అనురక్తేషు భక్తేషు మిత్రేషు ద్రోహకారిణః । పుంసో లోకోభయోః సౌఖ్యం నాశమేతీతి నః శ్రుతమ్
ప్రేమతో, భక్తితో, స్నేహంతో ఉన్నవారిని మోసం చేసే వారికి ఈ లోకంలోను, పరలోకంలోను సుఖం ఉండదని మేము విన్నాము.
తస్మాత్త్వమపి నః శాపాత్పిశాచో భవ సత్వరమ్ । ఇత్యుక్త్వాపి చ తా బాలా నిఃశ్వసంత్యః క్రుధాకులాః
అందువల్ల మా శాపంతో నీవు కూడా వెంటనే పిశాచుడవు! అని ఆ అమ్మాయిలు కోపంతో ఊపిరి పీల్చుకుంటూ అన్నారు.
తదేవాన్యోన్యసంరంభాత్తస్మిన్సరసి పార్థివ । తాః కన్యా బ్రహ్మచారీ చ సర్వే పైశాచ్యమాగతాః
ఓ రాజా, పరస్పర కోపంతో, ఆ సరస్సులో ఆ అమ్మాయిలు, ఆ బ్రహ్మచారి అందరూ పిశాచులయ్యారు.
స పిశాచః పిశాచ్యస్తాః క్రందమానాః సుదారుణమ్ । క్షపయంతి విపాకాంస్తాన్పూర్వోపాత్తస్య కర్మ్మణః
అతడు పిశాచుడయ్యాడు, ఆ అమ్మాయిలు పిశాచిలయ్యారు. వారు భయంకరంగా అరుస్తూ, గత జన్మలో చేసిన పాపఫలితాలను అనుభవిస్తున్నారు.
స్వకాలే ప్రభవత్యేవ పూర్వోపాత్తం శుభాశుభమ్ । స్వచ్ఛాయామివ దుర్వారం దేవానామపి పార్థివ
తగిన సమయంలో, మనం చేసిన మంచి చెడు పనులు తప్పకుండా ఫలిస్తాయి, ఓ రాజా! అది మన నీడలా ఎవరికీ తప్పించుకోలేనిది — దేవతలకు కూడా కాదు.
క్రందంతి పితరస్తాసాం మాతరస్తత్ర తత్ర చ । భ్రాతరశ్చైవ బాలానాం దైవం హి దురతిక్రమమ్
ఆ అమ్మాయిల తండ్రులు, తల్లులు, అన్నదమ్ములు కూడా అక్కడక్కడా ఏడుస్తున్నారు. ఎందుకంటే విధిని ఎవరూ దాటి పోవడం సాధ్యం కాదు.
అతఊర్ధ్వం పిశాచాస్తే ఆహారార్థం సుదుఃఖితాః । ఇతస్తతశ్చ ధావంతో వసంతి సరసస్తటే
అప్పటి నుండి ఆ పిశాచులు తినడానికి చాలా బాధతో ఇక్కడ అక్కడ తిరుగుతూ, ఆ సరస్సు ఒడ్డున నివసిస్తున్నారు.
నారద ఉవాచ- ఏవం బహుతిథే కాలే లోమశో మునిసత్తమః । ఆగతశ్చ మహాభాగస్తత్ర యాదృచ్ఛికో ముని
నారదుడు చెప్పాడు — చాలా కాలం తర్వాత, మహాభాగుడైన లోమశ మహర్షి యాదృచ్ఛికంగా అక్కడికి వచ్చాడు.
తం దృష్ట్వా బ్రాహ్మణం సర్వే పిశాచాః క్షుత్సమాకులాః । ధావంతో హ్యత్తుకామాస్తే మిలిత్వా యూథవర్తినః
ఆ బ్రాహ్మణుడిని చూసి, ఆకలితో బాధపడుతున్న పిశాచులు అందరూ, తినాలని ఆశతో గుంపుగా పరుగెత్తారు.
దహ్యమానాస్తు తీవ్రేణ తేజసా లోమశస్య తు । అసమర్థాః పురః స్థాతుం తే సర్వే దూరతః స్థితాః
కానీ లోమశుని తేజస్సు తీవ్రంగా మండిపోవడంతో, వారు అతని ఎదుట నిలబడలేక, దూరంగా నిల్చున్నారు.
తత్ర పూర్వకర్మబలాత్పిశాచః సహ వై ద్విజః । సమీక్ష్య లోమశం రాజన్సాష్టాంగం ప్రణిపత్య చ
అక్కడ, పూర్వకర్మ ఫలితంగా, ఓ రాజా, ఆ పిశాచుడు బ్రాహ్మణుడితో కలిసి లోమశుణ్ని చూసి, అష్టాంగ నమస్కారం చేశాడు.
ఉవాచ సూనృతాం వాచం బద్ధ్వా శిరసి చాంజలిమ్ । మహాభాగ్యోదయే విప్ర సాధూనాం సంగతిర్భవేత్
తలపై చేతులు జోడించి, మృదువైన మాటలు చెప్పాడు — మహాభాగుడా, మంచి అదృష్టం కలిగినప్పుడు సద్జనుల సాంగత్యం కలుగుతుంది.
గంగాదిపుణ్యతీర్థేషు యో నరః స్నాతి సర్వథా । యః కరోతి సతాం సంగం తయోః సత్సంగమో వరః
గంగాది పవిత్ర నదుల వద్ద స్నానం చేసే వారిలో, సద్జనులతో సాంగత్యం చేసే వారిలో, సత్సంగమే మిక్కిలి శ్రేష్ఠమైనది.
గురూణాం సంగమో విప్ర దృష్టాదృష్టఫలో భువి । స్వర్గదో రోగహారీ చ కిం తమోపహరో మతః
గురువులతో సాంగత్యం భూమిపై కనిపించే ఫలితాలు, కనిపించని ఫలితాలు ఇస్తుంది బ్రాహ్మణా. అది స్వర్గాన్ని ప్రసాదిస్తుంది, వ్యాధులను తొలగిస్తుంది, అజ్ఞానాన్ని పోగొడుతుంది.
ఇత్యుక్త్వా కథయామాస పూర్వవృత్తాంతమద్భుతమ్ । ఇమా గంధర్వకన్యాస్తా మునే సోఽహం ద్విజాత్మజః
ఇలా చెప్పి, అతడు ఒక అద్భుతమైన పూర్వకథను వివరించసాగాడు: 'మునీంద్రా! నేను ద్విజుని కుమారుడిని, వీరు గంధర్వకన్యలు.'
సర్వే పిశాచరూపేణ మిథః శాపవిమోహితాః । దీనాననాస్సుతిష్ఠామస్తవాగ్రే మునిసత్తమ
మేమంతా శాపబంధంతో మాయలో పడి, పిశాచ రూపంలో ఉన్నాము. దుఃఖంతో ముఖాలు వంచుకొని, నీ ముందుకు వచ్చాము మునిశ్రేష్ఠా.
త్వద్దర్శనేన బాలానాం నిస్తారో నో భవిష్యతి । సూర్యోదయే తమస్తోమః కిం ను లీయేత పుష్కరే
నీ దర్శనంతో మాకు విముక్తి కలుగుతుంది మహానుభావా! ఉదయించే సూర్యకాంతిలో చీకటి ఎలా కరిగిపోతుందో, అలాగే మా దుఃఖం పోతుంది.
శ్రుత్వైతల్లోమశో వాక్యం కృపార్ద్రీకృతమానసః । ప్రత్యువాచ మహాతేజా దుఃఖితం తం మునేః సుతమ్
ఈ మాటలు విని, లోమశుడు కరుణతో మనసు నిండిపోయి, తేజస్సుతో మెరిసిపోతూ, ఆ దుఃఖితుడైన మునిపుత్రునికి సమాధానం చెప్పాడు.
మత్ప్రసాదాచ్చ సర్వేషాం స్మృతిః సపది జాయతామ్ । ధర్మే చ వర్తతాం యేన మిథః శాపో లయం వ్రజేత్
నా అనుగ్రహంతో మీ అందరికీ వెంటనే జ్ఞాపకం వస్తుంది. ధర్మంలో నిలిచి ఉంటే, మీ మధ్య ఉన్న శాపం తొలగిపోతుంది.
పిశాచ ఉవాచ- మహర్షే కథ్యతాం ధర్మో ముచ్యేమ యేన కిల్బిషాత్ । నాయం కాలో విలంబస్య శాపాగ్నిర్దారుణో యతః
పిశాచుడు అన్నాడు— 'మహర్షీ! మేము పాపాల నుండి విముక్తి పొందేందుకు ఏ ధర్మాన్ని చేయాలో చెప్పండి. ఆలస్యం చేయడానికి ఇది సమయం కాదు, ఎందుకంటే శాపాగ్ని భయంకరంగా ఉంది.'
లోమశ ఉవాచ- మయా సార్ద్ధం ప్రకుర్వంతు రేవాస్నానం విధానతః । శాపాన్మోక్ష్యతి వో రేవా నాన్యథా నిష్కృతిర్భవేత్
లోమశుడు అన్నాడు— 'నా వెంట రేవానదిలో విధిగా స్నానం చేయండి. రేవా నది మీ శాపాన్ని తొలగిస్తుంది. వేరే మార్గం లేదు.'
శృణుష్వావహితో విప్ర పాపనాశో ధ్రువం నృణామ్ । రేవాస్నానేన జాయేత ఇతి మే నిశ్చితా మతిః
శ్రద్ధగా విను బ్రాహ్మణా! రేవానదిలో స్నానం చేస్తే మనుషులకు పాపం నశించటం ఖచ్చితం. ఇదే నా దృఢమైన నమ్మకం.
సప్తజన్మకృతం పాపం వర్తమానం చ పాతకమ్ । రేవాస్నానం దహేత్సర్వం తూలరాశిమివానలః
ఏడు జన్మల్లో చేసిన పాపాలు, ఇప్పుడున్న దోషాలు కూడా, రేవానదిలో స్నానం చేస్తే అన్నీ అగ్ని పత్తి దిబ్బను కాల్చినట్లు నశిస్తాయి.
ప్రాయాశ్చిత్తం న పశ్యంతి యస్మిన్పాపే పిశాచక । తత్సర్వం నర్మదాతోయే స్నానమాత్రేణ నశ్యతి
పిశాచా! కొన్ని పాపాలకు ప్రాయశ్చిత్తం కనిపించకపోయినా, నర్మదా నదిలో స్నానం చేస్తే అవన్నీ నశిస్తాయి.
జ్ఞానకృన్నర్మ్మదాస్నానమతో మోక్షఫలా హి సా । హిమవత్పుణ్యతీర్థాని సర్వపాపహరాణి వై
అందుకే, జ్ఞానంతో చేసిన నర్మదా స్నానం మోక్షఫలాన్ని ఇస్తుంది. హిమవంతపు పవిత్ర తీర్థాలు అన్ని పాపాలను పోగొడతాయి.
ఇంద్రలోకప్రదం హీదం నిర్మితం బ్రహ్మవాదిభిః । సర్వకామఫలా రేవా మోక్షదా పరికీర్తితా
ఇది ఇంద్రలోకాన్ని ప్రసాదించే స్థలం, బ్రహ్మవేత్తలు దీనిని స్థాపించారు. రేవా నది అన్ని కోరికలను తీర్చేది, మోక్షాన్ని ప్రసాదించేది అని ప్రసిద్ధి.
పాపఘ్నీ పాపహారిణీ సర్వకామఫలప్రదా । విష్ణులోకదఆప్లావో నార్మదః పాపనాశనః
నర్మదా పాపాలను నశింపజేసేది, పాపాలను తొలగించేది, అన్ని కోరికల ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. ఆమెలో స్నానం చేస్తే విష్ణులోకాన్ని పొందుతారు. ఆమె పాపనాశిని.
యామునః సూర్యలోకాయ భవేదాప్లావ ఉత్తమః । సారస్వతోఘవిధ్వంసీ బ్రహ్మలోకఫలప్రదః
యమునా నదిలో స్నానం చేస్తే సూర్యలోకాన్ని పొందుతారు. అది సరస్వతి ప్రవాహాలను తొలగిస్తుంది, బ్రహ్మలోకఫలాన్ని ఇస్తుంది.
విశాలఫలదా ప్రోక్తా విశాలా హి పిశాచక । పాపేంధనదవాగ్నిస్తు గర్భహేతుక్రియాపహః
విశాలా నది గొప్ప ఫలితాలను ఇస్తుందని ప్రసిద్ధి, పిశాచా! ఆమె నిజంగా విశాలమైనది. పాపాలను ఇంధనంగా తీసుకుని అగ్నిలా కాల్చి, పునర్జన్మానికి కారణమైన కర్మలను తొలగిస్తుంది.
విష్ణులోకాయ మోక్షాయ నార్మదః పరికీర్తితః । సరయూగండకీసింధుశ్చంద్రభాగా చ కౌశికీ
విష్ణులోకాన్ని, మోక్షాన్ని ప్రసాదించేది నర్మదా అని ప్రసిద్ధి. అలాగే సరయూ, గండకీ, సింధు, చంద్రభాగా, కౌశికీ నదులు కూడా.