరు తాగారు; తృష్ణతో బాధపడుతున్న శరభకూ ఇచ్చారు. ఆ సమయంలో, వికట అనే భయంకర రాక్షసుడు
విచరన్నిర్జనేఽరణ్యే గచ్ఛతస్తానవైక్షత । తాన్దృష్ట్వా స క్షుధాక్రాంతో వేగవాన్వివృతాననః
ఒంటరి అడవిలో తిరుగుతూ, వారు వెళ్తున్నప్పుడు చూశాడు. చూడగానే, ఆకలితో తలెత్తిన, వేగంగా, నోరు విప్పిన వాడు,
అభిదుద్రావ చరణాఘాతేనాకంపయన్మహీమ్ । ఆగత్య తరసా పార్శ్వే తాన్వాహాన్పథికం చ తమ్
వేగంగా పరుగెత్తి, పాదాల దెబ్బతో భూమిని కంపింపజేశాడు. త్వరగా వచ్చి, వాహకులను, ప్రయాణికుడిని పట్టుకున్నాడు.
సకోశేషు సమాదాయ భ్రామయామాస ఖేచరః । గతాసూన్భ్రామణేనైవ భూతలే తానపోథయత్
వారు తీసుకొచ్చిన వస్తువులతో పాటు వారిని పట్టుకుని, ఆ ఆకాశంలో తిరిగే రాక్షసుడు చుట్టూ తిప్పాడు. ఆ తిప్పడితో ప్రాణాలు పోయి, భూమిపై పడేశాడు.
చఖాద పిశితం తేషాం పపౌ కోశాచ్చ శోణితమ్ । కుత్ర యాస్యతి రోగార్తో నరోఽయం పురతో మమ
వారి మాంసాన్ని తినిపోయాడు, కోశాల్లోని రక్తాన్ని తాగాడు. 'ఈ రోగంతో బాధపడుతున్న మనిషి నా ముందు, ఎక్కడికి వెళ్తాడు?'
ఏనం తు భక్షయిష్యామి పశ్చాదంబు పిబామ్యహమ్ । ఇతి కృత్వా మతిర్వారితీర్థస్యాస్య కమండలోః
'ఇతనిని తినిపోతాను, తర్వాత నీరు తాగుతాను.' అని నిర్ణయించుకుని, నది ఒడ్డుకు కమండలుతో వెళ్లాడు.
ముఖే చిక్షేప స తదా రజనీచరపుంగవః । క్షిప్తమాత్రే జలే తస్య పూర్వజన్మభవా స్మృతిః
ఆ రాత్రివేళ తిరిగే రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడు, ఆ నీటిని తన నోట్లో వేసుకున్న వెంటనే, నీరు లోపలికి వెళ్లగానే అతనికి తన మునుపటి జన్మ జ్ఞాపకం వచ్చింది.
జాతా స తు వధాత్తస్య శరభస్య న్యవర్తత । పూర్వజన్మకృతం పాపం తదపి స్మృతిమాగమత్
ఆ శరభాన్ని చంపిన ఫలితంగా పుట్టిన అతను, ఆ హింసా చర్య నుంచి దూరంగా వెళ్లిపోయాడు. తన మునుపటి జన్మలో చేసిన పాపం కూడా అతనికి గుర్తుకు వచ్చింది.
యేన రాక్షసభావస్తు భూతో విప్రోద్భవాదపి । స్మృత్వా పాపముపేత్యాశు సమీపే శరభస్య తు । ఉవాచ జ్ఞానమాపన్నో రాక్షసః పితరం మమ
బ్రాహ్మణునిగా పుట్టినా, ఆ పాపం వల్లనే రాక్షసుడిగా మారిన విషయాన్ని గుర్తు చేసుకున్నాడు. వెంటనే శరభం దగ్గరకు వచ్చి, జ్ఞానం పొందిన ఆ రాక్షసుడు నా తండ్రిని ఇలా అడిగాడు.
రాక్షస ఉవాచ- భో భో మనుష్యశార్దూల కస్త్వం కే చ జనా అమీ । భక్షితా యే మయా ఘోర రూపేణాధమరక్షసా
రాక్షసుడు ఇలా అన్నాడు— "ఓ మానవులలో శ్రేష్ఠుడా! నువ్వెవరు? వీరు ఎవరు? నేను, భయంకరమైన రూపం కలిగిన నీచ రాక్షసుడిగా వీరిని తినివేశాను."
కస్య తీర్థవరస్యేదం జలం యస్య ప్రభావతః । పాపినోఽపి స్మృతిర్జాతా పూర్వజన్మభవా మమ
"ఈ పవిత్రతీరం ఏది? దాని ప్రభావంతో నేను, పాపి అయిన నేను కూడా, నా మునుపటి జన్మ జ్ఞాపకం పొందాను?"
వైశ్య ఉవాచ- వైశ్యోఽహం రాక్షసశ్రేష్ఠ కాన్యకుబ్జే గృహం మమ । తీర్థాని పర్యటన్నింద్రప్రస్థేఽహం సముపాగతః
వైశ్యుడు ఇలా అన్నాడు— "రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడా! నేను వైశ్యుడిని. నా ఇల్లు కాణ్యకుబ్జంలో ఉంది. పవిత్రతీర్థాలను సందర్శిస్తూ, ఇంద్రప్రస్థానికి వచ్చాను."
తత్రాహమభవం దుఃఖీ జ్వరేణ విధియోగతః । తతో మే బుద్ధిరుత్పన్నా గంతుం గృహమసత్పథ । తత్ర కశ్చిత్సమాయాతః పాంథో వర్షేణ పీడితః
"అక్కడ నేను విధి వల్ల జ్వరంతో బాధపడుతూ ఉండగా, ఇంటికి తిరిగి వెళ్లాలని అనుకున్నాను. అప్పుడు వర్షానికి బాధపడుతూ ఒక ప్రయాణికుడు అక్కడికి వచ్చాడు."
ప్రార్థితః స మయానీయ శిబికాం మాం గృహం నయ । స చాయం శిబికాం పాంథః సముపానీయ సత్వరః
"ఆయనను నేను అడిగాను— 'ఒక శిబికను తెచ్చి నన్ను ఇంటికి తీసుకెళ్ళు' అని. వెంటనే ఆ ప్రయాణికుడు శిబికను తెచ్చాడు."
మామారోప్య చ తాం ధీరశ్చలితో మద్గృహం ప్రతి । స పాంథస్తే చ శిబికావాహాః సంప్రతి భక్షితాః
"ఆ ధైర్యవంతుడు నన్ను శిబికపై కూర్చోబెట్టి నా ఇంటి వైపు నడిపించాడు. ఇప్పుడు ఆ ప్రయాణికుడు, శిబికను మోసినవారు నీవు తినివేశావు."
త్వయా జలమిదం యస్య తీర్థస్యాపి చ తచ్ఛృణు । ఇంద్రస్య ఖాండవవనే యమునాస్తి సరిద్వరా
"ఈ నీరు నువ్వు తాగిన పవిత్రతీరం ఏదో విను. ఇంద్రుని ఖాండవవనంలో యమునా అనే పవిత్ర నది ఉంది."
తత్తీరేఽస్తి హరిప్రస్థం తీర్థం తీర్థోత్తమోత్తమమ్ । సురాచార్యస్య తత్రాస్తి తీర్థం సర్వార్థసాధకమ్
"ఆ నది తీరాన హరిప్రస్థం అనే అత్యుత్తమ తీర్థం ఉంది. అక్కడ దేవతల గురువు పవిత్రతీర్థం ఉంది, అది అన్ని కోరికలను నెరవేర్చుతుంది."
నిగమోద్బోధకం జాతా స్మృతిస్తే యజ్జలాశనాత్ । ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం యత్పృష్టోఽహంమిహ త్వయా
"నీవు ఆ నీరు తాగడం వల్ల నీకు వేదజ్ఞానం కలిగింది, మునుపటి జన్మ జ్ఞాపకం వచ్చింది. నువ్వు అడిగినదంతా నేను చెప్పాను."
పృచ్ఛామి త్వామహం కించిత్తద్వదాశు నిశాచర । పూర్వజన్మకృతం కర్మ స్మరసి త్వమిహాధునా । వద కిం తే కృతం పాపం యేన జాతోఽసి రాక్షసః
"ఓ రాత్రివేళ తిరిగే వాడా! నేను నిన్ను ఒకటి అడుగుతున్నాను, త్వరగా చెప్పు. నువ్వు ఇప్పుడు నీ మునుపటి జన్మలో చేసిన పనులను గుర్తు చేసుకుంటున్నావా? నువ్వు ఏ పాపం చేసావో, దాని వల్లే రాక్షసుడిగా పుట్టావా? చెప్పు."
రాక్షస ఉవాచ- పురాహమభవం విప్రః పుణ్యే వేదవిదాం కులే । దురాచారో హ్యధర్మాత్మా శృణు సర్వం వదామి తే
రాక్షసుడు ఇలా అన్నాడు— "పూర్వం నేను బ్రాహ్మణుడిని, పుణ్యవంతులైన వేదపండితుల కుటుంబంలో పుట్టాను. కానీ నేను చెడు స్వభావం కలవాడిని, ధర్మానికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తించేవాడిని. విను, నేను అన్నీ చెబుతాను."
క్రీడతా హి మయా నిత్యం ద్యూతేన సహ తద్విదైః । హారితం ద్రవిణం భూరి స్వకీయం పితురేవ చ
"నిత్యం నేను పందెం ఆడేవాడిని, అందులో నిపుణులైన వారితో కలసి. నా సొంత ధనం, తండ్రి ధనం కూడా చాలా కోల్పోయాను."
పిత్రా నివేద్య భూపాయ మామకం కర్మ తజ్జనైః । పురాన్నిఃసారితో నిఃస్వో గతోఽహం గ్రామమంతికే
"నా తండ్రి నా పనులను అక్కడి ప్రజల ద్వారా రాజుకు తెలియజేశాడు. దాంతో నేను నగరం నుండి వెలివేయబడి, దరిద్రుడిగా ఊరి అంచునకు వెళ్లాను."
తత్రాసీన్మే సఖా నామ దేవకో బ్రాహ్మణోత్తమః । తేనాఽహం రక్షితో గేహే కుర్వతా చిరమాదరమ్
"అక్కడ నాకు దేవకుడు అనే స్నేహితుడు ఉండేవాడు, అతను ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు. అతను తన ఇంట్లో నన్ను ఎంతో ఆదరంగా, చాలా కాలం రక్షించాడు."
వస్తుం తత్ర సుఖేనాహం తద్భార్యాం రూపశాలినీమ్ । కామాతురోఽహమభజం బలాన్మిత్రే గతే క్వచిత్
"అక్కడ సుఖంగా ఉండగా, నా స్నేహితుడు ఇంట్లో లేని సమయంలో, అతని అందమైన భార్యను కోరికతో బలవంతంగా లైంగికంగా లొంగదీసుకున్నాను."