కుర్వన్నిజక్రియాం ధీమాన్నిస్పృహోప్యజవేశ్మని । ఏకదా సహసా తస్య జ్వరోఽభూదతిదారుణః
తన పనులను నిర్లిప్తంగా, సాదా ఇంట్లో చేస్తూ ఉండగా, ఒక రోజు అకస్మాత్తుగా అతడికి తీవ్రమైన జ్వరం వచ్చింది.
మహత్యా పీడయా తస్య ముమోహ గతచేతనః । ముహూర్తం స పితా ముహ్యం తదవస్థో వ్యతిష్ఠిత
భారీ బాధతో అతడు జ్ఞానశూన్యుడైపోయాడు; కొంతసేపు నా తండ్రి అలా చైతన్యం కోల్పోయి ఉండిపోయాడు.
పశ్చాత్సమాగతప్రాణో విచింత్య యదిదం తదా । అహో మే కష్టమాపన్నం దూరే పుత్రః స ధార్మికః
తర్వాత, ప్రాణం తిరిగి వచ్చాక, జరిగినదాన్ని ఆలోచిస్తూ, 'హాయ్! నేను కష్టంలో పడిపోయాను. నా ధార్మిక కుమారుడు దూరంలో ఉన్నాడు' అని అనుకున్నాడు.
యో మాం జ్వరవితప్తాంగమాశ్వాసయతి బుద్ధిమాన్ । అగమ్యాగమనం పాపం కృతం యన్మే సుదారుణమ్
'నా శరీరం జ్వరంతో మండుతుంటే, నా కుమారుడు నన్ను ఆదరిస్తాడు. కానీ నేను వెళ్లకూడని చోటికి వెళ్లడం అనే పెద్ద పాపం చేసాను.'
ప్రాయశ్చిత్తం న తస్యాపి కృతం కామే గతిర్భవేత్ । ఆగమిష్యతి పుత్రో మే తస్మై దాస్యామి వస్వితి
'దానికి నేను ప్రాయశ్చిత్తం చేయలేదు. బహుశా నాకు మంచి గమ్యం ఉండకపోవచ్చు. నా కుమారుడు వస్తే, నా సొమ్ము అతనికి ఇస్తాను.'
యన్మయా గోపితం గేహే న దృష్టం చ తదప్యహమ్ । శివశర్మోవాచ- ఇతి చింతయతస్తస్య పాన్థో వర్షేణ పీడితః
'ఇంట్లో దాచిపెట్టినదీ, నేను చూడని దానినీ, అది కూడా నేను ఇస్తాను.' శివశర్మ చెప్పాడు: ఇలా ఆలోచిస్తూ ఉండగా, వర్షంలో తడిచిన ఒక ప్రయాణికుడు అక్కడికి వచ్చాడు.
శీతార్తః కంపితవపురుటజం ప్రావిశత్తదా । స తం సంవిష్టమాలోక్య భూయో గత్వా తదంతికే
చలితో వణికిపోతూ, వర్షంలో తడిచిన శరీరంతో, ఆ ప్రయాణికుడు లోపలికి వచ్చాడు. అక్కడ అతడిని పడుకుని ఉండటం చూసి, మరలా దగ్గరకు వచ్చాడు.
మునిరేష ఇతి జ్ఞాత్వా వవందే శిరసాధ్వగః । ఊచే చ కస్మాత్సుప్తోసి మునే సంధ్యా సమాగతా
ఇతడు మునివని తెలుసుకుని, ఆ ప్రయాణికుడు తలవంచి నమస్కరించాడు. 'మునీశ్వరా, మీరు ఎందుకు నిద్రపోతున్నారు? సంధ్యా సమయం వచ్చింది' అని అడిగాడు.
రవిరస్తం ప్రయాత్యేష న సుప్తేః కాల ఏష తే । ఇత్యుక్తమాత్రే వచసి పథికేన పితా మమ
'సూర్యుడు అస్తమిస్తున్నాడు; ఇది నిద్రపోవడానికి సమయం కాదు' అని ప్రయాణికుడు చెప్పగానే, నా తండ్రి—
శరభో జ్వరతప్తాంగస్తమాహ కథమప్యహో । శరభ ఉవాచ- శ్రూయతాం వచనం పాంథ యద్వదామి పురస్తవ
శరభుడు, జ్వరంతో మండుతున్న శరీరంతో, ఏదో విధంగా అతనితో ఇలా అన్నాడు: 'ప్రయాణికుడా! నేను చెబుతున్న మాటలు విను.'
శ్రుత్వా మద్భాగ్యయాతేన త్వయా సాధో విధీయతామ్ । వైశ్యోఽహం శరభో నామ్నా కాన్యకుబ్జే గృహం మమ
'నీవు వినిన తరువాత, నా అదృష్టంతో, దయచేసి నీవు చేయవలసినదాన్ని చేయు. నేను శరభుడు అనే వాణికుడు, నా ఇల్లు కాణ్యకుబ్జంలో ఉంది.'
అత్రాగతో నిషిద్ధోపి జాయామిత్రసుతైరహమ్ । అస్య తీర్థస్య మాహాత్మ్యం శ్రుత్వా సూనుముఖేరితమ్
'నా భార్య, శత్రువులు, కుమారులు నిషేధించినా, నా కుమారుడు చెప్పిన ఈ తీర్థ మహిమ విని, నేను ఇక్కడికి వచ్చాను.'
మాసాస్తు కతిచిత్సాధో వ్యతీతా మయి చాగతే । దినత్రయమతిక్రాంతం జ్వరితస్య మమాధునా
'సద్గుణసంపన్నుడా! నేను ఇక్కడికి వచ్చి కొన్ని నెలలు గడిచాయి. ఇప్పుడు మూడు రోజులుగా నాకు జ్వరం వేస్తోంది.'
ప్రాణా మే విగతా ఆసన్నద్యభూయః సమాగతాః । కియానప్యాయుషః శేషః సాధో మే ఖలు తిష్ఠతి
'నా ప్రాణం నన్ను విడిచిపోయింది, ఈరోజు మళ్ళీ వచ్చింది. సద్గుణసంపన్నుడా! నాకు ఇంకా ఎంత ఆయుష్షు మిగిలి ఉందో?'
శమనస్య గృహం దృష్ట్వా యదహం పునరాగతః । భాగ్యోదయేన కేనాపి మమాత్ర త్వం సమాగతః
శమనుని ఇల్లు చూసిన తర్వాత నేను మళ్లీ తిరిగి వచ్చాను; అదృష్టం వల్ల నువ్వు ఇక్కడ నాతో కలిసావు.
నయ మాం మద్గృహం మిత్ర ద్రవ్యం బహు దదామి తే । దాస్యామ్యపి గృహం గత్వా కృపాం కురు కృపానిధే
స్నేహితా, నన్ను నా ఇంటికి తీసుకెళ్ళు; నేను నీకు చాలా ధనం ఇస్తాను. ఇంటికి వెళ్లిన తర్వాత నీకు ఇస్తాను—దయ చూపించు, దయాసముద్రా.
ఇహ భూభాగ ఉత్ఖాయ గృహ్యతాం మామకం ధనమ్ । శివశర్మోవాచ- ఇత్యాకర్ణ్య స దుర్బుద్ధిర్గ్రామ్యో విషయలంపటః
ఇక్కడ నేల తవ్వి నా ధనాన్ని తీసుకో. శివశర్మ చెప్పాడు—ఇలా విని, ఆ చెడు మనస్సు, లోభి గ్రామవాసి,
ఉవాచ ధనలుబ్ధస్తం త్వదుక్తం సాధయామ్యహమ్ । ఇత్యుక్త్వా ధనముత్ఖాయ తస్మాద్భూభాగతస్తదా
ధనంపై ఆశపడుతూ అతనితో ఇలా చెప్పాడు: 'నీవు చెప్పినట్టు చేస్తాను.' అలా చెప్పి, ఆ సమయంలో ఆ భూమిలోని ధనాన్ని తవ్వి తీసుకున్నాడు.
అగ్రతః స్థాపయామాస శరభస్యాహ చాధ్వగః । అధ్వగ ఉవాచ- ధనమేతద్విశాంనాథ తవ భూభాగతో మయా
శరభ ముందు పెట్టి, ప్రయాణికుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఈ ధనం, రాజా, నీ భూమి నుండి నేను తీసుకున్నాను.'
నిష్కాసితం ప్రయచ్ఛాశు శిబికానయనాయ మే । యామారోప్య జ్వరార్తం త్వాం నయామి తవ కేతనమ్
'త్వరగా ఇవ్వు, నేను నీకు శిబికను తెచ్చేందుకు. నిన్ను, జ్వరంతో బాధపడుతున్నవాడిని, శిబికలో పెట్టి నీ ఇంటికి తీసుకెళ్తాను.'
శివశర్మోవాచ- ఇత్యుక్తస్తేన స తదా దదౌ స్వర్ణపలత్రయమ్ । సోపి నీత్వా పితుర్ద్రవ్యం యయౌ లవణపత్తనమ్
శివశర్మ చెప్పాడు—అతని మాటలు విని, మూడు బంగారు నాణెళ్లు ఇచ్చాడు. తండ్రి ధనాన్ని తీసుకుని, ఆ వ్యక్తి లవణపట్టణానికి వెళ్లాడు.
ఉషిత్వా రాత్రిమేకాం తు శిబికాం సపరిచ్ఛదామ్ । సవాహామానయత్పుత్ర దత్త్వా స్వర్ణపలద్వయమ్
ఒక రాత్రి గడిపిన తర్వాత, సహాయకులు, వాహకులతో కూడిన శిబికను తీసుకొచ్చాడు; రెండు బంగారు నాణెళ్లు ఇచ్చి తన కుమారుడిని తీసుకొచ్చాడు.
పలం ద్వయం గృహీతం తత్తేనైవాధర్మబుద్ధినా । ఆరోప్య శిబికాం తం తు శరభం వైశ్యసత్తమమ్
ఆ ధర్మహీనుడు రెండు నాణెళ్లు తీసుకున్నాడు; శరభను, ఉత్తమ వైశ్యుడిని, శిబికలో పెట్టాడు.
పాంథః స చలితో వాహాంస్త్వరయన్కాన్యకుబ్జకమ్ । అస్య తీర్థవరస్యాథ కమండలుజలం ధృతమ్
ప్రయాణికుడు వాహకులను వేగంగా కాణ్యకుబ్జానికి త్రోయించాడు. ఆ తీర్థంలో, తన కమండలులోని నీరు తీసుకున్నాడు.
పాయయన్నల్పమల్పం తం తృషార్తం సోధ్వగో యయౌ । అథ తే సరసస్తీరే ఉత్తీర్ణా భోక్తుమధ్వని
తృష్ణతో బాధపడుతున్న శరభకు కొద్దిగా కొద్దిగా నీరు ఇచ్చి, ప్రయాణికుడు ముందుకు సాగాడు. ఆ తర్వాత, సరస్సు ఒడ్డున, వారు ప్రయాణంలో ఆగి భోజనం చేశారు.
స్నాత్వా భుక్త్వా పునస్తస్మాత్స్థానాచ్చేలుస్త్వరాన్వితాః । కియంతి భూమిముల్లంఘ్య తృషార్తాంస్తే కమండలోః
స్నానం చేసి, భోజనం చేసి, మళ్లీ ఆ స్థలాన్ని వదిలి వేగంగా బయలుదేరారు. కొంత దూరం దాటి, తృష్ణతో బాధపడుతున్న వారు
జలం పీత్వా తృషార్తం తం శరభం చాప్యపాయయత్ । అథ కశ్చిన్మహాభీమో వికటో నామ రాక్షసః
కమండలులోని నీరు తాగారు; తృష్ణతో బాధపడుతున్న శరభకూ ఇచ్చారు. ఆ సమయంలో, వికట అనే భయంకర రాక్షసుడు
విచరన్నిర్జనేఽరణ్యే గచ్ఛతస్తానవైక్షత । తాన్దృష్ట్వా స క్షుధాక్రాంతో వేగవాన్వివృతాననః
ఒంటరి అడవిలో తిరుగుతూ, వారు వెళ్తున్నప్పుడు చూశాడు. చూడగానే, ఆకలితో తలెత్తిన, వేగంగా, నోరు విప్పిన వాడు,
అభిదుద్రావ చరణాఘాతేనాకంపయన్మహీమ్ । ఆగత్య తరసా పార్శ్వే తాన్వాహాన్పథికం చ తమ్
వేగంగా పరుగెత్తి, పాదాల దెబ్బతో భూమిని కంపింపజేశాడు. త్వరగా వచ్చి, వాహకులను, ప్రయాణికుడిని పట్టుకున్నాడు.
సకోశేషు సమాదాయ భ్రామయామాస ఖేచరః । గతాసూన్భ్రామణేనైవ భూతలే తానపోథయత్
వారు తీసుకొచ్చిన వస్తువులతో పాటు వారిని పట్టుకుని, ఆ ఆకాశంలో తిరిగే రాక్షసుడు చుట్టూ తిప్పాడు. ఆ తిప్పడితో ప్రాణాలు పోయి, భూమిపై పడేశాడు.