నాశితం తన్మహారాజ రేవాజలకణాగ్నినా । రేవాజలకణస్పర్శాన్ముక్తో భవతి మానవః
అది, మహారాజా, రేవా జలకణాల అగ్నివల్ల నాశనం అయింది. రేవా జలకణాల స్పర్శతో మనిషి విముక్తి పొందుతాడు.
యుధిష్ఠిర ఉవాచ- భగవన్బహుకన్యాభిః శాపో లంభి కథం కుతః । కస్యాపత్యాని తాస్తాసాం నామ కిం కీదృశం వయః
యుధిష్ఠిరుడు అడిగాడు— భగవన్, ఆన్ని కన్యలకు ఎవరు, ఎలా శాపం ఇచ్చారు? వారు ఎవరి సంతానం? వారి పేర్లు ఏమిటి? వారు ఎంత వయస్సు ఉన్నవారు?
కథం రేవాజలస్పర్శాద్విపాకాచ్ఛాపసంభవాత్ । విముక్తాః కుత్ర తాః సస్నుః సర్వం మే కథయ ప్రభో
రేవా జలస్పర్శ వల్ల, శాపఫలితంగా వారు ఎలా విముక్తులయ్యారు? వారు ఎక్కడ స్నానం చేశారు? ప్రభూ, నాకు అన్నీ వివరంగా చెప్పు.
నర్మదాతీర్థమాహాత్మ్యం చమత్కారకరం భవేత్ । శ్రవణాదపి పాపానాం మలనాశనముచ్యతే
నర్మదా తీర్థ మహిమ నిజంగా అద్భుతమైనది. దాన్ని వినడమే పాపాల మలినాన్ని తొలగిస్తుంది అని చెప్పబడింది.
నర్మదానర్మదాశబ్దో యేన కేనచిదుచ్యతే । తస్య స్యాచ్ఛాశ్వతీ ముక్తిర్యావదాచంద్ర తారకమ్
ఎవరైనా 'నర్మదా' అని పేరు పలికినా, ఆ నామాన్ని ఏ విధంగా అయినా ఉచ్చరించినా, వారికి చంద్రుడు, నక్షత్రాలు ఉన్నంత కాలం శాశ్వతమైన మోక్షం లభిస్తుంది.
వ్యాహృతం భవతా పూర్వం రేవామాహాత్మ్యముత్తమమ్ । తథాపి చరితం సాధో యదేతత్తన్నిగద్యతామ్
నీతో ముందు రేవా మహిమ గురించి చెప్పాను. అయినా, ఓ సద్గుణసంపన్నుడా, ఆ కథను మళ్లీ పూర్తిగా వివరంగా వినిపించు.
అథ చోత్తమవార్తాయా సేవితవ్యా మనీషిభిః । అతః పృచ్ఛామి విప్రేంద్ర రేవామాహాత్మ్యముత్తమమ్ । ఇతిహాసం వద విభో కన్యానాం చరితోజ్జ్వలమ్
మేధావులు ఎప్పుడూ ఉత్తమమైన కథను తెలుసుకోవాలని కోరుతారు. అందుకే, ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, నీవు రేవా మహిమను, ఆ కన్యల గొప్ప చరిత్రను వివరంగా చెప్పు.
నారద ఉవాచ- శ్రూయతాం రాజశార్దూల ధర్మగర్భాపరా కథా । యథారణిర్వహ్నిగర్భా ధర్మ్మస్తు బ్రహ్మసూరివ
నారదుడు ఇలా అన్నాడు— ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, ధర్మంతో నిండిన ఈ కథను విను. ఎలా చెక్కలో అగ్ని దాగి ఉంటుందో, అలా బ్రహ్మ నుంచి ధర్మం పుట్టింది.
గంధర్వః శుకసంగీతిస్తస్య కన్యా ప్రమోహినీ । సుశీలస్య సుశీలా చ సుస్వరా స్వరవేదినః
శుక అనే గంధర్వుడు ఉన్నాడు. అతని సంగీతానికి పేరు ఉంది. అతని కుమార్తె ప్రమోహిని మంచి స్వభావం కలది. సుశీల అనే మరో కుమార్తె, సంగీతంలో నిపుణురాలు, స్వరాలు బాగా తెలుసు.
సుతారా చంద్రకాంతస్య చంద్రికా సుప్రభస్య చ । ఇమాని వరనామాని తాసామప్సరసాం నృప
చంద్రకాంతుని కుమార్తె సుతారా, సుప్రభుని కుమార్తె చంద్రిక— ఇవే ఆ అప్సరసల మంచి పేర్లు, ఓ రాజా.
కుమార్యః పంచ సర్వాస్తా వయసా సుభగాః పునః । భాషంతే చ మిథస్తాస్తు భగిన్య ఇవ సర్వదా
ఈ ఐదు యువతులు అందరూ యవ్వనంతో, ఆకర్షణతో ఉన్నారు. ఎప్పుడూ పరస్పరం మాట్లాడుకుంటూ, అక్కచెల్లెళ్లలా కలిసి ఉండేవారు.
చంద్రాదివ వినిష్క్రాంతాశ్చంద్రికా ఇవ సోజ్జ్వలాః । చంద్రాననాః సుకేశ్యశ్చ చంద్రకాంతాఇవోజ్జ్వలాః
వారు చంద్రకాంతి లాంటి ప్రకాశంతో, చంద్రబింబాలా మెరిసిపోతూ, చంద్రవదనాలతో, అందమైన జుట్టుతో, చంద్రకాంత రత్నాలవలె మెరిసేవారు.
దేవేష్వేతా విలాసిన్యః కౌముద్యః కైరవేష్వివ । లావణ్యపిండసంభూతా దివ్యరూపా మనోహరాః
దేవతల మధ్య వీరు ఆటలతో అలరించే వారు. అవి కమలాల్లో వెలిగే చంద్రకాంతిలా, అందంతో పుట్టినవారు, దివ్యమైన రూపంతో, అందరినీ ఆకట్టుకునే వారు.
ఉద్భిన్నకుచపద్మిన్యః కేతక్య ఇవ మాధవే । ఉత్పన్నయౌవనైః కాంతా వల్లీవ నవపల్లవైః
వసంతంలో వికసించే పద్మాలు లాంటి వక్షోజాలతో, కొత్త యవ్వనంతో, ఆకర్షణతో, కొత్త కాండలు పుట్టిన వల్లి లాంటి అందంతో ఉన్నారు.
హేమగౌరాశ్చ హేమాభా హేమాభరణభూషితాః । హేమచంపకమాలిన్యో హేమచ్ఛవిసువాససః
వారు బంగారు వర్ణంతో, బంగారు మెరుపుతో, బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, బంగారు చంపకమాలలు ధరించి, బంగారు వర్ణపు వస్త్రాలు ధరించారు.
స్వరగ్రామావలీహాసు వివిధా మూర్చ్ఛనాసు చ । తాలవాద్యవినోదేషు వేణువీణాప్రవాదనే
స్వరాల క్రమంలో, వివిధ రాగాల్లో, తాళవాద్యాల వినోదంలో, వేణువు, వీణ వాయించడంలో వారు నిపుణులు.
మృదంగనాదసంభిన్నలాస్యమధ్యలయేషు చ । చిత్రాదిషు వినోదేషు కలాసు చ విశారదాః
మృదంగ ధ్వనితో కూడిన నాట్యంలో, మధ్య లయల్లో, చిత్రకళల్లో, ఇతర కళల్లో కూడా వారు ప్రావీణ్యం కలవారు.
ఏవంభూతాశ్చ తాః కన్యా ముముహుః క్రీడనైర్వరైః । పితృభిర్లాలితాః సర్వాశ్చేరుశ్చ ధనదాలయే
ఇలాంటి ఆ యువతులు ఎన్నో ఆటల్లో మునిగి ఉండేవారు. తండ్రుల ప్రేమతో పెరిగి, అందరూ కుబేరుని మందిరంలో నివసించేవారు.
కౌతుకాదేకదా పంచ మిలిత్వా మాసి మాధవే । కన్యా మందారపుష్పాణి విచిన్వంత్యో వనాద్వనమ్
ఒకసారి, ఉత్సాహంతో ఆ ఐదు యువతులు వసంతకాలంలో కలిసి, ఒక అడవి నుంచి మరో అడవికి తిరుగుతూ మందారపువ్వులు వెతికారు.
గౌరీం సమారాధయితుం స్వరాంగనాః కదాచిదచ్ఛోదసరోవరం యయుః । హేమాంబుజాని ప్రవరాణి తాః పునస్తస్మాదుపాదాయ వరోత్పలైః సహ
గౌరీదేవిని పూజించాలనే కోరికతో, సంగీతంలో నైపుణ్యం ఉన్న ఆ యువతులు ఒకసారి నిర్మలమైన సరస్సుకు వెళ్లారు. అక్కడ బంగారు కమలాలు, ఉత్తమమైన నీలోత్పలాలు తీసుకున్నారు.
వైడూర్యశుద్ధస్ఫటికప్రకుట్టిమే స్నాత్వా తు ఘట్టే పరిధాయ చాంబరమ్ । మౌనేన చ స్థండిలపిండికామయీం సువర్ణముక్తాభరణాం వినిర్మముః
వైదూర్య, స్ఫటికంతో తయారైన మేడపై స్నానం చేసి, ఒడ్డున వస్త్రాలు ధరించి, మౌనంగా మట్టితో ఒక గౌరీదేవి విగ్రహాన్ని తయారు చేసి, బంగారు, ముత్యాల ఆభరణాలతో అలంకరించారు.
సమర్చితాం చందనగంధకుంకుమైరభ్యర్చ్య గౌరీం వరపంకజాదిభిః । నానోపహారైః శుభభక్తిభావితా లాస్యప్రయోగైర్ననృతుః కుమారికాః
సందలపు, పరిమళ ద్రవ్యాలు, కుంకుమతో గౌరీదేవిని పూజించి, ఉత్తమమైన పద్మాలు, ఇతర కానుకలు సమర్పించారు. శుభమైన భక్తితో నిండిన ఆ యువతులు నాట్యకళలో నిపుణత చూపిస్తూ నాట్యం చేశారు.
గాంధర్వమాశ్రిత్య పరం స్వరం తతో గేయం స్వభావధ్వనిభిః సమూర్ఛనమ్ । ఏణీదృశస్తాః ప్రజగుః కలాక్షరం తారప్రవృద్ధం గతిభిశ్చ సుస్వరమ్
గంధర్వ సంగీతాన్ని అనుసరించి, తమ సహజమైన మధుర స్వరాలతో, కలిపి కలిపి, ఆ మృగనేత్ర యువతులు అద్భుతమైన పాటలు పాడారు. వారి స్వరాలు మెల్లగా పైకి ఎక్కుతూ, అందంగా మారుతూ, వినేవారిని మంత్రముగ్ధులను చేశాయి.
తస్మిన్సుభావే రసవర్షహర్షం కన్యాస్వలం నిర్భరచిత్తవృత్తిషు । అచ్ఛోదతీర్థే ప్రవరే తదాగతః స్నాతుం మునేర్వేదనిధేః సుతోగ్రజః
ఆ ఆనందభరితమైన వాతావరణంలో, యువతుల హృదయాలు ఉల్లాసంతో నిండిపోయాయి. అచ్చోదా పవిత్ర నదీ తీరానికి, స్నానం చేయడానికి, ఆ ఋషి కుమారుడైన వేదజ్ఞుడు అక్కడికి వచ్చాడు.
రూపేణ నిఃసీమతరో వరాననః ప్రఫుల్లపద్మాయతలోచనో యువా । విస్తీర్ణవక్షాః సుభుజోఽతిసుందరః శ్యామచ్ఛవిః కామఇవాపరో హి సః
అతని అందం అపారంగా మెరిసింది. అతని ముఖం ప్రకాశవంతంగా, కన్నులు వికసించిన పద్మపువ్వుల్లా విస్తరించి, యువకుడిగా, విస్తృతమైన ఛాతీతో, బలమైన భుజాలతో, ముద్దుగా కనిపించాడు. అతని శరీరం నలుపు రంగులో మెరిసిపోతూ, మరొక మన్మథుడు లాగా కనిపించాడు.
స బ్రహ్మచారీ సుశిఖో హి శోభతే దండేన యుక్తో ధనుషేవ మన్మథః । ఏణాజినప్రావరణః సముద్రధృగ్హేమాభమౌంజీకటిమేఖలః పరః
ఆ బ్రహ్మచారి, బాగా కట్టిన జటాతో, చేతిలో దండతో, మన్మథుడు ధనుస్సుతో ఉన్నట్లు, నల్ల మృగచర్మాన్ని ధరించి, సముద్రంలా లోతైన చూపుతో, బంగారు ముంజ కట్టుతో మెరిసిపోతూ, అందరికి భిన్నంగా నిలిచాడు.
తం దృష్ట్వా బ్రాహ్మణం బాలాస్తాస్తత్ర సరసస్తటే । జహృషుః కౌతుకావిష్టా అయం నో భవితాతిథిః
ఆ సరస్సు తీరంలో ఆ బ్రాహ్మణ యువకుణ్ని చూసిన ఆ బాలికలు, ఆశ్చర్యంతో ఆనందించి, 'ఇవ్వాడు మన అతిథి అవుతాడేమో' అని ఉల్లాసంగా భావించారు.
సంత్యక్తగీతనృత్యాస్తాస్తస్యాలోకనలాలసాః । హరిణ్యో లుబ్ధకేనేవ విద్ధాః కామేన సాయకైః
వారు పాడటం, నాట్యం చేయడం మానేసి, అతనిపైనే దృష్టి పెట్టారు. వేటగాడు బాణాలతో తగిలిన చిలుకల్లా, ప్రేమబాణాలతో గాయపడ్డారు.
పశ్యపశ్యేతి జల్పంత్యో ముగ్ధాః పంచ ససంభ్రమమ్ । తస్మిన్విప్రవరే యూని కామదేవభ్రమం యయుః
'చూడూ, చూడూ!' అంటూ ఉత్సాహంగా మాట్లాడుకుంటూ, ఆ అయిదుగురు అమాయక యువతులు, ఆ బ్రాహ్మణ యువకుని చూసి ప్రేమ మత్తులో మునిగిపోయారు.
పునఃపునస్తమభ్యర్చ్య నయనైః పంకజైరివ । పశ్చాద్విచారమారబ్ధమప్సరోభిః పరస్పరమ్
తరచూ తమ కమలమయమైన కళ్లతో అతనిని చూసి పూజించారు. తర్వాత ఆ అప్సరసలు పరస్పరం మాట్లాడుకోవడం మొదలుపెట్టారు.