ధూమేనాకులితా సా తు పతితా ధరణీతలే । అన్యా గృహీతహస్తా తు సఖీ దహతి బాలకైః
ఆమెను పొగ చుట్టేసి, నేలపై పడేసింది. ఇంకొకరు, స్నేహితురాలి చేతిని పట్టుకొని, పిల్లలతో కలిసి అగ్నిలో కాలిపోతున్నారు.
అనేన దివ్యరూపాన్యాదృష్టా మదవిమోహితా । శిరసా ప్రాంజలిం కృత్వా విజ్ఞాపయతి పావకమ్
ఈ విధంగా దివ్యసౌందర్యంతో ఉన్న స్త్రీలను చూసి, మత్తులో మునిగి, ఒకరు చేతులు జోడించి తల వంచి అగ్నికి వేడుకుంటూ పలికింది.
యది త్వమిచ్ఛసే వైరం పురుషేష్వపకారిషు । స్త్రియః కిమపరాధ్యంతే గృహపంజరకోకిలాః
నీవు పురుషులపై కక్ష తీర్చుకోవాలనుకుంటే, ఇళ్లలో పంజరపక్షుల్లా ఉన్న స్త్రీలకు ఏమి తప్పు ఉంది?
పాపనిర్దయ నిర్ల్లజ్జ కస్తే కోపః స్త్రియోపరి । న దాక్షిణ్యం న తే లజ్జా న సత్యం శౌచవర్జితః
పాపిష్టుడా, క్రూరుడా, నిస్సహాయుడా, నీకు స్త్రీలపై ఎందుకు కోపం? నీకు దయ లేదు, లజ్జ లేదు, నిజాయితీ లేదు, పవిత్రత లేదు.
అనేకరూపవర్ణాఢ్యా ఉపలభ్యా వదస్వ హ । కిం త్వయా న శ్రుతం లోకే అవధ్యాః సర్వయోషితః
నీకెన్నో రూపాలు, రంగులు ఉన్నా, చెప్పు, ఈ లోకంలో స్త్రీలను చంపకూడదని వినలేదా?
కిం తు తుభ్యం గుణా హ్యేతే దహనస్త్ర్యర్దనం ప్రతి । న కారుణ్యం దయా వాపి దాక్షిణ్యం వా స్త్రియోపరి
స్త్రీలను కాల్చడం, బాధించడం వల్ల నీకు ఏమి మంచితనం వస్తుంది? స్త్రీలపై నీకు దయ లేదు, కరుణ లేదు, మృదుత్వం లేదు.
దయాం కుర్వంతి మ్లేచ్ఛాపి దహనం ప్రేక్ష్య యోషితః । మ్లేచ్ఛానామపి కష్టోసి దుర్నివార్యో హ్యచేతనః
విదేశీయులైనవారికీ స్త్రీలు కాలిపోతే కనీసం దయ కలుగుతుంది. నీవు వారికంటే కూడా క్రూరుడవు, ఎవ్వరూ ఆపలేని, బుద్ధిలేని వాడవు.
ఏతే చైవ గుణాస్తుభ్యం దహనోత్సాదనం ప్రతి । ఆసామపి దురాచార స్త్రీణాం కిం వినిపాతసే
ఇది నీ స్వభావమే కాల్చి నాశనం చేయడం. ఈ స్త్రీలు తప్పు చేసినా, నీవు ఎందుకు వారిని పడగొడుతున్నావు?
దుష్ట నిర్ఘృణ నిర్లజ్జ హుతాశ మందభాగ్యక । నిరాశస్త్వం దురాచార బాలాన్దహసి నిర్దయ
దుష్టుడా, క్రూరుడా, నిస్సహాయుడా, అగ్నిదేవా, నీకు అదృష్టం లేదు. నీవు ఆశలేని, చెడ్డ ప్రవర్తన కలవాడవు. చిన్న పిల్లలను కూడా నిస్సహాయంగా కాల్చేస్తున్నావు.
ఏవం ప్రలపమానాస్తా జల్పమానా బహుస్వరమ్ । అన్యాః క్రోశంతి సంక్రుద్ధా బాలశోకేన మోహితాః
అలా వారు విలపిస్తూ, అనేక స్వరాలతో ఏడుస్తూ, మరికొందరు పిల్లల బాధతో మనసు మరిగి, కోపంతో అరుస్తున్నారు.
దహతే నిర్దయో వహ్నిః సంక్రుద్ధః సర్వశత్రువత్ । పుష్కరిణ్యాం జలే జ్వాలా కూపేష్వపి తథైవ చ
క్రూరమైన అగ్ని, శత్రువులా కోపంతో, పద్మసరోవరాల్లోని నీళ్లలోనూ, బావుల్లోనూ కూడా మండిపడింది.
అస్మాన్సందహ్య మ్లేచ్ఛ త్వం కాం గతిం ప్రాపయిష్యసి । ఏవం ప్రలపతాం తాసాం వహ్నిర్వచనమబ్రవీత్
మా నన్ను కాల్చి, ఓ విదేశీయుడా, నీవు మాకు ఎలాంటి గతి కలిగిస్తావు? వారు ఇలా విలపిస్తుండగా, అగ్ని ఇలా మాట్లాడింది:
వైశ్వానర ఉవాచ-। స్వవశో నైవ యుష్మాకం వినాశం తు కరోమ్యహమ్ । అహమాదేశకర్తా వై నాహం కర్త్తాస్మ్యనుగ్రహమ్
వైశ్వానరుడు ఇలా అన్నాడు: నేను నా ఇష్టానుసారం మిమ్మల్ని నాశనం చేయడం లేదు. నేను ఆజ్ఞను పాటించే వాడిని, దయ చూపే వాడిని కాదు.
అత్ర క్రోధసమావిష్టో విచరామి యదృచ్ఛయా । తతో బాణో మహాతేజాస్త్రిపురం వీక్ష్య దీపితమ్
ఇక్కడ కోపంతో నేను స్వేచ్ఛగా సంచరిస్తున్నాను. ఆ తరువాత మహాతేజస్సు కల బాణుడు, త్రిపురం అగ్నిలో మండిపోతున్నదాన్ని చూసాడు.
ఆసనస్థోఽబ్రవీదేవమహం దేవైర్వినాశితః । అల్పసారైర్దురాచారైరీశ్వరస్య నివేదితః
తన ఆసనంలో కూర్చొని, "దేవతల చేత నేను నాశనం చేయబడ్డాను. వారు తక్కువ విలువ గలవారు, చెడ్డ ప్రవర్తన కలవారు. వారు నన్ను పరమేశ్వరుని వద్దకు అప్పగించారు," అని అన్నాడు.
అపరీక్ష్య హ్యహం దగ్ధః శంకరేణ మహాత్మనా । నాన్యః శత్రుస్తు మాం హంతుం వర్జ్జయిత్వా మహేశ్వరమ్
పరిశీలించకుండా, మహాత్ముడైన శంకరుడు నన్ను కాల్చేశాడు. మహేశ్వరుడిని తప్ప మరెవ్వరూ నన్ను చంపలేరు.
ఉత్థితః శిరసా కృత్వా లిగం త్రిభువనేశ్వరమ్ । నిర్గతః స పురద్వారాత్పరిత్యజ్య సుహృత్స్వయమ్
తలపై త్రిభువనాధుడైన లింగాన్ని పెట్టుకొని, తన మిత్రులను వదిలేసి, నగర ద్వారం నుంచి బయటకు వెళ్లిపోయాడు.
రత్నాని సువిచిత్రాణి స్త్రియో నానావిధాస్తథా । గృహీత్వా శిరసా లింగం న్యస్తం నగరమండలే
అద్భుతమైన రత్నాలు,色色ల స్త్రీలను తీసుకొని, తలపై లింగాన్ని పెట్టుకొని, దాన్ని నగర మధ్యలో ఉంచాడు.
స్తువతే దేవదేవేశం త్రైలోక్యాధిపతిం శివమ్ । హర త్వయాహం నిర్దగ్ధో యది వధ్యోసి శంకర
దేవతల దేవుడైన శివుడిని స్తుతిస్తూ, "హరా! నీవు నన్ను కాల్చివేసినవాడవైతే, నీవు కూడా హతుడవు, శంకరా!" అని అన్నాడు.
త్వత్ప్రసాదాన్మహాదేవ మా మే లింగం వినశ్యతు । అర్చితం హి మహాదేవ భక్త్యా పరమయా సదా
మహాదేవా! నీ కృప వల్ల నా లింగం నాశనం కాకూడదు. నేను ఎప్పుడూ అత్యంత భక్తితో దానిని పూజించాను మహాదేవా!
త్వయా యద్యపి వధ్యోహం మా మే లింగం వినశ్యతు । ప్రాప్యమేతన్మహాదేవ త్వత్పాదగ్రహణం మమ
నువ్వు నన్ను హతుడిని చేసినా, నా లింగం నాశనం కాకూడదు. మహాదేవా! నీ పాదాలను అందుకోవాలని కోరుకుంటున్నాను.
జన్మజన్మ మహాదేవ త్వత్పాదనిరతో హ్యహమ్ । తోటకచ్ఛందసా దేవం స్తుత్వా తు పరమేశ్వరమ్
మహాదేవా! జన్మ జన్మలూ నీ పాదాలకు నేను నిత్యం భక్తుడిని. తోటక ఛందస్సులో పరమేశ్వరుని స్తుతించాను.
ఓంశివశంకరసర్వకరాయ నమో భవభీమమహేశశివాయ నమః । కుసుమాయుధ దేహవినాశకర త్రిపురాంతకరాంధక చూర్ణకర
ఓం! శివశంకరుడు, అన్నీ చేయగలవాడు, భవుడు, భీముడు, మహేశ్వరుడు, శివుడు, మన్మథుని శరీరాన్ని కాల్చినవాడు, త్రిపురాసురులను సంహరించినవాడు, అంధకాసురుడిని నాశనం చేసినవాడా! నీకు నమస్కారం.
ప్రమదాప్రియకామవిభక్త నమో హి నమః సురసిద్ధగణైర్నమితః । హయవానరసింహగజేంద్రముఖైరతి హ్రస్వసుదీర్ఘముఖైశ్చ గణైః
స్త్రీలకు ప్రియుడవు, ప్రేమలో విభజితుడవు, దేవతలు, సిద్ధులు, గుర్రం, కోతి, సింహం, ఏనుగు, ఇంద్ర ముఖాలు కల గణాలతో పాటు, చాలా చిన్న ముఖాలు, చాలా పొడవైన ముఖాలు ఉన్న గణాలతో పూజింపబడేవాడవు. నీకు నమస్కారం.
ఉపలబ్ధుమశక్యతరైరసురైర్వ్యథితో న శరీరశతైర్బహుభిః । ప్రణతో భగవన్బహుభక్తిమతా చలచంద్ర కలాధర దేవ నమః
అసురులు వందలాది శరీరాలతో కూడా నిన్ను పొందలేరు. ఎన్నో శరీరాలు ఉన్నా నీవు బాధపడవు. చంద్రమండలాన్ని ధరించిన దేవా! నీకు నమస్కారం.
సహపుత్రకలత్రకలాపధనైః సతతం జయ దేహి అనుస్మరణమ్ । వ్యథితోస్మి శరీరశతైర్బహుభిర్గమితాద్య మహానరకస్య గతిః
కొడుకులు, భార్యలు, సేవకులు, ధనంతో కూడి ఎల్లప్పుడూ నాకు విజయాన్ని, నిన్ను స్మరించే శక్తిని ఇవ్వు. ఎన్నో శరీరాలతో బాధపడుతున్నాను. ఈ రోజు నేను మహానరకానికి దారి చేరుకున్నాను.
న నివర్తతి యన్మమపాపగతిః శుచికర్మ్మవిశుద్ధమపి త్యజతి । అనుకంపతి దిగ్భ్రమతి భ్రమతి భ్రమ ఏష కుబుద్ధి నివారయతి
నా పాపపథం తిరిగి రాదు. ఎంత శుద్ధమైన, మంచి పనులు చేసినా వాటిని వదిలేస్తాను. దయ తారుమారు అవుతుంది, మనస్సు తిరుగుతుంది, ఈ మాయ చెడు బుద్ధి వల్ల ఆపబడుతుంది.
యః పఠేత్తోటకం దివ్యం ప్రయతః శుచిమానసః । బాణస్యైవ యథారుద్రస్తస్యైవ వరదో భవేత్
ఎవరైనా పవిత్రమైన మనస్సుతో ఈ దివ్యమైన తోటక స్తోత్రాన్ని పఠిస్తే, బాణుడికి రుద్రుడు వరమిచ్చినట్లే వారికి కూడా వరాలు ప్రసాదిస్తాడు.
ఇమం స్తవం మహాదివ్యం శ్రుత్వా దేవో మహేశ్వరః । ప్రసన్నస్తు తదా తస్య స్వయం దేవో మహేశ్వరః
ఈ మహాదివ్యమైన స్తోత్రాన్ని వినగానే, దేవదేవుడైన మహేశ్వరుడు సంతోషించి, స్వయంగా అతనికి వరం ఇచ్చాడు.
ఈశ్వర ఉవాచ-। న భేతవ్యం త్వయా వత్స సౌవర్ణే తిష్ఠ దానవ । పుత్రపౌత్రసపత్నీనాం భార్యాభృత్యజనైః సహ
ఈశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: "బిడ్డా! భయపడకూ. దానవా! సౌవర్ణలో నీ కొడుకులు, మనవళ్లు, భార్యలు, సేవకులతో కలిసి ఉండు."