లోమశ ఉవాచ- మయా సార్ద్ధం ప్రకుర్వంతు రేవాస్నానం విధానతః । శాపాన్మోక్ష్యతి వో రేవా నాన్యథా నిష్కృతిర్భవేత్
లోమశుడు అన్నాడు— 'నా వెంట రేవానదిలో విధిగా స్నానం చేయండి. రేవా నది మీ శాపాన్ని తొలగిస్తుంది. వేరే మార్గం లేదు.'
శృణుష్వావహితో విప్ర పాపనాశో ధ్రువం నృణామ్ । రేవాస్నానేన జాయేత ఇతి మే నిశ్చితా మతిః
శ్రద్ధగా విను బ్రాహ్మణా! రేవానదిలో స్నానం చేస్తే మనుషులకు పాపం నశించటం ఖచ్చితం. ఇదే నా దృఢమైన నమ్మకం.
సప్తజన్మకృతం పాపం వర్తమానం చ పాతకమ్ । రేవాస్నానం దహేత్సర్వం తూలరాశిమివానలః
ఏడు జన్మల్లో చేసిన పాపాలు, ఇప్పుడున్న దోషాలు కూడా, రేవానదిలో స్నానం చేస్తే అన్నీ అగ్ని పత్తి దిబ్బను కాల్చినట్లు నశిస్తాయి.
ప్రాయాశ్చిత్తం న పశ్యంతి యస్మిన్పాపే పిశాచక । తత్సర్వం నర్మదాతోయే స్నానమాత్రేణ నశ్యతి
పిశాచా! కొన్ని పాపాలకు ప్రాయశ్చిత్తం కనిపించకపోయినా, నర్మదా నదిలో స్నానం చేస్తే అవన్నీ నశిస్తాయి.
జ్ఞానకృన్నర్మ్మదాస్నానమతో మోక్షఫలా హి సా । హిమవత్పుణ్యతీర్థాని సర్వపాపహరాణి వై
అందుకే, జ్ఞానంతో చేసిన నర్మదా స్నానం మోక్షఫలాన్ని ఇస్తుంది. హిమవంతపు పవిత్ర తీర్థాలు అన్ని పాపాలను పోగొడతాయి.
ఇంద్రలోకప్రదం హీదం నిర్మితం బ్రహ్మవాదిభిః । సర్వకామఫలా రేవా మోక్షదా పరికీర్తితా
ఇది ఇంద్రలోకాన్ని ప్రసాదించే స్థలం, బ్రహ్మవేత్తలు దీనిని స్థాపించారు. రేవా నది అన్ని కోరికలను తీర్చేది, మోక్షాన్ని ప్రసాదించేది అని ప్రసిద్ధి.
పాపఘ్నీ పాపహారిణీ సర్వకామఫలప్రదా । విష్ణులోకదఆప్లావో నార్మదః పాపనాశనః
నర్మదా పాపాలను నశింపజేసేది, పాపాలను తొలగించేది, అన్ని కోరికల ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. ఆమెలో స్నానం చేస్తే విష్ణులోకాన్ని పొందుతారు. ఆమె పాపనాశిని.
యామునః సూర్యలోకాయ భవేదాప్లావ ఉత్తమః । సారస్వతోఘవిధ్వంసీ బ్రహ్మలోకఫలప్రదః
యమునా నదిలో స్నానం చేస్తే సూర్యలోకాన్ని పొందుతారు. అది సరస్వతి ప్రవాహాలను తొలగిస్తుంది, బ్రహ్మలోకఫలాన్ని ఇస్తుంది.
విశాలఫలదా ప్రోక్తా విశాలా హి పిశాచక । పాపేంధనదవాగ్నిస్తు గర్భహేతుక్రియాపహః
విశాలా నది గొప్ప ఫలితాలను ఇస్తుందని ప్రసిద్ధి, పిశాచా! ఆమె నిజంగా విశాలమైనది. పాపాలను ఇంధనంగా తీసుకుని అగ్నిలా కాల్చి, పునర్జన్మానికి కారణమైన కర్మలను తొలగిస్తుంది.
విష్ణులోకాయ మోక్షాయ నార్మదః పరికీర్తితః । సరయూగండకీసింధుశ్చంద్రభాగా చ కౌశికీ
విష్ణులోకాన్ని, మోక్షాన్ని ప్రసాదించేది నర్మదా అని ప్రసిద్ధి. అలాగే సరయూ, గండకీ, సింధు, చంద్రభాగా, కౌశికీ నదులు కూడా.
తాపీ గోదావరీ భీమా పయోష్ణీ కృష్ణవేణికా । కావేరీ తుంగభద్రా చ అన్యాశ్చాపి సముద్రగాః
తాపీ, గోదావరి, భీమా, పయోష్ణి, కృష్ణవేణికా, కావేరి, తుంగభద్ర, ఇంకా సముద్రాన్ని చేరే ఇతర నదులు ఉన్నాయి.
తాసు రేవా పరా ప్రోక్తా విష్ణులోకప్రదాయినీ । రేవా తు ప్రాప్యతే పుణ్యైః పూర్వజన్మకృతైర్ద్విజ । అపునర్భవదం తత్ర మజ్జనం మునిపుత్రక
ఈ నదుల్లో రేవా అత్యుత్తమమైనది, విష్ణు లోకాన్ని ప్రసాదించే నది. రేవా తీరానికి చేరడం పూర్వజన్మలో చేసిన పుణ్యఫలంతోనే సాధ్యం, మునిపుత్రా. అక్కడ స్నానం చేస్తే మళ్లీ జన్మించాల్సిన అవసరం ఉండదు.
గాయంతి దేవాః సతతం దివిష్ఠా రేవా కదా దృష్టిగతా హి నో భవేత్ । స్నాతా నరా యత్ర న గర్భవేదనాం పశ్యంతి తిష్ఠంతి చ విష్ణుసన్నిధౌ
దేవతలు ఎప్పుడూ పరలోకంలో ఇలా పాడుతుంటారు: 'రేవా మన కళ్లకు ఎప్పుడు కనిపిస్తుంది?' అక్కడ స్నానం చేసినవారు ఇక గర్భవేదన అనుభవించరు, వారు విష్ణువు సమీపంలోనే ఉంటారు.
మజ్జంతి యే ప్రత్యహమత్ర మానవా రేవాసుతో యే బహుపాపకంచుకాః । మజ్జంతి తే నో నిరయేషు ధర్మ్మతః స్వర్గే తు తే చారుచరంతి దేవవత్
ప్రతి రోజు రేవా నదిలో స్నానం చేసే మనుషులు, ఎంతటి పాపాలు ఉన్నా, నరకంలో పడరు. వారు ధర్మబద్ధంగా స్వర్గంలో దేవతలవలె సుందరంగా సంచరిస్తారు.
తీవ్రైర్వ్రతైర్దానతపోభిరధ్వరైః సార్ధం విధాత్రా తులయా ధృతా పురా । రేవాపిశాచాశు తయోర్ద్వయోరభూద్రేవా వరా తత్ర చ మోక్షసాధికా
తీవ్రమైన వ్రతాలు, దానాలు, తపస్సు, యజ్ఞాలు ఇవన్నీ కలిపి బ్రహ్మదేవుడు ఒక తూకంలో వేసాడు. వాటన్నింటికంటే రేవా ఎక్కువగా నిలిచింది; అందుకే అక్కడ రేవా ముక్తికి ప్రధాన మార్గంగా నిలిచింది.
నారద ఉవాచ- ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచస్తస్య లోమశస్య పిశాచకాః । తేన సార్ద్ధం యయుః శీఘ్రం రేవామజ్జనహేతవే
నారదుడు చెప్పాడు: లోమశుని మాటలు విన్న పిశాచులు, వెంటనే అతనితో కలిసి రేవా నదిలో స్నానం చేయడానికి వెళ్లారు.
తతో దైవాత్సముత్పన్నో రేవారోధసి మారుతః । తేషాం ప్రవాహస్పృష్టానాం గాత్రే జలకణప్రదః
ఆ తర్వాత, దైవకృపతో రేవా తీరంలో గాలి వచ్చి, ఆ ప్రవాహాన్ని తాకి వారి శరీరాలపై నీటి బొట్టులను చల్లింది.
రేవాజలకణస్పర్శాత్పైశాచ్యాత్తే విమోచితాః । తత్క్షణాద్దివ్యవపుషః ప్రశశంసుశ్చ నర్మదామ్
రేవా నీటి బొట్లు తాకడంతో ఆ పిశాచులు విముక్తులయ్యారు; వెంటనే వారు దివ్యరూపాన్ని పొంది నర్మదను స్తుతించారు.
తతో లోమశవాక్యేన తాశ్చ గంధర్వకన్యకాః । పరిణీతాః సుఖం తేన విప్రేణ నర్మదాతటే
తర్వాత లోమశుని మాటలతో ఆ గంధర్వకన్యలు, ఆ బ్రాహ్మణుని చేత నర్మదా తీరంలో సంతోషంగా పెళ్లి చేసుకున్నారు.
ఉవాస సుచిరం కాలం స్నానపానావగాహనైః । అర్చిత్వా నర్మదామత్ర విష్ణులోకం గతాశ్చ తే
వారు అక్కడ చాలా కాలం స్నానం, త్రాగడం, మునిగిపోవడం చేస్తూ నివసించారు. నర్మదను పూజించి, చివరికి విష్ణు లోకాన్ని పొందారు.
ఏవం తే కథితో రాజన్నర్మదాగుణసంశ్రయః । ఇతిహాసో మహాపుణ్యః శ్రవణాత్పాపనాశనః
ఇలా, రాజా, నర్మదా మహిమను గురించి పవిత్రమైన ఇతిహాసాన్ని చెప్పాను. దీన్ని వినడం వల్ల పాపాలు నశిస్తాయి.
యుధిష్ఠిర ఉవాచ-। అథాన్యాని తు తీర్థాని వసిష్ఠోక్తాని మే వద । శ్రుత్వా యాని చ పాపాని విలయం యాంతి నారద
యుదిష్ఠిరుడు అడిగాడు: నారదా, వసిష్ఠుడు చెప్పిన ఇతర తీర్థాలను కూడా నాకు వివరించు. వాటి కథ వింటే పాపాలు నశిస్తాయని వినిపించింది.
నారద ఉవాచ-। శృణుష్వాత్ర హి తీర్థాని వసిష్ఠోక్తాని పార్థివ । దక్షిణం సింధుమాసాద్య బ్రహ్మచారీ జితేంద్రియః
నారదుడు చెప్పాడు: రాజా, వసిష్ఠుడు చెప్పిన తీర్థాలను ఇప్పుడు విను. దక్షిణ సముద్రాన్ని చేరి, బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటిస్తూ, ఇంద్రియాలను నియంత్రించినవాడు—
అగ్నిష్టోమమవాప్నోతి విమానం చాధిరోహతి । చర్మణ్వతీం సమాసాద్య నియతో నియతాశనః
అగ్నిష్టోమ యజ్ఞ ఫలాన్ని పొందుతాడు, స్వర్గవిమానంలో ఎక్కుతాడు. చర్మణ్వతీ నదిని చేరి, నియమంగా ఉండి, నియమితాహారం తీసుకుంటూ—
రంతిదేవాభ్యనుజ్ఞాతో అగ్నిష్టోమఫలం లభేత్ । తతో గచ్ఛేత ధర్మజ్ఞ హిమవత్సుతమర్బుదమ్
రంతిదేవుని అనుమతి పొంది, అగ్నిష్టోమ ఫలాన్ని పొందుతాడు. ఆ తరువాత, ధర్మజ్ఞుడా, హిమవంతుని కుమారుడైన అర్భుద పర్వతాన్ని చేరాలి.
పృథివ్యా యత్ర వై ఛిద్రం పూర్వమాసీద్యుధిష్ఠిర । తత్రాశ్రమో వసిష్ఠస్య త్రిషు లోకేషు విశ్రుతం
యుదిష్ఠిరా, భూమిలో ఒకప్పుడు చిల్లు ఏర్పడిన స్థలం అక్కడే ఉంది. అక్కడే మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన వసిష్ఠుని ఆశ్రమం ఉంది.
తత్రోష్య రజనీమేకాం గోసహస్రఫలం లభేత్ । పింగాతీర్థముపస్పృశ్య బ్రహ్మచారీ నరాధిప
అక్కడ ఒక్క రాత్రి ఉండితే, వెయ్యి గోవుల ఫలితం లభిస్తుంది. పింగ తీర్థాన్ని స్నానమాడితే, బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటిస్తూ, రాజా—
కపిలానాం నరవ్యాఘ్ర శతస్య ఫలమాప్నుయాత్ । తతో గచ్ఛేత ధర్మజ్ఞ ప్రభాసం లోకవిశ్రుతమ్
నరవ్యాఘ్రా, వంద కపిలా గోవుల ఫలితం లభిస్తుంది. ఆ తరువాత, ధర్మజ్ఞుడా, లోకాల్లో ప్రసిద్ధమైన ప్రభాస తీర్థాన్ని చేరాలి.
యత్ర సన్నిహితో నిత్యం స్వయమేవ హుతాశనః । దేవతానాం ముఖం వీర అనలోఽనిలసారథిః
అక్కడ స్వయంగా అగ్నిదేవుడు ఎప్పుడూ ఉంటాడు, వాయుదేవుడు ఆయన రథసారధి. దేవతలకు ఆయన ముఖంగా ఉంటాడు, ఓ వీరా!
తస్మింస్తీర్థవరే స్నాత్వా శుచిః ప్రయతమానసః । అగ్నిష్టోమాతిరాత్రాభ్యాం ఫలం ప్రాప్నోతి మానవః
ఆ పవిత్రతీర్థంలో శుద్ధమైన హృదయంతో స్నానం చేసినవాడు, అగ్నిష్టోమం, అతిరాత్రం అనే యజ్ఞాల ఫలితాన్ని పొందుతాడు.