కౌశికీం త్రిదివాం హృద్యాం నాచితాం రోహితారణీమ్ । రహస్యాం శతకుంభాం చ సరయూం చ ద్విజోత్తమాః
కౌశికీ, స్వర్గంలో ఎంతో మధురంగా ఉండే నది. ఆహ్వానం చేయకపోయినా రోహితారణి, రహస్యంగా ప్రవహించే నది, శతకుంభా, సరయూ—ఇవన్నీ ద్విజోత్తములారా!
చర్మణ్వతీం వేత్రవతీం హస్తిసోమాం దిశం తథా । శరావతీం పయోష్ణీం చ భీమాం భీమరథీమపి
చర్మణ్వతి, వేత్రవతి, హస్తిసోమా, అలాగే దిశా, శరావతి, పయోష్ణి, భీమా, భీమరథి—ఈ నదులు కూడా ఉన్నాయి.
కావేరీం చులుకాం చాపి తాపీం శతమలామపి । నీవారాం మహితాం చాపి సుప్రయోగాం తథా నదీమ్
కావేరి, చులుకా, తాపీ, శతమల, నీవారా, గొప్ప పేరు పొందినది, అలాగే సుప్రయోగ అనే నది కూడా ఉన్నాయి.
పవిత్రాం కృష్ణలాం సింధుం వాజినీం పురమాలినీమ్ । పూర్వాభిరామాం వీరాం చ భీమాం మాలావతీం తథా
పవిత్రమైన కృష్ణలా, సింధు, వాజినీ, పురమాలిని, పూర్వాభిరామా, వీరమైన నది, భీమా, అలాగే మాలావతి కూడా ఉన్నాయి.
పలాశినీం పాపహరాం మహేంద్రాం పటలావతీమ్ । కరీషిణీమసిక్నీం చ కుశచీరీం మహానదీమ్
పలాశినీ, పాపాలను తొలగించే నది, మహేంద్రా, పట్టలావతి, కరీషిణీ, అసిక్నీ, కుశచీరీ, మహానది—ఇవి కూడా ఉన్నాయి.
మరుతాం ప్రవరాం మేనాం హేమాం ఘృతవతీం తథా । అనావతీమనుష్ణాం చ సేవ్యాం కాపీం చ సత్తమాః
మరుతులలో శ్రేష్ఠమైన మేనా, హేమా, ఘృతవతి, అనావతి, అనుష్ణా, సేవించదగిన కాపి—సత్పురుషులారా, ఇవన్నీ గొప్ప నదులే.
సదావీరామధృష్యాం చ కుశచీరాం మహానదీమ్ । రథచిత్రాం జ్యోతిరథాం విశ్వామిత్రాం కపింజలామ్
ఎప్పుడూ వీరత్వంతో ఉండే, ఎవ్వరూ జయించలేని, కుశచీరా, మహానది, రథచిత్రా, జ్యోతిరథా, విశ్వామిత్రా, కపింజలా—ఇవి కూడా ఉన్నాయి.
చంద్రావహఫలద్యం చైవ కుచీరామంబువాహినీమ్ । వైనదీం పింగలాం వేణాం తుంగవేగాం మహానదీమ్
చంద్రావహ, ఫలద్య, కుచీరా, అంబువాహిని, వైనది, పింగలా, వేణా, తుంగవేగ అనే మహానది కూడా ఉన్నాయి.
విదిశాం కృష్ణవేణాం చ తామ్రాం చ కపిలామపి । ధేనుం సకామాం వేదస్వాం హవిఃస్రావాం మహాపథామ్
విదిశా, కృష్ణవేణా, తామ్రా, కపిలా, ధేను, సకామా, వేదస్వా, హవిఃస్రావా, మహాపథా—ఈ నదులు కూడా ఉన్నాయి.
శిప్రాం చ పిచ్ఛలాం చైవ భారద్వాజీం చ నిమ్నగామ్ । కౌర్ణికీం నిమ్నగాం శోణాం బాహుదామథ చంద్రమామ్
శిప్రా, పిచ్చలా, భారద్వాజి, ప్రవహించే నది, కౌర్ణికీ, ప్రవహించే శోణా, బాహుదా, చంద్రమా—ఇవి కూడా ఉన్నాయి.
దుర్గామంతః శిలాం చైవ బ్రహ్మమేధ్యాం దృషద్వతీమ్ । పరోక్షామథ రోహీం చ తథా జంబూనదీమపి
దుర్గామంతఃశిలా, బ్రహ్మమేధ్యా, దృషద్వతి, పరోక్షా, రోహీ, అలాగే జంబూనది కూడా ఉన్నాయి.
సునాసాం తమసాం దాసీం సామాన్యాం వరణామసిమ్ । నీలాం ధృతికరీం చైవ పర్ణాశాం చ మహానదీమ్
సునాసా, తమసా, దాసీ, సామాన్యా, వరణా, నీలా, ధృతికరీ, అలాగే పర్ణాశా అనే మహానది కూడా ఉన్నాయి.
మానవీం వృషభాం భాసాం బ్రహ్మమేధ్యాం దృషద్వతీమ్ । ఏతాశ్చాన్యాశ్చ బహులా మహానద్యో ద్విజర్షభాః
మానవి, వృషభా, భాసా, బ్రహ్మమేధ్యా, దృషద్వతి—ఈ నదులు మాత్రమే కాదు, ఇంకా అనేక గొప్ప నదులు ఉన్నాయండీ ద్విజర్షభులారా!
సదా నిరామయాం కృష్ణాం మందగాం మందవాహినీమ్ । బ్రాహ్మణీం చ మహాగౌరీం దుర్గామపి చ సత్తమాః
ఎప్పుడూ ఆరోగ్యంగా ఉండే కృష్ణా, మెల్లగా ప్రవహించే మందగా, మందవాహిని, బ్రాహ్మణి, మహాగౌరీ, అలాగే దుర్గా—సత్పురుషులారా, ఇవన్నీ గొప్ప నదులే.
చిత్రోత్పలాం చిత్రరథామతులాం రోహిణీం తథా । మందాకినీం వైతరణీం కోకాం చాపి మహానదీమ్
చిత్రోత్పలా, చిత్రరథా, సమానమేలేని అతులా, రోహిణీ, మందాకిని, వైతరణి, అలాగే కోకా అనే మహానది కూడా ఉన్నాయి.
శుక్తిమతీమనంగాం చ తథైవ వృషసాహ్వయామ్ । లోహిత్యాం కరతోయాం చ తథైవ వృషకాత్వయామ్
శుక్తిమతి, అనంగా, అలాగే వృషసాహ్వయా, లోహిత్యా, కరటోయా, అలాగే వృషకాత్వయా కూడా ఉన్నాయి.
కుమారీమృషితుల్యాం చ మారిషాం చ సరస్వతీమ్ । మందాకినీం సుపుణ్యాం చ సర్వాం గంగాం చ సత్తమాః
కుమారి, మృషితుల్యా, మారిషా, సరస్వతి, అత్యంత పుణ్యమైన మందాకిని, అలాగే గంగాదేవి—సత్పురుషులారా, ఇవన్నీ గొప్ప నదులే.
విశ్వస్య మాతరః సర్వాః సర్వాశ్చైవ మహాఫలాః । తథా నద్యః సుప్రకాశాః శతశోథ సహస్రశః
ఈ నదులన్నీ జగత్తుకు తల్లులే. ఇవన్నీ గొప్ప ఫలితాలను ఇస్తాయి. అలాగే, నదులు వందల కొద్దీ, వేల కొద్దీ ప్రసిద్ధిగా ఉన్నాయి.
ఇత్యేతా సరితో విప్రాః సమాఖ్యాతా యథాస్మృతి । అతఊర్ద్ధ్వం జనపదాన్నిబోధ గదతో మమ
బ్రాహ్మణులారా! ఇప్పటివరకు ఈ నదులను సంప్రదాయ ప్రకారం వివరించాను. ఇప్పుడు ఆ నదలకు ఆపైన ఉన్న ప్రాంతాలను నేను చెప్పబోతున్నాను, మీరు శ్రద్ధగా వినండి.
తత్రేమే కురుపాంచాలాః శాల్వమాత్రేయ జాంగలాః । శూరసేనాః పులిందాశ్చ బౌధామాలాస్తథైవ చ
ఇక్కడ కురు, పాంచాల, శాల్వ, మైత్రేయ, జాంగల, శూరసేన, పులింద, బౌధామాల అనే జనపదాలు ఉన్నాయి.
మత్స్యాః కుశట్టాః సౌగంధ్యాః కుత్సపాః కాశికోశలాః । చేదిమత్స్యకరూషాశ్చ భోజాః సింధుపులిందకాః
ఇక్కడ మత్స్య, కుశట్ట, సౌగంధ్య, కుత్సప, కాశి, కోసల, చేది, మత్స్య, కరూష, భోజ, సింధు, పులిందక అనే ప్రజలు నివసిస్తున్నారు.
ఉత్తమాశ్చ దశార్ణాశ్చ మేకలాశ్చోత్కలైః సహ । పంచాలాః కోశలాశ్చైవ నైకపృష్ఠయుగంధరాః
ఉత్తమ, దశార్ణ, మేకల, ఉత్తకాలతో పాటు పాంచాల, కోసల, అనేక ప్రిష్ఠయుగంధర జనపదాలు కూడా ఉన్నాయి.
బోధా మద్రాః కలింగాశ్చ కాశయో పరకాశయః । జఠరాః కుకురాశ్చైవ సుదశార్ణాః సుసత్తమాః
బోధ, మద్ర, కలింగ, కాశయ, పరకాశయ, జఠర, కుకుర, సుదశార్ణ, సుసత్తమ అనే గొప్ప ప్రజలు కూడా ఇక్కడ ఉన్నారు.
కుంతయోఽవంతయశ్చైవ తథైవాపరకుంతయః । గోమంతా మల్లకాః పుండ్రాః విదర్భా నృపవాహికాః
కుంతి, అవంతి, అపరకుంతి, గోమంత, మల్లక, పుండ్ర, విదర్భ, నృపవాహిక అనే జనపదాలు కూడా ఉన్నాయి.
అశ్మకాః సోత్తరాశ్చైవ గోపరాష్ట్రాః కనీయసః । అధిరాజ్యకుశట్టాశ్చ మల్లరాష్ట్రాశ్చ కేరలాః
అశ్మక, ఉత్తర అశ్మక, గోపరాష్ట్ర, కనీయస, అధిరాజ్య కుశట్ట, మల్లరాష్ట్ర, కేరళ అనే ప్రాంతాలు కూడా ఉన్నాయి.
మాలవాశ్చోపవాస్యాశ్చ చక్రావక్రాలయాః శకాః । విదేహా మగధాః సద్మా మలజా విజయాస్తథా
మాలవ, ఉపవాస్య, చక్రావక్రాలయ, శక, విదేహ, మగధ, సద్మ, మలజ, విజయ అనే ప్రజలు కూడా ఇక్కడ ఉన్నారు.
అంగా వంగాః కలింగాశ్చ యకృల్లోమాన ఏవ చ । మల్లాః సుదేష్ణాః ప్రహ్లాదా మహిషాః శశకాస్తథా
అంగ, వంగ, కలింగ, యకృల్లోమ, మల్ల, సుదేష్ణ, ప్రహ్లాద, మహిష, శశక అనే ప్రజలు కూడా నివసిస్తున్నారు.
బాహ్లికా వాటధానాశ్చ ఆభీరాః కాలతోయకాః । అపరాంతాః పరాంతాశ్చ పంకలాశ్చర్మచండికాః
బాహ్లిక, వాటధాన, ఆభీర, కాలతోయక, అపరాంత, పరాంత, పంకల, చర్మచండిక అనే జనపదాలు కూడా ఉన్నాయి.
అటవీశేఖరాశ్చైవ మేరుభూతాశ్చ సత్తమాః । ఉపావృతానుపావృతాః సురాష్ట్రాః కేకయాస్తథా
అటవీశేఖర, మేరు పర్వతవాసులు, ఉపావృత, అనుపావృత, సురాష్ట్ర, కేకయ అనే ప్రజలు కూడా ఇక్కడ ఉన్నారు.
కుట్టాపరాంతా మాహేయాః కక్షాః సాముద్ర నిష్కుటాః । అంధాశ్చ బహవో విప్రా అంతర్గిర్యస్తథైవ చ
కుట్ట అపరాంత, మాహేయ, కక్ష, సముద్ర నిష్కుట, అనేక అంధ, అలాగే పర్వతాల మధ్య నివసించే వారు కూడా ఉన్నారు.