ఉపజీవ్యా హతా కన్యా స్వార్థే పాకక్రియా హతా । శూద్ర భక్షో హతో యోగః కృపణస్య హతం ధనమ్
పరాధీనమైన కన్య నాశనం, స్వార్థంతో వంట చేయడం నాశనం, శూద్ర భోజనం వల్ల యోగం నాశనం, కంజుషుడికి ధనం నాశనం.
అనభ్యాసహతా విద్యా హతో బోధో విరోధకృత్ । జీవితార్థం హతం తీర్థం జీవనార్థం హతం వ్రతమ్
అభ్యాసం లేకుండా విద్య నాశనం, వ్యతిరేకత వల్ల బోధ నాశనం, జీవనార్థం కోసం తీర్థయాత్ర నాశనం, బ్రతకడానికి వ్రతం నాశనం.
అసత్యా చ హతా వాణీ తథా పైశున్యవాదినీ । షట్కర్ణగో హతో మంత్రో వ్యగ్రచిత్తో హతో జపః
అబద్ధంగా మాట్లాడిన మాట నశిస్తుంది, అపవాదంగా మాట్లాడిన మాట కూడా అలాగే నశిస్తుంది. ఆరు చెవులకు చెప్పిన రహస్యమూ నిలవదు. మనస్సు ఎక్కడికో పోయినప్పుడు జపం చేసినా అది ఫలించదు.
హతమశ్రోత్రియే దానం హతో లోకశ్చ నాస్తికః । అశ్రద్ధయా హతం సర్వం యత్కృతం పారలౌకికమ్
యోగ్యుడికాని వాడికి ఇచ్చిన దానం వృథా అవుతుంది. విశ్వాసం లేని లోకం నశిస్తుంది. పరలోకానికి చేసే పనులు కూడా విశ్వాసం లేకుండా చేస్తే అన్ని వృథా అవుతాయి.
ఇహ లోకో హతో నౄణాం దరిద్రాణాం యథా నృప । మనుష్యాణాం హతం జన్మ కాలిదీమజ్జనం వినా
ఈ లోకంలో పేదవారి జీవితం నశించిపోతుంది, ఓ రాజా. మనుష్యుల జన్మ కూడా యమునా స్నానం చేయకపోతే వృథా అవుతుంది.
ఉపపాతక సర్వాణి పాతకాని మహాంతి చ । భస్మీ భవంతి సర్వాణి యమునామజ్జనాన్నృప
చిన్న పెద్ద పాపాలన్నీ, ఓ రాజా, యమునా నదిలో స్నానం చేస్తే అన్నీ బూడిదై పోతాయి.
వేపంతే సర్వపాపాని యమునాయాం గతే నరే । నాశకే సర్వపాపానాం యది స్నాస్యతి వారిణి
ఒకడు యమునా నదిలోకి అడుగుపెడితే అన్ని పాపాలు వణుకుతాయి. ఆ నీటిలో స్నానం చేస్తే అన్ని పాపాలు నశించిపోతాయి.
పావకా ఇవ దీప్యంతే యమునాయాం నరోత్తమాః । విముక్తాః సర్వపాపేభ్యో మేఘేభ్య ఇవ చంద్రమాః
యమునా నదిలో ఉత్తములు అగ్నిలా ప్రకాశిస్తారు, అన్ని పాపాల నుండి విముక్తులై, మేఘాల నుంచి బయటపడిన చంద్రునిలా వెలుగుతారు.
ఆర్ద్ర శుష్కలఘుస్థూలం వాఙ్మనః కర్మభిః కృతమ్ । తత్ర స్నానం దహేత్పాపం పావకః సమిధో యథా
మాటతో, మనసుతో, చేతలతో చేసిన పనులు తేమగా ఉన్నా, పొడిగా ఉన్నా, తేలికగా ఉన్నా, బరువుగా ఉన్నా, యమునా స్నానం ఆ పాపాన్ని అగ్ని దారితో దహించినట్టు కాల్చేస్తుంది.
ప్రామాదికం చ యత్పాపం జ్ఞానాజ్ఞానకృతం చ యత్ । స్నానమాత్రేణ నశ్యేత యమునాయాం నృపోత్తమ
అజాగ్రత్తగా చేసిన పాపాలు, తెలిసీ తెలియక చేసిన పాపాలు, యమునా నదిలో స్నానం చేయగానే నశించిపోతాయి, ఓ ఉత్తమ రాజా.
నిష్పాపాస్త్రిదివం యాంతి పాపిష్ఠా యాంతి శుద్ధతామ్ । సందేహో నాత్ర కర్తవ్యః స్నానే వై యమునాజలే
పాపులు పవిత్రులవుతారు, పవిత్రులు స్వర్గానికి చేరుకుంటారు. యమునా నీటిలో స్నానం వల్ల కలిగే ఫలితంపై ఎలాంటి సందేహం అవసరం లేదు.
సర్వేఽధికారిణో హ్యత్ర విష్ణుభక్తౌ తథా నృప । సర్వేషాం సర్వదా దేవీ యమునా పాపనాశికా
ఇక్కడ అందరికీ విష్ణుభక్తికి హక్కు ఉంది, ఓ రాజా. ఎప్పుడూ యమునా దేవి అందరి పాపాలను పోగొడుతుంది.
ఏష ఏవ పరో మంత్ర ఏతచ్చ పరమం తపః । ప్రాయశ్చిత్తం పరం చైవ యమునాస్నానముత్తమమ్
ఇది గొప్ప మంత్రం, ఇదే శ్రేష్ఠమైన తపస్సు, యమునా స్నానం చేయడం గొప్ప ప్రాయశ్చిత్తం కూడా.
నృణాం జన్మాంతరాభ్యాసాత్కాలిందీ మజ్జనే మతిః । అధ్యాత్మజ్ఞానకౌశల్యం జన్మాభ్యాసాద్యథా నృప
పునర్జన్మల వల్ల కలిందీ నదిలో స్నానం చేయాలనే సంకల్పం కలుగుతుంది. అలాగే, పునర్జన్మల వల్ల ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానంలో నైపుణ్యం వస్తుంది, ఓ రాజా.
సంసారకర్దమాలేప ప్రక్షాలన విశారదమ్ । పావనం పావనానాం చ యమునాస్నానముత్తమమ్
సంసార మలినాన్ని తొలగించడంలో నైపుణ్యం కలిగిన పవిత్రతలకు పవిత్రమైనది యమునా స్నానం.
స్నాతాస్తత్ర చ యే రాజన్సర్వకామఫలప్రదే । శుభాంశ్చ భుంజతే భోగాంశ్చంద్ర సూర్యగ్రహోపమాన్
అక్కడ స్నానం చేసినవారు, ఓ రాజా, అన్ని కోరికల ఫలితాలను పొందుతారు. చంద్రుడు, సూర్యుడు, గ్రహాల్లా శుభమైన భోగాలను అనుభవిస్తారు.
యమునా మోక్షదా ప్రోక్తా మథురాసంగతా యది । మథురాయాం చ కాలిందీ పుణ్యాధికవివర్ద్ధినీ
యమునా ముక్తిని ఇస్తుందని చెబుతారు, ముఖ్యంగా మథురలో కలిసినప్పుడు. మథురలో కలిందీ మరింత పుణ్యాన్ని పెంచుతుంది.
అన్యత్ర యమునా పుణ్యా మహాపాతకహారిణీ । విష్ణుభక్తిప్రదా దేవీ మథురా సంగతా భవేత్
ఇతర చోట్ల యమునా పవిత్రమైనది, మహాపాపాలను పోగొడుతుంది. మథురలో కలిసినప్పుడు, ఆ దేవి విష్ణుభక్తిని ప్రసాదిస్తుంది.
భక్తిభావేన సంయుక్తా కాలింద్యాం యది మజ్జయేత్ । కల్పకోటిసహస్రాణి వసతే సన్నిధౌ హరేః
భక్తితో కలిందీ నదిలో మునిగితే, లక్షలాది కల్పాలు హరిదేవుని సమీపంలో నివసించే భాగ్యం కలుగుతుంది.
ముక్తిం ప్రయాంతి మనుజాః నూనం సాంఖ్యేన వర్జితాః । పితరస్తస్య తృప్యంతి తృప్తాః కల్పశతైర్దివి
సాంఖ్య జ్ఞానం లేకపోయినా, మనుషులు తప్పకుండా మోక్షాన్ని పొందుతారు. వారి పితృదేవతలు వందల కల్పాలు స్వర్గంలో తృప్తిగా ఉంటారు.
యే పిబంతి నరా రాజన్యమునాసలిలం శుభమ్ । పంచగవ్యసహస్రైస్తు సేవితైః కిం ప్రయోజనమ్
యమునా నదిలోని పవిత్రమైన నీటిని త్రాగేవారికి, వేలాది గోమాత పంచగవ్యాలను సమర్పించడంలో ఏమి ప్రయోజనం ఉంది?
కోటితీర్థసహస్రైస్తు సేవితైః కిం ప్రయోజనమ్ । తత్ర దానం చ హోమశ్చ సర్వం కోటిగుణం భవేత్
కోటికోట్ల తీర్థాలకు వెళ్ళి స్నానం చేయడంలో ఏమి లాభం? అక్కడ ఇచ్చే దానం, హోమం అన్నీ కోటి రెట్లు ఫలితాన్ని ఇస్తాయి.
నారద ఉవాచ-। అత్ర తే వర్ణయిష్యామి ఇతిహాసం పురాతనమ్ । పురా కృతయుగే రాజన్నిషధే నగరే వరే
నారదుడు ఇలా అన్నాడు — రాజా! ఇప్పుడు నేను నీకు ఒక పురాతన కథను చెప్పబోతున్నాను. క్రుతయుగంలో, నిషధ అనే గొప్ప పట్టణంలో—
ఆసీద్వైశ్యః కుబేరాభో నామతో హేమకుండలః । కులీనః సత్క్రియో దేవద్విజపావకపూజకః
అక్కడ హేమకుండలుడు అనే వాణికుడు ఉండేవాడు. అతడు కుబేరుని పోలి ధనవంతుడు, మంచి వంశంలో పుట్టినవాడు, సద్గుణాలవాడు, దేవతలు, బ్రాహ్మణులు, అగ్ని పూజకుడు.
కృషివాణిజ్యకర్త్తాసౌ వివిధక్రయవిక్రయీ । గోఘోటకమహిష్యాది పశుపోషణతత్పరః
అతడు వ్యవసాయం, వ్యాపారం చేసేవాడు. రకరకాల వస్తువులు కొనుగోలు చేసి అమ్మేవాడు. గోవులు, గుర్రాలు, ఎద్దులు, ఇతర జంతువులను ఎంతో శ్రద్ధగా పోషించేవాడు.
పయో దధీని తక్రాణి గోమయాని తృణాని చ । కాష్ఠాని ఫలమూలాని లవణాద్రా ర్!దిపిప్పలీ
పాలు, పెరుగు, మజ్జిగ, గోమయం, గడ్డి, కట్టలు, పండ్లు, కందులు, ఉప్పు, అల్లం, పిప్పలి — ఇవన్నీ ఎప్పుడూ అమ్మేవాడు.
ధాన్యాని శాకతైలాని వస్త్రాణి వివిధాని చ । ధాతూనిక్షువికారాంశ్చ విక్రీణీతే స సర్వదా
ధాన్యాలు, కూరగాయలు, నూనెలు, రకరకాల వస్త్రాలు, లోహాలు, చెరకు పదార్థాలు — ఇవన్నీ ఎప్పుడూ అమ్మేవాడు.
ఇత్థం నానావిధైర్వైశ్య ఉపాయైరపరైస్తథా । ఉపార్జయామాస సదా అష్టౌ హాటకకోటయః
ఇలా వాణిజ్యంలో ఎన్నో మార్గాలతో, ఇతర ఉపాయాలతో కూడా, అతడు ఎప్పుడూ ఎనిమిది కోట్ల బంగారం సంపాదించేవాడు.
ఏవం మహాధనః సోథ హాకర్ణపలితోభవత్ । పశ్చాద్విచార్య సంసారక్షణికత్వం స్వచేతసి
ఇలా మహా ధనవంతుడై, వృద్ధుడై, తలపై తెలుపు జుట్టుతో మారిపోయాడు. తరువాత, ఈ లోక జీవితం తాత్కాలికమని మనసులో ఆలోచించాడు.
తద్ధనస్య షడంశేన ధర్మకార్యం చకార సః । విష్ణోరాయతనం చక్రే గృహం చక్రే శివస్య చ
ఆ సంపదలో ఆరో వంతు భాగాన్ని ధర్మకార్యాలకు వినియోగించాడు. విష్ణువు ఆలయం, శివునికి గృహం నిర్మించాడు.