అగ్రే చాగ్నిం ప్రతిష్ఠాప్య ముఖే వాయుః సమర్పితః । హయాశ్చ చతురో వేదాః సర్వదేవమయం రథమ్
ముందు అగ్నిని ఉంచి, నోటిలో వాయువును సమర్పించి, నాలుగు వేదాలు గుర్రాలుగా మారాయి. ఆ రథం అన్నీ దేవతలతో కూడి ఉంది.
చక్రగౌ చాశ్వినౌ దేవావక్షం చక్రధరః స్వయమ్ । స్వయమింద్రశ్చ చాపాంతే బాణే వైశ్రవణః స్థితః
అశ్వినులు చక్రాలుగా, చక్రధారి స్వయంగా అక్షంలో, ఇంద్రుడు విల్ల చివరలో, వైశ్రవణుడు బాణం వద్ద నిలిచాడు.
యమస్తు దక్షిణే హస్తే వామే కాలస్తు దారుణః । చక్రాణామారకే న్యస్తా గంధర్వా లోకవిశ్రుతాః
యముడు కుడి చేతిలో, భయంకరుడైన కాలుడు ఎడమ చేతిలో ఉన్నాడు. చక్రాల ముద్దెల వద్ద ప్రఖ్యాత గంధర్వులు ఉన్నారు.
ప్రజాపతీ రథశ్రేష్ఠే బ్రహ్మా చైవ తు సారథిః । ఏవం కృత్వా తు దేవేశః సర్వదేవమయం రథమ్
ప్రజాపతులు ఉత్తమ రథంపై, బ్రహ్మ దేవుడు స్వయంగా సారధిగా ఉన్నాడు. ఇలా దేవతాధిపతి అన్ని దేవతలతో కూడిన రథాన్ని నిర్మించాడు.
సోతిష్ఠత్స్థాణుభూతో హి సహస్రం పరివత్సరాన్ । యదా త్రీణి సమేతాని అంతరిక్షచరాణి చ
అతడు వేల సంవత్సరాలు నిలబడి, స్థిరంగా, స్థంభంలా నిలిచాడు. అప్పుడే ఆ మూడు ఆకాశనగరాలు ఒకచోట చేరాయి.
త్రిపురాణి త్రిశల్యేన తదా తాని బిభేద సః । శరః ప్రచోదితస్తత్ర రుద్రేణ త్రిపురం ప్రతి
అప్పుడు త్రిశూలాకార బాణంతో ఆ మూడు నగరాలను ఛేదించాడు. ఆ బాణాన్ని రుద్రుడు త్రిపురంపై ప్రయోగించాడు.
భ్రష్టతేజా స్త్రియో జాతా బలం తేషాం వ్యశీర్యత । ఉత్పాతాశ్చ పురే తస్మిన్ప్రాదుర్భూతా సహస్రశః
వారి తేజస్సు పోయింది, స్త్రీలు పుట్టారు, వారి బలం నశించింది. ఆ నగరంలో వేలాది అపశకునాలు పుట్టుకొచ్చాయి.
త్రిపురస్య వినాశాయ కాలరూపోభవత్తదా । అట్టహాసం ప్రముంచంతి రూపాః కాష్ఠమయాస్తథా
త్రిపుర సంహారానికి, ఆయన కాలరూపాన్ని ధరించాడు. వారు గర్జనతో నవ్వారు, కలప రూపాలు కూడా కనిపించాయి.
నిమేషోన్మేషణం చైవ కుర్వంతి చిత్రకర్మణా । స్వప్నే పశ్యంతి చాత్మానం రక్తాంబరవిభూషితమ్
వారు కన్ను మూసి తెరిచే పనులు చేస్తూ, అద్భుతమైన కార్యాలు ప్రదర్శిస్తారు. కలలో తాము ఎర్ర వస్త్రాలు ధరించి అలంకరించబడినట్టు చూస్తారు.
స్వప్నే పశ్యంతి తే చైవం విపరీతాని యాని తు । ఏతాన్పశ్యతి ఉత్పాతాంస్తత్ర స్థానే తు యే జనాః
అలాగే, వారు కలలో విరుద్ధమైన అనేక అపశకునాలు కూడా చూస్తారు. ఆ స్థలంలో ఉన్న వారు ఈ రకమైన సూచనలను గమనిస్తారు.
తేషాం బలం చ బుద్ధిశ్చ హరక్రోధేన నాశితమ్ । సంవర్తకో నామ వాయుర్యుగాంతప్రతిమో మహాన్
వారికి ఉన్న బలం, బుద్ధి అన్నీ హరుడి కోపంతో నశించిపోతాయి. యుగాంతానికి సమానమైన సమ్వర్తక అనే గొప్ప గాలి ఉప్పొంగుతుంది.
సమీరితోనలశ్రేష్ఠ ఉత్తమాంగేషు బాధతే । జ్వలంతి పాదపాస్తత్ర పతంతి శిఖరాణి చ
ఆ గాలి ప్రేరేపించిన అగ్ని, ఎత్తైన చోట్లను వేధిస్తుంది. అక్కడ చెట్లు మండిపోతాయి, పర్వత శిఖరాలు కూలిపోతాయి.
సర్వం తద్వ్యాకులీభూతం హాహాకారమచేతనమ్ । భగ్నోద్యానాని సర్వాణి క్షిప్రం తు ప్రజ్వలంతి చ
అక్కడ అంతా కలవరంగా మారి, హాహాకారాలు వినిపిస్తాయి. అందరూ చైతన్యం కోల్పోతారు. అందమైన తోటలు వెంటనే మంటల్లో చిక్కిపోతాయి.
తేనైవ దీపితం సర్వం జ్వలతే విశిఖైః శిఖైః । ద్రుమా ఆరామగండాని గృహాణి వివిధాని చ
ఆ అగ్నితో అన్నీ మండిపోతూ, పదునైన మంటలతో దహించబడతాయి. చెట్లు, తోటలు, వివిధ ఇళ్లు అన్నీ అగ్నికి ఆహుతి అవుతాయి.
దశదిక్షు ప్రవృత్తోయం సమిద్ధో హవ్యవాహనః । తతః శిలాః ప్రముంచంతి దిశో దశ విభాగశః
పది దిక్కులన్నింటిలో హవ్యవాహనుడు మంటలు పుట్టిస్తాడు. వెంటనే పది దిక్కులవైపు రాళ్లు విరిగిపడతాయి.
శిఖాసహస్రైరత్యుగ్రైః ప్రజ్వలంతి హుతాశనైః । సర్వం కింశుకసంప్రఖ్యం జ్వలితందృశ్యతే పురమ్
వెయ్యి పదునైన మంటలతో అగ్ని మండిపోతుంది. ఆ నగరం మొత్తం కింశుకవనంలా ఎర్రగా మంటల్లో కనిపిస్తుంది.
గృహాద్గృహాంతరే నైవ గంతుం ధూమైశ్చ శక్యతే । హరకోపానలాదగ్ధం క్రందమానం సుదుఃఖితమ్
ఇళ్ల మధ్య పొగతో వెళ్ళడం అసాధ్యం. హరుడి కోపాగ్ని వల్ల కాలిపోయి, వారు తీవ్రమైన బాధతో అరుస్తున్నారు.
ప్రదీప్తం సర్వతో దిక్షు దహ్యతే త్రిపురం పురమ్ । ప్రాసాదశిఖరాగ్రాణి విశీర్యంతి సహస్రశః
అన్నీ దిక్కులనుండి మంటలు వ్యాపించి, త్రిపురపురం పూర్తిగా కాలిపోతుంది. కోటల శిఖరాలు వేల సంఖ్యలో విరిగిపడతాయి.
నానారత్నవిచిత్రాణి విమానాన్యప్యనేకధా । గృహాణి చైవ రమ్యాణి దహ్యంతే దీప్తివహ్నినా
వివిధ రత్నాలతో అలంకరించబడిన అనేక విమానాలు, అందమైన ఇళ్లు అన్నీ ఆ మంటల్లో కాలిపోతున్నాయి.
బాధంతే ద్రుమఖండేషు జనస్థానే తథైవ చ । దేవాగారేషు సర్వేషు ప్రజ్వలంతే జ్వలంత్యపి
చెట్ల తోటలు, జనావాస ప్రాంతాలు అన్నీ అగ్నితో బాధపడుతున్నాయి. దేవాలయాల్లో కూడా అన్నీ మండిపోతున్నాయి.
సీదంతి చానలస్పృష్టాః క్రందంతి వివిధై స్వరైః । గిరికూటనిభాస్తత్ర దృశ్యంతేంఽగారరాశయః
అగ్ని తాకినవారు కూలిపోతూ, విభిన్న స్వరాల్లో అరుస్తున్నారు. అక్కడ పర్వత శిఖరాల్లా ఎర్రబడ్డ బొగ్గుల గుట్టలు కనిపిస్తున్నాయి.
స్తువంతి దేవదేవేశం పరిత్రాయస్వ మాం ప్రభో । అన్యోన్యం చ పరిష్వజ్య హుతాశనప్రపీడితాః
అగ్నితో బాధపడుతూ, వారు ఒకరినొకరు ఆలింగనం చేసుకుంటూ, దేవదేవుడైన ప్రభువా! నన్ను రక్షించు అని ప్రార్థిస్తున్నారు.
దహ్యంతే దానవాస్తత్ర శతశోథ సహస్రశః । హంసకారండవాకీర్ణా నలినీ సహ పంకజా
అక్కడ శతాదికంగా, సహస్రాదికంగా దానవులు కాలిపోతున్నారు. హంసలు, నెమళ్లతో నిండిన కమలాకిని కూడా మంటలు తాకుతున్నాయి.
దహ్యంతేనలదగ్ధాని పురోద్యానాని దీర్ఘికాః । అమ్లానైః పంకజైశ్ఛన్నా విస్తీర్ణా యోజనైః శతైః
తాజా కమలాలతో నిండిన, వందల యోజనాల పొడవైన నగర తోటలు, దీర్ఘికలు అన్నీ అగ్నితో కాలిపోతున్నాయి.
గిరికూటనిభాస్తత్ర ప్రాసాదారత్నభూషితాః । పతంత్యనలనిర్దగ్ధా నిస్తోయా జలదా ఇవ
పర్వత శిఖరాల్లాంటి, రత్నాలతో అలంకరించబడిన ప్రాసాదాలు అక్కడ అగ్నిలో కాలిపోయి, నీరు లేని మేఘాల్లా కూలిపోతున్నాయి.
సహ స్త్రీబాలవృద్ధేషు గోషు పక్షిషు వాజిషు । నిర్దయో దహతే వహ్నిర్హరకోపేన ప్రేరితః
స్త్రీలు, పిల్లలు, వృద్ధులు, ఆవులు, పక్షులు, గుర్రాలు — వీరందరితో పాటు, హరుడి కోపంతో ప్రేరేపితమైన అగ్ని, ఎలాంటి కనికరమూ లేకుండా అన్నింటినీ కాలుస్తోంది.
సపత్నీకాశ్చైవ సుప్తాః సంసుప్తా బహవో జనాః । పుత్రమాలింగ్యతే గాఢం దహ్యంతే త్రిపురారిణా
అక్కడ చాలామంది తమ భార్యలతో కలిసి, పిల్లలను గట్టిగా ఆలింగనం చేసుకొని, నిద్రలో మునిగి ఉన్నారు. త్రిపురాసురుని సంహారకుడు వారిని కాల్చివేశాడు.
అథ తస్మిన్పురే దీప్తే స్త్రియశ్చాప్సరసోపమాః । అగ్నిజ్వాలాహతాస్తత్ర పతంతి ధరణీతలే
ఆ అగ్నిలో మండుతున్న పట్టణంలో, అప్సరసలకు సమానమైన అందమైన స్త్రీలు, అగ్నిజ్వాలలకు తగిలి నేలపై పడిపోతున్నారు.
కాచిద్బాలా విశాలాక్షీ ముక్తావలి విభూషితా । ధూమేనాకులితా సా తు ప్రతిబుద్ధా శిఖార్ద్దితా
ఒక పెద్ద కన్నుల బాలిక, ముత్యాల హారంతో అలంకరించబడిన ఆమె, పొగతో చుట్టబడి, అగ్నిజ్వాలలకు కాలిపోతూ లేచింది.
సుతం సంచింత్యమానా సా పతితా ధరణీతలే । కాచిత్సువర్ణవర్ణాభా నీలరత్నైర్విభూషితా
తన కుమారుడిని ఆలోచిస్తూ, ఆ బాలిక నేలపై పడిపోయింది. మరొకరు, బంగారం వలె మెరిసిపోతూ, నీల రత్నాలతో అలంకరించబడి ఉంది.