ఇతి శ్రీపాద్మే మహాపురాణే స్వర్గఖండే ప్రయాగమాహాత్మ్యే చతుశ్చత్వారింశోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మ మహాపురాణంలో, స్వర్గఖండంలో, ప్రయాగ మహాత్మ్యంలో నలభై నాలుగవ అధ్యాయం ముగిసింది.
యుధిష్ఠిర ఉవాచ- ఏతచ్ఛ్రుత్వా ప్రయాగస్య యత్త్వయా కీర్తనం కృతమ్ । విశుద్ధమేతద్ధృదయం ప్రయాగస్య చ కీర్తనాత్ । అనాశకఫలం బ్రూహి భగవంస్తత్ర కీదృశమ్
యుధిష్ఠిరుడు ఇలా అడిగాడు — భగవన్! మీరు ప్రయాగ మహిమను వివరించగా నా హృదయం పవిత్రమైంది. అక్కడ ఉపవాసం చేయని వారికి కలిగే ఫలితం ఏమిటో చెప్పండి.
మార్కండేయ ఉవాచ- శృణు రాజన్ప్రయాగే తు అనాశకఫలం విభో । ప్రాప్నోతి పురుషో ధీమాన్శ్రద్దధానశ్చ యాదృశమ్
మార్కండేయుడు ఇలా చెప్పాడు — ఓ రాజా! ప్రయాగలో ఉపవాసం చేయని వారికి కలిగే ఫలితాన్ని వినండి. ధైర్యవంతుడు, విశ్వాసంతో ఉన్నవాడు అలాంటి ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
అహీనాంగో విరోగశ్చ పంచేంద్రియసమన్వితః । అశ్వమేధఫలం తస్య గచ్ఛతస్తు పదే పదే
అతడు సంపూర్ణ శరీరంతో, రోగం లేకుండా, ఐదు ఇంద్రియాలు కలిగి ఉంటాడు. ప్రతి అడుగులోనూ అశ్వమెధ యాగ ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
కులాని తారయేద్రాజన్దశపూర్వాన్దశాపరాన్ । ముచ్యతే సర్వపాపేభ్యో గచ్ఛేత పరమం పదమ్
ఓ రాజా! అతడు పూర్వం పది తరాలు, తరువాత పది తరాలను రక్షిస్తాడు. అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొంది, పరమ పదాన్ని చేరుకుంటాడు.
యుధిష్ఠిర ఉవాచ- మహాభాగోసి ధర్మజ్ఞ దానం వదసి మే ప్రభో । అల్పేనైవ ప్రధానేన బహూన్ధర్మానవాప్నుయాత్
యుధిష్ఠిరుడు ఇలా అడిగాడు — భగవన్! మీరు ధర్మాన్ని బాగా తెలుసు, మహాభాగ్యవంతుడు. చిన్నదైనా, పెద్దదైనా దానం చేసి ఎన్నో ధర్మాలను ఎలా పొందవచ్చో చెప్పండి.
అశ్వమేధస్తు బహుభిః సుకృతైః ప్రాప్యతే ఇహ । ఏతన్మే సంశయం బ్రూహి పరం కౌతూహలం హి మే
ఇక్కడ అశ్వమెధ ఫలితం అనేక సత్కర్మల ద్వారా లభిస్తుంది. ఈ విషయంలో నా సందేహాన్ని నివృత్తి చేయండి. నాకు చాలా ఆసక్తిగా ఉంది.
మార్కండేయ ఉవాచ- శృణు రాజన్మహావీర యుదుక్తం పద్మయోనినా । ఋషీణాం సన్నిధౌ పూర్వం కథ్యమానం మయా శ్రుతమ్
మార్కండేయుడు ఇలా చెప్పాడు — ఓ రాజా! మహావీరుడా! పద్మయోని బ్రహ్మదేవుడు ఋషుల సమక్షంలో చెప్పినదాన్ని నేను వినాను. దయచేసి వినండి.
పంచయోజనవిస్తీర్ణం ప్రయాగస్య తు మండలమ్ । ప్రవిశంస్తస్య తద్భూమావశ్వమేధం పదే పదే
ప్రయాగం ప్రాంతం అయిదు యోజనాల వెడల్పుతో విస్తరించి ఉంది. అక్కడి భూమిలో అడుగు పెట్టిన ప్రతిసారి, అశ్వమేధ యాగ ఫలితం లభిస్తుంది.
వ్యతీతాన్పురుషాన్సప్త భవిష్యాంశ్చ చతుర్దశ । నరస్తారయతే సర్వాన్యస్తు ప్రాణాన్పరిత్యజేత్
అక్కడ ప్రాణాలు విడిచినవాడు, గతించిన ఏడుగురు పితృదేవతలను, ఇంకా రాబోయే పద్నాలుగు తరాల వారిని రక్షిస్తాడు.
ఏవం జ్ఞాత్వా తు రాజేంద్ర సదా శ్రద్ధాపరో భవేత్ । అశ్రద్దధానాః పురుషాః పాపోపహతచేతసః । న ప్రాప్నువంతి తత్స్థానం ప్రయాగం దేవనిర్మితమ్
ఇలా తెలుసుకున్నవాడు ఎప్పుడూ విశ్వాసంతో ఉండాలి, రాజా. విశ్వాసం లేని, పాపంతో మునిగిపోయిన మనుషులు, దేవతలు సృష్టించిన ఆ పవిత్రమైన ప్రయాగాన్ని పొందలేరు.
యుధిష్ఠిర ఉవాచ- స్నేహాద్వా ద్రవ్యలోభాద్వా యే తు కామవశం గతాః । కథం తీర్థఫలం తేషాం కథం పుణ్యమవాప్నుయుః
యుధిష్ఠిరుడు అడిగాడు: ప్రేమతోనో, ధనలోభంతోనో, కోరికలకు లోబడి నడిచేవారు, వారికి తీర్థయాత్ర ఫలితం ఎలా లభిస్తుంది? వారికి పుణ్యం ఎలా దక్కుతుంది?
విక్రయం సర్వభాండానాం కార్యాకార్యమజానతః । ప్రయాగే కా గతిస్తస్య ఏవం బ్రూహి మహామునే
ఏది చేయాలో, చేయకూడదో తెలియక, ప్రయాగంలో తన వస్తువులన్నీ అమ్మినవాడి స్థితి ఏమిటి? దయచేసి చెప్పండి మహర్షీ!
మార్కండేయ ఉవాచ- శృణు రాజన్మహాగుహ్యం సర్వపాపప్రణాశనమ్ । మాసం వసంస్తు రాజేంద్ర ప్రయాగే నియతేంద్రియః
మార్కండేయుడు చెప్పాడు: రాజా! అన్ని పాపాలను నశింపజేసే గొప్ప రహస్యాన్ని విను. నియమంగా ఇంద్రియాలను కట్టడి చేసుకుని, నెలరోజులు ప్రయాగంలో నివసిస్తే—
ముచ్యతే సర్వపాపేభ్యః యథాదిష్టం స్వయంభువా । శుచిస్తు ప్రయతో భూత్వాఽహింసకః శ్రద్ధయాన్వితః
స్వయంభువుడు చెప్పినట్లు, శుద్ధుడై, శ్రద్ధతో, హింస చేయకుండా, పవిత్రంగా ఉంటే, అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు.
ముచ్యతే సర్వపాపేభ్యః స గచ్ఛేత్పరమం పదమ్ । విశ్రంభఘాతకానాం తు ప్రయాగే శృణు తత్ఫలమ్
అతడు అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి చెంది, పరమ పదాన్ని పొందుతాడు. ప్రయాగంలో విశ్వాసాన్ని ద్రోహించినవారికి ఫలితం ఏమిటో విను.
త్రికాలమేవ స్నాయీత ఆహారం భైక్ష్యమాచరేత్ । త్రిభిర్మాసైః ప్రముచ్యేత ప్రయాగాత్తు న సంశయః
ప్రతి రోజు మూడుసార్లు స్నానం చేసి, భిక్షతో జీవించాలి. మూడు నెలల్లో ప్రయాగంలో నిస్సందేహంగా విముక్తి లభిస్తుంది.
ప్రజ్ఞానేన తు యస్యేహ తీర్థయాత్రాదికం భవేత్ । సర్వకామసమృద్ధస్తు స్వర్గలోకే మహీయతే
ఇక్కడ జ్ఞానంతో తీర్థయాత్ర వంటి కార్యాలు చేసినవాడు, అన్ని కోరికలు నెరవేరి, స్వర్గంలో ఘనత పొందుతాడు.
స్థానం స లభతే నిత్యం ధనధాన్యసమాకులమ్ । ఏవం జ్ఞానేన సంపూర్ణః సదా భవతి భోగవాన్
అతడు ఎప్పుడూ ధనం, ధాన్యంతో నిండిన స్థానం పొందుతాడు. ఇలా జ్ఞానంతో నిండినవాడు ఎప్పుడూ సుఖంగా ఉంటాడు.
తారితాః పితరస్తేన నరకాత్ప్రపితామహాః । ధర్మానుసారే తత్త్వజ్ఞ పృచ్ఛతస్తే పునః పునః । త్వత్ప్రియార్థం సమాఖ్యాతం గుహ్యమేతత్సనాతనమ్
అతని వల్ల పితృదేవతలు, తాతలు నరకం నుంచి బయటపడతారు. ధర్మాన్ని అనుసరించి, నీవు మళ్లీ మళ్లీ అడిగావు. నీ కోసమే ఈ ప్రాచీన రహస్యాన్ని చెప్పాను.
యుధిష్ఠిర ఉవాచ- అద్య మే సఫలం జన్మ అద్య మే సఫలం కులమ్ । ప్రీతోఽస్మ్యనుగృహీతోఽస్మి దర్శనాదేవ తేఽద్య వై । త్వద్దర్శనాత్తు ధర్మాత్మన్ముక్తోఽహం సర్వపాతకైః
యుధిష్ఠిరుడు చెప్పాడు: నేడు నా జన్మ ఫలించిందని, నా వంశం సఫలమైందని భావిస్తున్నాను. నిన్ను చూసినందుకు ఆనందంగా, ధన్యుడినైపోయాను. నీ దర్శనంతో, ధర్మాత్ముడా, అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తుడనయ్యాను.
మార్కండేయ ఉవాచ- దిష్ట్యా తే సఫలం జన్మ దిష్ట్యా తే తారితం కులమ్ । కీర్తనాద్వర్ద్ధతే పుణ్యం శ్రుతం పాపప్రణాశనమ్
మార్కండేయుడు చెప్పాడు: నీ జన్మ ఫలించిందని, నీ వంశం రక్షించబడిందని దైవకృప. కీర్తనం వల్ల పుణ్యం పెరుగుతుంది, వినడం వల్ల పాపాలు నశిస్తాయి.
యుధిష్ఠిర ఉవాచ- యమునాయాం తు కిం పుణ్యం కిం ఫలం తు మహామునే । ఏతన్మే సర్వమాఖ్యాహి యథాదృష్టం యథాశ్రుతమ్
యుధిష్ఠిరుడు అడిగాడు: యమునాలో ఏ పుణ్యం, ఏ ఫలం లభిస్తుంది మహర్షీ? నీవు చూచినట్లు, వినినట్లు, అన్నీ నాకు వివరంగా చెప్పు.
మార్కండేయ ఉవాచ-। తపనస్య సుతా దేవీ త్రిషు లోకేషు విశ్రుతా । సమాగతా మహాభాగా యమునా యత్ర నిమ్నగా
మార్కండేయుడు చెప్పాడు: సూర్యుని కుమార్తె అయిన దేవి, మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందిన యమునా, మహాభాగ్యంతో కలిసివచ్చింది.
యేనైవ నిఃసృతా గఙ్గా తేనైవ యమునా గతా । యోజనానాం సహస్రేషు కీర్తనాత్పాపనాశినీ
యెక్కడ గంగా ప్రవహించిందో, అక్కడే యమునా కూడా చేరింది. వేలాది యోజనాల పాటు, ఆమెను స్మరించినవారికి పాపాలు నశిస్తాయి.
తత్ర స్నాత్వా చ పీత్వా చ యమునాయాం యుధిష్ఠిర । కీర్త్తనాల్లభతే పుణ్యం దృష్ట్వా భద్రాణి పశ్యతి
యమునాలో స్నానం చేసి, నీరు తాగి, ఆమెను స్మరించినవాడు పుణ్యం పొందుతాడు, ఆమెను దర్శించినవాడు శుభదృష్టిని పొందుతాడు, యుధిష్ఠిరా.
అవగాఢా చ పీత్వా చ పునాత్యాసప్తమం కులమ్ । ప్రాణాంస్త్యజతి యస్తత్ర స యాతి పరమాం గతిమ్ ౨౬ thumb|ప్రయాగే గఙ్గా-యమునయోః సఙ్గమః. అగ్నితీర్థమితి ఖ్యాతం యమునా దక్షిణే తటే । పశ్చిమే ధర్మరాజస్య తీర్థం హరవరం స్మృతమ్
ఇక్కడ లోతుగా స్నానం చేసి, అక్కడి నీరు తాగినవాడు తన ఏడుపుళ్ళను కూడా పవిత్రం చేస్తాడు. అక్కడే ప్రాణాలు విడిచినవాడు పరమ గతి పొందుతాడు.
తత్ర స్నాత్వా దివం యాంతి యే మృతాస్తేఽపునర్భవాః । ఏవం తీర్థసహస్రాణి యమునా దక్షిణే తటే
అక్కడ స్నానం చేసినవారు స్వర్గానికి చేరుకుంటారు. అక్కడ మరణించినవారు మళ్లీ పుట్టడం ఉండదు. యమునా నది దక్షిణ తీరంలో ఇలాంటి పవిత్ర తీరాలు వేల సంఖ్యలో ఉన్నాయి.
ఉత్తరేణ ప్రవక్ష్యామి ఆదిత్యస్య మహాత్మనః । తీర్థం తు విరజం నామ యత్ర దేవాః సవాసవాః
ఇప్పుడు నేను ఉత్తర దిశలో ఉన్న ఆదిత్యుని మహిమాన్వితమైన విరజ అనే పవిత్ర తీరాన్ని వివరించబోతున్నాను. అక్కడ దేవతలు, ఇంద్రుడితో కలిసి పూజలు చేస్తారు.
ఉపాసతే స్మ సంధ్యాం తు నిత్యకాలం యుధిష్ఠిర । దేవాః సేవంతి తత్తీర్థం యే చాన్యే విదుషో జనాః
యుధిష్ఠిరా, అక్కడ దేవతలు ప్రతిరోజూ సంధ్యా కాలంలో పూజలు చేస్తారు. ఆ తీరాన్ని దేవతలు, ఇతర జ్ఞానులు సేవిస్తారు.