మహోత్సాహా మహాత్మానో ధార్మికాః సత్యవాదినః । ప్రియదర్శా వపుష్మంతో మహావీర్య్యా ధనుర్ధరాః
వారు మహోత్సాహంతో, మహాత్మత్వంతో, ధర్మబద్ధంగా, సత్యవాదులు. అందంగా, శరీర సౌందర్యంతో, గొప్ప వీర్యంతో, విల్లు పట్టడంలో నైపుణ్యం కలవారు.
వీరా హి యుధి జాయంతే క్షత్రియాః శూరసంమతాః । త్రేతాయాం క్షత్రియాస్తావత్సర్వే వై చక్రవర్తినః
పోరులో వీరులు జన్మిస్తారు, క్షత్రియులు ధైర్యానికి పేరుగాంచినవారు. త్రేతాయుగంలో అందరూ క్షత్రియులు సామ్రాట్లుగా ఉంటారు.
సర్వవర్ణాశ్చ జాయంతే సదైవ ద్వాపరే యుగే । మహోత్సాహా వీర్యవంతః పరస్పరవధైషిణః
ద్వాపరయుగంలో అన్ని వర్ణాలవారు ఎప్పుడూ జన్మిస్తారు. వారు మహోత్సాహంతో, వీర్యంతో, ఒకరినొకరు హతమార్చే ఉద్దేశంతో ఉంటారు.
తేజసాంధేనసంయుక్తాః క్రోధనాః పురుషాః కిల । లుబ్ధాశ్చానృతకాశ్చైవ తిష్యే జాయంతి భో ద్విజాః
అక్కడ పురుషులు తేజస్సుతో, కోపంతో నిండివుంటారు. వారు లోభులు, అబద్ధాలు చెప్పేవారు, ఓ ద్విజులారా, తిష్యయుగంలో జన్మిస్తారు.
ఈర్ష్యా మానస్తథా క్రోధో మాయాసూయా తథైవ చ । తిష్యే భవంతి భూతానాం రాగో లోభశ్చ సత్తమాః
ఇర్ష్య, గర్వం, కోపం, మాయ, అసూయ కూడా తిష్యయుగంలో ప్రాణుల్లో కలుగుతాయి. అలాగే కామం, లోభం కూడా ఉంటాయి, ఓ ఉత్తములారా.
సంక్షేపో వర్త్తతే విప్రా ద్వాపరే యుగమధ్యగే । గుణోత్తరం హైమవతం హరివర్షం తతః పరమ్
ఓ బ్రాహ్మణులారా, ద్వాపరయుగ మధ్యభాగంలో పరిమితి ఏర్పడుతుంది. ఆ తరువాత హిమవంతం ప్రాంతం, దాని తరువాత హరివర్షం వస్తుంది.
ఋషయ ఊచుః-। జంబూఖండస్త్వయా ప్రోక్తో యథావదిహ సత్తమః । విష్కంభస్య చ ప్రబ్రూహి పరిమాణం హి తత్త్వతః
ఋషులు ఇలా అన్నారు — జాంబూద్వీపాన్ని మీరు ఇక్కడ యథావిధిగా వివరించారు, ఓ ఉత్తముడా. ఇప్పుడు విష్కంభం యొక్క నిజమైన పరిమాణాన్ని మాకు చెప్పండి.
సముద్రస్య ప్రమాణం చ సమ్యగచ్ఛిద్ర దర్శనః । శాకద్వీపం చ నో బ్రూహి కుశద్వీపం చ ధార్మికమ్
సముద్ర పరిమాణాన్ని కూడా స్పష్టంగా చూపించండి, ఓ తత్త్వజ్ఞుడా. అలాగే శాకద్వీపం, ధార్మికమైన కుశద్వీపం గురించి కూడా మాకు వివరించండి.
శాల్మలం చైవ తత్త్వేన క్రౌంచద్వీపం తథైవ చ । సూత ఉవాచ-। విప్రాః సుబహవో ద్వీపాః యైరిదం సంతతం జగత్ । సప్తద్వీపాన్ప్రవక్ష్యామి శృణుధ్వం ద్విజపుంగవాః
శాల్మలద్వీపం, క్రౌంచద్వీపం గురించి కూడా నిజంగా చెప్పండి. సూతుడు ఇలా చెప్పాడు — ఓ బ్రాహ్మణులారా, ఈ లోకాన్ని అనేక ద్వీపాలు చుట్టుముట్టాయి. ఆ ఏడుద్వీపాల గురించి నేను వివరంగా చెబుతాను, మీరు వినండి, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా.
అష్టాదశసహస్రాణి యోజనాని ద్విజోత్తమాః । షట్శతాని చ పూర్ణాని విష్కంభో జంబుపర్వతః
అష్టాదశ వేల యోజనాలు, అదికా ఆరు వందలు పూర్తిగా కలిసిన పరిమాణం జాంబుపర్వతానికి ఉంది, ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా.
లవణస్య సముద్రస్య విష్కంభో ద్విగుణః స్మృతః । నానాజనపదాకీర్ణో మణివిద్రుమచిత్రితః
ఉప్పు సముద్రం యొక్క విస్తీర్ణం దాని రెండింతలు అని చెబుతారు. అది色色 ప్రజలతో నిండినది, మణులు, పద్మరాగాలతో అలంకరించబడింది.
నైకధాతువిచిత్రైశ్చ పర్వతైరుపశోభితః । సిద్ధచారణసంకీర్ణైః సాగరః పరిమండలః
అది అనేక లోహాల పర్వతాలతో అలంకరించబడింది. ఆ సముద్రం వృత్తాకారంగా ఉండి, సిద్ధులు, చారణులతో నిండి ఉంటుంది.
శాకద్వీపం చ వక్ష్యామి యథావదిహ సత్తమాః । శృణుతాద్య యథాన్యాయం బ్రువతో మమ ధార్మికాః
ఓ ధర్మశీలులారా! ఇప్పుడు నేను శాకద్వీపాన్ని యథార్థంగా వివరించబోతున్నాను. మీరు అందరూ శ్రద్ధగా వినండి.
జంబుద్వీపప్రమాణేన ద్విగుణః స ద్విజర్షభాః । విష్కంభేన మహాభాగాః సాగరోఽపి విభాగశః
ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా! ఆ ద్వీపం జంబూద్వీపానికి రెండింతలు పెద్దది. దాని వెడల్పు కూడా చాలా ఎక్కువగా ఉంది. సముద్రం దానిని అలాగే విభజించి ఉంది.
క్షీరోదో మునిశార్దూలా యేన సంపరివారితః । తత్ర పుణ్యాజనపదాస్తత్ర న మ్రియతే జనః
ఓ మునిశార్దూలా! ఆ ద్వీపాన్ని క్షీరసాగరం చుట్టుముట్టి ఉంది. అక్కడ పవిత్రమైన ప్రాంతాలు ఉన్నాయి, అక్కడ ప్రజలు మరణించరు.
కుత ఏవ హి దుర్భిక్షం క్షమా తేజోయుతా హి తే । శాకద్వీపస్య సంక్షేపో యథావన్మునిసత్తమాః । ఉక్త ఏష మహాభాగాః కిమన్యత్కథయామి వః
అక్కడ ఎప్పుడూ దుర్భిక్షం ఎలా వస్తుంది? ఎందుకంటే అక్కడి ప్రజలు భూమి, తేజస్సు గుణాలతో నిండిపోయి ఉంటారు. ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా! ఇదే శాకద్వీపం గురించి సంక్షిప్తంగా చెప్పినది. ఇంకా మీకు ఏమి చెప్పాలి?
ఋషయ ఊచుః-। శాకద్వీపస్య సంక్షేపో యథావదిహ ధార్మిక । ఉక్తస్త్వయా మహాప్రాజ్ఞ విస్తరం బ్రూహి తత్త్వతః
ఋషులు ఇలా అన్నారు: ఓ ధార్మికుడా! నువ్వు శాకద్వీపాన్ని యథార్థంగా సంక్షిప్తంగా వివరించావు. ఓ మహాప్రజ్ఞుడా! దయచేసి ఇప్పుడు వివరంగా, నిజంగా వివరించు.
సూత ఉవాచ-। తథైవ పర్వతా విప్రాః సప్తాత్ర మణిపర్వతాః । రత్నాకరాస్తథా నద్యస్తేషాం నామాని వర్ణయే
సూతుడు ఇలా అన్నాడు: అలాగే, ఓ బ్రాహ్మణులారా! అక్కడ ఏడు మణిపర్వతాలు ఉన్నాయి. వాటి పేర్లు, రత్నాల గనులు, నదులు కూడా నేను వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.
అతీవగుణవత్సర్వం తత్త్వం పృచ్ఛథ ధార్మికాః । దేవర్షిగంధర్వయుతః ప్రథమో మేరురుచ్యతే
ధార్మికులారా! మీరు ఎంతో వివరంగా అడుగుతున్నారు. మొదట మేరు అనే పర్వతం ఉంది. దానితో దేవతలు, గంధర్వులు కలిసి ఉంటారు.
ప్రాగాయతో మహాభాగా మలయోనామ పర్వతః । తతో మేఘాః ప్రవర్త్తంతే ప్రభవంతి చ సర్వశః
ఓ మహాభాగులారా! తూర్పు వైపున మలయ అనే పర్వతం ఉంది. అక్కడినుంచి మేఘాలు ఏర్పడి, అన్నీ అక్కడే ప్రారంభమవుతాయి.
తతః పరేణ మునయో జలధారో మహాగిరిః । తతో నిత్యముపాదత్తే వాసవః పరమం జలమ్
ఆ తర్వాత, ఓ మునులారా! జలధార అనే గొప్ప పర్వతం ఉంది. అక్కడినుంచి ఇంద్రుడు ఎప్పుడూ ఉత్తమమైన నీటిని తీసుకుంటాడు.
తతో వర్షం ప్రభవతి వర్షాకాలే ద్విజోత్తమాః । ఉచ్చైర్గిరీ రైవతకో యత్ర నిత్యం ప్రతిష్ఠితమ్
అక్కడినుంచి, ఓ ద్విజోత్తములారా! వర్షాకాలంలో వర్షం పుడుతుంది. అక్కడ ఎప్పుడూ ఎత్తైన రైవతక పర్వతం నిలిచి ఉంటుంది.
రేవతీ దివి నక్షత్రం పితామహకృతో విధిః । ఉత్తరేణ తు విప్రేంద్రాః శ్యామో నామ మహాగిరిః
ఆకాశంలో రేవతి అనే నక్షత్రాన్ని పితామహుడు నిర్ణయించాడు. ఉత్తర దిశలో, ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా! శ్యామ అనే మహాగిరి ఉంది.
నవమేఘప్రభః ప్రాంశుః శ్రీమానుజ్జ్వలవిగ్రహః । యతః శ్యామత్వమాపన్నాః ప్రజా ముదితమానసాః
ఆ పర్వతం కొత్త మేఘాల వర్ణంతో మెరిసిపోతుంది, ఎత్తుగా, మహిమాన్వితంగా, ప్రకాశవంతంగా ఉంటుంది. దాని వల్ల అక్కడి ప్రజలు నల్లని వర్ణాన్ని పొంది, హర్షంతో ఉంటారు.
ఋషయ ఊచుః-। సుమహాన్సంశయోఽస్మాకం ప్రాప్తోయం సూత యత్త్వయా । ప్రజాః కథం సూత సమ్యక్సంప్రాప్తాః శ్యామతామిహ
ఋషులు ఇలా అన్నారు: ఓ సూతా! నువ్వు చెప్పినదానివల్ల మాకు గొప్ప సందేహం కలిగింది. ఇక్కడి ప్రజలు ఎలా నల్లని వర్ణాన్ని పొందారు?
సూత ఉవాచ-। సర్వేష్వేవ మహాప్రాజ్ఞా ద్వీపేషు మునిపుంగవాః । గౌరః కృష్ణశ్చ పతగస్తయోర్వర్ణాంతరే ద్విజాః
సూతుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ మహాప్రజ్ఞులారా! అన్ని ద్వీపాల్లో పక్షులు తెలుపు, నలుపు రంగుల్లో ఉంటాయి. వాటిలో, ఓ ద్విజులారా! ఇంకొన్ని వర్ణాలు కూడా ఉంటాయి.
శ్యామో యస్మాత్ప్రవృత్తో వై తస్మాత్శ్యామగిరిః స్మృతః । తతః పరం మునిశ్రేష్ఠా దుర్గశైలో మహోదయః
అక్కడే నల్లని వర్ణం ప్రారంభమైనందువల్ల దానిని శ్యామగిరి అని పిలుస్తారు. ఆ తర్వాత, ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా! దుర్గశైలం అనే గొప్ప పర్వతం ఉంది.
కేశరీ కేశరయుతో యతో వాతః ప్రవర్త్తతే । తేషాం యోజనవిష్కంభో ద్విగుణః ప్రవిభాగశః
అది కేశరీ అని పిలవబడుతుంది, ఎందుకంటే అక్కడి నుండి గాలులు ఊదిపోతుంటాయి. వాటి వెడల్పు యోజనల్లో రెండింతలు విభజించబడింది.
వర్షాణి తేషు విప్రేంద్రాః సంప్రోక్తాని మనీషిభిః । మహామేరుర్మహాకాశో జలదః కుముదోత్తరమ్
ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా! వాటిలోని ప్రాంతాలను మేధావులు ఇలా పేర్కొన్నారు: మహామేరు, మహాకాశ, జలధ, కుముదోత్తర.
జలధారో మహాప్రాజ్ఞః సుకుమార ఇతి స్మృతః । రేవతస్య తు కౌమారః శ్యామశ్చ మణికాంచనః
జలధార పర్వతాన్ని మహాప్రజ్ఞుడు, సుకుమారుడు అని కూడా అంటారు. రేవతకు సంబంధించినవి కౌమారాలు, శ్యామకు మణికాంచనాలు అని పిలుస్తారు.