జన్మప్రభృతి యత్పాపం స్త్రియో వా పురుషస్య వా । పుష్కరే గతమాత్రస్య సర్వమేవ ప్రణశ్యతి
పుట్టినప్పటి నుండి ఒక పురుషుడు లేదా ఒక స్త్రీ చేసిన పాపాలు, పుష్కరానికి చేరిన క్షణంలోనే అన్నీ నశించిపోతాయి.
యథా సురాణాం సర్వేషామాదిస్తు మధుసూదనః । తథైవ పుష్కరో రాజన్తీర్థానామాదిరుచ్యతే
ఎలా దేవతలందరిలో మధుసూదనుడు ప్రధానుడో, అలాగే రాజా! పవిత్ర తీర్థాలన్నిటిలోనూ పుష్కరం ముఖ్యమైనదిగా చెప్పబడింది.
ఉష్ట్వా ద్వాదశవర్షాణి పుష్కరే నియతః శుచిః । క్రతూన్సర్వానవాప్నోతి బ్రహ్మలోకం చ గచ్ఛతి
పుష్కరంలో పన్నెండు సంవత్సరాలు నియమంగా, పవిత్రంగా నివసించినవాడు, అన్ని యజ్ఞాల ఫలితాన్ని పొందుతూ బ్రహ్మలోకానికి చేరుతాడు.
యస్తు వర్షశతం పూర్ణమగ్నిహోత్రముపాశ్నుతే । కార్తికీం వా వసేదేకాం పుష్కరే సమమేవ తత్
వంద సంవత్సరాలు అగ్నిహోత్రం చేసినవాడికీ, లేదా కార్తిక మాసంలో ఒక్క నెల పుష్కరంలో నివసించినవాడికీ, రెండింటికీ సమానమైన ఫలితం లభిస్తుంది.
దుష్కరం పుష్కరే గంతుం దుష్కరం పుష్కరే తపః । దుష్కరం పుష్కరే దానం వస్తుం చైవ సుదుష్కరమ్
పుష్కరానికి వెళ్లడం కష్టం, అక్కడ తపస్సు చేయడం కష్టం, అక్కడ దానం చేయడం కష్టం, అక్కడ నివసించడం మరింత కష్టం.
త్రీణి శృంగాణి శుభ్రాణి త్రీణి ప్రస్రవణాని చ । పుష్కరాణ్యాది తీర్థాని న విద్మస్తత్ర కారణమ్
మూడు ప్రకాశవంతమైన శిఖరాలు, మూడు ప్రస్రవణాలు—ఇవి పుష్కరంలోని ప్రాథమిక తీర్థాలు. దీనికి కారణం ఏమిటో మేము తెలియదు.
ఉష్ట్వా ద్వాదశవర్షాణి నియతో నియతాశనః । స ముక్తః సర్వపాపేభ్యో సర్వక్రతుఫలం లభేత్
పుష్కరంలో పన్నెండు సంవత్సరాలు నియమంగా, నియమితాహారం తీసుకుంటూ నివసించినవాడు, అన్ని పాపాల నుండి విముక్తుడై, అన్ని యజ్ఞాల ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
వసిష్ఠ ఉవాచ- ప్రదక్షిణముపావృత్తో జంబూమార్గే సమావిశేత్ । జంబూమార్గం సమావిశ్య పితృదేవర్షిపూజితమ్
వసిష్ఠుడు ఇలా అన్నాడు—ప్రదక్షిణ పూర్తి చేసి జంబూమార్గంలో ప్రవేశించాలి. ఆ జంబూమార్గంలో ప్రవేశించినవాడు పితృదేవతలు, ఋషుల పూజను పొందుతాడు.
అశ్వమేధమవాప్నోతి విష్ణులోకం చ గచ్ఛతి । తత్రోష్య రజనీః పంచ షష్ఠకాలేశ్నువన్నరః
అక్కడ ఐదు రాత్రులు ఉండి, ఆరో రోజున నియమంగా ఉండినవాడు, అశ్వమేధ యజ్ఞ ఫలితాన్ని పొందుతాడు, విష్ణులోకానికి చేరుతాడు.
న దుర్గతిమవాప్నోతి సిద్ధిం చాప్నోత్యనుత్తమామ్ । జంబుమార్గాదుపావృత్తో గచ్ఛేత్తు దులికాశ్రమమ్
అతనికి ఎలాంటి దుర్గతి కలగదు, అత్యుత్తమమైన సిద్ధిని పొందుతాడు. జంబూమార్గం నుండి బయలుదేరి దులికాశ్రమానికి వెళ్లాలి.
న దుర్గతిమవాప్నోతి స్వర్గలోకే చ పూజ్యతే । అగస్త్యాశ్రమమాసాద్య పితృదేవార్చనే రతః
అతనికి దుర్గతి కలగదు, స్వర్గలోకంలో గౌరవించబడతాడు. అగస్త్యాశ్రమానికి చేరి, పితృదేవతల పూజలో నిమగ్నుడవుతాడు.
త్రిరాత్రోపోషితో రాజన్నగ్నిష్టోమఫలం లభేత్ । శాకవృత్తిః ఫలైర్వాపి కౌమారం విందతే పరమ్
రాజా! మూడు రాత్రులు ఉపవాసం చేసినవాడు, అగ్నిష్టోమ యజ్ఞ ఫలితాన్ని పొందుతాడు. ఆకుకూరలు లేదా పండ్లతో జీవించేవాడు, పరమమైన యౌవనాన్ని పొందుతాడు.
కన్యాశ్రమం సమాసాద్య శ్రీపుష్టం లోకపూజితమ్ । ధర్మారణ్యం హి తత్పుణ్యమాద్యం చ పార్థివర్షభ
కన్యాశ్రమానికి చేరినవాడు, అది మహిమతో కూడినది, లోకానికి గౌరవించబడినది. ఆ ధర్మారణ్యం నిజంగా పవిత్రమైనది, ముఖ్యమైనదిగా రాజా! చెప్పబడింది.
యత్ర ప్రవిష్టమాత్రో వై పాపేభ్యో విప్రముచ్యతే । అర్చయిత్వా పితౄన్దేవాన్ప్రయతో నియతాశనః
అక్కడ ప్రవేశించిన క్షణంలోనే పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు. పితృదేవతలను పూజించి, పవిత్రతతో, నియమితాహారంతో ఉంటాడు.
సర్వకామసమృద్ధస్య యజ్ఞస్య ఫలమశ్నుతే । ప్రాదక్షిణ్యం తతః కృత్వా యయాతిపతనం వ్రజేత్
అతను అన్ని కోరికలు నెరవేర్చే యజ్ఞ ఫలితాన్ని పొందుతాడు. అక్కడ ప్రదక్షిణ చేసి, యయాతిపతనానికి వెళ్లాలి.
హయమేధస్య యజ్ఞస్య ఫలమాప్నోతి తత్ర వై । మహాకాలమతో గచ్ఛేన్నియతో నియతాశనః
అక్కడ హయమేధ యజ్ఞ ఫలితాన్ని పొందుతాడు. ఆ తరువాత నియమంగా, నియమితాహారంతో మహాకాళానికి వెళ్లాలి.
కోటితీర్థముపస్పృశ్య హయమేధఫలం లభేత్ । తతో గచ్ఛేత ధర్మజ్ఞ స్థానం తీర్థముమాపతేః
కోటితీర్థ జలాన్ని తాకితే, అశ్వమేధ యాగ ఫలితం లభిస్తుంది. ఆ తరువాత, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడా, ఉమాపతి పవిత్ర స్థలానికి వెళ్లాలి.
నామ్నా భద్రవటం నామ త్రిషు లోకేషు విశ్రుతమ్ । తత్రాభిగమ్య చేశానం గోసహస్రఫలం లభేత్
భద్రవట అనే పేరు మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందింది. అక్కడ ఈశానుని దర్శించితే, వెయ్యి గోవులను దానం చేసినంత ఫలితం లభిస్తుంది.
మహాదేవప్రసాదాచ్చ గాణపత్యమవాప్నుయాత్ । సమృద్ధమసపత్నం తు శ్రియాయుక్తం నరోత్తమ
మహాదేవుని కృప వల్ల, గణపతి స్థానం లభిస్తుంది. సంపదతో, శత్రువులు లేకుండా, ఐశ్వర్యంతో కూడిన జీవితం కలుగుతుంది, మానవులలో శ్రేష్ఠుడా.
నర్మదాం తు సమాసాద్య నదీం త్రైలోక్యవిశ్రుతామ్ । తర్పయిత్వా పితౄన్దేవానగ్నిష్టోమఫలం లభేత్
మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన నర్మదా నదిని చేరుకొని, పితృదేవతలకు తర్పణం సమర్పిస్తే, అగ్నిష్టోమ యాగ ఫలితం లభిస్తుంది.
యుధిష్ఠిర ఉవాచ- వసిష్ఠేన దిలీపాయ కథితం తీర్థముత్తమమ్ । నర్మదేతి చ విఖ్యాతం పాపపర్వతదారణమ్
యుధిష్ఠిరుడు పలికెను — వసిష్ఠుడు దిలీపునికి నర్మదా అనే పవిత్ర తీర్థాన్ని వివరించాడు. అది పాపపర్వతాన్ని ధ్వంసం చేసే మహత్తరమైనది.
భూయశ్చ శ్రోతుమిచ్ఛామి తన్మే కథయ నారద । నర్మదాయాశ్చ మాహాత్మ్యం వసిష్ఠోక్తం ద్విజోత్తమ
మరింత వినాలని ఉంది నారదా, వసిష్ఠుడు చెప్పిన నర్మదా మహిమను నాకు వివరించు, ద్విజులలో శ్రేష్ఠుడా.
కథమేషా మహాపుణ్యా నదీ సర్వత్ర విశ్రుతా । నర్మదానామ విఖ్యాతా తన్మమ బ్రూహినారద
ఈ మహాపుణ్య నది ఎలా అన్ని చోట్ల ప్రసిద్ధి చెందింది? నర్మదా అనే పేరు ఎలా ప్రఖ్యాతి పొందింది, నారదా, నాకు చెప్పు.
నారద ఉవాచ-। నర్మదా సరితాం శ్రేష్ఠా సర్వపాపప్రణాశినీ । తారయేత్సర్వభూతాని స్థావరాణి చరాణి చ
నారదుడు పలికెను — నర్మదా నదులలో శ్రేష్ఠమైనది, అన్ని పాపాలను నశింపజేసేది. స్థావర, జంగమ జీవులందరినీ రక్షిస్తుంది.
నర్మదాయాస్తు మాహాత్మ్యం వసిష్ఠోక్తం మయా శ్రుతమ్ । తదేతద్ధి మహారాజ సర్వం హి కథయామి తే
నర్మదా మహిమను వసిష్ఠుని నుండి నేను విన్నాను, మహారాజా. ఇప్పుడు అది మొత్తం నీకు వివరించబోతున్నాను.
పుణ్యా కనఖలే గఙ్గా కురుక్షేత్రే సరస్వతీ । గ్రామే వా యది వారణ్యే పుణ్యా సర్వత్ర నర్మ్మదా
గంగ నది కనఖలలో పవిత్రమైనది, సరస్వతి నది కురుక్షేత్రంలో పవిత్రమైనది. కానీ గ్రామంలోనైనా, అడవిలోనైనా నర్మదా ఎక్కడైనా పవిత్రమే.
త్రిభిః సారస్వతం తోయం సప్తాహేన తు యామునమ్ । సద్యః పునాతి గాంగేయం దర్శనాదేవ నార్మదమ్
సరస్వతి జలంతో మూడు రోజుల్లో పవిత్రత వస్తుంది, యమునా నీటితో ఏడురోజుల్లో. గంగా నీటితో వెంటనే పవిత్రత లభిస్తుంది. కాని నర్మదా నీటిని కేవలం చూడగానే పవిత్రత కలుగుతుంది.
కలింగ దేశే పశ్చార్ద్ధే పర్వతేఽమరకంటకే । పుణ్యా చ త్రిషు లోకేషు రమణీయా మనోరమా
కలింగ దేశపు పశ్చిమ భాగంలో, అమరకంటక పర్వతంపై, మూడు లోకాలలో నర్మదా పవిత్రమైనది, అందమైనది, ఆకర్షణీయమైనది.
సదేవాసురగంధర్వా ఋషయశ్చ తపోధనాః । తపస్తప్త్వా మహారాజ సిద్ధిం చ పరమాం గతాః
దేవతలు, అసురులు, గంధర్వులు, తపస్సుతో పరిపూర్ణులైన ఋషులు అక్కడ తపస్సు చేసి, పరమ సిద్ధిని పొందారు, మహారాజా.
తత్ర స్నాత్వా మహారాజ నియమస్థో జితేంద్రియః । ఉపోష్య రజనీమేకాం కులానాం తారయేచ్ఛతమ్
అక్కడ స్నానం చేసి, నియమంగా ఉండి, ఇంద్రియాలను జయించి, ఒక రాత్రి ఉపవాసం చేస్తే, వంద కుటుంబాలను రక్షించగలడు, మహారాజా.