యః శ్రాద్ధసమయే దూరాత్స్మృతోఽపి పితృముక్తిదః । తం గయాయాం స్థితం సాక్షాన్నమామి శ్రీగదాధరమ్
శ్రాద్ధ సమయంలో దూరం నుంచైనా స్మరించినా పితృదేవతలకు మోక్షాన్ని ఇచ్చేవాడైన గయలో ఉన్న శ్రీ గదాధరునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
పంథానం సమతీత్య దుస్తరమిమం దూరాదవీయస్తరం క్షుద్ర వ్యాఘ్రతరక్షుకంటకఫణిప్రత్యార్థిభిః సంకులమ్ । ఆగత్య ప్రథమవ్యయం కృపణవాగ్యాచేజ్జనః । కర్పరీశ్రీమద్వారిగదాధర ప్రతిదినం త్వాం ద్రష్టుముత్కంఠతే
ఈ కష్టమైన మార్గాన్ని, దూరాన్ని, ఇంకా దూరమైనదాన్ని, చిన్నపాటి పులులు, దొంగలు, ముల్లు, పాములతో నిండిన మార్గాన్ని దాటి, మొదటి ఖర్చుతోనే, వినయంగా మాటలతో వేడుకుంటాడు. ఓ కర్పరి, నీటి తీరాన వెలిగే గదాధరా, ప్రతి రోజు నిన్ను దర్శించాలనే తపన నాకు ఉంది.
సర్వాత్మన్నిజదర్శనేన చ గయాశ్రాద్ధేన వై దేవతాః ప్రీణన్విశ్వమనీహవత్కథమిహౌదాసీన్యమాలంబసే । కిం తే సర్వదనిర్దయత్వమధునా కిం వా ప్రభుత్వం కలేః కిం వా సత్వనిరీక్షణం నృషు చిరం కిం వాస్య సేవారుచిః
గదాధర మయా శ్రాద్ధం సంచీర్ణం త్వత్ప్రసాదతః । అనుజానీహి మాం దేవ గమనాయ గృహం ప్రతి
గదాధరా! మీ కృప వల్ల నేను శ్రాద్ధాన్ని పూర్తిచేశాను. ప్రభూ! నాకు ఇంటికి తిరిగి వెళ్లడానికి అనుమతి ఇవ్వండి.
చతుర్ణాం దేవతానాం చ స్తోత్రం స్వర్గార్థదాయకమ్ । శ్రాద్ధకాలే పఠేన్నిత్యం స్నానకాలే తు యః పఠేత్
నలుగురు దేవతలకు సంబంధించిన ఈ స్తోత్రాన్ని, స్వర్గఫలాన్ని ఇస్తుందని, శ్రాద్ధ సమయంలో ప్రతిరోజూ చదవాలి. స్నానం చేసే సమయంలో కూడా ఎవరు చదువుతారో—
సర్వతీర్థసమం స్నానం శ్రవణాత్పఠనాజ్జపాత్ । ప్రయాగస్య చ గంగాయా యమునాయాః స్తుతేర్ద్విజ । శ్రవణేన వినశ్యంతి దోషాశ్చైవ తు కర్మజాః
వారు వినడం, చదవడం, జపం చేయడం ద్వారా స్నానం అన్ని పవిత్ర తీర్థాల్లో స్నానం చేసినంత ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. ద్విజుడా! ప్రయాగ, గంగా, యమునా స్తోత్రాన్ని వినడం వల్ల, కర్మఫలంగా వచ్చిన దోషాలు నశించిపోతాయి.
మహాదేవఉవాచ- శృణు నారద వక్ష్యామి మాహాత్మ్యం తులసీభవమ్ । యచ్ఛ్రుత్వా ముచ్యతే పాపాదాజన్మమరణాంతికాత్
మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు— నారదా! తులసి జనన మహిమను నేను నీకు వివరంగా చెబుతాను. దీన్ని విని పాపాలనుండి, జన్మ మరణాల చక్రం నుండీ విముక్తి కలుగుతుంది.
పత్రం పుష్పం ఫలం మూలం శాఖా త్వక్స్కంధసంజ్ఞితమ్ । తులసీ సంభవం సర్వం పావనం మృత్తికాదికమ్
తులసి మొక్కలోని ఆకులు, పువ్వులు, పండ్లు, వేర్లు, కొమ్మలు, తొక్క, కాండ—all భాగాలు, అలాగే తులసి మట్టికూడా పవిత్రతను ఇస్తాయి.
శరీరం దహ్యతే యేషాం తులసీకాష్ఠవహ్నినా । దత్వా చ తులసీకాష్ఠం సర్వాంగేషు మృతస్య వై
ఎవరెవరి శరీరాలు తులసి చెక్కతో చేసిన అగ్నిలో కాలిపోతాయో, మరణించిన తర్వాత వారి శరీరంపై తులసి చెక్కను ఉంచితే—
పశ్చాద్యః కురుతే దాహం సోఽపి పాపాత్ప్రముచ్యతే । మరణే యస్య సంప్రాప్తం కీర్తనం స్మరణం హరేః
తర్వాత ఆ దహనాన్ని చేసే వారికి కూడా పాపాలు తొలగిపోతాయి. మరణ సమయంలో ఎవరికైనా హరిదాసుని స్మరణ లేదా కీర్తన లభిస్తే—
తులసీదారుణా దాహో న తస్య పునరావృతిః । యద్యేకం తులసీకాష్ఠం మధ్యే కాష్ఠశతస్య హి
తులసి చెక్కతో దహనం చేసిన వారికి మళ్లీ జననం ఉండదు. వంద చెక్క ముక్కల్లో ఒక్క తులసి చెక్క ముక్క ఉన్నా సరిపోతుంది.
దాహకాలే భవేన్ముక్తిః కోటిపాపాయుతస్య చ । గంగాంభసాభిషేకేణ యాంతి పుణ్యాని పుణ్యతామ్
దహన సమయంలో, కోట్లాది పాపాలు ఉన్నవారికైనా విముక్తి లభిస్తుంది. గంగా జలంతో స్నానం చేస్తే, పుణ్యాలు మరింత పవిత్రంగా మారతాయి.
తులసీకాష్ఠమిశ్రాణి యాంతి దారూణి పుణ్యతామ్ । తులసీకాష్ఠసంమిశ్రా యావత్ప్రజ్వలతే చితా
తులసి చెక్క కలిపిన మిగతా చెక్కలు కూడా పవిత్రతను పొందుతాయి. తులసి చెక్కతో కలిపి చిత ఆరినంతవరకూ—
దహ్యంతి తస్య పాపాని కల్పకోటికృతాని వై । దహ్యమానం నరం దృష్ట్వా తులసీకాష్ఠవహ్నినా
ఆ వ్యక్తి చేసిన కోట్లాది పాపాలు తులసి చెక్క అగ్నిలో కాలిపోతాయి. తులసి చెక్కతో కాలుతున్నవారిని చూసినప్పుడు—
నయంతి తం విష్ణుదూతా న చ వై యమకింకరాః । జన్మకోటిసహస్రైస్తు ముక్తో యాతి జనార్దనమ్
విష్ణు దూతలు ఆ వ్యక్తిని తీసుకెళ్తారు, యమదూతలు కాదు. కోటి జన్మలకు విముక్తి పొంది, జనార్దనుని చేరుతాడు.
దహ్యంతే యే నరా లోకే తులసీకాష్ఠవహ్నినా । తాన్విమానస్థితాన్దేవాః క్షిపంతి కుసుమాంజలిమ్
ఈ లోకంలో తులసి చెక్కతో కాలిపోతున్నవారిపై, దేవతలు తమ విమానాల్లో కూర్చొని పుష్పాలను వర్షిస్తారు.
నృత్యంత్యప్సరసః సర్వా గీతం గాయంతి గాయకాః । జాయంతే వీక్ష్య తం విష్ణుః సంతుష్టః శంభునా సహ
అన్ని అప్సరసలు నృత్యం చేస్తారు, గాయకులు పాటలు పాడుతారు. ఆ వ్యక్తిని చూసి, విష్ణువు శంభుతో కలిసి సంతోషిస్తాడు.
గృహీత్వా తం కరే శౌరిర్గృహం నీత్వాస్య చాంగతః । మార్జయేత్సర్వపాపాని పశ్యతాం త్రిదివౌకసామ్
శౌరి తన చేతితో ఆ వ్యక్తిని పట్టుకుని ఇంటికి తీసుకెళ్తాడు. స్వర్గవాసులందరి ముందే అతని పాపాలను తొలగిస్తాడు.
మహోత్సవం కారయిత్వా జయశబ్దపురఃసరమ్ । జ్వలతే యత్ర చాజ్యేన తులసీకాష్ఠపావకః
తులసి చెక్క అగ్నిలో నెయ్యి పోసి ఎక్కడైనా చిత వెలిగితే, అక్కడ జయధ్వని మధ్య గొప్ప ఉత్సవం జరుగుతుంది.
అగ్న్యగారే శ్మశానే వా దహ్యతే పాతకం నృణామ్ । హోమం కుర్వంతి యే విప్రాస్తులసీకాష్ఠవహ్నినా । సిక్తే సిక్తే తిలే వాపి అగ్నిష్టోమఫలం లభేత్
అగ్నిగృహంలో అయినా, శ్మశానంలో అయినా, తులసి చెక్క అగ్నిలో మనుషుల పాపాలు కాలిపోతాయి. తులసి చెక్కతో హోమం చేసే బ్రాహ్మణులు లేదా నువ్వులు చల్లి చేసే వారు అగ్నిష్టోమ యాగ ఫలితాన్ని పొందుతారు.
యో దదాతి హరేర్ధూపం తులసీకాష్ఠసంభవమ్ । శతక్రతుసమం పుణ్యం లభతే గోశతం ఫలమ్
ఎవరైనా హరిదేవునికి తులసి చెక్కతో చేసిన ధూపాన్ని సమర్పిస్తే, ఇంద్రుడికి సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది. అలాగే, వంద గోవులను దానం చేసిన ఫలితం కూడా పొందుతారు.
నైవేద్యం పచ్యతే యస్తు తులసీకాష్ఠవహ్నినా । మేరుతుల్యం భవేద్దత్తం తదన్నం కేశవస్య హి
తులసి చెక్కతో మంట వెలిగించి ఆ మంటతో నైవేద్యం తయారు చేసి, ఆ అన్నాన్ని కేశవునికి సమర్పిస్తే, అది మెరుపర్వతంతో సమానమైన విలువను పొందుతుంది.
తులసీపావకేనాథ యో దీపం కురుతే హరేః । దీపలక్షసహస్రాణాం పుణ్యం స లభతే ఫలమ్
తులసి చెక్క మంటతో హరిదేవునికి దీపం వెలిగించినవాడు, లక్షలాది దీపాలు వెలిగించినంత పుణ్యఫలం పొందుతాడు.
న తేన సదృశో లోకే వైష్ణవో భువి దృశ్యతే । యః ప్రయచ్ఛతి కృష్ణస్య తులసీకాష్ఠచందనమ్
ఈ భూమిపై విష్ణుభక్తుల్లో, తులసి చెక్కతో చేసిన చందనం కృష్ణుడికి సమర్పించే వాడికి సమానుడు మరొకరు ఉండరు.
స జాయతే కృపాపాత్రం విష్ణోర్వాడవసత్తమ
అటువంటి వాడు విష్ణుమూర్తి కృపకు పాత్రుడవుతాడు, ఓ ఉత్తమమైన అశ్వమా!
తులసీదారుజాతేన చందనేన కలౌ హరిమ్ । విలిప్య భక్తితో నిత్యం రమతే హరిసన్నిధౌ
తులసి చెక్కతో చేసిన చందనాన్ని భక్తితో ప్రతిరోజూ హరిదేవునికి పూస్తే, ఆయన సన్నిధిలో ఆనందంగా ఉంటారు.
తులసీపంకలిప్తాంగః కురుతే విష్ణుపూజనమ్ । పూజాశతదినైకాహ్నా లభ్యతే గోశతం ఫలమ్
తులసి పేస్తుతో శరీరాన్ని పూసుకుని విష్ణువును పూజించినవాడు, వంద రోజుల పూజకు సమానంగా, ఒక్కరోజులో వంద గోవులను దానం చేసిన ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
విలేపార్థే తు కృష్ణస్య తులసీకాష్ఠచందనమ్ । మందిరే తిష్ఠతే యావత్తావత్పుణ్యఫలం శృణు
కృష్ణుని అభిషేకానికి తులసి చెక్కతో చేసిన చందనం మందిరంలో ఉన్నంతకాలం, ఆ సమయంలో ఎంత పుణ్యఫలం లభిస్తుందో విను.
తిలప్రస్థాష్టకం దత్వా యత్పుణ్యం ప్రాప్నుయాన్నరః । తత్ఫలం జాయతే పుంసాం ప్రసాదాచ్చక్రపాణినః
ఎవరైనా ఎనిమిది ప్రస్థాల నువ్వులును దానం చేస్తే ఎంత పుణ్యం లభిస్తుందో, అదే ఫలితాన్ని చక్రాయుధుడైన భగవంతుని కృపతో పొందుతారు.
యో దదాతి పితౄణాం తు పిండే తులసిసంభవమ్ । దలం సంజాయతే తృప్తిః పత్రే పత్రే శతాబ్దికా
ఎవరైనా తులసి కలిపిన పిండాన్ని పితృదేవతలకు సమర్పిస్తే, ప్రతి పత్రానికి వంద సంవత్సరాల పాటు తృప్తి కలుగుతుంది.
ప్రభువా! మీరు అన్ని లోకాల్లో వ్యాపించి ఉన్న పరమాత్మ అయినా, గయలో శ్రాద్ధం చేసి దేవతలను సంతుష్టిపరిచినా, ఈ లోకానికి సంబంధించిన విషయాల్లో ఎందుకు నిర్లిప్తంగా, ఉదాసీనంగా ఉన్నారు? ఇది మీకు పూర్తిగా దయలేని స్వభావమా? లేక కలియుగ ప్రభావమా? లేక మనుషుల్లో సత్కార్యాల పర్యవేక్షణా? లేక మీకు సేవ చేయాలనే ఆసక్తి చాలా కాలంగా ఉందా?