సర్వశోభాసమాకీర్ణం వివేశ స పురోత్తమమ్ । వేదమంగలఘోషైశ్చ బ్రాహ్మణైశ్చైవ పూజితః
అన్ని వైభవాలతో నిండిన ఆ ఉత్తమ నగరంలోకి అతడు ప్రవేశించాడు. వేద మంగళ ఘోషలతో, బ్రాహ్మణుల ఆతిథ్యంతో అతడిని సత్కరించారు.
దదృశే పితరం వీరో మాతరం చ సుపుణ్యకామ్ । హర్షేణ మహతావిష్టః పితుః పాదౌ ననామ సః
ఆ వీరుడు తన తండ్రిని, తల్లిని చూశాడు. వారు గొప్ప పుణ్యాన్ని కోరుకుంటూ ఉన్నారు. అతడు అపారమైన ఆనందంతో తండ్రి పాదాలకు నమస్కరించాడు.
అశోకసుందరీ సా తు తయోః పాదౌ పునః పునః । ననామ భక్త్యా భావేన ఉభయోః సా వరాననా
అశోకసుందరి ఆ సుందర ముఖవతి, ఇద్దరి పాదాలకు భక్తితో, మనస్పూర్తిగా, పునఃపునః నమస్కరించింది.
రంభా చ సా ననామాథ ప్రీతిం చైవాప్యదర్శయత్ । నమస్కృత్వా సమాభాష్య స్వగురుం నృపనందనః
తర్వాత రంభా కూడా నమస్కరించి, తన ప్రేమను ప్రదర్శించింది. రాజులందరికీ ఆనందదాయకుడైన అతడు తన గురువుకు నమస్కరించి మాట్లాడాడు.
అనామయం చ పప్రచ్ఛ మాతరం పితరం ప్రతి । ఏవముక్తో మహాభాగః సానందపులకోద్గమః
తల్లి, తండ్రి ఆరోగ్యాన్ని అడిగాడు. అప్పుడు మహాభాగుడు, ఆనందంతో హర్షభరితుడై ఇలా అన్నాడు.
ఆయురువాచ- అద్యైవ వ్యాధయో నష్టా దుఃఖశోకావుభౌ గతౌ । భవతో దర్శనాత్పుత్ర సుతుష్ట్యా హృష్యతే జగత్
ఆయుర్ ఇలా అన్నాడు — 'ఈ రోజు అన్ని వ్యాధులు పోయాయి, దుఃఖం, శోకం రెండూ తొలగిపోయాయి. నీవు కనబడటంతో, కుమారా, ఈ లోకమంతా సంతోషంతో ఉల్లాసిస్తోంది.'
కృతకృత్యోస్మి సంజాతస్త్వయి జాతే మహౌజసి । స్వవంశోద్ధరణం కృత్వా అహమేవ సముద్ధృతః
నీ వంటి మహోన్నతుడైన కుమారుడు పుట్టినందుకు నా జీవితం సార్థకమైంది. నా వంశాన్ని నిలబెట్టినందుకు నేను కూడా పరమ సంతోషాన్ని పొందాను.
ఇందుమత్యువాచ- పర్వణి ప్రాప్య ఇందోస్తు తేజో దృష్ట్వా మహోదధిః । వృద్ధిం యాతి మహాభాగ తథాహం తవ దర్శనాత్
ఇందుమతి ఇలా చెప్పింది — పూర్ణచంద్రుని కాంతిని చూసి సముద్రం పెరిగినట్టు, నిన్ను చూసి నేనూ ఎంతో అభివృద్ధి చెందాను.
వర్ద్ధితాస్మి సుహృష్టాస్మి ఆనందేన సమాకులా । దర్శనాత్తే మహాప్రాజ్ఞ ధన్యా జాతాస్మి మానద
నిన్ను చూసి నేను ఎంతో ఆనందంతో ఉల్లాసంగా, సంతోషంగా ఉన్నాను. నీ దర్శనంతో నేను ధన్యురాలిని అయ్యాను, ఓ మహాజ్ఞానీ!
ఏవం సంభాష్య తం పుత్రమాలింగ్య తనయోత్తమమ్ । శిరశ్చాఘ్రాయ తస్యాపి వత్సం ధేనుర్యథా స్వకమ్
ఇలా మాట్లాడి, ఆ తల్లి తన ఉత్తమ కుమారుని హత్తుకుని, తలపై ముద్దు పెట్టి, ఆవు తన కుందేలు ప్రేమించినట్టు అతన్ని ఆదరించింది.
అభినంద్య సుతం ప్రాప్తం నహుషం దేవరూపిణమ్ । ఆశీర్భిశ్చార్చయద్దేవీ పుణ్యా ఇందుమతీ తదా
ఆ సమయంలో పుణ్యవంతురాలైన ఇందుమతి దేవి, దేవతల రూపంలో వచ్చిన తన కుమారుడు నహుషుని ఆశీర్వచనాలతో సత్కరించింది.
సూత ఉవాచ- అథాసౌ మాతరం పుణ్యాం దేవీమిందుమతీం సుతః । కథయామాస వృత్తాంతం యథాహరణమాత్మనః
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు — అప్పుడు పుణ్యాత్ముడైన నహుషుడు తన తల్లి ఇందుమతికి తన అపహరణ కథను వివరంగా చెప్పాడు.
స్వభార్యాయాస్తథోత్పత్తిం ప్రాప్తిం చైవ మహాయశాః । హుండేనాపి యథా యుద్ధం హుండస్యాపి నిపాతనమ్
తన భార్య ఎలా పుట్టిందో, ఎలా వచ్చిందో, హుండుడితో జరిగిన యుద్ధాన్ని, హుండుడి పరాభవాన్ని కూడా అతను వివరంగా వివరించాడు.
సమాసేన సమస్తం తదాఖ్యాతం స్వయమేవ హి । మాతాపిత్రోర్యథా వృత్తం తయోరానందదాయకమ్
అతను జరిగిన సంగతులన్నింటినీ సంక్షిప్తంగా చెప్పి, అవి తల్లిదండ్రులకు ఎంత ఆనందాన్ని ఇచ్చాయో వివరించాడు.
మాతాపితరావాకర్ణ్య పుత్రస్య విక్రమోద్యమమ్ । హర్షేణ మహతావిష్టౌ సంజాతౌ పూర్ణమానసౌ
తమ కుమారుడి పరాక్రమాన్ని, శ్రమను విని తల్లిదండ్రులు అపారమైన ఆనందంతో హృదయపూర్వకంగా సంతృప్తి చెందారు.
నహుషో ధనురాదాయ ఇంద్రస్య స్యందనేన వై । జిగాయ పృథివీం సర్వాం సప్తద్వీపాం సపత్తనామ్
నహుషుడు ఇంద్రుని ధనుస్సు, రథాన్ని తీసుకుని, ఏడు ద్వీపాలతో కూడిన భూమిని నగరాలతో సహా జయించాడు.
పిత్రే సమర్పయామాస వసుపూర్ణాం వసుంధరామ్ । పితరం హర్షయన్నిత్యం దానధర్మైః సుకర్మభిః
వసువులతో నిండిన భూమిని తన తండ్రికి సమర్పించి, దానాలు, ధర్మకార్యాలు, మంచిపనులతో అతన్ని ఎల్లప్పుడూ సంతోషపరిచాడు.
పితరం యాజయామాస రాజసూయాదిభిస్తదా । మహాయజ్ఞైశ్చ దానైశ్చ వ్రతైర్నియమసంయమైః
ఆ సమయంలో రాజసూయాది మహాయజ్ఞాలు, దానాలు, వ్రతాలు, నియమాలతో తన తండ్రికి యజ్ఞాలు చేయించాడు.
సుదానైర్యశసా పుణ్యైర్యజ్ఞైః పుణ్యమహోదయైః । సుసంపూర్ణౌ కృతౌ తౌ తు పితరౌ చాయుసూనునా
ఉత్తమమైన దానాలు, కీర్తి, పుణ్యయజ్ఞాలు, శుభకార్యాలతో ఆ కుమారుడు తన తల్లిదండ్రులను సంపూర్ణంగా సంతృప్తిపరిచాడు.
అథ దేవాః సమాగత్య నాగాహ్వయం పురోత్తమమ్ । అభ్యషించన్మహాత్మానం నహుషం వీరమర్దనమ్
తర్వాత దేవతలు అందరూ నాగాహ్వయ అనే ప్రసిద్ధ నగరానికి వచ్చి, మహాత్ముడైన, శత్రువులను జయించే నహుషుని అభిషేకించారు.
మునిభిశ్చ సుసిద్ధైశ్చ ఆయునా తేన భూభుజా । అభిషించ్య స్వరాజ్యే తం సమేతం శివకన్యయా
మహర్షులు, సిద్ధులు, ఆ రాజు ఇచ్చిన ఆయుర్దాయంతో, శివుని కుమార్తెతో కలసి రాజ్యాభిషేకం చేశారు.
భార్యాయుక్తః స్వకాయేన ఆయు రాజా మహాయశాః । దివం జగామ ధర్మాత్మా దేవైః సిద్ధైః సుపూజితః
తన భార్యతో, స్వశరీరంతో కూడిన మహాకీర్తి గల ఆయు రాజు, దేవతలు, సిద్ధులు ఘనంగా సత్కరించగా, స్వర్గానికి వెళ్లాడు.
ఐంద్రం పదం పరిత్యజ్య బ్రహ్మలోకం గతః పునః । హరలోకం జగామాథ మునిభిర్దేవపూజితః
ఇంద్రుని పదవిని వదిలిపెట్టి, బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లి, తరువాత మునులూ, దేవతలు పూజించిన హరిలోకానికి చేరాడు.
స్వకర్మభిర్మహారాజః పుత్రస్యాపి సుతేజసా । హరేర్లోకం గతః పుణ్యైర్నివసత్యేష భూపతిః
తన సొంత సత్కర్మలతో, కుమారుడి మహాతేజస్సుతో, ఆ రాజు హరిలోకానికి వెళ్లి, అక్కడ పుణ్యఫలంతో నివసిస్తున్నాడు.
పురుషైః పుణ్యకర్మాఖ్యైరీదృశం పుణ్యముత్తమమ్ । జనితవ్యం మహాభాగ కిమన్యైః శోకకారకైః
ధన్యుడవు, మంచి పనులు చేసే మనుష్యులు ఇలాంటి ఉత్తమమైన పుణ్యాన్ని సంపాదించాలి. బాధలు తెచ్చే ఇతర కార్యాలతో ఏమి ప్రయోజనం?
యథా జాతః స ధర్మాత్మా నహుషః పితృతారకః । కులస్య ధర్త్తా సర్వస్య నహుషో జ్ఞానపండితః
ఎలా అయితే ధర్మబద్ధుడైన నహుషుడు పుట్టాడు, తన పితృదేవతలకు గౌరవం తెచ్చాడు, మొత్తం వంశాన్ని పోషించాడు, అలాగే జ్ఞానంలో నిపుణుడైన నహుషుడు.
ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం చరిత్రం తస్య భూపతేః । అన్యత్కిం తే ప్రవక్ష్యామి వద పుత్ర కపింజల
ఆ రాజుని జీవితం మొత్తం నీకు చెప్పాను. ఇంకేమి చెప్పాలని నువ్వు కోరుకుంటున్నావో చెప్పు, కుమారుడా, కపింజల.
ఏవంవిధం పుణ్యమయం పవిత్రం చరిత్రమేతద్యశసా సమేతమ్ । ఆయోః సుతస్యాపి శృణోతి మర్త్యో భోగాన్స భుక్త్వైతి పదం మురారేః
ఆయు కుమారుని పవిత్రమైన, పుణ్యమయమైన, కీర్తితో కూడిన ఈ కథను ఎవరు వినినా, వారు అన్ని సుఖాలు అనుభవించి, చివరికి విష్ణువు లోకాన్ని పొందుతారు.
ఇతి శ్రీపద్మపురాణే భూమిఖండే వేనోపాఖ్యానే గురుతీర్థమాహాత్మ్యే చ్యవనచరిత్రే నహుషాఖ్యానే సప్తదశాధికశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో భూమిఖండంలో వేను ఉపాఖ్యానంలో గురుతీర్థ మహాత్మ్యంలో, చ్యవనుని కథలో, నహుషుని కథగా పదిహేడు శతాధిక అధ్యాయం ముగిసింది.
కపింజల ఉవాచ- గంగాముఖే పురా తాత రోదమానా వరాంగనా । నేత్రాభ్యామశ్రుబిందూని పతంతి చ మహాజలే
కపింజలుడు చెప్పాడు — ఓ తండ్రి, గంగానది తలపున ఒకనాడు ఓ సతీస్త్రీ ఏడుస్తూ, ఆమె కన్నీటి బిందువులు ఆ మహానదిలో పడుతున్నాయి.