తథా త్రీణి సహస్రాణి త్రేతాయామాయుషో విదుః । ద్వే సహస్రే ద్వాపరే తు భువి తిష్ఠంతి సాంప్రతమ్
అలాగే త్రేతాయుగంలో ఆయుష్షు మూడువేల సంవత్సరాలు ఉండేది. ద్వాపరయుగంలో రెండువేల సంవత్సరాలు ఉండేది. ఇప్పుడు భూమిపై అలాగే ఉంది.
తత్ప్రమాణస్థితిర్హ్యస్తి తిష్యే తు మునిపుంగవాః । గర్భస్థాశ్చ మ్రియంతేఽత్ర తథా జాతా మ్రియంతి చ
తిష్యయుగంలో కూడా అదే విధంగా ఆయుష్షు ఉంటుంది, మునిశ్రేష్ఠులారా. ఇక్కడ గర్భంలోనే మరణించే వారు, పుట్టినవారు కూడా మరణిస్తారు.
మహాబలా మహాసత్త్వాః ప్రజ్ఞాగుణసమన్వితాః । ప్రజాయంతే చ జాతాశ్చ శతశోఽథ సహస్రశః
మహా బలమైన, గొప్ప శక్తి, జ్ఞానంతో నిండినవారు, వందల సంఖ్యలో, వేల సంఖ్యలో జన్మిస్తారు.
ద్విజాః కృతయుగే విప్రా బలినః ప్రియదర్శనాః । ప్రజాయంతే చ జాతాశ్చ మునయో వై తపోధనాః
ద్విజులారా, కృతయుగంలో బలవంతులు, అందమైన బ్రాహ్మణులు జన్మిస్తారు. అలాగే తపస్సుతో నిండిన మునులు కూడా జన్మిస్తారు.
మహోత్సాహా మహాత్మానో ధార్మికాః సత్యవాదినః । ప్రియదర్శా వపుష్మంతో మహావీర్య్యా ధనుర్ధరాః
వారు గొప్ప ఉత్సాహంతో, మహాత్ములై, ధర్మబద్ధులై, సత్యవంతులై ఉంటారు. అందంగా కనిపించి, శరీర సౌందర్యంతో, గొప్ప బలంతో, విలువిద్యలో నిపుణులై ఉంటారు.
వీరా హి యుధి జాయంతే క్షత్రియాః శూరసంమతాః । త్రేతాయాం క్షత్రియాస్తావత్సర్వే వై చక్రవర్తినః
పోరులో వీరత్వంతో ప్రసిద్ధి పొందిన క్షత్రియులు జన్మిస్తారు. త్రేతాయుగంలో అందరు క్షత్రియులు చక్రవర్తులుగా ఉంటారు.
సర్వవర్ణాశ్చ జాయంతే సదైవ ద్వాపరే యుగే । మహోత్సాహా వీర్యవంతః పరస్పరవధైషిణః
ద్వాపరయుగంలో అన్ని వర్ణాలవారు ఎప్పుడూ జన్మిస్తారు. వారు గొప్ప ఉత్సాహంతో, బలంతో ఉండి, పరస్పరం హత్య చేయాలనే కోరికతో ఉంటారు.
తేజసాంధేనసంయుక్తాః క్రోధనాః పురుషాః కిల । లుబ్ధాశ్చానృతకాశ్చైవ తిష్యే జాయంతి భో ద్విజాః
ఆ కాలంలో మానవులు తేజస్సుతో, గర్వంతో, కోపంతో, లోభంతో, అబద్ధాలు చెప్పే స్వభావంతో జన్మిస్తారు, ఓ ద్విజులారా.
ఈర్ష్యా మానస్తథా క్రోధో మాయాసూయా తథైవ చ । తిష్యే భవంతి భూతానాం రాగో లోభశ్చ సత్తమాః
తిష్య కాలంలో, ఈర్ష్య, గర్వం, కోపం, మాయ, అసూయ, కామం, లోభం వంటి దుష్ప్రవర్తనలు జీవుల్లో కలుగుతాయి, ఓ ఉత్తములారా.
సంక్షేపో వర్త్తతే విప్రా ద్వాపరే యుగమధ్యగే । గుణోత్తరం హైమవతం హరివర్షం తతః పరమ్
ద్వాపరయుగ మధ్యభాగంలో సంక్షోభం కలుగుతుంది, ఓ బ్రాహ్మణులారా. ఆ తరువాత హైమవత దేశం, హరివర్షం మంచి గుణాలతో మెరుగ్గా ఉంటాయి.
ఋషయ ఊచుః-। జంబూఖండస్త్వయా ప్రోక్తో యథావదిహ సత్తమః । విష్కంభస్య చ ప్రబ్రూహి పరిమాణం హి తత్త్వతః
ఋషులు ఇలా అడిగారు: జంబూఖండాన్ని మీరు సరిగ్గా వివరించారు, ఓ ఉత్తముని. ఇప్పుడు దాని వ్యాసాన్ని నిజంగా వివరించండి.
సముద్రస్య ప్రమాణం చ సమ్యగచ్ఛిద్ర దర్శనః । శాకద్వీపం చ నో బ్రూహి కుశద్వీపం చ ధార్మికమ్
సముద్రం ఎంత విస్తారంగా ఉందో కూడా చెప్పండి, ఓ స్పష్టదృష్టి కలవాడా. అలాగే శాకద్వీపం, ధార్మికమైన కుశద్వీపం గురించి కూడా వివరించండి.
శాల్మలం చైవ తత్త్వేన క్రౌంచద్వీపం తథైవ చ । సూత ఉవాచ-। విప్రాః సుబహవో ద్వీపాః యైరిదం సంతతం జగత్ । సప్తద్వీపాన్ప్రవక్ష్యామి శృణుధ్వం ద్విజపుంగవాః
శాల్మలద్వీపం, క్రౌంచద్వీపం గురించి కూడా నిజంగా వివరించండి. సూతుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ బ్రాహ్మణులారా, ఈ లోకం అనేక ద్వీపాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది. ఇప్పుడు నేను ఏడు ద్వీపాలను వివరించబోతున్నాను, మీరు వినండి.
అష్టాదశసహస్రాణి యోజనాని ద్విజోత్తమాః । షట్శతాని చ పూర్ణాని విష్కంభో జంబుపర్వతః
జంబుపర్వతానికి వ్యాసం పదిహేను వేల ఆరు వందల యోజనాలు, ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా.
లవణస్య సముద్రస్య విష్కంభో ద్విగుణః స్మృతః । నానాజనపదాకీర్ణో మణివిద్రుమచిత్రితః
లవణసముద్రానికి వ్యాసం దాని కంటే రెట్టింపు. అది అనేక ప్రజలతో నిండిపోయి, మణులు, పద్మరాగాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.
నైకధాతువిచిత్రైశ్చ పర్వతైరుపశోభితః । సిద్ధచారణసంకీర్ణైః సాగరః పరిమండలః
అది విభిన్న లోహాలతో ఉన్న పర్వతాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది. సిద్ధులు, చారణులు ఆ సముద్రాన్ని చుట్టుముట్టి, అది వృత్తాకారంగా ఉంటుంది.
శాకద్వీపం చ వక్ష్యామి యథావదిహ సత్తమాః । శృణుతాద్య యథాన్యాయం బ్రువతో మమ ధార్మికాః
ఇప్పుడు నేను శాకద్వీపాన్ని సరిగ్గా వివరించబోతున్నాను, ఓ ఉత్తములారా. మీరు శ్రద్ధగా వినండి, నేను క్రమంగా వివరించబోతున్నాను.
జంబుద్వీపప్రమాణేన ద్విగుణః స ద్విజర్షభాః । విష్కంభేన మహాభాగాః సాగరోఽపి విభాగశః
శాకద్వీపానికి వ్యాసం జంబుద్వీపానికి రెట్టింపు, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా. అలాగే సముద్రం కూడా ప్రతి భాగంలో అంతే విస్తారంగా ఉంటుంది.
క్షీరోదో మునిశార్దూలా యేన సంపరివారితః । తత్ర పుణ్యాజనపదాస్తత్ర న మ్రియతే జనః
అది క్షీరసాగరంతో చుట్టుముట్టబడి ఉంటుంది, ఓ మునిశార్దూలా. అక్కడ పవిత్రమైన ప్రాంతాలు ఉన్నాయి, అక్కడ ప్రజలు మరణించరు.
కుత ఏవ హి దుర్భిక్షం క్షమా తేజోయుతా హి తే । శాకద్వీపస్య సంక్షేపో యథావన్మునిసత్తమాః । ఉక్త ఏష మహాభాగాః కిమన్యత్కథయామి వః
అక్కడ దుర్భిక్షం ఎలా కలుగుతుంది? ఎందుకంటే వారు భూమి, తేజస్సుతో నిండివుంటారు. శాకద్వీపం సంగ్రహంగా వివరించాను, ఓ మహాభాగులారా. ఇంకేమైనా చెప్పాలా?
ఋషయ ఊచుః-। శాకద్వీపస్య సంక్షేపో యథావదిహ ధార్మిక । ఉక్తస్త్వయా మహాప్రాజ్ఞ విస్తరం బ్రూహి తత్త్వతః
ఋషులు ఇలా అన్నారు: శాకద్వీపం సంగ్రహంగా మీరు వివరించారు, ఓ ధార్మికుడా. ఇప్పుడు మీరు వివరంగా నిజంగా వివరించండి, ఓ మహాపండితుడా.
సూత ఉవాచ-। తథైవ పర్వతా విప్రాః సప్తాత్ర మణిపర్వతాః । రత్నాకరాస్తథా నద్యస్తేషాం నామాని వర్ణయే
సూతుడు ఇలా అన్నాడు: అలాగే, ఓ బ్రాహ్మణులారా, ఇక్కడ ఏడు మణిపర్వతాలు ఉన్నాయి. వాటి పేర్లు, రత్ననదుల పేర్లు నేను వివరించబోతున్నాను.
అతీవగుణవత్సర్వం తత్త్వం పృచ్ఛథ ధార్మికాః । దేవర్షిగంధర్వయుతః ప్రథమో మేరురుచ్యతే
ధర్మబద్ధులైన మీరందరూ ఈ సత్యాలను ఎంతో శ్రద్ధతో అడుగుతున్నారు. అందులో ముఖ్యమైనది మేరు పర్వతం. అది దేవతలు, ఋషులు, గంధర్వులతో చుట్టుముట్టబడి, ఎంతో ప్రసిద్ధిగా ఉంది.
ప్రాగాయతో మహాభాగా మలయోనామ పర్వతః । తతో మేఘాః ప్రవర్త్తంతే ప్రభవంతి చ సర్వశః
దాని తూర్పున మలయ అనే పర్వతం ఉంది, మహాభాగ్యవంతులారా. అక్కడినుంచి మేఘాలు ఏర్పడి అన్ని వైపులా వ్యాపిస్తాయి.
తతః పరేణ మునయో జలధారో మహాగిరిః । తతో నిత్యముపాదత్తే వాసవః పరమం జలమ్
ఆ తరువాత, మహర్షులారా, జలధార అనే గొప్ప పర్వతం ఉంది. అక్కడినుంచి ఇంద్రుడు ఎప్పుడూ ఉత్తమమైన నీటిని తీసుకుంటాడు.
తతో వర్షం ప్రభవతి వర్షాకాలే ద్విజోత్తమాః । ఉచ్చైర్గిరీ రైవతకో యత్ర నిత్యం ప్రతిష్ఠితమ్
అక్కడినుంచి వర్షాకాలంలో వర్షం కురుస్తుంది, ద్విజోత్తములారా. అక్కడ ఎప్పుడూ ఉన్న ఎత్తైన రైవతక పర్వతం ఉంది.
రేవతీ దివి నక్షత్రం పితామహకృతో విధిః । ఉత్తరేణ తు విప్రేంద్రాః శ్యామో నామ మహాగిరిః
ఆకాశంలో రేవతీ అనే నక్షత్రాన్ని పితామహుడు ఏర్పరిచాడు. దాని ఉత్తరంగా, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా, శ్యామ అనే మహాపర్వతం ఉంది.
నవమేఘప్రభః ప్రాంశుః శ్రీమానుజ్జ్వలవిగ్రహః । యతః శ్యామత్వమాపన్నాః ప్రజా ముదితమానసాః
ఆ పర్వతం కొత్త మేఘాల వర్ణంతో మెరిసిపోతూ, ఎత్తుగా, కాంతివంతంగా, అందంగా ఉంటుంది. అక్కడి ప్రజలు ఆనందంతో, శ్యామవర్ణాన్ని పొందారు.
ఋషయ ఊచుః-। సుమహాన్సంశయోఽస్మాకం ప్రాప్తోయం సూత యత్త్వయా । ప్రజాః కథం సూత సమ్యక్సంప్రాప్తాః శ్యామతామిహ
ఋషులు ఇలా అన్నారు: సూతా! నీవు చెప్పినదానివల్ల మాకు ఒక గొప్ప సందేహం కలిగింది. ఇక్కడి ప్రజలు ఎలా శ్యామవర్ణాన్ని పొందారు?
సూత ఉవాచ-। సర్వేష్వేవ మహాప్రాజ్ఞా ద్వీపేషు మునిపుంగవాః । గౌరః కృష్ణశ్చ పతగస్తయోర్వర్ణాంతరే ద్విజాః
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: మహాప్రజ్ఞులైన మునులారా! అన్ని ద్వీపాలలో తెల్లని, నల్లని పక్షులు ఉంటాయి. వాటిలో ఇంకొక వర్ణం కూడా ఉంది, ద్విజులారా.