తత్ర స్వయం ప్రభాదేవీ నిత్యం వసతి శండినీ । ఉత్తరేణ తు శృంగస్య సముద్రాంతే ద్విజోత్తమాః
అక్కడ ప్రకాశవంతమైన ప్రభాదేవి ఎప్పుడూ నివసిస్తుంది. ఆ శిఖరానికి ఉత్తరంగా, సముద్రపు అంచున బ్రాహ్మణులారా.
వర్షమైరావతం నామ తస్మాచ్ఛృంగవతః పరమ్ । న తు తత్ర సూర్యగతిర్జీర్యంతే న చ మానవాః
ఆ శిఖరాన్ని దాటి, అక్కడ ఐరావతం అనే ప్రాంతం ఉంది. అక్కడ సూర్యుని సంచారం వల్ల వృద్ధాప్యం రాదు, ప్రజలు పాడవరు.
చంద్రమాశ్చ సనక్షత్రో జ్యోతిర్భూత ఇవావృతః । పద్మప్రభాః పద్మవర్ణాః పద్మపత్రనిభేక్షణాః
చంద్రుడు నక్షత్రాలతో కలిసి వెలుగులో మునిగిపోయినట్టు ప్రకాశిస్తాడు. వారి కాంతి, రంగు పద్మపుష్పంలా, కళ్ళు పద్మదళాల్లా ఉంటాయి.
పద్మపత్రసుగంధాశ్చ జాయంతే తత్ర మానవాః । అనిష్పన్నా నష్టగంధా నిరాహారా జితేంద్రియాః
అక్కడ జనులు పద్మదళాల సువాసనతో పుడతారు. అది లభించని వారు వాసన కోల్పోతారు, ఆహారం లేకుండా, ఇంద్రియాలను జయించినవారు అవుతారు.
దేవలోకచ్యుతాః సర్వే తథా విరజసో ద్విజాః । త్రయోదశసహస్రాణి వర్షాణాం తే ద్విజోత్తమాః
అక్కడ అందరూ దేవలోకంనుంచి వచ్చినవారు, అలాగే పవిత్ర బ్రాహ్మణులు. వారు పదమూడువేల సంవత్సరాలు జీవిస్తారు, బ్రాహ్మణులారా.
ఆయుఃప్రమాణం జీవంతి నరా ధార్మికపుంగవాః । క్షీరోదస్య సముద్రస్య తథైవోత్తరతః ప్రభుః
ధార్మికులు ఆయుష్షు మేరకు జీవిస్తారు. అలాగే, క్షీరసాగరానికి ఉత్తరంగా కూడా ప్రభువా.
హరిస్తిష్ఠతి వైకుంఠః శకటే కనకామయే । అష్టచక్రం హి తద్యానం భూతయుక్తం మనోజవమ్
హరి వైకుంఠంలో, బంగారు రథంలో నివసిస్తాడు. ఆ రథానికి ఎనిమిది చక్రాలు, అనేక భూతాలతో నిండినది, మనస్సు వేగంతో ప్రయాణిస్తుంది.
అగ్నివర్ణం మహాతేజో జాంబూనదవిభూషితమ్ । స ప్రభుః సర్వభూతానాం విభుశ్చ ద్విజసత్తమాః
ఆ ప్రభువు అగ్నివర్ణంతో, మహాతేజస్సుతో, బంగారంతో అలంకరించబడి ఉంటాడు. ఆయన సమస్త భూతాల అధిపతి, బ్రాహ్మణులారా.
సంక్షేపే విస్తరే చైవ కర్తా కారయితా తథా । పృథివ్యాపస్తథాకాశం వాయుస్తేజశ్చ సత్తమాః
సంక్షిప్తంగా, విస్తృతంగా ఆయన సృష్టికర్త, కారణమూ. భూమి, నీరు, ఆకాశం, గాలి, తేజస్సు అన్నీ ఆయనవే, మహనీయులారా.
స యజ్ఞః సర్వభూతానామాస్యం తస్య హుతాశనః
అతడే సమస్త భూతాలకు యజ్ఞము, అతని నోరు హోత్రాగ్ని.
ఋషయ ఊచుః-। యదిదం భారతం వర్షం పుణ్యం పుణ్యవిధాయకమ్ । తత్సర్వం నః సమాచక్ష్వ త్వం హి నో బుద్ధిమాన్మతః
ఋషులు ఇలా అన్నారు: ఈ భారతవర్షం పవిత్రమైనది, పుణ్యఫలదాయకమైనది. దాని గురించి అంతా మాకు వివరించు, ఎందుకంటే నీవు మాకు జ్ఞానవంతుడివి.
సూత ఉవాచ-। అత్ర తే కీర్త్తయిష్యామి వర్షం భారతముత్తమమ్ । ప్రియ మిత్రస్య దేవస్య మనోర్వైవస్వతస్య చ
సూతుడు ఇలా అన్నాడు: ఇప్పుడు నేను మీకు భారతవర్షాన్ని, దేవతలకు ప్రియమైన మిత్రుడు, వైవస్వతమనువు ఇష్టమైన ప్రాంతాన్ని వివరంగా చెప్పుతాను.
పృథోశ్చ ప్రాజ్ఞ వై న్యస్య తథైక్ష్వాకోర్మహాత్మనః । యయాతేరంబరీషస్య మాంధాతుర్నహుషస్య చ
ప్రథు అనే జ్ఞానిగాను, అలాగే మహాత్ముడైన ఇక్ష్వాకుగానూ, యయాతి, అంబరీషుడు, మాంధాత, నహుషుడు వీరి గురించి కూడా చెప్పబడింది.
తథైవ ముచుకుందస్య కుబేరోశీనరస్య చ । ఋషభస్య తథైలస్య నృగస్య నృపతేస్తథా
అలాగే ముచుకుందుడు, కుబేరుడు, శీనుడు, ఋషభుడు, ఇళుడు, నృగుడు అనే రాజుల గురించి కూడా చెప్పబడింది.
కుశికస్యైవ రాజర్షేర్గాధేశ్చైవ మహాత్మనః । సోమస్య చైవ రాజర్షేర్దిలీపస్య తథైవ చ
రాజర్షి కుశికుడు, మహాత్ముడైన గాధి, రాజర్షి సోముడు, దిలీపుడు వీరి గురించి కూడా చెప్పబడింది.
అన్యేషాం చ మహాభాగాః క్షత్రియాణాం బలీయసామ్ । సర్వేషామేవ భూతానాం ప్రియం భారతముత్తమమ్
ఇంకా మహాభాగ్యశాలి, బలమైన క్షత్రియులందరి గురించి కూడా చెప్పబడింది. భరతుడు అన్నివర్గాల ప్రజలకు ప్రియమైనవాడు.
తతో వర్షం ప్రవక్ష్యామి యథాశ్రుతమహో ద్విజాః । మహేంద్రో మలయఃసహ్యః శుక్తిమానృక్షవానపి
తర్వాత నేను వర్షాన్ని ఎలా విన్నామో అలా వివరించబోతున్నాను, మహేంద్ర, మలయ, సహ్య, శుక్తిమాన్, ఋక్షపర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.
వింధ్యశ్చ పారియాత్రశ్చ సప్తైతే కులపర్వతాః । తేషాం సహస్రశో విప్రా పర్వతాస్తే సమీపతః
వింధ్య, పరియాత్ర అనే ఏడు ప్రధాన పర్వతాలు ఉన్నాయి. వాటి దగ్గర వేలాది ఇతర పర్వతాలు ఉన్నాయని బ్రాహ్మణులారా.
అవిజ్ఞాతాః సారవంతో విపులాశ్చిత్రసానవః । అన్యే తు యే పరిజ్ఞాతా హ్రస్వా హ్రస్వోపజీవినః
వాటి మధ్య కొన్ని తెలియని, గొప్ప గుణాలు కలిగి, విశాలమైనవి, విభిన్న శిఖరాలతో ఉన్నాయి. మరికొన్ని తెలిసినవి చిన్నవిగా ఉండి, చిన్నవారికి ఆధారంగా ఉంటాయి.
ఆర్యమ్లేచ్ఛసధర్మాణస్తే మిశ్రాః పురుషా ద్విజాః । నదీం పిబంతి విమలాం గంగాం సింధుంసరస్వతీమ్
అక్కడ ఆర్యులు, మ్లేచ్ఛులు కలిసిమెలిసి జీవిస్తున్నారు. వారు గంగా, సింధు, సరస్వతి వంటి పవిత్ర నదుల నీటిని తాగుతారు.
గోదావరీం నర్మదాం చ బహూదాం చ మహానదీమ్ । శతద్రుం చంద్రభాగాం చ యమునాం చ మహానదీమ్
గోదావరి, నర్మదా, బహుదా అనే మహానదులు, శతద్రు, చంద్రభాగా, యమునా అనే మహానదులు ఉన్నాయి.
దృషద్వతీం వితస్తాం చ విపాపాం స్వచ్ఛవాలుకామ్ । నదీం వేత్రవతీం చైవ కృష్ణాం వేణీం చ నిమ్నగామ్
దృశద్వతి, వితస్తా, పాపరహితమైన స్వచ్ఛమైన ఇసుకల నది, వేత్రవతి, కృష్ణా, వేణి అనే ప్రవహించే నదులు ఉన్నాయి.
ఇరావతీం వితస్తాం చ పయోష్ణీం దేవికామపి । వేదస్మృతిం వేదశిరాం త్రిదివాం సింధులా కృమిమ్
ఇరవతి, వితస్తా, పయోష్ణి, దేవిక, వేదస్మృతి, వేదశిర, త్రిదివ, సింధులా, కృమి అనే నదులు ఉన్నాయి.
కరీషిణీం చిత్రవహాం త్రిసేనాం చైవ నిమ్నగామ్ । గోమతీం ధూతపాపాం చ చందనాం చ మహానదీమ్
కరీషిణి, చిత్రవహా, త్రిసేన అనే ప్రవహించే నది, గోమతి, ధూతపాప, చందన అనే మహానదులు ఉన్నాయి.
కౌశికీం త్రిదివాం హృద్యాం నాచితాం రోహితారణీమ్ । రహస్యాం శతకుంభాం చ సరయూం చ ద్విజోత్తమాః
కౌశికి, త్రిదివ అనే హృదయాన్ని ఆకట్టుకునే నది, నాచిత, రోహితారణి, రహస్య, శతకుంభ, సరయూ అనే నదులు ఉన్నాయి, బ్రాహ్మణులారా.
చర్మణ్వతీం వేత్రవతీం హస్తిసోమాం దిశం తథా । శరావతీం పయోష్ణీం చ భీమాం భీమరథీమపి
చర్మణ్వతి, వేత్రవతి, హస్తిసోమ, దిశ, శరావతి, పయోష్ణి, భీమ, భీమరథి అనే నదులు కూడా ఉన్నాయి.
కావేరీం చులుకాం చాపి తాపీం శతమలామపి । నీవారాం మహితాం చాపి సుప్రయోగాం తథా నదీమ్
కావేరి, చులుక, తాపి, శతమల, నీవార అనే గొప్ప నది, సుప్రయోగ అనే నది కూడా ఉన్నాయి.
పవిత్రాం కృష్ణలాం సింధుం వాజినీం పురమాలినీమ్ । పూర్వాభిరామాం వీరాం చ భీమాం మాలావతీం తథా
పవిత్ర, కృష్ణల, సింధు, వజిని, పురమాలిని, పూర్వాభిరామ, వీర, భీమ, మాలావతి అనే నదులు కూడా ఉన్నాయి.
పలాశినీం పాపహరాం మహేంద్రాం పటలావతీమ్ । కరీషిణీమసిక్నీం చ కుశచీరీం మహానదీమ్
పలాశినీ అనే పాపాలను తొలగించే నది, మహేంద్ర, పట్టలావతి, కరీషిణి, ఆసిక్నీ, కుశచీర అనే మహానదులు ఉన్నాయి.
మరుతాం ప్రవరాం మేనాం హేమాం ఘృతవతీం తథా । అనావతీమనుష్ణాం చ సేవ్యాం కాపీం చ సత్తమాః
మరుతులలో శ్రేష్ఠురాలైన మేనా, హేమ, ఘృతవతి, అనావతి, అనుష్ణ, సేవించదగిన కాపి అనే నదులు కూడా ఉన్నాయి.