కౌక్కుటకాస్తథా బోలాః కోకణా మణివాలకాః । సమంగా కనకాశ్చైవ కుంకురాంగారమారిషాః
కౌక్కుటకులు, బోలులు, కోకణులు, మణివాలకులు, సమంగులు, కనకులు, కుంకురాంగరమారిషులు—
ధ్వజిన్యుత్సవసంకేతాస్త్రివర్గా మాల్యసేనయః । వ్యూఢకాః కోరకాః ప్రోష్టాః సంగవేగధరాస్తథా
పతాకలు, ఉత్సవ సంకేతాలు కలవారు, త్రివర్గులు, మాల్యులు, సేనయులు, వ్యూఢకులు, కోరకులు, ప్రోష్టులు, సంఘవేగధరులు—
తథైవ వింద్యరులికాః పులిందా బల్వలైః సహ । మాలవా మలరాశ్చైవ తథైవాపరవర్తకాః
అలాగే వింధ్యరులికులు, బల్వలులతో కూడిన పులిందులు, మాలవులు, మలరులు, అలాగే అపరవర్తకులు—
కులిందాః కాలదాశ్చైవ చండకాః కురటాస్తథా । ముశలాస్తనవాలాశ్చ సతీర్థా పూతిసృంజయాః
కులిందులు, కాలదులు, చండకులు, కురటులు, ముషలులు, తనవాలులు, సతీర్థులు, పూతిసృంజయులు—
అనిదాయాః శివాటాశ్చ తపనాః సూతపాస్తథా । ఋషికాశ్చ విదర్భాశ్చ స్తంగనా పరతంగకాః
అనిదాయులు, శివాటులు, తపనులు, సూతపులు, ఋషికులు, విదర్భులు, స్థంగనులు, పరతంగకులు—
ఉత్తరాశ్చాపరేమ్లేచ్ఛా జనా హి మునిపుంగవాః । జవనాశ్చ సకాంబోజా దారుణా మ్లేచ్ఛజాతయః
మహర్షీ, ఉత్తర దిశలోని ఇతర మ్లేచ్ఛ జనులు: యవనులు, కామ్బోజులు, దారుణులు, ఇతర మ్లేచ్ఛ జాతులు—
సకృఘృహాః కులట్యాశ్చ హూణా పారసికైః సహ । తథైవ రమణాశ్చాన్యాస్తథా చ దశమాలికాః
సకృఘృహులు, కులట్యులు, హూణులు, పారసికులతో పాటు, అలాగే రమణులు, దశమాలికలు—
క్షత్రియోపనివేశాశ్చ వైశ్యశూద్ర కులాని చ । శూరాభీరాశ్చ దరదాః కాశ్మీరాః పశుభిః సహ
క్షత్రియుల నివాసాలు, వైశ్య, శూద్ర కులాలు, శూరులు, అభీరులు, దరదులు, పశువులతో కూడిన కాశ్మీరులు—
ఖాండీకాశ్చ తుషారాశ్చ పద్మగా గిరిగహ్వరాః । ఆద్రేయాః సభిరాదాజాస్తథైవ స్తనపోషకాః
ఖాండికులు, తుషారులు, పద్మగులు, కొండ గుహల్లో నివసించేవారు, ఆద్రేయులు, సభిరాదాజులు, అలాగే స్థనపోషకులు—
ద్రోషకాశ్చ కలింగాశ్చ కిరాతానాం చ జాతయః । తోమరా హన్యమానాశ్చ తథైవ కరభంజకాః
ద్రోషకులు, కలింగులు, కిరాతుల వంశాలు, తోమరులు, హన్యమానులు, అలాగే కరభంజకులు—
ఏతే చాన్యే జనపదాః ప్రాచ్యోదీచ్యాస్తథైవ చ । ఉద్దేశమాత్రేణ మయా దేశాః సంకీర్తితా ద్విజాః । యథాగుణబలం చాపి త్రివర్గస్య మహాఫలమ్
ఈ జనపదాలు, అలాగే ఇతర ప్రాచ్య, ఉత్తర దేశాలవారు, ద్విజులారా, పేర్లతో మాత్రమే నేను చెప్పాను. వారి గుణబలాన్ని బట్టి, త్రివర్గాల మహాఫలం కలుగుతుంది.
ఋషయ ఊచుః-। భారతస్యాస్య వర్షస్య తథా హైమవతస్య చ । ప్రమాణమాయుషః సూత బలం చాపి శుభాశుభమ్
ఋషులు అన్నారు— సూతా! ఈ భారతదేశానికి, హిమవంతునికి ఆయుష్షు, బలము, శుభాశుభ ఫలితాలు ఎంత ఉంటాయో చెప్పు.
అనాగతమతిక్రాంతం వర్తమానం చ సత్తమ । ఆచక్ష్వ నో విస్తరేణ హరివర్షం తథైవ చ
మహానుభావా! గతం, భవిష్యత్తు, వర్తమానం, అలాగే హరివర్షం గురించి కూడా విస్తరించి వివరంగా చెప్పు.
సూత ఉవాచ-। చత్వారి భారతే వర్షే యుగాని మునిపుంగవాః । కృతం త్రేతా ద్వాపరం చ తిష్యం చ ద్విజసత్తమాః
సూతుడు చెప్పాడు— మునిశ్రేష్ఠులారా! భారతదేశంలో నాలుగు యుగాలు ఉన్నాయి: కృతయుగం, త్రేతాయుగం, ద్వాపరయుగం, తిష్యయుగం.
పూర్వే కృతయుగం నామ తతస్త్రేతాయుగం ద్విజాః । తత్పశ్చాద్ద్వాపరం చాథ తతస్తిష్యః ప్రవర్తతే
ముందుగా కృతయుగం వచ్చింది, ఆ తరువాత త్రేతాయుగం, దాని తరువాత ద్వాపరయుగం, ఆ తరువాత తిష్యయుగం ప్రారంభమవుతుంది, ఓ ద్విజులారా.
చత్వారి తు సహస్రాణి వర్షాణాం మునిపుంగవాః । ఆయుః సంఖ్యా కృతయుగే సంఖ్యాతా హి తపోధనాః
ఓ మహర్షులారా, కృతయుగంలో మానవుల ఆయుష్షు నాలుగు వేల సంవత్సరాలు ఉంటుందని తపస్సులో ప్రావీణ్యం ఉన్నవారు చెప్పారు.
తథా త్రీణి సహస్రాణి త్రేతాయామాయుషో విదుః । ద్వే సహస్రే ద్వాపరే తు భువి తిష్ఠంతి సాంప్రతమ్
అలాగే త్రేతాయుగంలో మానవుల ఆయుష్షు మూడు వేల సంవత్సరాలు అని తెలుసుకున్నారు. ద్వాపరయుగంలో భూమిపై ప్రస్తుతం రెండు వేల సంవత్సరాలు ఆయుష్షు మిగిలి ఉంది.
తత్ప్రమాణస్థితిర్హ్యస్తి తిష్యే తు మునిపుంగవాః । గర్భస్థాశ్చ మ్రియంతేఽత్ర తథా జాతా మ్రియంతి చ
ఓ మహర్షులారా, తిష్యయుగంలో కూడా అదే విధంగా ఆయుష్షు ఉంటుంది. ఇక్కడ గర్భంలో ఉన్నవారు మరణిస్తారు, అలాగే పుట్టినవారు కూడా చనిపోతారు.
మహాబలా మహాసత్త్వాః ప్రజ్ఞాగుణసమన్వితాః । ప్రజాయంతే చ జాతాశ్చ శతశోఽథ సహస్రశః
అక్కడ పుట్టే వారు గొప్ప బలంతో, గొప్ప శక్తితో, జ్ఞానగుణాలతో జన్మిస్తారు. వారు వందలాది, వేలాది మంది జన్మిస్తారు.
ద్విజాః కృతయుగే విప్రా బలినః ప్రియదర్శనాః । ప్రజాయంతే చ జాతాశ్చ మునయో వై తపోధనాః
ఓ ద్విజులారా, కృతయుగంలో బ్రాహ్మణులు బలవంతులు, అందంగా కనిపించే వారు. తపస్సులో నిపుణులైన మహర్షులు జన్మిస్తారు.
మహోత్సాహా మహాత్మానో ధార్మికాః సత్యవాదినః । ప్రియదర్శా వపుష్మంతో మహావీర్య్యా ధనుర్ధరాః
వారు మహోత్సాహంతో, మహాత్మత్వంతో, ధర్మబద్ధంగా, సత్యవాదులు. అందంగా, శరీర సౌందర్యంతో, గొప్ప వీర్యంతో, విల్లు పట్టడంలో నైపుణ్యం కలవారు.
వీరా హి యుధి జాయంతే క్షత్రియాః శూరసంమతాః । త్రేతాయాం క్షత్రియాస్తావత్సర్వే వై చక్రవర్తినః
పోరులో వీరులు జన్మిస్తారు, క్షత్రియులు ధైర్యానికి పేరుగాంచినవారు. త్రేతాయుగంలో అందరూ క్షత్రియులు సామ్రాట్లుగా ఉంటారు.
సర్వవర్ణాశ్చ జాయంతే సదైవ ద్వాపరే యుగే । మహోత్సాహా వీర్యవంతః పరస్పరవధైషిణః
ద్వాపరయుగంలో అన్ని వర్ణాలవారు ఎప్పుడూ జన్మిస్తారు. వారు మహోత్సాహంతో, వీర్యంతో, ఒకరినొకరు హతమార్చే ఉద్దేశంతో ఉంటారు.
తేజసాంధేనసంయుక్తాః క్రోధనాః పురుషాః కిల । లుబ్ధాశ్చానృతకాశ్చైవ తిష్యే జాయంతి భో ద్విజాః
అక్కడ పురుషులు తేజస్సుతో, కోపంతో నిండివుంటారు. వారు లోభులు, అబద్ధాలు చెప్పేవారు, ఓ ద్విజులారా, తిష్యయుగంలో జన్మిస్తారు.
ఈర్ష్యా మానస్తథా క్రోధో మాయాసూయా తథైవ చ । తిష్యే భవంతి భూతానాం రాగో లోభశ్చ సత్తమాః
ఇర్ష్య, గర్వం, కోపం, మాయ, అసూయ కూడా తిష్యయుగంలో ప్రాణుల్లో కలుగుతాయి. అలాగే కామం, లోభం కూడా ఉంటాయి, ఓ ఉత్తములారా.
సంక్షేపో వర్త్తతే విప్రా ద్వాపరే యుగమధ్యగే । గుణోత్తరం హైమవతం హరివర్షం తతః పరమ్
ఓ బ్రాహ్మణులారా, ద్వాపరయుగ మధ్యభాగంలో పరిమితి ఏర్పడుతుంది. ఆ తరువాత హిమవంతం ప్రాంతం, దాని తరువాత హరివర్షం వస్తుంది.
ఋషయ ఊచుః-। జంబూఖండస్త్వయా ప్రోక్తో యథావదిహ సత్తమః । విష్కంభస్య చ ప్రబ్రూహి పరిమాణం హి తత్త్వతః
ఋషులు ఇలా అన్నారు — జాంబూద్వీపాన్ని మీరు ఇక్కడ యథావిధిగా వివరించారు, ఓ ఉత్తముడా. ఇప్పుడు విష్కంభం యొక్క నిజమైన పరిమాణాన్ని మాకు చెప్పండి.
సముద్రస్య ప్రమాణం చ సమ్యగచ్ఛిద్ర దర్శనః । శాకద్వీపం చ నో బ్రూహి కుశద్వీపం చ ధార్మికమ్
సముద్ర పరిమాణాన్ని కూడా స్పష్టంగా చూపించండి, ఓ తత్త్వజ్ఞుడా. అలాగే శాకద్వీపం, ధార్మికమైన కుశద్వీపం గురించి కూడా మాకు వివరించండి.
శాల్మలం చైవ తత్త్వేన క్రౌంచద్వీపం తథైవ చ । సూత ఉవాచ-। విప్రాః సుబహవో ద్వీపాః యైరిదం సంతతం జగత్ । సప్తద్వీపాన్ప్రవక్ష్యామి శృణుధ్వం ద్విజపుంగవాః
శాల్మలద్వీపం, క్రౌంచద్వీపం గురించి కూడా నిజంగా చెప్పండి. సూతుడు ఇలా చెప్పాడు — ఓ బ్రాహ్మణులారా, ఈ లోకాన్ని అనేక ద్వీపాలు చుట్టుముట్టాయి. ఆ ఏడుద్వీపాల గురించి నేను వివరంగా చెబుతాను, మీరు వినండి, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా.
అష్టాదశసహస్రాణి యోజనాని ద్విజోత్తమాః । షట్శతాని చ పూర్ణాని విష్కంభో జంబుపర్వతః
అష్టాదశ వేల యోజనాలు, అదికా ఆరు వందలు పూర్తిగా కలిసిన పరిమాణం జాంబుపర్వతానికి ఉంది, ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా.