కుశికస్యైవ రాజర్షేర్గాధేశ్చైవ మహాత్మనః । సోమస్య చైవ రాజర్షేర్దిలీపస్య తథైవ చ
రాజర్షి అయిన కుశికుడు, మహాత్ముడు అయిన గాధి, రాజర్షి సోముడు, దిలీపుడు — వీరి కథలు కూడా ఉన్నాయి.
అన్యేషాం చ మహాభాగాః క్షత్రియాణాం బలీయసామ్ । సర్వేషామేవ భూతానాం ప్రియం భారతముత్తమమ్
ఇంకా ఇతర మహాభాగ్యశాలి, పరాక్రమశాలి క్షత్రియుల కథలు కూడా ఉన్నాయి. భారతదేశం అన్న జీవులకు ఎంతో ప్రియమైనది.
తతో వర్షం ప్రవక్ష్యామి యథాశ్రుతమహో ద్విజాః । మహేంద్రో మలయఃసహ్యః శుక్తిమానృక్షవానపి
ఇప్పుడు నేను మీకు ఆ భూమిని, విన్న విధంగా వివరించబోతున్నాను, ఓ ద్విజులారా! మహేంద్ర, మలయ, సహ్య, శుక్తిమాన్, ఋక్ష పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.
వింధ్యశ్చ పారియాత్రశ్చ సప్తైతే కులపర్వతాః । తేషాం సహస్రశో విప్రా పర్వతాస్తే సమీపతః
వింధ్య, పరియాత్ర — ఇవి కలిపి ఏడు ప్రధాన పర్వతాలు. వాటి దగ్గర వేలాది పర్వతాలు ఉన్నాయి, ఓ బ్రాహ్మణులారా!
అవిజ్ఞాతాః సారవంతో విపులాశ్చిత్రసానవః । అన్యే తు యే పరిజ్ఞాతా హ్రస్వా హ్రస్వోపజీవినః
వాటిలో కొన్ని తెలియని, సారవంతమైన, విస్తారమైనవి, విచిత్రమైన శిఖరాలతో ఉంటాయి. మరికొన్ని తెలిసినవి, చిన్నవి, చిన్నవారికి ఆధారంగా ఉంటాయి.
ఆర్యమ్లేచ్ఛసధర్మాణస్తే మిశ్రాః పురుషా ద్విజాః । నదీం పిబంతి విమలాం గంగాం సింధుంసరస్వతీమ్
అక్కడ, ఓ ద్విజులారా, ఆర్యులు, మ్లేచ్ఛులు కలిసిమెలిసి నివసిస్తారు. వారు గంగా, సింధు, సరస్వతి వంటి పవిత్రమైన నదుల నీరు తాగుతారు.
గోదావరీం నర్మదాం చ బహూదాం చ మహానదీమ్ । శతద్రుం చంద్రభాగాం చ యమునాం చ మహానదీమ్
గోదావరి, నర్మద, బహుదా అనే మహానది, శతద్రు, చంద్రభాగ, యమున అనే మహానది కూడా ఉన్నాయి.
దృషద్వతీం వితస్తాం చ విపాపాం స్వచ్ఛవాలుకామ్ । నదీం వేత్రవతీం చైవ కృష్ణాం వేణీం చ నిమ్నగామ్
దృశద్వతి, వితస్తా, పాపరహితమైన, నిర్మలమైన ఇసుకల నది, వేత్రవతి, కృష్ణా, వేణి అనే ప్రవహించే నదులు కూడా ఉన్నాయి.
ఇరావతీం వితస్తాం చ పయోష్ణీం దేవికామపి । వేదస్మృతిం వేదశిరాం త్రిదివాం సింధులా కృమిమ్
ఇరవతి, వితస్తా, పయోష్ణి, దేవికా, వేదస్మృతి, వేదశిర, త్రిదివ, సింధులా, క్రమి అనే నదులు కూడా ఉన్నాయి.
కరీషిణీం చిత్రవహాం త్రిసేనాం చైవ నిమ్నగామ్ । గోమతీం ధూతపాపాం చ చందనాం చ మహానదీమ్
కరీషిణి, చిత్రవహ, త్రిసేన అనే ప్రవహించే నదులు, గోమతి, ధూతపాప, చందన అనే మహానదులు కూడా ఉన్నాయి.
కౌశికీం త్రిదివాం హృద్యాం నాచితాం రోహితారణీమ్ । రహస్యాం శతకుంభాం చ సరయూం చ ద్విజోత్తమాః
కౌశికీ, స్వర్గంలో ఎంతో మధురంగా ఉండే నది. ఆహ్వానం చేయకపోయినా రోహితారణి, రహస్యంగా ప్రవహించే నది, శతకుంభా, సరయూ—ఇవన్నీ ద్విజోత్తములారా!
చర్మణ్వతీం వేత్రవతీం హస్తిసోమాం దిశం తథా । శరావతీం పయోష్ణీం చ భీమాం భీమరథీమపి
చర్మణ్వతి, వేత్రవతి, హస్తిసోమా, అలాగే దిశా, శరావతి, పయోష్ణి, భీమా, భీమరథి—ఈ నదులు కూడా ఉన్నాయి.
కావేరీం చులుకాం చాపి తాపీం శతమలామపి । నీవారాం మహితాం చాపి సుప్రయోగాం తథా నదీమ్
కావేరి, చులుకా, తాపీ, శతమల, నీవారా, గొప్ప పేరు పొందినది, అలాగే సుప్రయోగ అనే నది కూడా ఉన్నాయి.
పవిత్రాం కృష్ణలాం సింధుం వాజినీం పురమాలినీమ్ । పూర్వాభిరామాం వీరాం చ భీమాం మాలావతీం తథా
పవిత్రమైన కృష్ణలా, సింధు, వాజినీ, పురమాలిని, పూర్వాభిరామా, వీరమైన నది, భీమా, అలాగే మాలావతి కూడా ఉన్నాయి.
పలాశినీం పాపహరాం మహేంద్రాం పటలావతీమ్ । కరీషిణీమసిక్నీం చ కుశచీరీం మహానదీమ్
పలాశినీ, పాపాలను తొలగించే నది, మహేంద్రా, పట్టలావతి, కరీషిణీ, అసిక్నీ, కుశచీరీ, మహానది—ఇవి కూడా ఉన్నాయి.
మరుతాం ప్రవరాం మేనాం హేమాం ఘృతవతీం తథా । అనావతీమనుష్ణాం చ సేవ్యాం కాపీం చ సత్తమాః
మరుతులలో శ్రేష్ఠమైన మేనా, హేమా, ఘృతవతి, అనావతి, అనుష్ణా, సేవించదగిన కాపి—సత్పురుషులారా, ఇవన్నీ గొప్ప నదులే.
సదావీరామధృష్యాం చ కుశచీరాం మహానదీమ్ । రథచిత్రాం జ్యోతిరథాం విశ్వామిత్రాం కపింజలామ్
ఎప్పుడూ వీరత్వంతో ఉండే, ఎవ్వరూ జయించలేని, కుశచీరా, మహానది, రథచిత్రా, జ్యోతిరథా, విశ్వామిత్రా, కపింజలా—ఇవి కూడా ఉన్నాయి.
చంద్రావహఫలద్యం చైవ కుచీరామంబువాహినీమ్ । వైనదీం పింగలాం వేణాం తుంగవేగాం మహానదీమ్
చంద్రావహ, ఫలద్య, కుచీరా, అంబువాహిని, వైనది, పింగలా, వేణా, తుంగవేగ అనే మహానది కూడా ఉన్నాయి.
విదిశాం కృష్ణవేణాం చ తామ్రాం చ కపిలామపి । ధేనుం సకామాం వేదస్వాం హవిఃస్రావాం మహాపథామ్
విదిశా, కృష్ణవేణా, తామ్రా, కపిలా, ధేను, సకామా, వేదస్వా, హవిఃస్రావా, మహాపథా—ఈ నదులు కూడా ఉన్నాయి.
శిప్రాం చ పిచ్ఛలాం చైవ భారద్వాజీం చ నిమ్నగామ్ । కౌర్ణికీం నిమ్నగాం శోణాం బాహుదామథ చంద్రమామ్
శిప్రా, పిచ్చలా, భారద్వాజి, ప్రవహించే నది, కౌర్ణికీ, ప్రవహించే శోణా, బాహుదా, చంద్రమా—ఇవి కూడా ఉన్నాయి.
దుర్గామంతః శిలాం చైవ బ్రహ్మమేధ్యాం దృషద్వతీమ్ । పరోక్షామథ రోహీం చ తథా జంబూనదీమపి
దుర్గామంతఃశిలా, బ్రహ్మమేధ్యా, దృషద్వతి, పరోక్షా, రోహీ, అలాగే జంబూనది కూడా ఉన్నాయి.
సునాసాం తమసాం దాసీం సామాన్యాం వరణామసిమ్ । నీలాం ధృతికరీం చైవ పర్ణాశాం చ మహానదీమ్
సునాసా, తమసా, దాసీ, సామాన్యా, వరణా, నీలా, ధృతికరీ, అలాగే పర్ణాశా అనే మహానది కూడా ఉన్నాయి.
మానవీం వృషభాం భాసాం బ్రహ్మమేధ్యాం దృషద్వతీమ్ । ఏతాశ్చాన్యాశ్చ బహులా మహానద్యో ద్విజర్షభాః
మానవి, వృషభా, భాసా, బ్రహ్మమేధ్యా, దృషద్వతి—ఈ నదులు మాత్రమే కాదు, ఇంకా అనేక గొప్ప నదులు ఉన్నాయండీ ద్విజర్షభులారా!
సదా నిరామయాం కృష్ణాం మందగాం మందవాహినీమ్ । బ్రాహ్మణీం చ మహాగౌరీం దుర్గామపి చ సత్తమాః
ఎప్పుడూ ఆరోగ్యంగా ఉండే కృష్ణా, మెల్లగా ప్రవహించే మందగా, మందవాహిని, బ్రాహ్మణి, మహాగౌరీ, అలాగే దుర్గా—సత్పురుషులారా, ఇవన్నీ గొప్ప నదులే.
చిత్రోత్పలాం చిత్రరథామతులాం రోహిణీం తథా । మందాకినీం వైతరణీం కోకాం చాపి మహానదీమ్
చిత్రోత్పలా, చిత్రరథా, సమానమేలేని అతులా, రోహిణీ, మందాకిని, వైతరణి, అలాగే కోకా అనే మహానది కూడా ఉన్నాయి.
శుక్తిమతీమనంగాం చ తథైవ వృషసాహ్వయామ్ । లోహిత్యాం కరతోయాం చ తథైవ వృషకాత్వయామ్
శుక్తిమతి, అనంగా, అలాగే వృషసాహ్వయా, లోహిత్యా, కరటోయా, అలాగే వృషకాత్వయా కూడా ఉన్నాయి.
కుమారీమృషితుల్యాం చ మారిషాం చ సరస్వతీమ్ । మందాకినీం సుపుణ్యాం చ సర్వాం గంగాం చ సత్తమాః
కుమారి, మృషితుల్యా, మారిషా, సరస్వతి, అత్యంత పుణ్యమైన మందాకిని, అలాగే గంగాదేవి—సత్పురుషులారా, ఇవన్నీ గొప్ప నదులే.
విశ్వస్య మాతరః సర్వాః సర్వాశ్చైవ మహాఫలాః । తథా నద్యః సుప్రకాశాః శతశోథ సహస్రశః
ఈ నదులన్నీ జగత్తుకు తల్లులే. ఇవన్నీ గొప్ప ఫలితాలను ఇస్తాయి. అలాగే, నదులు వందల కొద్దీ, వేల కొద్దీ ప్రసిద్ధిగా ఉన్నాయి.
ఇత్యేతా సరితో విప్రాః సమాఖ్యాతా యథాస్మృతి । అతఊర్ద్ధ్వం జనపదాన్నిబోధ గదతో మమ
బ్రాహ్మణులారా! ఇప్పటివరకు ఈ నదులను సంప్రదాయ ప్రకారం వివరించాను. ఇప్పుడు ఆ నదలకు ఆపైన ఉన్న ప్రాంతాలను నేను చెప్పబోతున్నాను, మీరు శ్రద్ధగా వినండి.
తత్రేమే కురుపాంచాలాః శాల్వమాత్రేయ జాంగలాః । శూరసేనాః పులిందాశ్చ బౌధామాలాస్తథైవ చ
ఇక్కడ కురు, పాంచాల, శాల్వ, మైత్రేయ, జాంగల, శూరసేన, పులింద, బౌధామాల అనే జనపదాలు ఉన్నాయి.