భూయో నిర్వేదమాపన్నశ్చరేద్భిక్షురతంద్రితః । అకస్మాదేవ హింసాం తు యది భిక్షుః సమాచరేత్
మళ్లీ పశ్చాత్తాపంతో నిండిన భిక్షువు అలసట లేకుండా జీవించాలి. కాని, అనుకోకుండా హింస చేసినట్లయితే—
కుర్యాత్కృచ్ఛ్రాతికృచ్ఛ్రం తు చాంద్రాయణమథాపి వా । స్కందేతేంద్రియదౌర్బల్యాత్స్త్రియం దృష్ట్వా యతిర్యది
అతడు అత్యంత కఠినమైన తపస్సు లేదా చాంద్రాయణ వ్రతాన్ని చేయాలి. ఇంద్రియబలహీనత వల్ల యతి స్త్రీని చూసి కలత చెందితే—
తేన ధారయితవ్యా వై ప్రాణాయామాస్తు షోడశ । దివాస్కందే త్రిరాత్రం స్యాత్ప్రాణాయామశతం బుధాః
అతడు పదహారు సార్లు ప్రాణాయామం చేయాలి. అది పగలు జరిగితే, మూడు రాత్రులు ఉపవాసం ఉండాలి. మేధావులు నూరు సార్లు ప్రాణాయామం చేయాలని చెబుతారు.
ఏకాన్నే మధుమాంసే చ నవశ్రాద్ధే తథైవ చ । ప్రత్యక్షలవణే చోక్తం ప్రాజాపత్యం విశోధనమ్
ఒకే చోట భోజనం చేయడం, తేనె, మాంసం తినడం, కొత్త శ్రాద్ధంలో భోజనం చేయడం, నేరుగా ఉప్పు తినడం — ఇవన్నీ చేసినప్పుడు ప్రాజాపత్య ప్రాయశ్చిత్తం చేయాలి.
ధ్యాననిష్ఠస్య సతతం నశ్యతే సర్వపాతకమ్ । తస్మాన్నారాయణం ధ్యాత్వా తస్య ధ్యానపరో భవేత్
ఎప్పుడూ ధ్యానంలో నిమగ్నుడైనవాడికి అన్ని పాపాలు నశించిపోతాయి. అందుకే నారాయణుని ధ్యానం చేసి, ధ్యానంలో లీనమవ్వాలి.
యద్బ్రహ్మణః పరం జ్యోతిః ప్రవిష్టాక్షరమవ్యయమ్ । యోంతరాత్మా పరం బ్రహ్మ స విజ్ఞేయో మహేశ్వరః
బ్రహ్మనికి మించిన ఆ పరమజ్యోతి, నశించని, మారని అంతరాత్మ, పరబ్రహ్మ — ఆయనే మహేశ్వరుడు అని తెలుసుకోవాలి.
ఏష దేవో మహాదేవః కేవలః పరమం శివః । తదేవాక్షరమద్వైతం తదా నిత్యం పరం పదమ్
ఈ దేవుడు మహాదేవుడు, ఒక్కడే, పరమమైన శివుడు. ఆయనే నశించని, అద్వితీయమైన, శాశ్వతమైన పరమపదము.
తస్మాన్మహీయతే దేవే స్వధామ్ని జ్ఞానసంజ్ఞితే । ఆత్మయోగాత్పరే తత్వే మహాదేవస్తతః స్మృతః
కాబట్టి, జ్ఞానమనే తన స్వస్థానంలో ఆ దేవుడు పూజింపబడతాడు. ఆత్మయోగంతో పరమసత్యాన్ని పొందినవాడిగా ఆయన మహాదేవుడిగా గుర్తించబడతాడు.
నాన్యం దేవం మహాదేవాద్వ్యతిరిక్తం ప్రపశ్యతి । తమేవాత్మానమన్వేతి యః స యాతి పరం పదమ్
మహాదేవుడిని తప్ప ఇంకెవరినీ దేవుడిగా చూడని వాడు, ఆయననే తన ఆత్మగా భావించి ఆయనను అనుసరించే వాడు, పరమ పదాన్ని పొందుతాడు.
మన్యంతే యే స్వమాత్మానం విభిన్నం పరమేశ్వరాత్ । న తే పశ్యంతి తం దేవం వృథా తేషాం పరిశ్రమః
తమ ఆత్మను పరమేశ్వరుడి నుండి వేరు అని భావించే వారు ఆ దేవుడిని చూడలేరు; వారి శ్రమ వృథా అవుతుంది.
ఏకమేవ పరం బ్రహ్మ విజ్ఞేయం తత్త్వమవ్యయమ్ । స దేవస్తు మహాదేవో నైతద్విజ్ఞాయ బధ్యతే
ఒక్క పరబ్రహ్మమే నిజమైన, నశించని తత్త్వం అని తెలుసుకోవాలి; ఆ దేవుడు మహాదేవుడే. ఇది తెలిసినవాడు బంధించబడడు.
తస్మాద్యతేత నియతం యతిః సంయతమానసః । జ్ఞానయోగరతః శాంతో మహాదేవపరాయణః
అందుకే, యతి ఎప్పుడూ మనస్సును నియంత్రించి, జ్ఞానయోగంలో ఆనందిస్తూ, శాంతంగా, మహాదేవుడిని ఆశ్రయంగా చేసుకుని ప్రయత్నించాలి.
ఏష వః కథితో విప్రా యతీనామాశ్రమః శుభః । పితామహేన మునినా విభునా పూర్వమీరితః
బ్రాహ్మణులారా! యతుల ఆశ్రమం గురించి మీకు వివరించాను. ఇదంతా పితామహుడు, మహర్షి ముందుగా చెప్పినట్లే చెప్పాను.
నాపుత్రశిష్యయోగిభ్యో దద్యాదేవమనుత్తమమ్ । జ్ఞానం స్వయంభువా ప్రోక్తం యతిధర్మ్మాశ్రయం శివమ్
యతుల ధర్మానికి సంబంధించిన ఈ శ్రేష్ఠమైన జ్ఞానాన్ని, స్వయంభువుడు చెప్పినదాన్ని, కుమారులకు, శిష్యులకు, యోగులకు చెప్పకూడదు.
ఇతి యతినియమానామేతదుక్తం విధానం సురవరపరితోషే యద్భవేదేకహేతుః । న భవతి పునరేషాముద్భవో వా వినాశః ప్రతిహితమనసో యే నిత్యమేవాచరంతి
యతులకు ఈ నియమాలు చెప్పబడ్డాయి. ఇవి దేవతలకు సంతృప్తిని కలిగించేవి. ఎవరైనా మనస్సును నియంత్రించి ఎప్పుడూ పాటిస్తే, వారికి మళ్లీ జననం లేదా నాశనం ఉండదు.
ఇతి శ్రీపాద్మే మహాపురాణే స్వర్గఖండే షష్టితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మ మహాపురాణంలో స్వర్గఖండంలో అరవయ్యవ అధ్యాయం ముగిసింది.
సూత ఉవాచ- ఏవముక్తా పురా విప్రా వ్యాసేనామితతేజసా । ఏతావదుక్త్వా భగవాన్వ్యాసః సత్యవతీసుతః
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు — ఈ విధంగా, అపారమైన తేజస్సుతో కూడిన వ్యాసుడు బ్రాహ్మణులను ఉద్దేశించి ఇలా ఉపదేశించాడు. ఇంత చెప్పి, సత్యవతీ కుమారుడు భగవాన్ వ్యాసుడు—
సమాశ్వాస్య మునీన్సర్వాన్జగామ చ యథాగతమ్ । భవద్భ్యస్తు మయా ప్రోక్తం వర్ణాశ్రమవిధానకమ్
అందరు మునులను ఆదరంగా ధైర్యపరచి, వచ్చినట్లు తిరిగి వెళ్లిపోయాడు. మీకు నేను వర్ణాశ్రమ విధానాన్ని వివరించాను.
ఏవం కృత్వా ప్రియో విష్ణోర్భవత్యేవ న చాన్యథా । రహస్యం తత్ర వక్ష్యామి శృణుత ద్విజసత్తమాః
ఇలా ఆచరించినవాడు విష్ణువుకు ప్రియుడవుతాడు, వేరే విధంగా కాదు. దీనికి సంబంధించిన ఒక రహస్యాన్ని చెబుతాను — మీరు వినండి, ఉత్తమ ద్విజులారా!
యే చాత్ర కథితా ధర్మా వర్ణాశ్రమనిబంధనాః । హరిభక్తికలాంశాంశ సమానా న హి తే ద్విజాః
ఇక్కడ చెప్పిన వర్ణాశ్రమ ధర్మాలు, హరిభక్తికి చిన్న భాగానికైనా సమానం కావు, బ్రాహ్మణులారా!
పుంసామేకేహ వై సాధ్యా హరిభక్తిః కలౌ యుగే । యుగాంతరేణ ధర్మా హి సేవితవ్యా నరేణ హి
కలియుగంలో మనుషులకు హరిభక్తి ఒక్కటే సాధ్యమైనది; ఇతర యుగాల్లో మాత్రం ధర్మాలను ఆచరించాలి.
కలౌ నారాయణం దేవం యజతే యః స ధర్మ్మభాక్ । దామోదరం హృషీకేశం పురుహూతం సనాతనమ్
కలియుగంలో నారాయణుని ఆరాధించే వాడే ధర్మాన్ని పొందుతాడు — దామోదరుడు, హృషీకేశుడు, పురుహూతుడు, శాశ్వతుడు.
హృది కృత్వా పరం శాంతం జితమేవ జగత్త్రయమ్ । కలికాలోరగాదంశాత్కిల్బిషాత్కాలకూటతః
హృదయంలో పరమ శాంతుడైన ప్రభువును నిలిపి, మూడు లోకాలను జయించినవాడవుతాడు. కలియుగపు విషం, పాపం, ఘోరమైన విషం నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
హరిభక్తిసుధాం పీత్వా ఉల్లంఘ్యో భవతి ద్విజః । కిం జపైః శ్రీహరేర్నామ గృహీతం యది మానుషైః
హరిభక్తి అమృతాన్ని పుచ్చుకున్న బ్రాహ్మణుడు సముద్రాన్ని దాటి పోగలడు. మానవులు శ్రీహరి నామాన్ని జపిస్తే, ఇంకెందుకు ఇతర జపాలు?
కిం స్నానైర్విష్ణుపాదాంబు మస్తకే యేన ధార్యతే । కిం యజ్ఞేన హరేః పాదపద్మం యేన ధృతం హృది
విష్ణుపాదజలం తలపై ధరించినవాడికి స్నానాలు ఎందుకు? హరి పదపద్మాన్ని హృదయంలో ఉంచినవాడికి యజ్ఞం ఎందుకు?
కిం దానేన హరేః కర్మ సభాయాం వై ప్రకాశితమ్ । హరేర్గుణగణాన్శ్రుత్వా యః ప్రహృష్యేత్పునః పునః
హరి కర్తవ్యాలు సభలో ప్రకటించినా దానం ఎందుకు? హరి గుణగణాలను విని మళ్ళీ మళ్ళీ ఆనందించే వాడెవడైనా—
సమాధినా ప్రహృష్టస్య సా గతిః కృష్ణచేతసః । తత్ర విఘ్నకరాః ప్రోక్తాః పాఖండాలాపపేశలాః
ధ్యానంలో ఆనందంగా ఉన్నవారి కోసం ఆ మార్గం. అక్కడ ఎదురయ్యే అడ్డంకులు, మాయ మాటలు చెప్పే మాయవాదుల మాటలే.
నార్యస్తత్సంగినశ్చాపి హరిభక్తివిఘాతకాః । నారీణాం నయనాదేశః సురాణామపి దుర్జయః
హరిభక్తికి అడ్డుగా, స్త్రీలు మరియు వారితో కలిసివుండే వారు కూడా నిలుస్తారు. స్త్రీల చూపును దేవతలకైనా జయించడం చాలా కష్టం.
స యేన విజితో లోకే హరిభక్తః స ఉచ్యతే । మాద్యంతి మునయోప్యత్ర నారీచరితలోలుపాః
ఈ లోకంలో దీనిని జయించినవాడే హరిభక్తుడని పిలవబడతాడు. ఇక్కడ మునులు కూడా స్త్రీల ప్రవర్తనపై మోహించి మత్తులో పడిపోతారు.
హరిభక్తిః కుతః పుంసాం నారీభక్తిజుషాం ద్విజాః । రాక్షస్యః కామినీవేషాశ్చరంతి జగతి ద్విజాః । నరాణాం బుద్ధికవలం కుర్వంతి సతతం హితాః
స్త్రీల పట్ల మక్కువ కలిగినవారిలో హరిభక్తి ఎలా కలుగుతుంది, ద్విజులారా? రాక్షస స్వభావం కలిగిన స్త్రీలు ప్రేయసిలా అలంకరించుకుని, మానవుల మనస్సును ఎప్పుడూ ఆకర్షిస్తూ, మంచిదని నటిస్తూ సంచరిస్తారు.