ఉభయోర్వీరయోర్యుద్ధం దేవవిస్మయకారకమ్ । తదా ఆసీన్మహాప్రాజ్ఞ దారుణం భీతిదాయకమ్
ఆ ఇద్దరు వీరుల మధ్య జరిగిన యుద్ధం దేవతలకు ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించింది. ఆ సమయంలో, పండితులు కూడా దానిని భయంకరంగా, హృదయాన్ని కలవరపరిచేలా చూశారు.
సుబాణైర్నిశితైస్తీక్ష్ణైః కంకపత్రైః శిలీముఖైః । హుండేన తాడితో రాజా సుబాహ్వోరంతరే తదా
హుండుడు, గద్దపక్షి రెక్కలతో, రాయి అంచులతో పదునైన బాణాలతో రాజును రెండు భుజాల మధ్య గాయపరిచాడు.
సుభాలే పంచభిర్బాణైర్విద్ధః క్రుద్ధోఽభవత్తదా । సవిద్ధస్తు తదా బాణైరధికం శుశుభే నృపః
రాజు ఐదు బాణాలతో భుజంలో గాయపడగా కోపంతో మండిపోయాడు. ఆ బాణాలు అతని శరీరంలో దిగిపోవడంతో, రాజు మరింత ప్రకాశించాడు.
సారుణః కరమాలాభిరుదయంశ్చ దివాకరః । రుధిరేణ తు దిగ్ధాంగో హేమబాణైస్తనుస్థితైః
రక్తంతో తడిసిన శరీరంపై బంగారు బాణాలు మెరిసిపోతుండగా, ఉదయించే సూర్యుడు ఎర్రటి కిరణాలతో ఎలా కనపడతాడో, ఆ రాజు కూడా అలాగే కనిపించాడు.
సూర్యవచ్ఛోభతే రాజా పూర్వకాలస్య చాంబరే । దృష్ట్వా తు పౌరుషం తస్య దానవం వాక్యమబ్రవీత్
పూర్వకాలంలో ఆ రాజు ఆకాశంలో సూర్యుడిలా ప్రకాశించాడు. ఆ దానవుని పరాక్రమాన్ని చూసి, అతడితో ఇలా అన్నాడు.
తిష్ఠతిష్ఠ క్షణం దైత్య పశ్య మే లాఘవం పునః । ఇత్యుక్త్వా తు రణే దైత్యం జఘాన దశభిః శరైః
"ఓ దైత్యా! ఒక క్షణం ఆగు, నా వేగాన్ని మళ్లీ చూడు," అని చెప్పి, యుద్ధంలో ఆ దైత్యుడిని పది బాణాలతో హతమార్చాడు.
ముఖే భాలే హతస్తేన మూర్చ్ఛితో నిపపాత హ । పశ్యామానైః సురైర్దివ్యై రథోపరి మహాబలః
అతని ముఖం, నుదుటిపై బలంగా బాణాలు తగిలి, ఆ మహాబలుడు అపస్మారంగా తన రథంపై పడిపోయాడు. దేవతలు తమ దివ్యదృష్టితో అది చూశారు.
దేవైశ్చ చారణైః సిద్ధైః కృతః శబ్దః సుహర్షజః । జయజయేతి రాజేంద్ర శంఖాన్దధ్ముః పునః పునః
దేవతలు, చారణులు, సిద్ధులు ఆనందంతో గొప్ప శబ్దం చేశారు. "జయము! జయము! ఓ రాజేంద్రా!" అని పలుకుతూ, వారు పునఃపునః శంఖాలు ఊదారు.
సకోలాహలశబ్దస్తు తుమలో దేవతేరితః । కర్ణరంధ్రమావివేశ హుండస్య మూర్ఛితస్య చ
దేవతలు చేసిన ఆ గొప్ప కలకల శబ్దం, అపస్మారంలో ఉన్న హుండుడి చెవుల్లోకి ప్రవేశించింది.
శ్రుత్వా సధనురాదాయ బాణమాశీవిషోపమమ్ । స్థీయతాం స్థీయతాం యుద్ధే న మృతోస్మి త్వయా హతః
ఆ శబ్దం విని, తన విల్లు, పామువంటి బాణాన్ని తీసుకుని, "యుద్ధంలో నిలబడు, నిలబడు! నేను నీ చేత చనిపోలేదు, నన్ను నువ్వు హతమార్చలేదు," అని అన్నాడు.
ఇత్యుక్త్వా పునరుత్థాయ లాఘవేన సమన్వితః । ఏకవింశతిభిర్బాణైర్నహుషం చాహనత్పునః
అలా చెప్పి, మళ్లీ లేచి, వేగంగా నహుషుని మీద ఇరవై ఒక బాణాలతో మళ్లీ ప్రహారము చేశాడు.
ఏకేన ముష్టిమధ్యే తు చతుర్భిర్బాహుమధ్యతః । చతుర్భిశ్చ మహాశ్వాంశ్చ ఛత్రమేకేన తేన వై
ఒక బాణంతో ముష్టి మధ్యలో, నాలుగు బాణాలతో భుజ మధ్యంలో, ఇంకో నాలుగు బాణాలతో గొప్ప గుర్రాలను, ఒక బాణంతో ఛత్రాన్ని కొట్టాడు.
పంచభిర్మాతలిం విద్ధ్వా రథనీడం తు సప్తభిః । ధ్వజదండం త్రిభిస్తీక్ష్ణైర్దానవః శిఖిపత్రిభిః
ఐదు బాణాలతో మాతలిని గాయపరిచాడు, ఏడుతో రథపు వేదికను, మూడు నుక్కు బాణాలతో పావురపు రేకులతో ధ్వజదండాన్ని దెబ్బతీశాడు.
ఆదానం తు నిదానం తు లక్షమోక్షం దురాత్మనః । లాఘవం తస్య సందృష్ట్వా దేవతా విస్మయంగతాః
అతని బాణాల ఎత్తు, లక్ష్యాన్ని చూసి, దానవుని వేగాన్ని గమనించి, దేవతలు ఆశ్చర్యపోయారు.
తస్య పౌరుషమాపశ్య స రాజా దానవోత్తమమ్ । శూరోసి కృతవిద్యోసి ధీరోసి రణపండితః
ఆ రాజు ఆ దానవశ్రేష్ఠుని పరాక్రమాన్ని చూసి, "నీవు ధైర్యవంతుడు, విద్యలో నిపుణుడు, స్థిరమనస్సు కలవాడు, యుద్ధంలో పాండిత్యమున్నవాడు," అని అన్నాడు.
ఇత్యుక్వా దానవం తం తు ధనుర్విస్ఫార్య భూపతిః । మార్గణైర్దశభిస్తం తు వివ్యాధ లఘువిక్రమః
అలా దానవునితో చెప్పి, రాజు తన విల్లు బలంగా వంచి, వేగంగా పది బాణాలతో అతడిని గాయపరిచాడు.
త్రిభిర్ధ్వజం ప్రచిచ్ఛేద స పపాత ధరాతలే । తురగాన్పాతయామాస చతుర్భిస్తస్య సాయకైః
మూడు బాణాలతో ధ్వజాన్ని కోసి నేలపై పడేశాడు. నాలుగు బాణాలతో గుర్రాలను పడగొట్టాడు.
ఏకేన ఛత్రం తస్యాపి చకర్త లఘువిక్రమః । దశభిః సారథిస్తస్య ప్రేషితో యమమందిరమ్
ఒక బాణంతో వేగంగా ఛత్రాన్ని కోసాడు. పది బాణాలతో అతని సారథిని యమలోకానికి పంపాడు.
దంశనం దశభిశ్ఛిత్త్వా శరైశ్చ విదలీకృతః । సర్వాంగేషు చ త్రింశద్భిర్వివ్యాధ దనుజేశ్వరమ్
పది బాణాలతో దంతాన్ని కోసి, దాన్ని విరిగిపోయేలా చేశాడు. ముప్పై బాణాలతో దానవాధిపతిని అన్ని అవయవాల్లో గాయపరిచాడు.
హతాశ్వో విరథో జాతో బాణపాణిర్ధనుర్ధరః । అభ్యధావత్స వేగేన వర్షయన్నిశితైః శరైః
గుర్రాలు చనిపోయి, రథం ధ్వంసమై, విల్లు చేత పట్టుకుని, ఆ ధనుర్ధారి వేగంగా పరుగెత్తి, పదునైన బాణాలతో వర్షంలా వదిలాడు.
ఖడ్గచర్మధరో దైత్యో రాజానం తమధావత । ధావమానస్య హుండస్య ఖడ్గం చిచ్ఛేద భూపతిః
ఖడ్గం, కవచం ధరించిన దైత్యుడు రాజును ఎదుర్కొనడానికి పరుగెత్తాడు. హుండుడు పరుగెత్తుతుండగా, రాజు అతని ఖడ్గాన్ని కోసేశాడు.
క్షురప్రైర్నిశితైర్బాణైశ్చర్మ చిచ్ఛేద భూపతిః । అథ హుండః స దుష్టాత్మా సమాలోక్య సమంతతః
క్షురప్రాలాంటి పదునైన బాణాలతో రాజు అతని కవచాన్ని కోసేశాడు. అప్పుడు ఆ దుష్టాత్ముడైన హుండుడు చుట్టూ అన్ని వైపులా చూశాడు.
జగ్రాహ ముద్గరం తూర్ణం ముమోచ లఘువిక్రమః । వజ్రవేగం సమాయాంతం దదృశే నృపతిస్తదా
ఆ యోధుడు వెంటనే ఒక గొప్ప గదను పట్టుకుని, తేలికగా పరుగెత్తి దాన్ని విసిరాడు. ఆ గద ఉక్కుపాటుగా దూసుకొస్తున్నదాన్ని రాజు చూసాడు.
ముద్గరం స్వనవంతం చాపాతయదంబరాత్తతః । దశభిర్నిశితైర్బాణైః క్షురప్రైశ్చ స్వవిక్రమాత్
ఆ గద గంభీరంగా మోగుతూ ఆకాశంలోకి వచ్చిందని చూసి, తన పరాక్రమంతో పదిమంది పదునైన బాణాలతో, కత్తిపొడవు బాణాలతో దాన్ని కూల్చేశాడు.
ముద్గరం పతితం దృష్ట్వా దశఖణ్డమయం భువి । గదాముద్యమ్య వేగేన రాజానమభ్యధావత
ఆ గద భూమిపై పడి, పది ముక్కలుగా విరిగిపోవడాన్ని చూసి, అతడు తన గొడ్డలిని బలంగా ఎత్తుకుని రాజును దూకివచ్చాడు.
ఖడ్గేన తీక్ష్ణధారేణ తస్య బాహుం విచిచ్ఛిదే । సగదం పతితం భూమౌ సాంగదం కటకాన్వితమ్
తీవ్రమైన పదును గల ఖడ్గంతో అతని భుజాన్ని కోసేశాడు. ఆ భుజానికి గద కూడా ఉండగా, కంకణం, వలయంతో కూడి భూమిపై పడిపోయింది.
మహారావం తతః కృత్వా వజ్రస్ఫోటసమం తదా । రుధిరేణాపి దిగ్ధాంగో ధావమానో మహాహవే
అప్పుడు అతడు గర్జన చేస్తూ, ఉక్కుపాటుగా మోగినట్లు, రక్తంతో ఒలికిపోయిన తన శరీరంతో, ఆ మహాసంగ్రామంలో పరుగెత్తాడు.
క్రోధేన మహతావిష్టో గ్రస్తుమిచ్ఛతి భూపతిమ్ । దుర్నివార్యః సమాయాతః పార్శ్వం తస్య చ భూపతేః
భయంకరమైన కోపంతో అతడు రాజును మింగాలని ఉద్ధేశించాడు. ఆపడం అసాధ్యంగా, అతడు రాజు పక్కకు వచ్చాడు.
నహుషేణ మహాశక్త్యా తాడితో హృది దానవః । పతితః సహసా భూమౌ వజ్రాహత ఇవాచలః
నహుషుడు మహాశక్తితో అతని హృదయాన్ని గట్టిగా కొట్టగా, ఆ దానవుడు ఉక్కుపాటుగా కొట్టిన కొండలా అకస్మాత్తుగా భూమిపై పడిపోయాడు.
తస్మిన్దైత్యే గతే భూమావితరే దానవా గతాః । వివిశుః కతి దుర్గేషు కతి పాతాలమాశ్రితాః
ఆ దానవుడు భూమిపై పడిపోవగానే, మిగతా దానవులు అక్కడినుంచి పారిపోయారు. కొందరు కోటల్లోకి దాగిపోగా, మరికొందరు పాతాళంలో ఆశ్రయం పొందారు.