తస్మాత్సదైవ ద్రష్టవ్యం కపర్దీశ్వరముత్తమమ్ । పూజితవ్యం ప్రయత్నేన స్తోతవ్యం వైదికైస్తవైః
అందువల్ల ఆ పరమ జటాధారి దేవుడిని ఎప్పుడూ దర్శించాలి, శ్రద్ధతో పూజించాలి, వేదమంత్రాలతో స్తుతించాలి.
ధ్యాయతాం చాత్ర నియతం యోగినాం శాంతచేతసామ్ । జాయతే యోగసిద్ధిః స్యాత్షణ్మాసేన న సంశయః
ఇక్కడ స్థిరమైన మనస్సుతో ధ్యానం చేసే యోగులకు, ఆరు నెలల్లో యోగసిద్ధి కలుగుతుంది — దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
బ్రహ్మహత్యాదయః పాపా వినశ్యంత్యస్య పూజనాత్ । పిశాచమోచనే కుండే స్నాతః స్యాత్ప్రశమో యతః
బ్రాహ్మణ హత్య వంటి మహాపాపాలు ఆయన పూజ వల్ల నశిస్తాయి; పిశాచమోచన కుండలో స్నానం చేస్తే మనస్సుకు శాంతి కలుగుతుంది.
తస్మిన్క్షేత్రే పురా విప్రస్తపస్వీ సంశితవ్రతః । శంకుకర్ణ ఇతి ఖ్యాతః పూజయామాస శంకరమ్
ఆ పవిత్ర క్షేత్రంలో, ప్రాచీన కాలంలో శంకుకర్ణుడు అనే కఠినవ్రతుడు, తపస్వి బ్రాహ్మణుడు శంకరుని పూజించాడు.
జజాప రుద్రమనిశం ప్రణవం బ్రహ్మరూపిణమ్ । పుష్పధూపాదిభిస్తోత్రైః నమస్కారైః ప్రదక్షిణైః
అతడు రాత్రింబవళ్ళు రుద్రమంత్రమును, ప్రణవాన్ని — పరబ్రహ్మ స్వరూపుడైనదాన్ని — పుష్పాలు, ధూపం, స్తోత్రాలు, నమస్కారాలు, ప్రదక్షిణలతో జపించాడు.
ఉపాసీతాత్ర యోగాత్మా కృత్వా దీక్షాం తు నైష్ఠికీమ్ । కదాచిదాగతం ప్రేతం పశ్యతి స్మ క్షుధాన్వితమ్
అక్కడ యోగశక్తితో నిండిన అతడు, నిష్కలంక దీక్ష తీసుకుని ఉపాసన చేశాడు; ఒక రోజు ఆకలితో బాధపడుతూ వచ్చిన ఒక ప్రేతాన్ని చూశాడు.
అస్థిచర్మ పినద్ధాంగం నిశ్వసంతం ముహుర్ముహుః । తం దృష్ట్వా స మునిశ్రేష్ఠః కృపయా పరయా యుతః
ఆ ప్రేతం ఎముకలు, చర్మంతో ముడిపడి, మళ్లీ మళ్లీ ఊపిరి పీలుస్తూ ఉండేది. దాన్ని చూసి ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు గొప్ప దయతో నిండిపోయాడు.
ప్రోవాచ కో భవాన్కస్మాద్దేశాద్దేశమిమం శ్రితః । తస్మై పిశాచః క్షుధయా పీడ్యమానోఽబ్రవీద్వచః
'నువ్వెవరు? ఏ ప్రాంతం నుంచి ఇక్కడికి వచ్చావు?' అని అడిగాడు. ఆకలితో బాధపడుతున్న ఆ పిశాచుడు ఇలా చెప్పాడు.
పూర్వజన్మన్యహం విప్రో ధనధాన్యసమన్వితః । పుత్రపౌత్రాదిభిర్యుక్తః కుటుంబభరణోత్సుకః
నాకు మునుపటి జన్మలో ధనం, ధాన్యం ఉన్న బ్రాహ్మణుడిని; కుమారులు, మనవళ్లు, కుటుంబసభ్యులతో కలిసి కుటుంబ పోషణలో ఆసక్తిగా ఉండేవాడిని.
న పూజితా మహాదేవా గావోఽప్యతిథయస్తథా । న కదాచిత్కృతం పుణ్యమల్పం వానల్పమేవ చ
నేను మహాదేవుడిని, ఆవులను, అతిథులను ఎప్పుడూ పూజించలేదు; చిన్నదైనా, పెద్దదైనా ఒక్క మంచి పనిని కూడా చేయలేదు.
ఏకదా భగవాన్దేవో వృషభేశ్వరవాహనః । విశ్వేశ్వరో వారాణస్యాం దృష్టః స్పృష్టో నమస్కృతః
ఒకసారి, వృషభాన్ని వాహనంగా కలిగిన విశ్వేశ్వరుడు వారణాసిలో నాకు దర్శనమిచ్చాడు, నేను ఆయనను తాకాను, నమస్కరించాను.
తదాచిరేణ కాలేన పంచత్వమహమాగతః । న దృష్టం తన్మహాఘోరం యమస్య సదనం మునే
అదే సమయంలో, కొంత కాలంలోనే నేను మరణించాను; ఆ భయంకరమైన యమలోకాన్ని నేను చూడలేదు, మునీశ్వరా.
పిపాసయాధునాక్రాంతో న జానామి హితాహితమ్ । యది కంచిత్సముద్ధర్తుముపాయం పశ్యసి ప్రభో
ఇప్పుడు దాహంతో బాధపడుతున్నాను, ఏది మంచిదో చెడిదో నాకు తెలియడం లేదు; నన్ను రక్షించడానికి ఏదైనా మార్గం ఉంటే దయచేసి చెప్పు ప్రభూ.
కురుష్వ తం నమస్తుభ్యం త్వామహం శరణం గతః । ఇత్యుక్తః శంకుకర్ణోఽథ పిశాచమిదమబ్రవీత్
'నాకు దయచేసి సహాయం చేయు; నీకు నమస్కరిస్తున్నాను, నేను నీ శరణు వచ్చాను.' అని చెప్పగా, శంకుకర్ణుడు ఆ పిశాచునికి ఇలా అన్నాడు.
తాదృశో నహి లోకేస్మిన్విద్యతే పుణ్యకృత్తమః । యత్త్వయా భగవాన్పూర్వం దృష్టో విశ్వేశ్వరః శివః
ఈ లోకంలో నువ్వు చేసిన పుణ్యం కంటే ఎక్కువగా ఎవ్వరూ చేయలేరు; ఎందుకంటే నువ్వు ఒకసారి భగవంతుడైన విశ్వేశ్వరుడు శివుని దర్శించావు.
సంస్పృష్టో వందితో భూయః కోఽన్యస్త్వత్సదృశో భువి । తేన కర్మవిపాకేన దేశమేతం సమాగతః
నువ్వు ఆయనను తాకావు, నమస్కరించావు — ఈ భూమిపై నువ్వు లాంటి వారు మరొకరు లేరు; ఆ పుణ్యఫలంతో నువ్వు ఈ స్థలానికి వచ్చావు.
స్నానం కురుష్వ శీఘ్రం త్వమస్మిన్కుండే సమాహితః । యేనేమాం కుత్సితాం యోనిం క్షిప్రమేవ ప్రహాస్యసి
ఈ కుండంలో మనసు ఏకాగ్రతతో త్వరగా స్నానం చేయు. అలా చేస్తే ఈ నీచ జన్మను త్వరగా విడిచిపెట్టగలవు.
స ఏవముక్తో మునినా పిశాచో దయాలునా దేవవరం త్రినేత్రమ్ । స్మృత్వా కపర్దీశ్వరమీశితారం చక్రే సమాధాయ మనోవగాహమ్
ఆ దయగల ముని ఇలా చెప్పగానే, ఆ పిశాచుడు త్రినేత్రుడు, జటాధారి, పరమేశ్వరుని స్మరించి, మనసును స్థిరపరిచి ధ్యానం చేశాడు.
తదావగాఢో మునిసన్నిధానే మమార దివ్యాభరణోపపన్నః । అదృశ్యతార్కప్రతిమో విమానే శశాంకచిహ్నీకృతచారుమౌలి
ఆ ముని సమక్షంలో ఆ పిశాచుడు ఆ కుండంలో మునిగిపోయి, దివ్యాభరణాలతో అలంకరించబడి, అక్కడే ప్రాణాలు విడిచాడు. వెంటనే అతడు చంద్రచిహ్నం ఉన్న అందమైన జటాతో, సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, దివ్య విమానంలో దర్శనమిచ్చాడు.
విభాతి రుద్రైః సహితో దివిష్ఠైః సమాభృతో యోగిరిభరప్రమేయైః । స వాలఖిల్యాదిభిరేష దేవో యథోదయే భానురశేషదేవః
ఆయన చుట్టూ రుద్రులు, ఇతర దేవతలు, అపూర్వమైన యోగులు వున్నారు. వాలఖిల్యులు మొదలైన వారు ఆయనను సేవిస్తున్నారు. ఆయన ఉదయించే సూర్యుడిలా అన్ని దేవతలను ప్రకాశింపజేస్తున్నాడు.
స్తువంతి సిద్ధాది విదేవసంఘా నృత్యంతి దివ్యాప్సరసోఽభిరామాః । ముంచంతి వృష్టిం కుసుమాంబుమిశ్రాం గంధర్వవిద్యాధరకిన్నరాద్యాః
సిద్ధులు, ఇతర దేవతలు ఆయనను స్తుతిస్తున్నారు. అందమైన అప్సరసలు నృత్యం చేస్తున్నారు. గంధర్వులు, విద్యాధరులు, కిన్నరులు మొదలైన వారు పుష్పాలతో నీరు కలిపి వర్షంలా చల్లుతున్నారు.
సంస్తూయమానోఽథ మునీంద్రసంఘైరవాప్య బోధం భగవత్ప్రసాదాత్ । సమావిశన్మండలమేతదగ్ర్యం త్రయీమయం యత్ర విభాతి రుద్రః
మహామునుల సమూహాలు ఆయనను స్తుతించగా, భగవంతుని కృపతో జ్ఞానం పొందిన వాడు, మూడు వేదములతో కూడిన ఈ పరమ మండలంలోకి ప్రవేశించాడు. అక్కడ రుద్రుడు ప్రకాశిస్తున్నాడు.
దృష్ట్వా విముక్తం స పిశాచభూతం మునిః ప్రహృష్టో మనసా మహేశమ్ । విచింత్య రుద్రం కవిమేకమగ్నిం ప్రణమ్య తుష్టావ కపర్దినం తమ్
ఆ పిశాచుడు విముక్తి పొందిన దృశ్యాన్ని చూసి, ఆ ముని హర్షంతో, మనసులో మహేశ్వరుని, ఏకైక కవి, అగ్ని స్వరూపుడైన రుద్రుని ధ్యానించి, జటాధారుడిని నమస్కరించి స్తుతించాడు.
శంకుకర్ణ ఉవాచ-। కపర్దినం త్వాం పరతః పరస్తాద్గోప్తారమేకం పురుషం పురాణమ్ । వ్రజామి యోగేశ్వరమీప్సితారమాదిత్యమగ్నిం కపిలాధిరూఢమ్
శంకుకర్ణుడు ఇలా అన్నాడు: జటాధారుడా! నిన్ను నేను శరణు వెళ్తున్నాను. నీవు పరమాత్మ, పరిపాలకుడు, ఆదికాలపు పురుషుడు, యోగేశ్వరుడు, కోరినవాడు, సూర్యుడు, అగ్ని, కపిల వాహనుడవు.
త్వాం బ్రహ్మసారం హృది సంనివిష్టం హిరణ్మయం యోగినమాదిమం తమ్ । వ్రజామి రుద్రం శరణం దివిష్ఠం మహామునిం బ్రహ్మమయం పవిత్రమ్
నీవు బ్రహ్మసారము, హృదయంలో స్థితుడవు, స్వర్ణమయుడవు, ఆదియోగి. రుద్రా! దివ్యమైన శరణ్యుడవు, మహామునివి, బ్రహ్మస్వరూపుడవు, పవిత్రుడవు. నిన్ను నేను శరణు వెళ్తున్నాను.
సహస్రపాదాక్షిశిరోభియుక్తం సహస్రరూపం తమసః పరస్తాత్ । తం బ్రహ్మపారం ప్రణమామి శంభుం హిరణ్యగర్భాధిపతిం త్రినేత్రమ్
వెయ్యి కాళ్లు, కళ్ళు, తలలు కలిగి, వెయ్యి రూపాలుతో, అంధకారానికి అతీతుడైన, పరబ్రహ్మ, హిరణ్యగర్భుని అధిపతి, త్రినేత్రుడైన శంభువుకు నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
యత్ర ప్రసూతిర్జగతో వినాశో యేనావృతం సర్వమిదం శివేన । తం బ్రహ్మపారం భగవంతమీశం ప్రణమ్య నిత్యం శరణం ప్రపద్యే
ఈ జగత్తు సృష్టి, లయము ఎక్కడ జరుగుతాయో, ఏ శివుడి వల్ల ఈ సమస్తం వ్యాపించిందో, ఆ భగవంతుడైన పరబ్రహ్మునికి నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తూ, శరణు వెళ్తున్నాను.
అలింగమాలోకవిహీనరూపం స్వయంప్రభుం చిత్పతిమేకరూపమ్ । తం బ్రహ్మపారం పరమేశ్వరం త్వాం నమస్కరిష్యే న యతోఽన్యదస్తి
ఏ రూపమూ లేని, కనబడే రూపాలకు అతీతుడైన, స్వయంభువైన, చైతన్యానికి ఏకైక అధిపతివైన, పరమేశ్వరుడవైన నిన్ను నేను నమస్కరిస్తున్నాను. నీవు తప్ప మరొకటి లేదు.
యం యోగినస్త్యక్తసబీజయోగా లబ్ధ్వా సమాధిం పరమాత్మభూతాః । పశ్యంతి దేవం ప్రణతోఽస్మి నిత్యం తం బ్రహ్మపారం పరమస్వరూపమ్
బీజయోగాన్ని వదిలి, సమాధిని పొంది, పరమాత్మతో ఏకమైపోయిన యోగులు, ఆ దేవుడిని దర్శిస్తారు. ఆ పరబ్రహ్మ పరమస్వరూపుడైన నిన్ను నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తున్నాను.
న యత్ర నామాదివిశేష కౢప్తిర్న సందృశే తిష్ఠతి యత్స్వరూపమ్ । తం బ్రహ్మపారం ప్రణతోఽస్మి నిత్యం స్వయంభువం త్వాం శరణం ప్రపద్యే
పేరు, రూపం అనే భేదాలు లేని చోట, స్వరూపం కనబడని స్థితిలో ఉన్న పరబ్రహ్మవైన నిన్ను నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తూ, స్వయంభువా! నిన్ను శరణు వెళ్తున్నాను.