అగ్నిహోత్రం చ జుహుయాత్పంచయజ్ఞాన్సమాచరేత్ । ఉత్పన్నైర్వివిధైర్మేధ్యైః శాకమూలఫలేన వా
అగ్నిహోత్రం చేయాలి, ఐదు యజ్ఞాలు నిర్వహించాలి. దొరికిన శుద్ధమైన ఆకులు, మూలికలు, పండ్లతో ఆ యజ్ఞాలు చేయాలి.
చీరవాసా భవేన్నిత్యం స్నాయాత్త్రిషవణం శుచిః । సర్వభూతానుకంపశ్చ ప్రతిగ్రహవివర్జితః
ఎప్పుడూ వృక్షచర్మపు వస్త్రాలు ధరించాలి, రోజుకు మూడుసార్లు స్నానం చేయాలి, శుద్ధిగా ఉండాలి, అన్ని జీవుల పట్ల దయ చూపాలి, దానం స్వీకరించకూడదు.
దర్శేన పౌర్ణమాసేన యజేత నియతం ద్విజః । ఋత్విష్ట్యాగ్రయణే చైవ చాతుర్మాస్యాని కారయేత్
ద్విజుడు నిత్యం దర్శ, పౌర్ణమాస యజ్ఞాలు చేయాలి. ఋత్విష్టి, అగ్రయణం, చాతుర్మాస్య యజ్ఞాలు కూడా సక్రమంగా నిర్వహించాలి.
ఉత్తరాయణం చ క్రమశో దక్షిణాయనమేవ చ । వాసంతశారదైర్మేద్ధ్యైరుత్పన్నైః స్వయమాహృతైః
ఉత్తరాయణం, దక్షిణాయణాన్ని క్రమంగా పాటించాలి. వసంత, శరదృతువుల్లో తానే సేకరించిన శుద్ధమైన పంటలు ఉపయోగించాలి.
పురోడాశాంశ్చరూంశ్చైవ విధివన్నిర్వపేత్పృథక్ । దేవతాభ్యః పితృభ్యశ్చ దత్త్వా మేధ్యతరం హవిః
పురోడాశాలు, చరులు వేర్వేరు గా విధిగా సమర్పించాలి. దేవతలకు, పితృదేవతలకు అత్యంత శుద్ధమైన భాగాన్ని ఇవ్వాలి.
శేషం సముపభుంజీత లవణం చ స్వయంకృతమ్ । వర్జ్జయేన్మద్యమాంసాని భౌమాని కవకాని చ
మిగిలిన భాగాన్ని తినాలి, తానే తయారుచేసిన ఉప్పు మాత్రమే వాడాలి. మద్యం, మాంసం, నేలలో పెరిగే మూలికలు, పుట్టగొడుగులు తినకూడదు.
భూస్తృణం శష్పకం చైవ శ్లేష్మాతక ఫలాని చ । న ఫాలకృష్టమశ్నీయాదుత్సృష్టమపి కేనచిత్
భూమిలో పెరిగే గడ్డి, చిన్న మొక్కలు, శ్లేష్మాతక వృక్షపు పండ్లు తినాలి. యెవరైనా వదిలేసిన, లేదా లాగుడు గాడిద్వారా పండిన వాటిని తినకూడదు.
న గ్రామజాతాన్యార్తోపి పుష్పాణి చ ఫలాని చ । శ్రావణేనైవ విధినా వహ్నిం పరిచరేత్సదా
గ్రామంలో పుట్టిన పువ్వులు, పండ్లు తినకూడదు, ఎంతైనా బాధ పడ్డా. శ్రావణ మాసంలో నియమంగా అగ్నిని సేవించాలి.
న ద్రుహ్యేత్సర్వభూతాని నిర్ద్వంద్వో నిర్భయో భవేత్ । న నక్తం కించిదశ్నీయాద్రాత్రౌ ధ్యానపరో భవేత్
అతడు ఎటువంటి ప్రాణికీ హాని చేయకూడదు, ద్వంద్వాలు లేకుండా, భయమూ లేకుండా ఉండాలి. రాత్రి ఏదీ తినకూడదు, ఆ రాత్రంతా ధ్యానంలో నిమగ్నుడై ఉండాలి.
జితేంద్రియో జితక్రోధస్తత్త్వజ్ఞానవిచింతకః । బ్రహ్మచారీ భవేన్నిత్యం న పత్నీమపి సంశ్రయేత్
ఇంద్రియాలను, కోపాన్ని జయించి, సత్యజ్ఞానాన్ని ఆలోచిస్తూ, ఎప్పుడూ బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటించాలి. భార్యతో కూడిన సహవాసాన్ని కూడా వదిలిపెట్టాలి.
యస్తు పత్న్యా వనం గత్వా మైథునం కామతశ్చరేత్ । తద్వ్రతం తస్య లుప్యేత ప్రాయశ్చిత్తీయతే ద్విజః
ఎవరైనా భార్యతో అడవికి వెళ్లి, కోరికతో సంయోగం చేస్తే, అతని వ్రతం భంగమవుతుంది; అట్టి ద్విజుడు ప్రాయశ్చిత్తానికి లోనవుతాడు.
తత్ర యో జాయతే గర్భో న స స్పృశ్యో ద్విజాతిభిః । న హి వేదేధికారోస్య తద్వంశేప్యేవమేవ హి
అక్కడ జన్మించిన గర్భాన్ని ద్విజాతులు తాకకూడదు. వేదపఠనానికి అతనికి హక్కు ఉండదు; అతని వంశంలో కూడా అదే విధంగా ఉంటుంది.
భూమౌ శయీత సతతం సావిత్రీజప్యతత్పరః । శరణ్యః సర్వభూతానాం సద్విభాగపరః సదా
అతడు ఎప్పుడూ నేలపై పడుకోవాలి, సావిత్రి జపంలో నిమగ్నుడై ఉండాలి, అన్ని ప్రాణులకు ఆశ్రయంగా ఉండాలి, ధర్మబద్ధమైన భాగస్వామ్యానికి ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉండాలి.
పరివాదం మృషావాదం నిద్రాలస్యే చ వర్జయేత్ । ఏకాగ్నిరనికేతః స్యాత్ప్రోక్షితాం భూమిమాశ్రయేత్
పొగడడం, అబద్ధం చెప్పడం, నిద్రలో అలసత్వాన్ని వదిలిపెట్టాలి. ఒకే అగ్ని ఉండాలి, స్థిర నివాసం లేకుండా, పవిత్రమైన నేలపై నివసించాలి.
మృగైః సహ చరేద్దాంతస్తైః సహైవ చ సంవసేత్ । శిలాయాం శర్కరాయాం వా శయీత సుసమాహితః
మృగాలతో కలిసి తిరగాలి, వారితోనే ఉండాలి, శిలపై లేదా రాళ్లపై ప్రశాంతంగా పడుకోవాలి.
సద్యః ప్రక్షాలకో వా స్యాన్మాససంచయికోపి వా । షణ్మాసనిచయో వాపి సమానిచయ ఏవ వా
వెంటనే స్నానం చేయవచ్చు, లేక నెల రోజుల తర్వాత, లేక ఆరు నెలల తర్వాత, లేదా సంవత్సరానికి ఒకసారి కూడా చేయవచ్చు.
నక్తం చాన్నం సమశ్నీయాద్దివా చాహృత్య శక్తితః । చతుర్థకాలకో వా స్యాత్కిం వాప్యష్టమకాలికః
రాత్రి అన్నం తినవచ్చు, లేకపోతే దినంలో శక్తికి అనుగుణంగా తినవచ్చు, లేదా నాల్గవ భాగంలో, లేదా ఎనిమిదవ భాగంలో తినవచ్చు.
చాంద్రాయణవిధానైర్వా శుక్లేకృష్ణే చ వర్జయేత్ । పక్షేపక్షే సమశ్నీయాద్యవాగూం క్వథితాం సకృత్
చాంద్రాయణ వ్రత నియమాలు పాటిస్తూ, శుక్లపక్షంలో, కృష్ణపక్షంలో ఉపవాసం చేయాలి. ప్రతి పక్షంలో ఒకసారి మాత్రమే యవగూదాన్ని ఉడికించి తినాలి.
పుష్పమూలఫలైర్వాపి కేవలైర్వర్తయేత్సదా । స్వాభావికైః స్వయంశీర్ణైర్వైఖానసమతే స్థితః
లేదా ఎప్పుడూ పువ్వులు, మూలికలు, పండ్లు మాత్రమే, అవి సహజంగా పడినవే తిని జీవించాలి. వైఖానస పద్ధతిలో ఉండాలి.
భూమౌ వా పరివర్తేత తిష్ఠేద్వా ప్రపదైర్దినమ్ । స్థానాసనాభ్యాం విహరేన్న క్వచిద్ధైర్య్యముత్సృజేత్
అతడు నేలపై తిరుగుతూ ఉండవచ్చు, లేకపోతే ఒక రోజు పాదాల మీద నిలబడవచ్చు. నిలబడడం, కూర్చోవడం ద్వారా సంచరించాలి; ఎక్కడా ఓర్పును వదిలిపెట్టకూడదు.
గ్రీష్మే పంచతపాశ్చ స్యాద్వర్షాస్వభ్రావకాశికః । ఆర్ద్రవాసాశ్చ హేమంతే క్రమశో వర్ద్ధయేత్తపః
వేసవిలో అయిదు అగ్నుల తపస్సు చేయాలి, వర్షాకాలంలో వెలుపల ఉండాలి, శీతాకాలంలో తడిగా ఉండాలి, తపస్సును క్రమంగా పెంచాలి.
ఉపస్పృశేత్త్రిషవణం పితృదేవాంశ్చ తర్పయేత్ । ఏకపాదేన తిష్ఠేత మరీచిం వా పిబేత్సదా
రోజూ మూడుసార్లు స్నానం చేయాలి, పితృదేవతలను తృప్తిపర్చాలి, ఒక కాలు మీద నిలబడాలి, లేదా ఎప్పుడూ సూర్యకిరణాలను గ్రహించాలి.
పంచాగ్నిధూమగో వా స్యాదూష్మగః సోమపోపి వా । పయః పిబేచ్ఛుక్లపక్షే కృష్ణపక్షే తు గోమయమ్
అతడు అయిదు అగ్నుల పొగను భరించేవాడై ఉండవచ్చు, లేక సూర్యకాంతిలో ఉడికినదే తినవచ్చు, లేక సోమరసం మాత్రమే తాగవచ్చు. శుక్లపక్షంలో పాలే తాగాలి, కృష్ణపక్షంలో గోమయం తాగాలి.
శీర్ణపర్ణాశనో వా స్యాత్కృచ్ఛ్రైర్వా వర్తయేత్సదా । యోగాభ్యాసరతశ్చ స్యాద్రుద్రాధ్యాయీ భవేత్సదా
పడి ఉన్న ఆకులు తినవచ్చు, లేక కఠినమైన వ్రతాలు ఎప్పుడూ పాటించవచ్చు. యోగాభ్యాసంలో నిమగ్నుడై ఉండాలి, ఎప్పుడూ రుద్ర పారాయణం చేయాలి.
అథర్వశిరసోధ్యేతా వేదాంతాభ్యాసతత్పరః । యమాన్సేవేత సతతం నియమాంశ్చాప్యతంద్రితః
అథర్వశిరస్సును అధ్యయనం చేయాలి, ఉపనిషత్తుల అధ్యయనంలో నిమగ్నుడై ఉండాలి, ఎప్పుడూ యమ నియమాలను అలసత్వం లేకుండా పాటించాలి.
అథ చాగ్నీన్సమారోప్య స్వాత్మని ధ్యానతత్పరః
తర్వాత, అగ్నులను తనలో స్థాపించి, ధ్యానంలో నిమగ్నుడై ఉండాలి.
అనగ్నిరనికేతో వా మునిర్మోక్షపరో భవేత్ । తాపసేష్వేవ విప్రేషు యాత్రికం భైక్షమాహరేత్
అగ్ని లేకపోయినా, స్థిర నివాసం లేకపోయినా, ఒక ముని మోక్షాన్ని కోరుతూ ఉండవచ్చు. అతడు తపస్సు చేసే బ్రాహ్మణుల మధ్య మాత్రమే యాచకుడిగా భిక్షాటనం చేయాలి.
గృహమేధిషు చాన్యేషు ద్విజేషు వనచారిషు । గ్రామాదాహృత్య చాశ్నీయాదష్టౌ గ్రాసాన్వనే వసన్
ఇతర గృహస్థులు, ఇతర బ్రాహ్మణులు లేదా అడవిలో నివసించే వారు ఉన్నప్పుడు, అతడు గ్రామానికి వెళ్లి భోజనం తెచ్చుకొని, అడవిలో ఉంటూ ఎనిమిది ముద్దలు మాత్రమే తినాలి.
ప్రతిగృహ్య పుటేనైవ పాణినా శకలేన వా । వివిధాశ్చోపనిషద ఆత్మసంసిద్ధయే జపేత్
పాత్రలో, చేతిలో లేదా చిన్న ముక్కలో భిక్ష తీసుకున్న తర్వాత, తన ఆత్మసిద్ధి కోసం色色 ఉపనిషత్తులను జపించాలి.
విద్యావిశేషాన్సావిత్రీం రుద్రాధ్యాయం తథైవ చ । మహాప్రస్థానికం వాసౌ కుర్య్యాదనశనం తథా । అగ్నిప్రవేశమన్యద్వా బ్రహ్మార్పణవిధౌ స్థితః
విశేషమైన విద్యలు, సావిత్రి మంత్రం, రుద్రాధ్యాయం కూడా అభ్యసించాలి. మహాప్రస్థానం, ఉపవాసం, అగ్నిలో ప్రవేశించడం లేదా ఇతర బ్రహ్మార్పణ విధులను ఆచరించవచ్చు.