తేషాం బలం చ బుద్ధిశ్చ హరక్రోధేన నాశితమ్ । సంవర్తకో నామ వాయుర్యుగాంతప్రతిమో మహాన్
వారికి ఉన్న బలం, బుద్ధి అన్నీ హరుడి కోపంతో నశించిపోతాయి. యుగాంతానికి సమానమైన సమ్వర్తక అనే గొప్ప గాలి ఉప్పొంగుతుంది.
సమీరితోనలశ్రేష్ఠ ఉత్తమాంగేషు బాధతే । జ్వలంతి పాదపాస్తత్ర పతంతి శిఖరాణి చ
ఆ గాలి ప్రేరేపించిన అగ్ని, ఎత్తైన చోట్లను వేధిస్తుంది. అక్కడ చెట్లు మండిపోతాయి, పర్వత శిఖరాలు కూలిపోతాయి.
సర్వం తద్వ్యాకులీభూతం హాహాకారమచేతనమ్ । భగ్నోద్యానాని సర్వాణి క్షిప్రం తు ప్రజ్వలంతి చ
అక్కడ అంతా కలవరంగా మారి, హాహాకారాలు వినిపిస్తాయి. అందరూ చైతన్యం కోల్పోతారు. అందమైన తోటలు వెంటనే మంటల్లో చిక్కిపోతాయి.
తేనైవ దీపితం సర్వం జ్వలతే విశిఖైః శిఖైః । ద్రుమా ఆరామగండాని గృహాణి వివిధాని చ
ఆ అగ్నితో అన్నీ మండిపోతూ, పదునైన మంటలతో దహించబడతాయి. చెట్లు, తోటలు, వివిధ ఇళ్లు అన్నీ అగ్నికి ఆహుతి అవుతాయి.
దశదిక్షు ప్రవృత్తోయం సమిద్ధో హవ్యవాహనః । తతః శిలాః ప్రముంచంతి దిశో దశ విభాగశః
పది దిక్కులన్నింటిలో హవ్యవాహనుడు మంటలు పుట్టిస్తాడు. వెంటనే పది దిక్కులవైపు రాళ్లు విరిగిపడతాయి.
శిఖాసహస్రైరత్యుగ్రైః ప్రజ్వలంతి హుతాశనైః । సర్వం కింశుకసంప్రఖ్యం జ్వలితందృశ్యతే పురమ్
వెయ్యి పదునైన మంటలతో అగ్ని మండిపోతుంది. ఆ నగరం మొత్తం కింశుకవనంలా ఎర్రగా మంటల్లో కనిపిస్తుంది.
గృహాద్గృహాంతరే నైవ గంతుం ధూమైశ్చ శక్యతే । హరకోపానలాదగ్ధం క్రందమానం సుదుఃఖితమ్
ఇళ్ల మధ్య పొగతో వెళ్ళడం అసాధ్యం. హరుడి కోపాగ్ని వల్ల కాలిపోయి, వారు తీవ్రమైన బాధతో అరుస్తున్నారు.
ప్రదీప్తం సర్వతో దిక్షు దహ్యతే త్రిపురం పురమ్ । ప్రాసాదశిఖరాగ్రాణి విశీర్యంతి సహస్రశః
అన్నీ దిక్కులనుండి మంటలు వ్యాపించి, త్రిపురపురం పూర్తిగా కాలిపోతుంది. కోటల శిఖరాలు వేల సంఖ్యలో విరిగిపడతాయి.
నానారత్నవిచిత్రాణి విమానాన్యప్యనేకధా । గృహాణి చైవ రమ్యాణి దహ్యంతే దీప్తివహ్నినా
వివిధ రత్నాలతో అలంకరించబడిన అనేక విమానాలు, అందమైన ఇళ్లు అన్నీ ఆ మంటల్లో కాలిపోతున్నాయి.
బాధంతే ద్రుమఖండేషు జనస్థానే తథైవ చ । దేవాగారేషు సర్వేషు ప్రజ్వలంతే జ్వలంత్యపి
చెట్ల తోటలు, జనావాస ప్రాంతాలు అన్నీ అగ్నితో బాధపడుతున్నాయి. దేవాలయాల్లో కూడా అన్నీ మండిపోతున్నాయి.
సీదంతి చానలస్పృష్టాః క్రందంతి వివిధై స్వరైః । గిరికూటనిభాస్తత్ర దృశ్యంతేంఽగారరాశయః
అగ్ని తాకినవారు కూలిపోతూ, విభిన్న స్వరాల్లో అరుస్తున్నారు. అక్కడ పర్వత శిఖరాల్లా ఎర్రబడ్డ బొగ్గుల గుట్టలు కనిపిస్తున్నాయి.
స్తువంతి దేవదేవేశం పరిత్రాయస్వ మాం ప్రభో । అన్యోన్యం చ పరిష్వజ్య హుతాశనప్రపీడితాః
అగ్నితో బాధపడుతూ, వారు ఒకరినొకరు ఆలింగనం చేసుకుంటూ, దేవదేవుడైన ప్రభువా! నన్ను రక్షించు అని ప్రార్థిస్తున్నారు.
దహ్యంతే దానవాస్తత్ర శతశోథ సహస్రశః । హంసకారండవాకీర్ణా నలినీ సహ పంకజా
అక్కడ శతాదికంగా, సహస్రాదికంగా దానవులు కాలిపోతున్నారు. హంసలు, నెమళ్లతో నిండిన కమలాకిని కూడా మంటలు తాకుతున్నాయి.
దహ్యంతేనలదగ్ధాని పురోద్యానాని దీర్ఘికాః । అమ్లానైః పంకజైశ్ఛన్నా విస్తీర్ణా యోజనైః శతైః
తాజా కమలాలతో నిండిన, వందల యోజనాల పొడవైన నగర తోటలు, దీర్ఘికలు అన్నీ అగ్నితో కాలిపోతున్నాయి.
గిరికూటనిభాస్తత్ర ప్రాసాదారత్నభూషితాః । పతంత్యనలనిర్దగ్ధా నిస్తోయా జలదా ఇవ
పర్వత శిఖరాల్లాంటి, రత్నాలతో అలంకరించబడిన ప్రాసాదాలు అక్కడ అగ్నిలో కాలిపోయి, నీరు లేని మేఘాల్లా కూలిపోతున్నాయి.
సహ స్త్రీబాలవృద్ధేషు గోషు పక్షిషు వాజిషు । నిర్దయో దహతే వహ్నిర్హరకోపేన ప్రేరితః
స్త్రీలు, పిల్లలు, వృద్ధులు, ఆవులు, పక్షులు, గుర్రాలు — వీరందరితో పాటు, హరుడి కోపంతో ప్రేరేపితమైన అగ్ని, ఎలాంటి కనికరమూ లేకుండా అన్నింటినీ కాలుస్తోంది.
సపత్నీకాశ్చైవ సుప్తాః సంసుప్తా బహవో జనాః । పుత్రమాలింగ్యతే గాఢం దహ్యంతే త్రిపురారిణా
అక్కడ చాలామంది తమ భార్యలతో కలిసి, పిల్లలను గట్టిగా ఆలింగనం చేసుకొని, నిద్రలో మునిగి ఉన్నారు. త్రిపురాసురుని సంహారకుడు వారిని కాల్చివేశాడు.
అథ తస్మిన్పురే దీప్తే స్త్రియశ్చాప్సరసోపమాః । అగ్నిజ్వాలాహతాస్తత్ర పతంతి ధరణీతలే
ఆ అగ్నిలో మండుతున్న పట్టణంలో, అప్సరసలకు సమానమైన అందమైన స్త్రీలు, అగ్నిజ్వాలలకు తగిలి నేలపై పడిపోతున్నారు.
కాచిద్బాలా విశాలాక్షీ ముక్తావలి విభూషితా । ధూమేనాకులితా సా తు ప్రతిబుద్ధా శిఖార్ద్దితా
ఒక పెద్ద కన్నుల బాలిక, ముత్యాల హారంతో అలంకరించబడిన ఆమె, పొగతో చుట్టబడి, అగ్నిజ్వాలలకు కాలిపోతూ లేచింది.
సుతం సంచింత్యమానా సా పతితా ధరణీతలే । కాచిత్సువర్ణవర్ణాభా నీలరత్నైర్విభూషితా
తన కుమారుడిని ఆలోచిస్తూ, ఆ బాలిక నేలపై పడిపోయింది. మరొకరు, బంగారం వలె మెరిసిపోతూ, నీల రత్నాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
ధూమేనాకులితా సా తు పతితా ధరణీతలే । అన్యా గృహీతహస్తా తు సఖీ దహతి బాలకైః
ఆమెను పొగ చుట్టేసి, నేలపై పడేసింది. ఇంకొకరు, స్నేహితురాలి చేతిని పట్టుకొని, పిల్లలతో కలిసి అగ్నిలో కాలిపోతున్నారు.
అనేన దివ్యరూపాన్యాదృష్టా మదవిమోహితా । శిరసా ప్రాంజలిం కృత్వా విజ్ఞాపయతి పావకమ్
ఈ విధంగా దివ్యసౌందర్యంతో ఉన్న స్త్రీలను చూసి, మత్తులో మునిగి, ఒకరు చేతులు జోడించి తల వంచి అగ్నికి వేడుకుంటూ పలికింది.
యది త్వమిచ్ఛసే వైరం పురుషేష్వపకారిషు । స్త్రియః కిమపరాధ్యంతే గృహపంజరకోకిలాః
నీవు పురుషులపై కక్ష తీర్చుకోవాలనుకుంటే, ఇళ్లలో పంజరపక్షుల్లా ఉన్న స్త్రీలకు ఏమి తప్పు ఉంది?
పాపనిర్దయ నిర్ల్లజ్జ కస్తే కోపః స్త్రియోపరి । న దాక్షిణ్యం న తే లజ్జా న సత్యం శౌచవర్జితః
పాపిష్టుడా, క్రూరుడా, నిస్సహాయుడా, నీకు స్త్రీలపై ఎందుకు కోపం? నీకు దయ లేదు, లజ్జ లేదు, నిజాయితీ లేదు, పవిత్రత లేదు.
అనేకరూపవర్ణాఢ్యా ఉపలభ్యా వదస్వ హ । కిం త్వయా న శ్రుతం లోకే అవధ్యాః సర్వయోషితః
నీకెన్నో రూపాలు, రంగులు ఉన్నా, చెప్పు, ఈ లోకంలో స్త్రీలను చంపకూడదని వినలేదా?
కిం తు తుభ్యం గుణా హ్యేతే దహనస్త్ర్యర్దనం ప్రతి । న కారుణ్యం దయా వాపి దాక్షిణ్యం వా స్త్రియోపరి
స్త్రీలను కాల్చడం, బాధించడం వల్ల నీకు ఏమి మంచితనం వస్తుంది? స్త్రీలపై నీకు దయ లేదు, కరుణ లేదు, మృదుత్వం లేదు.
దయాం కుర్వంతి మ్లేచ్ఛాపి దహనం ప్రేక్ష్య యోషితః । మ్లేచ్ఛానామపి కష్టోసి దుర్నివార్యో హ్యచేతనః
విదేశీయులైనవారికీ స్త్రీలు కాలిపోతే కనీసం దయ కలుగుతుంది. నీవు వారికంటే కూడా క్రూరుడవు, ఎవ్వరూ ఆపలేని, బుద్ధిలేని వాడవు.
ఏతే చైవ గుణాస్తుభ్యం దహనోత్సాదనం ప్రతి । ఆసామపి దురాచార స్త్రీణాం కిం వినిపాతసే
ఇది నీ స్వభావమే కాల్చి నాశనం చేయడం. ఈ స్త్రీలు తప్పు చేసినా, నీవు ఎందుకు వారిని పడగొడుతున్నావు?
దుష్ట నిర్ఘృణ నిర్లజ్జ హుతాశ మందభాగ్యక । నిరాశస్త్వం దురాచార బాలాన్దహసి నిర్దయ
దుష్టుడా, క్రూరుడా, నిస్సహాయుడా, అగ్నిదేవా, నీకు అదృష్టం లేదు. నీవు ఆశలేని, చెడ్డ ప్రవర్తన కలవాడవు. చిన్న పిల్లలను కూడా నిస్సహాయంగా కాల్చేస్తున్నావు.
ఏవం ప్రలపమానాస్తా జల్పమానా బహుస్వరమ్ । అన్యాః క్రోశంతి సంక్రుద్ధా బాలశోకేన మోహితాః
అలా వారు విలపిస్తూ, అనేక స్వరాలతో ఏడుస్తూ, మరికొందరు పిల్లల బాధతో మనసు మరిగి, కోపంతో అరుస్తున్నారు.