ఆసనస్థోఽబ్రవీదేవమహం దేవైర్వినాశితః । అల్పసారైర్దురాచారైరీశ్వరస్య నివేదితః
ఆసనంపై కూర్చొని, దేవతలతో ఇలా అన్నాడు: 'నేను దేవతల చేత నాశనం చేయబడ్డాను. తక్కువ విలువైన, చెడ్డవారి చేత, ప్రభువుకి అర్పించబడ్డాను.'
అపరీక్ష్య హ్యహం దగ్ధః శంకరేణ మహాత్మనా । నాన్యః శత్రుస్తు మాం హంతుం వర్జ్జయిత్వా మహేశ్వరమ్
పరిశీలించకుండా, మహాత్ముడైన శంకరుడు నన్ను కాల్చేశాడు. మహేశ్వరుడిని తప్ప మరొక శత్రువు నన్ను చంపలేడు.
ఉత్థితః శిరసా కృత్వా లిగం త్రిభువనేశ్వరమ్ । నిర్గతః స పురద్వారాత్పరిత్యజ్య సుహృత్స్వయమ్
తలపై త్రిభువనాధుడైన లింగాన్ని పెట్టుకొని, నగర ద్వారం నుండి బయటకు వచ్చి, తన మిత్రులను తానే విడిచిపెట్టి వెళ్లిపోయాడు.
రత్నాని సువిచిత్రాణి స్త్రియో నానావిధాస్తథా । గృహీత్వా శిరసా లింగం న్యస్తం నగరమండలే
రంగురంగుల రత్నాలు, వివిధ రకాల స్త్రీలను తీసుకొని, తలపై లింగాన్ని పెట్టి, నగర మధ్యలో ఉంచాడు.
స్తువతే దేవదేవేశం త్రైలోక్యాధిపతిం శివమ్ । హర త్వయాహం నిర్దగ్ధో యది వధ్యోసి శంకర
దేవదేవుడైన శివుడిని, మూడు లోకాల అధిపతిని స్తుతిస్తూ ఇలా అన్నాడు: 'హరా! నీవు నన్ను కాల్చితే, నీవు కూడా శంకరా, చంపబడతావు.'
త్వత్ప్రసాదాన్మహాదేవ మా మే లింగం వినశ్యతు । అర్చితం హి మహాదేవ భక్త్యా పరమయా సదా
నీ కృపతో, మహాదేవా, నా లింగం నాశనం కాకూడదు. ఎందుకంటే అది ఎప్పుడూ పరమ భక్తితో పూజించబడింది, ఓ మహాదేవా.
త్వయా యద్యపి వధ్యోహం మా మే లింగం వినశ్యతు । ప్రాప్యమేతన్మహాదేవ త్వత్పాదగ్రహణం మమ
నీవు నన్ను చంపినా సరే, నా లింగం నాశనం కాకూడదు. ఓ మహాదేవా, నీ పాదాలను అందుకోవడం నాకు దక్కాలి.
జన్మజన్మ మహాదేవ త్వత్పాదనిరతో హ్యహమ్ । తోటకచ్ఛందసా దేవం స్తుత్వా తు పరమేశ్వరమ్
పుట్టుపుట్టు జన్మల్లోను, ఓ మహాదేవా, నీ పాదాలకే నేను నిబద్ధుడిని. టోటక ఛందస్సులో పరమేశ్వరుడిని స్తుతించాడు.
ఓంశివశంకరసర్వకరాయ నమో భవభీమమహేశశివాయ నమః । కుసుమాయుధ దేహవినాశకర త్రిపురాంతకరాంధక చూర్ణకర
ఓం శివ శంకరా, అన్నీ చేయగలవాడా, నీకు నమస్కారం. భవుడు, భీముడు, మహేశుడు, శివుడు, కామదేవుడిని, శరీరాన్ని నాశనం చేసే వాడా, త్రిపురాన్ని సంహరించినవాడా, అంధకుడిని చూర్ణం చేసినవాడా, నీకు నమస్కారం.
ప్రమదాప్రియకామవిభక్త నమో హి నమః సురసిద్ధగణైర్నమితః । హయవానరసింహగజేంద్రముఖైరతి హ్రస్వసుదీర్ఘముఖైశ్చ గణైః
స్త్రీలకు ప్రియుడిగా, కామానికి రూపంగా విభజించబడినవాడా, దేవతలు, సిద్ధులు నమస్కరించే వాడా, గుర్రం, కోతి, సింహం, ఏనుగు ముఖాలు కలిగిన గణాలతో, చాలా చిన్న, చాలా పొడవైన ముఖాల గణాలతో పూజింపబడినవాడా, నీకు నమస్కారం.
ఉపలబ్ధుమశక్యతరైరసురైర్వ్యథితో న శరీరశతైర్బహుభిః । ప్రణతో భగవన్బహుభక్తిమతా చలచంద్ర కలాధర దేవ నమః
అసురులు వంద శరీరాలతో ప్రయత్నించినా నిన్ను చేరలేరు, ఎన్నో శరీరాలతో బాధపడని వాడవు. ఓ భగవంతుడా, చలనచంద్రకళను ధరించిన దేవా, భక్తులు నిన్ను నమస్కరిస్తారు, నేనూ నమస్కరిస్తున్నాను.
సహపుత్రకలత్రకలాపధనైః సతతం జయ దేహి అనుస్మరణమ్ । వ్యథితోస్మి శరీరశతైర్బహుభిర్గమితాద్య మహానరకస్య గతిః
పిల్లలు, భార్యలు, ధనం అన్నీ కలిసినప్పటికీ, ఎప్పుడూ నాకు జయం, నీ స్మరణ కలగాలి. ఎన్నో శరీరాల వల్ల బాధపడుతున్నాను, ఈ రోజు నేను మహానరకానికి దారి చేరుకున్నాను.
న నివర్తతి యన్మమపాపగతిః శుచికర్మ్మవిశుద్ధమపి త్యజతి । అనుకంపతి దిగ్భ్రమతి భ్రమతి భ్రమ ఏష కుబుద్ధి నివారయతి
మనిషికి పుట్టిన జన్మ వెనక్కి పోదు, దురదృష్టం కూడా మారదు. ఎంత శుభకర్మలు చేసినా అవి కూడా వదిలిపోతాయి. దయ తగ్గిపోతుంది, మనసు తారుమారు అవుతుంది, మాయలో పడిపోతాడు — ఇదే చెడ్డ బుద్ధి వల్ల కలిగే తప్పు.
యః పఠేత్తోటకం దివ్యం ప్రయతః శుచిమానసః । బాణస్యైవ యథారుద్రస్తస్యైవ వరదో భవేత్
ఎవరైనా పవిత్రమైన మనసుతో, భక్తితో ఈ దివ్యమైన స్తోత్రాన్ని పఠిస్తే, రుద్రుడు బాణునికి ఇచ్చినట్లే వారికి కూడా వరాలు ఇస్తాడు.
ఇమం స్తవం మహాదివ్యం శ్రుత్వా దేవో మహేశ్వరః । ప్రసన్నస్తు తదా తస్య స్వయం దేవో మహేశ్వరః
ఈ గొప్ప దివ్య స్తోత్రాన్ని వినగానే మహేశ్వరుడు సంతోషించి, ఆ మనిషికి తానే స్వయంగా అనుగ్రహం చేస్తాడు.
ఈశ్వర ఉవాచ-। న భేతవ్యం త్వయా వత్స సౌవర్ణే తిష్ఠ దానవ । పుత్రపౌత్రసపత్నీనాం భార్యాభృత్యజనైః సహ
ఈశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు — 'బిడ్డా, భయపడవద్దు. బంగారు నగరంలో నీ కుమారులు, మనవళ్లు, భార్యలు, సేవకులతో కలిసి ఉండు.'
అద్యప్రభృతి బాణ త్వమవధ్యస్త్రిదశైరపి । భూయస్తస్య వరో దత్తో దేవదేవేన పాండవ
ఈ రోజు నుంచి, బాణా, నువ్వు దేవతలకు కూడా అవధ్యుడవు. ఈ వరాన్ని దేవతల దేవుడు నీకు ఇచ్చాడు, పాండవా.
అక్షయశ్చావ్యయో లోకే విచచార హ నిర్భయః । తతో నివారయామాస రుద్ర సప్తశిఖం తథా
అతడు లోకంలో నశించని, ఎప్పటికీ క్షీణించని వాడిగా, భయమేమీ లేకుండా సంచరించాడు. ఆ తరువాత రుద్రుడు సప్తశిఖుడిని కూడా ఆపేశాడు.
తృతీయం రక్షితం తస్య శంకరేణ మహాత్మనా । భ్రమతే గగనే నిత్యం రుద్రతేజః ప్రభావతః
మూడవ నగరాన్ని మహాత్ముడైన శంకరుడు కాపాడాడు. రుద్రుని తేజస్సు వల్ల అది ఎప్పటికీ ఆకాశంలో సంచరిస్తూ ఉంటుంది.
ఏవం తు త్రిపురం దగ్ధం శంకరేణ మహాత్మనా । జ్వాలామాలాప్రదీప్తం తు పతితం ధరణీతలే
ఇలా మహాత్ముడైన శంకరుడు త్రిపురాన్ని కాల్చేశాడు. అగ్ని మాలలతో దహించబడిన ఆ నగరం భూమిపై పడిపోయింది.
ఏకం నిపాతితం తస్య శ్రీశైలే త్రిపురాంతకే । ద్వితీయం పాతితం తత్ర పర్వతేఽమరకంటకే
త్రిపురాంతకుడు ఒక నగరాన్ని శ్రీశైలంలో పడవేశాడు. రెండవదాన్ని అక్కడే అమరకంటక పర్వతంపై పడవేశాడు.
దగ్ధే తు త్రిపురే రాజన్రుద్రకోటిః ప్రతిష్ఠితా । జ్వలంతం పాతితం తత్ర తేన జ్వాలేశ్వరః స్మృతః
త్రిపురం కాలిపోయినప్పుడు, రాజా, అక్కడ రుద్రుని శక్తి స్థాపించబడింది. అగ్నితో మండుతున్న ఆ నగరం అక్కడ పడిపోయింది. అందుకే దానిని జ్వాలేశ్వరుడు అని అంటారు.
ఊర్ధ్వేన ప్రస్థితా తస్య దివ్యా జ్వాలా దివం గతా । హాహాకారస్తదా జాతో సదేవాసురకింనరాన్
అక్కడినుంచి ఒక దివ్యమైన జ్వాల పైకి లేచి, ఆకాశాన్ని చేరింది. అప్పుడు దేవతలు, అసురులు, కిన్నరులు అందరూ భయంతో అరవడం మొదలుపెట్టారు.
తం శరం స్తంభయేద్రుద్రో మాహేశ్వరపురోత్తమే । ఏవం వ్రజేత యస్తస్మిన్పర్వతేఽమరకంటకే
ఆ బాణాన్ని రుద్రుడు మహేశ్వరుని ప్రధాన ఆలయంలో ఆపేశాడు. ఎవరు అలా అమరకంటక పర్వతానికి వెళ్తారో—
చతుర్ద్దశభువనాని సుభుక్త్వా పాండునందన । వర్షకోటిసహస్రం తు త్రింశత్కోట్యస్తథా పరాః
పాండునందన, వారు పద్నాలుగు లోకాల్లో అనుభవించి, కోటి సంవత్సరాలు, మరో ముప్పై కోట్లు సంవత్సరాలు సుఖంగా ఉంటారు.
తతో మహీతలం ప్రాప్య రాజా భవతి ధార్మికః । పృథివ్యామేకచ్ఛత్రేణ భుంక్తే నాస్త్యత్ర సంశయః
ఆ తరువాత భూమిని అందుకుని, ధర్మమయుడైన రాజుగా మారతాడు. భూమిపై ఏకఛత్రాధిపతిగా పాలిస్తాడు — దీనిలో సందేహమే లేదు.
ఏష పుణ్యో మహారాజ సర్వతోఽమరకంటకః । చంద్ర సూర్యోపరాగేషు గచ్ఛేద్యోఽమరకంటకమ్
ఓ మహారాజా, అమరకంటకము అన్ని విధాలా పవిత్రమైనది. చంద్ర, సూర్య గ్రహణ సమయాల్లో అమరకంటకానికి వెళ్ళేవారు—
అశ్వమేధాద్దశగుణం ప్రవదంతి మనీషిణః । స్వర్గలోకమవాప్నోతి దృష్ట్వా తత్ర మహేశ్వరమ్
అక్కడ మహేశ్వరుణ్ణి దర్శిస్తే, అశ్వమేధ యాగానికి పది రెట్లు ఎక్కువ ఫలం లభిస్తుందని పండితులు చెబుతారు. వారు స్వర్గాన్ని పొందుతారు.
సంనిహత్యా గమిష్యంతి రాహుగ్రస్తే దివాకరే । తదేవ నిఖిలం పుణ్యం పర్వతేఽమరకంటకే
రాహువు సూర్యుడిని గ్రహించినప్పుడు, అక్కడికి చేరి, కలిసి పూజించినవారికి అమరకంటక పర్వతంపై అంతా పవిత్ర ఫలం లభిస్తుంది.
పుండరీకస్య యజ్ఞస్య ఫలం ప్రాప్నోతి మానవః । తత్ర జ్వాలేశ్వరో నామ పర్వతేఽమరకంటకే
అక్కడ అమరకంటక పర్వతంపై జ్వాలేశ్వరుడు అనే దేవుడు ఉన్నాడు. అక్కడ పుండరీక యాగ ఫలితాన్ని మనిషి పొందుతాడు.