గృహదాతాగ్ర్యవేశ్మాని రూప్యదో రూపముత్తమమ్ । వాసోదశ్చంద్రసాలోక్యమశ్వదో యానముత్తమమ్
ఇల్లు దానం చేసేవాడు అద్భుతమైన గృహాలు పొందుతాడు. వెండి దానం చేసేవాడు ఉత్తమమైన అందాన్ని పొందుతాడు. వస్త్రాలు దానం చేసేవాడు చంద్రలోకాన్ని పొందుతాడు. గుర్రాలు దానం చేసేవాడు ఉత్తమమైన వాహనం పొందుతాడు.
అన్నదాతా శ్రియం స్వేష్టాం గోదో బ్రాహ్మణవిష్టపమ్ । యానశయ్యాప్రదో భార్య్యామైశ్వర్యమభయప్రదః
అన్నదానం చేసేవాడు కోరిన ఐశ్వర్యాన్ని పొందుతాడు. గోవు దానం చేసేవాడు బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు. వాహనాలు, మంచాలు దానం చేసేవాడు భార్యలపై పరిపాలనను పొందుతాడు. భయాన్ని తొలగించేవాడు భద్రతను పొందుతాడు.
ధాన్యదః శాశ్వతం సౌఖ్యం బ్రహ్మదో బ్రహ్మశాశ్వతమ్ । ధాన్యాన్యపి యథాశక్తి విప్రేషు ప్రతిపాదయేత్
ధాన్యం దానం చేసేవాడు శాశ్వతమైన సుఖాన్ని పొందుతాడు. బ్రహ్మను దానం చేసేవాడు నిత్యమైన బ్రహ్మను పొందుతాడు. తన శక్తికి తగినట్లుగా ధాన్యాన్ని బ్రాహ్మణులకు ఇవ్వాలి.
వేదవిద్యావిశిష్టేషు ప్రేత్య స్వర్గం సమశ్నుతే । గవాం చాన్నప్రదానేన సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే
వేదవిద్యలో నిపుణులైనవారికి దానం చేసేవాడు మరణానంతరం స్వర్గాన్ని పొందుతాడు. గోవులు, అన్నం దానం చేయడం వల్ల అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది.
ఇంధనానాం ప్రదానేన దీప్తాగ్నిర్జాయతే నరః । ఫలమూలాని పానాని శాకాని వివిధాని చ
ఇంధనం దానం చేసేవాడు ప్రకాశవంతమైన అగ్నిని పొందుతాడు. పండ్లు, పానీయాలు, వివిధరకాల కూరగాయలు,
ప్రదద్యాద్బ్రాహ్మణేభ్యస్తు ముదాయుక్తః సదా భవేత్ । ఔషధం స్నేహమాహారం రోగిణో రోగశాంతయే
వీటిని బ్రాహ్మణులకు ఆనందంతో ఎప్పుడూ ఇవ్వాలి. ఔషధం, నూనె, ఆహారం రోగులకు వ్యాధి నివారణ కోసం ఇవ్వాలి.
దదానో రోగరహితః సుఖీ దీర్ఘాయురేవ చ । అసిపత్రవనం మార్గం క్షురధారాసమన్వితమ్
ఇవన్నీ దానం చేసేవాడు రోగరహితుడై, సుఖంగా, దీర్ఘాయువుతో ఉంటాడు. కత్తుల అడవి, కత్తిపొడవైన దారిని కూడా అతడు దాటి వెళ్తాడు.
తీక్ష్ణతాపం చ తరతి ఛత్రోపానత్ప్రదో నరః । యద్యదిష్టతమం లోకే యచ్చాస్యాపేక్షితం గృహే
తీవ్రమైన వేడిని కూడా గొడుగు, చెప్పులు ఇచ్చేవాడు దాటి వెళ్తాడు. లోకంలో ఏది అత్యంత కావలసినదో, ఇంట్లో ఏది అవసరమో,
తత్తద్గుణవతే దేయం తదేవాక్షయమిచ్ఛతా । అయనే విషువే చైవ గ్రహణే చంద్రసూర్యయోః
అది ఆ గుణాలున్నవారికి ఇవ్వాలి. అలా ఇచ్చిన దానం ఎప్పటికీ తరుగదు. ఉత్తరాయణం, దక్షిణాయనం, చంద్రసూర్య గ్రహణాల సమయంలో,
సంక్రాంత్యాదిషు కాలేషు దత్తం భవతి చాక్షయమ్ । ప్రయాగాదిషు తీర్థేషు పుణ్యేష్వాయతనేషు చ
సంక్రమణాది కాలాల్లో ఇచ్చిన దానం ఎప్పటికీ తరుగదు. ప్రయాగాది పవిత్రతీర్థాల్లో, పుణ్యక్షేత్రాల్లో కూడా,
దత్వా చాక్షయమాప్నోతి నదీప్రస్రవణేషు చ । దానధర్మాత్పరో ధర్మో భూతానాం నేహ విద్యతే
నదుల ఉత్పత్తిస్థలాల్లో దానం చేస్తే కూడా దానికి అంతం ఉండదు. ఈ లోకంలో ప్రాణులకు దానధర్మం కన్నా గొప్ప ధర్మం లేదు.
తస్మాద్విప్రాయ దాతవ్యం శ్రోత్రియాయ ద్విజాతిభిః । స్వర్గాయ భూతికామేన తథా పాపోపశాంతయే
కాబట్టి ద్విజాతులు బ్రాహ్మణులకు దానం చేయాలి. స్వర్గం కోసం, ఐశ్వర్యం కోసం, పాపాలు తొలగించుకోవడానికి కూడా దానం చేయాలి.
ముముక్షుణా తు దాతవ్యం బ్రాహ్మణేభ్యస్తథాన్వహమ్ । దీయమానం తు యో మోహాద్గోవిప్రాగ్నిసురేషు చ
మోక్షాన్ని కోరే వారు ప్రతిరోజూ బ్రాహ్మణులకు దానం చేయాలి. కానీ, ఎవరు మోహంతో గోవులకు, బ్రాహ్మణులకు, అగ్ని దేవతలకు దానం చేయకుండా ఆపుతారో—
నివారయత్యధర్మాత్మా తిర్యగ్యోనిం వ్రజేత సః । యస్తు ద్రవ్యార్జనం కృత్వా నార్చయేద్బ్రాహ్మణాన్సురాన్
అలాంటి పాపాత్ముడు దానం జరగకుండా అడ్డుకుంటాడు, చివరికి జంతువుల యోనిలో జన్మిస్తాడు. ఎవరు ధనం సంపాదించి బ్రాహ్మణులను లేదా దేవతలను గౌరవించరో—
సర్వస్వమపహృత్యైనం రాజా రాష్ట్రాత్ప్రవాసయేత్ । యస్తు దుర్భిక్షవేలాయామన్నాద్యం న ప్రయచ్ఛతి
అలాంటి వారి సర్వస్వాన్ని రాజు తీసేసి, రాజ్యం నుండి వెళ్లగొట్టాలి. ఎవరు కష్టకాలంలో అన్నం ఇవ్వకుండా ఉంటారో—
మ్రియమాణేషు విప్రేషు బ్రాహ్మణః స తు గర్హితః । న తస్మాత్ప్రతిగృహ్ణీయుః న వసేయుశ్చ తేన హి
బ్రాహ్మణులు ఆకలితో మరణిస్తున్నప్పుడు, అట్టి బ్రాహ్మణుడు నిందించబడతాడు. ఇతని నుండి ఇతరులు దానం తీసుకోవ కూడదు, అతనితో నివసించ కూడదు.
ఆజ్ఞాయిత్వా స్వకాద్రాష్ట్రాద్రాజా తం విప్రవాసయేత్ । పశ్చాత్సద్భ్యో దదాతీహ స్వద్రవ్యం ధర్మసాధనమ్
ఇది తెలుసుకున్న రాజు, అతడిని తన రాజ్యం నుండి వెళ్లగొట్టాలి. తరువాత, ధర్మాన్ని సాధించేందుకు తగినవారికి తన సొంత ధనాన్ని ఇక్కడ ఇవ్వాలి.
సపూర్వాభ్యధికః పాపీ నరకే పచ్యతే నరః । స్వాధ్యాయవంతో యే విప్రా విద్యావంతో జితేంద్రియాః
ఇలాంటి తప్పు చేసినవాడు, తరువాత దానం చేసినా, మునుపటి కన్నా ఎక్కువ పాపంతో నరకంలో బాధపడతాడు. విద్య, ఆత్మనిగ్రహం కలిగి, స్వాధ్యాయంలో నిమగ్నమైన బ్రాహ్మణులు—
సత్యసంయమసంయుక్తాస్తేభ్యో దద్యాద్ద్విజోత్తమాః । ప్రభుక్తమపి విద్వాంసం ధార్మికం భోజయేద్ద్విజమ్
సత్యం, నియమం కలిగి ఉన్న అటువంటి ఉత్తమ ద్విజులకు దానం చేయాలి. ఇప్పటికే తిన్నవారైనా, విద్యావంతుడైన ధార్మిక బ్రాహ్మణుడికి భోజనం పెట్టాలి.
న చ మూర్ఖమవృత్తస్థం దశరాత్రముపోషితమ్ । సన్నికృష్టమతిక్రమ్య శ్రోత్రియం యః ప్రయచ్ఛతి
అయితే, మూర్ఖుడు, ఆచరణ లేని వాడు, పది రోజులు ఉపవాసం చేసినవాడు— వీరికి దానం చేయరాదు. దగ్గరలో ఉన్నవాడిని వదిలిపెట్టి, విద్యావంతుడైన బ్రాహ్మణునికి దానం చేస్తే—
స తేన కర్మణా పాపీ దహత్యాసప్తమం కులమ్ । యది స్యాదధికో విప్రః శీలవిద్యాదిభిః స్వయమ్
ఆ పనివల్ల అతడు పాపి అవుతాడు, తన ఏడు తరాల కుటుంబాన్ని నాశనం చేస్తాడు. మంచితనం, విద్య మొదలైన వాటిలో ఉత్తముడైన బ్రాహ్మణుడు ఉంటే—
తస్మై యత్నేన దాతవ్యమతిక్రమ్య చ సన్నిధిమ్ । యోర్చితం ప్రతిగృహ్ణీయాద్దద్యాదర్చితమేవ చ
అతనికే శ్రద్ధతో దానం చేయాలి, దగ్గరలో ఉన్నవాడిని వదిలిపెట్టినా సరే. గౌరవంతో ఇచ్చిన దానాన్ని అంగీకరించాలి, గౌరవంతో ఉన్నవారికి కూడా దానం చేయాలి.
తావుభౌ గచ్ఛతః స్వర్గం నరకం తు విపర్యయే । న వార్యపి ప్రయచ్ఛేత నాస్తికే హైతుకేపి చ
ఇలా ఇచ్చేవాడు, తీసుకునేవాడు ఇద్దరూ స్వర్గానికి చేరతారు; విరుద్ధంగా చేస్తే నరకానికి పోతారు. వేదాన్ని నమ్మని వారికి, వాదించే వారికి నీళ్లు కూడా ఇవ్వరాదు.
న పాఖండేషు సర్వేషు నావేదవిదిధర్మవిత్ । రూప్యం చైవ హిరణ్యం చ గామశ్వం పృథివీం తిలాన్
అన్ని పాక్షండులకు, వేదాన్ని లేదా ధర్మాన్ని తెలియని వారికి కూడా ఇవ్వరాదు. వెండి, బంగారం, గోవు, గుర్రం, భూమి, నువ్వులు—
అవిద్వాన్ప్రతిగృహ్ణీయాద్భస్మీ భవతి కాష్ఠవత్ । ద్విజాతిభ్యో ధనం లిప్సేత్ప్రశస్తేభ్యో ద్విజోతమః
విద్య లేని వారు తీసుకుంటే, అవి చెక్కపోలా బూడిదగా మారిపోతాయి. ద్విజులు ధనం కోరితే, ఉత్తమ బ్రాహ్మణుల నుండి మాత్రమే కోరాలి—
అపి రాజన్యవైశ్యాభ్యాం న తు శూద్రాత్కథంచన । వృత్తిసంకోచమన్విచ్ఛేన్నేహేత ధనవిస్తరమ్
రాజులు, వైశ్యుల నుండి కూడా తీసుకోవచ్చు, కానీ శూద్రుల నుండి ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ తీసుకోరాదు. బ్రాహ్మణుడు తక్కువ జీవనోపాధిని కోరాలి, ఎక్కువ ధనాన్ని ఆశించకూడదు.
ధనలోభే ప్రసక్తస్తు బ్రాహ్మణ్యాదేవ హీయతే । వేదానధీత్య సకలాన్యజ్ఞాంశ్చావాప్య సర్వశః
ధనానికి లోభిగా ఉంటే, బ్రాహ్మణ్యాన్ని కోల్పోతాడు. వేదాలు అన్నీ నేర్చుకుని, అన్ని యజ్ఞాలు చేసినా—
న తాం గతిమవాప్నోతి సంతోషాద్యామవాప్నుయాత్ । ప్రతిగ్రహరుచిర్న స్యాచ్ఛూద్రాన్న తు సమాహరేత్
ఆత్మసంతృప్తి వల్ల కలిగే స్థితిని పొందలేడు. శూద్రుల నుండి దానం ఆశించరాదు, తీసుకోరాదు.
స్థిత్యర్థాదధికం గృహ్ణన్బ్రాహ్మణో యాత్యధోగతిమ్ । యస్తు యాతి న సంతోషం న స స్వర్గస్య భాజనమ్
జీవనానికి మించిన దానం తీసుకునే బ్రాహ్మణుడు దిగజారిపోతాడు. ఎప్పుడూ తృప్తి లేని వాడు స్వర్గానికి అర్హుడు కాదు.
ఉద్వేజయతి భూతాని యథా చౌరస్తథైవ సః । గురుం భృత్యాంశ్చోజ్జిహీర్షుస్తర్పయన్దేవతాతిథీన్
అతడు దొంగలా జీవులను కలవరపెడతాడు. గురువు, సేవకులను మోసం చేసి, దేవతలు, అతిథులను తృప్తిపరిచే వాడు—