ఇదం తు భారతం వర్షం తతో హైమవతం పరమ్ । హేమకూటాత్పరం చైవ హరివర్షం ప్రచక్షతే
ఇది భారత వర్షం, దాని తరువాత హిమవంతు ప్రాంతం; హేమకూటం తరువాత హరివర్షం అని పిలుస్తారు.
దక్షిణేన తు నీలస్య నిషధస్యోత్తరేణ చ । ప్రాగాయతో మహాభాగా మాల్యవాన్నామ పర్వతః
నీలాచలానికి దక్షిణంగా, నిషధానికి ఉత్తరంగా, మహా భాగ్యశాలి మాల్యవంతు అనే గొప్ప పర్వతం విస్తరించి ఉంది.
తతః పరం మాల్యవతః పర్వతో గంధమాదనః । పరిమండలస్తయోర్మధ్యే మేరుః కనకపర్వతః
అందుకు తరువాత, మాల్యవత్పర్వతానికి ఉత్తరంగా గంధమాదనపర్వతం ఉంది. ఆ ఇద్దరి మధ్యలో, వలయాకారంగా, బంగారు మెరుపుతో మెరుస్తూ, మేరు పర్వతం నిలిచుంది.
ఆదిత్యతరుణాభాసో విధూమ ఇవ పావకః । యోజనానాం సహస్రాణి చతురశీతిరుచ్ఛ్రితః
ఆ పర్వతం ఉదయించే సూర్యుని కాంతిలా ప్రకాశిస్తుంది; పొగలేని అగ్నిలా మెరిసిపోతుంది. అది ఎనభై నాలుగు వేల యోజనాల ఎత్తుకు ఎదిగిఉంది.
అధస్తాచ్చతురశీతిర్యోజనానాం ద్విజోత్తమాః । ఊర్ధ్వమధశ్చ తిర్యక్చ లోకానావృత్య తిష్ఠతి
దాని అడుగున కూడా ఎనభై నాలుగు వేల యోజనాలు విస్తరించి ఉంది. పైకి, కిందకి, అడ్డంగా — అన్ని లోకాలను ఆవరించి నిలిచిఉంది.
తస్య పార్శ్వేష్వమీ ద్వీపాశ్చత్వారః సంస్థితా ద్విజాః । భద్రాశ్వః కేతుమాలశ్చ జంబూద్వీపశ్చ సత్తమాః
ఆ పర్వతానికి పక్కన, బ్రాహ్మణులారా, ఈ నాలుగు గొప్ప ద్వీపాలు ఉన్నాయి — భద్రాశ్వ, కేతుమాల, జంబూద్వీపం.
ఉత్తరాశ్చైవ కురువః కృతపుణ్య ప్రతిశ్రయాః । విహంగసుముఖో యస్తు సుపార్శ్వస్యాత్మజః కిల
ఉత్తరంగా, పుణ్యకార్యాలు చేసినవారికి ఆశ్రయమైన ఉత్తరకురువులు ఉన్నారు. అక్కడే, సుపార్శ్వుని కుమారుడైన విహంగసుముఖుడు కూడా ఉంటాడు.
స వై విచింతయామాస సౌవర్ణాన్ప్రేక్ష్య వాయసాన్ । మేరురుత్తమమధ్యానామధమానాం చ పక్షిణామ్
అతను బంగారు కాకులను చూసి, పక్షులలో మేరు పర్వతం ఎక్కడ ఉన్నదో — ఎత్తైనదా, మధ్యమా, తక్కువదా — అని ఆలోచించసాగాడు.
అవిశేషకరో యస్మాత్తస్మాదేనం త్యజామ్యహమ్ । తమాదిత్యోనుపర్యేతి సతతం జ్యోతిషాం వరః
అది ఏదైనా తేడా చూపదు కాబట్టి, నేను దాన్ని వదిలేస్తాను. కాంతులలో శ్రేష్ఠమైన సూర్యుడు ఎప్పుడూ దాని వెనుకనే పోతుంటాడు.
చంద్రమాశ్చ సనక్షత్రో వాయుశ్చైవ ప్రదక్షిణః । స పర్వతో మహాప్రాజ్ఞా దివ్యపుష్పసమన్వితః
చంద్రుడు నక్షత్రాలతో పాటు, గాలి కూడా దాన్ని ప్రదక్షిణగా చుట్టుకుంటాయి. ఆ పర్వతం, మహాజ్ఞులారా, దివ్యపుష్పాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.
భవనైరావృతైః సర్వైః ర్జాంబూనదమయైః శుభైః । తత్ర దేవగణా విప్రా గంధర్వాసురరాక్షసాః
అది అన్ని వైపులా జంబూ బంగారంతో చేసిన అందమైన భవనాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది. అక్కడ దేవతలు, గంధర్వులు, అసురులు, రాక్షసులు ఉన్నారు, బ్రాహ్మణులారా.
అప్సరోగణసంయుక్తాః శైలే క్రీడంతి సర్వదా । తత్ర బ్రహ్మా చ రుద్రశ్చ శక్రశ్చాపి సురేశ్వరః
అప్సరసల సమూహాలతో కలిసి వారు ఎప్పుడూ ఆ పర్వతంపై ఆడుకుంటారు. అక్కడే బ్రహ్మ, రుద్రుడు, దేవతల అధిపతి శక్రుడు కూడా ఉంటారు.
సమేత్య వివిధైర్యజ్ఞైర్యజంతేఽనేక దక్షిణైః । తుంబురుర్నారదశ్చైవ విశ్వావసుర్హాహా హూహూః
వారు అందరూ చేరి, ఎన్నో రకాల యజ్ఞాలు, అనేక దక్షిణలతో నిర్వహిస్తారు. తుంబురు, నారదుడు, విశ్వావసు, హాహా, హూహూ అక్కడ ఉంటారు.
అభిగమ్యామరశ్రేష్ఠం స్తువంతి వివిధైః స్తవైః । సప్తర్షయో మహాత్మానః కశ్యపశ్చ ప్రజాపతిః
అమరులలో శ్రేష్ఠుడిని చేరి, వారు అనేక స్తోత్రాలతో స్తుతిస్తారు. అక్కడే మహాత్ములైన సప్తర్షులు, ప్రాణికోటుల కర్త అయిన కశ్యపుడు కూడా ఉంటారు.
తత్ర గచ్ఛంతి భద్రం వః సదా పర్వణి పర్వణి । తస్యైవ మూర్ద్ధన్యుశనా కావ్యో దైత్యైర్మహీయతే
ప్రతి పర్వదినాన, వారు అక్కడికి వెళ్తారు. మీకు మంగళం కలగాలి. ఆ పర్వత శిఖరంపై ఉశనాస్కావ్యుడు దైత్యులచే ఘనంగా గౌరవించబడతాడు.
తస్య హైమాని రత్నాని తస్యైతే రత్నపర్వతాః । తస్మాత్కుబేరో భగవాంశ్చతుర్థం భాగమశ్నుతే
దాని రత్నాలు బంగారుతో మెరిసిపోతుంటాయి. అవే రత్నపర్వతాలు. అందుకే, భాగ్యశాలి అయిన కుబేరుడు అక్కడ నాలుగవ భాగాన్ని అనుభవిస్తాడు.
తతః కలాంశం విత్తస్య మనుష్యేభ్యః ప్రయచ్ఛతి । పర్వతస్యాంతరే దివ్యం సర్వర్తుకుసుమైశ్చితమ్
అక్కడినుంచి, కుబేరుడు ధనంలో కొంత భాగాన్ని మనుష్యులకు ఇస్తాడు. ఆ పర్వతం లోపల అన్ని ఋతువుల పువ్వులతో అలంకరించబడిన దివ్యవనముంది.
కర్ణికారవనం రమ్యం శిలాజాలసముచ్ఛ్రితమ్ । తత్ర సాక్షాత్పశుపతిర్దివ్యభూతైః సమావృతః
అక్కడ శిలల సమూహాలతో పైకి ఎదిగిన, అందమైన కర్ణికార వనం ఉంది. అక్కడే భూతగణాలతో కూడిన పశుపతి ప్రత్యక్షంగా ఉంటాడు.
ఉమాసహాయోభగవాన్రమతే భూతభావనః । కర్ణికారమయీం మాలాం బిభ్రదాపాదలంబినీమ్
ప్రాణికోటులకు జనకుడైన భగవంతుడు, ఉమాదేవితో కలిసి అక్కడ ఆనందంగా విహరిస్తాడు. ఆయన కాళ్ల వరకు వేలాడే కర్ణికారపువ్వుల మాల ధరించి ఉంటాడు.
త్రిభిర్నేత్రైః కృతోద్ద్యోతస్త్రిభిః సూర్యైరివోదితైః । తముగ్రతపసః సిద్ధాః సువ్రతాః సత్యవాదినః
మూడు కళ్ళతో, మూడు సూర్యులు ఉదయించినట్లుగా ప్రకాశిస్తూ, ఘోరతపస్సు, మంచి వ్రతాలు, సత్యవాక్కుతో ఉన్న సిద్ధులు ఆయనను చేరుతారు.
పశ్యంతి నహి దుర్వృత్తైః శక్యో ద్రష్టుం మహేశ్వరః । తస్య శైలస్య శిఖరాత్క్షీరధారా ద్విజోత్తమాః
దురాచారులు మహేశ్వరుడిని చూడలేరు. ఆ పర్వత శిఖరంనుండి, మేధావులారా, పాలవంటి ప్రవాహం దిగిపడుతోంది.
విశ్వరూపాత్పరమితా భీమనిర్ఘాతనిస్వనా । పుణ్యాపుణ్యతమైర్జుష్టా గంగా భాగీరథీ శుభా
విశ్వరూపాన్ని పోలిన, భయంకరమైన గర్జనతో నిండిన, పుణ్యపాపాలతో కూడిన పవిత్రమైన గంగా, భాగీరథి అక్కడ ప్రవహిస్తుంది.
ప్లవంతీ చ ప్రవేగేన హ్రదే చంద్రమసః శుభే । తయా హ్యుత్పాదితః పుణ్యః స హ్రదః సాగరోపమః
ఆమె వేగంగా ప్రవహిస్తూ, చంద్రుని పవిత్రమైన సరస్సులో కలిసిపోతుంది. ఆమె వల్ల ఆ సరస్సు సముద్రంతో సమానంగా పవిత్రతను పొందింది.
తాం ధారయామాస తదా దుర్ద్ధరాం పర్వతైరపి । శతం వర్షసహస్రాణి శిరసైవ పినాకధృక్
ఆమెను పర్వతాలకైనా మోయడం కష్టం. అయినా, పినాకధారి శివుడు తన తలపై లక్ష సంవత్సరాలు మోయాడు.
మేరోస్తు పశ్చిమే పార్శ్వే కేతుమాలో ద్విజోత్తమాః । జంబూఖండే తు తత్రైవ మహాజనపదో ద్విజాః
మేరుపర్వతానికి పడమర వైపున కెతుమాలం ఉంది, మేధావులారా. జంబూద్వీపంలో అక్కడ గొప్ప దేశం ఉంది.
ఆయుర్దశసహస్రాణి వర్షాణాం తత్ర సత్తమాః । సువర్ణవర్ణాశ్చ నరా స్త్రియశ్చాప్సరసాం సమాః
అక్కడ, ఉత్తములారా, జనుల ఆయుషు పది వేల సంవత్సరాలు. పురుషులు బంగారు వర్ణంతో, స్త్రీలు అప్సరసలవంటి అందంతో ఉంటారు.
అనామయా వీతశోకా నిత్యం ముదితమానసాః । జాయంతే మానవాస్తత్ర నిస్తప్తకనకప్రభాః
అక్కడ జనులు వ్యాధిలేని వారు, దుఃఖం లేని వారు, ఎల్లప్పుడూ ఆనందంగా ఉంటారు. వారు మెరిసే బంగారు వర్ణంతో జన్మిస్తారు.
గంధమాదనశృంగేషు కుబేరః సహ రాక్షసైః । సంవృతోప్సరసాం సంఘైర్మోదతే గుహ్యకాధిపః
గంధమాదన పర్వత శిఖరాలపై, గుహ్యకాధిపతి కుబేరుడు రాక్షసులతో, అప్సరసల సమూహాలతో ఆనందంగా ఉంటాడు.
గంధమాదనపార్శ్వే తు పరే విగతపాతకాః । ఏకాదశసహస్రాణి వర్షాణాం పరమాయుషః
గంధమాదన పర్వతానికి పక్కనే, పాపరహితులు ఉన్నారు. వారి ఆయుషు పదకొండు వేల సంవత్సరాలు.
తత్ర కృష్ణా నరా విప్రాస్తేజోయుక్తా మహాబలాః । స్త్రియశ్చోత్పలపత్రాభాః సర్వాః సుప్రియదర్శనాః
అక్కడ, బ్రాహ్మణులారా, పురుషులు నలుపు వర్ణంతో, శక్తి, బలంతో నిండినవారు. స్త్రీలు ఉత్పలదళాలవంటి కాంతితో, అందంగా ఉంటారు.