తం దృష్ట్వా దేవసంకాశం దివ్యరూపసమప్రభమ్ । దివ్యగంధానులిప్తాంగం దివ్యమాలాభిశోభితమ్
ఆమె దేవతలకు సమానమైన, దివ్యరూపంతో ప్రకాశించే, దివ్యసుగంధాలు పూసుకున్న, దివ్యమాలలతో అలంకరించబడిన వాడిని చూసింది.
దివ్యైరాభరణైర్వస్త్రైః శోభితం నృపనందనమ్ । దీప్తిమంతం యథా సూర్యం దివ్యలక్షణసంయుతమ్
దివ్యాభరణాలు, దివ్య వస్త్రాలతో అలంకరించబడిన రాజకుమారుడు, సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ, అన్ని శుభలక్షణాలతో నిండినవాడిగా కనిపించాడు.
కిం వా దేవో మహాప్రాజ్ఞో గంధర్వో వా భవిష్యతి । కిం వా నాగసుతః సోయం కింవా విద్యాధరో భవేత్
ఇతడు దేవుడా, గొప్ప జ్ఞానవంతుడా, గంధర్వుడా? నాగుని కుమారుడా, లేక విద్యాధరుడా?
దేవేషు నైవ పశ్యామి కుతో యక్షేషు జాయతే । అనయా లీలయా వీరః సహస్రాక్షోపి జాయతే
దేవతల్లో ఇలాంటి వాడిని నేను చూడలేదు; మరి యక్షుల్లో ఎలా ఉంటాడు? ఇంద్రుడే అయినా ఇంత సులభంగా, లీలగా పుట్టడు.
శంభురేష భవేత్కింవా కింవా చాయం మనోభవః । కింవా పితుః సఖా మే స్యాత్పౌలస్త్యోఽయం ధనాధిపః
ఇతడు శంభువేనా, లేక మన్మథుడా? నా తండ్రి స్నేహితుడా, లేక పౌలస్త్యుని కుమారుడా, ధనాధిపతియా?
ఏవం సమా చింతయతీ చ యావత్తావత్త్వరం రూపగుణాధిపా సా । సమేత్య రంభాసు మహాసఖీభిరువాచ తాం శంభుసుతాం ప్రహస్య
ఇలా ఆమె ఆలోచిస్తూ ఉండగా, రూపగుణాలలో అగ్రగణ్యురాలు, తన సఖులతో కలిసి వచ్చి, రంభా నవ్వుతూ శంభుపుత్రిని అడిగింది.
ఇతి శ్రీపద్మపురాణే భూమిఖండే వేనోపాఖ్యానే గురుతీర్థమాహాత్మ్యే చ్యవనచరిత్రే నహుషాఖ్యానే ద్వాదశాధికశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో భూమిఖండంలో వేనుని కథలో, గురుతీర్థ మహిమలో, చ్యవనుని చరిత్రలో, నహుషుని కథలో నూట పన్నెండవ అధ్యాయం ముగిసింది.
రంభోవాచ- తప ఏతత్పరిత్యజ్య కింవా లోకయసే శుభే । తపసః క్షరణం స్యాద్వై పురుషస్యాపి చింతనాత్
రంభా చెప్పింది— శుభే, నీవు తపస్సును వదిలిపెట్టి లేదా చుట్టూ చూస్తూ ఎందుకు ఉన్నావు? మనస్సు చంచలమైతే, తపస్సు శక్తి పురుషునికైనా తగ్గిపోతుంది.
అశోకసుందర్యువాచ- తపసి మే మనో లీనం నహుషస్యాపి కామ్యయా । న మాం చాలయితుం శక్తా దేవాసురమహోరగాః
అశోకసుందరి చెప్పింది— నా మనస్సు తపస్సులో లీనమై ఉంది, కానీ నహుషుని కోరికతో. దేవతలు, అసురులు, మహానాగులు కూడా నన్ను చలించలేరు.
ఏనం దృష్ట్వా మహాభాగే మే మనశ్చలతే భృశమ్ । రంతుమిచ్ఛామ్యహం గత్వా ఏవముత్సుకతాం గతమ్
ఆయనను చూసినప్పటి నుంచి, ఓ మహాభాగే, నా మనస్సు బాగా చంచలమైంది. నేను వెళ్లి అతనితో కలవాలని కోరుకుంటున్నాను; నా కోరిక ఎంతగా పెరిగిందో చెప్పలేను.
ఏవం విపర్యయశ్చాసీన్మనసో మే వరావనే । తన్మే త్వం కారణం బ్రూహి యద్యస్తి జ్ఞానముత్తమమ్
ఇలా నా మనస్సు మారిపోయింది, ఓ ఉత్తమస్త్రీ! దీనికి కారణం ఏమిటో, నీకు ఉన్న ఉత్తమ జ్ఞానం ఉంటే చెప్పు.
ఆయుపుత్రస్య భార్యాహం దేవైః సృష్టా మహాత్మభిః । కస్మాన్మే ధావతే చేత ఉత్సుకం రంతుమేవ చ
నేను ఆయుపుత్రుని భార్యను, మహాత్ములు అయిన దేవతలు సృష్టించారు. అయినా నా హృదయం ఎందుకు ఇలా పరుగెత్తుతూ, కలయిక కోరికతో ఉత్సుకతగా ఉంది?
రంభోవాచ- సర్వేష్వేవ మహాభాగే దేహరూపేషు భామిని । వసత్యాత్మా స్వయం బ్రహ్మజ్ఞానరూపః సనాతనః
రంభా చెప్పింది— ఓ సుందరివి, అన్ని శరీరాల్లో, రూపాల్లో, ఆత్మ అనేది సనాతనమైన బ్రహ్మజ్ఞాన స్వరూపంగా నివసిస్తుంది.
యద్యపి ప్రక్రియాబద్ధైరింద్రియైరుపకారిభిః । మోహపాశమయైర్బద్ధస్తథా సిద్ధస్తు సర్వదా
ఇంద్రియాలు తమ పనుల్లో నిమగ్నమై, మోహబంధాలతో బంధించబడినా, సిద్ధుడైన ఆత్మ ఎప్పుడూ స్వతంత్రంగానే ఉంటుంది.
ప్రకృతిం నైవ జానాతి జ్ఞానవిజ్ఞానకీం కలామ్ । అయం శుద్ధశ్చ ధర్మజ్ఞ ఆత్మా వేత్తి చ సుందరి
ఇతడు ప్రకృతిని కూడా తెలియడు, జ్ఞానం లేదా వివేకం ఎంత మాత్రం కూడా తెలియదు. ఈ ఆత్మ శుద్ధమైనది, ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినది, అందాలవతీ!
గచ్ఛంత్యపి మనస్తాపమేనం దృష్ట్వా మహామతిమ్ । పాపమేవం పరిత్యజ్య సత్యమేవం ప్రధావతి
అతడిని చూసినప్పుడు, మనసు ఎప్పటికీ అతని వైపే పరుగెడుతుంది. పాపాన్ని వదిలిపెట్టి, సత్యాన్నే ఆశ్రయిస్తుంది.
భర్తాయమాయుపుత్రస్తే ఏతత్సత్యం న సంశయః । అన్యం దృష్ట్వా విశంకేత పురుషం పాపలక్షణమ్
ఇతడే నీ భర్త, ఆయువు కుమారుడు. ఇది నిజం, ఎలాంటి సందేహం లేదు. మరొక పురుషుడిని చూసినప్పుడు, అతనిలో పాప లక్షణాలు ఉంటే జాగ్రత్తగా ఉండాలి.
ఏవం విధిః కృతో దేవైః సత్యపాశేన బంధితః । యదస్యా ఆయుపుత్రోపి భర్తృత్వముపయాస్యతి
దేవతలు ఇలా విధిని నిర్ణయించారు, సత్య బంధంతో కట్టేశారు. అందుకే ఆయువు కుమారుడే ఆమెకు భర్తగా అవతరిస్తాడు.
ఏవమాకర్ణితం భద్రే ఆత్మనా తం చ సుందరి । తద్భావసత్యసంబంధం పరిగృహ్య స్థితః స్వయమ్
ఇలా విన్నావు కదా భద్రే! నీవు కూడా, అందాలవతీ! నిజమైన భావబంధాన్ని హృదయంలో ఉంచుకొని, అతడు అక్కడే నిలిచిపోయాడు.
అన్యం భావం న జానాతి ఆయుపుత్రం చ విందతి । ప్రకృతిర్నైవ తే దేవి పతిం జానాతి చాగతమ్
ఆమెకు ఇంకెవరిపట్లా భావం లేదు, ఆయువు కుమారుడినే తెలుసు. దేవీ! ఆమె స్వభావం, వచ్చిన ఇతర భర్తను గుర్తించదు.
ఏవం జ్ఞాత్వా ప్రధానాత్మా తవాద్యైవ ప్రధావతి । ఆత్మా సర్వం ప్రజానాతి ఆత్మా దేవః సనాతనః
ఇలా తెలిసిన ఆ ప్రధానాత్మా, నేడు నీ వద్దకు పరుగెత్తుకొస్తుంది. ఆత్మ అన్నీ తెలుసు, ఆత్మ శాశ్వతమైన దేవుడు.
అయమేష స వీరేంద్రో నహుషో నామ వీర్యవాన్ । తస్మాద్గచ్ఛతి చేతస్తే సత్యం సంబంధమిచ్ఛతే
ఇతడే ఆ వీరేంద్రుడు, నహుషుడు అనే మహాశక్తివంతుడు. అందుకే, నీ మనసు అతని వైపు వెళితే, అతడు నిజమైన బంధాన్ని కోరుతున్నాడు.
జ్ఞాత్వా చాయోః సుతం భద్రే అన్యం చైవ న గచ్ఛతి । ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం శాశ్వతం త్వన్మనోగతమ్
భద్రే! ఆయువు కుమారుడిని తెలుసుకొని, ఆమె మరొకరిని ఆశ్రయించదు. నీ మనసులో ఉన్నదంతా, శాశ్వతమైనదిగా నీకు చెప్పాను.
హుండం హత్వా మహాఘోరం సమరే దానవాధమమ్ । త్వాం నయిష్యతి స్వస్థానమాయోశ్చ గృహముత్తమమ్
యుద్ధంలో భయంకరమైన హుండను, దుర్మార్గ దానవుడిని సంహరించి, నిన్ను నీ స్వస్థలానికి, ఆయువు అద్భుత గృహానికి తీసుకెళ్తాడు.
హృతో దైత్యేన వీరేంద్రో నిజపుణ్యేన శేషితః । బాల్యాత్ప్రభృతి వీరేంద్రో వియుక్తః స్వజనేన వై
వీరేంద్రుడు దైత్యునిచే అపహరించబడ్డాడు, అయినా తన పుణ్యంతో రక్షించబడ్డాడు. చిన్ననాటి నుంచే అతడు తన బంధువులనుండి వేరుపడ్డాడు.
పితృమాతృవిహీనస్తు గతో వృద్ధిం మహావనే । యాస్యత్యేవ పితుర్గేహం త్వయైవ సహ సాంప్రతమ్
తండ్రి తల్లి లేని వాడు, అతడు పెద్ద అడవిలో పెరిగాడు. ఇప్పుడు నీవు అతనితో కలిసి తన తండ్రి ఇంటికి వెళ్తాడు.
ఏవమాభాషితం శ్రుత్వా రంభాయాః శివనందినీ । హర్షేణ మహతావిష్టా తామువాచ సముద్రజామ్
శివనందిని రంభతో ఇలా చెప్పిన మాటలు విని, ఆమె గొప్ప ఆనందంతో మునిగిపోయి, సముద్ర కుమార్తెను ఉద్దేశించి పలికింది.
అయమేవ స సత్యాత్మా మమ భర్తా సువీర్యవాన్ । మనో మే ధావతేఽత్యర్థం శోకాకులితవిహ్వలమ్
ఇతడే నిజమైన హృదయంతో ఉన్న నా భర్త, మహా పరాక్రమవంతుడు. నా మనసు అతని వైపే పరుగెత్తుతోంది, దుఃఖంతో కలవరపడుతూ.
నాస్తి చిత్తసమో దేవో జానాతి సువినిశ్చితమ్ । సత్యమేతన్మయా దృష్టం సుచిత్రం చారుహాసిని
మనసుకు సమానమైన దేవుడు లేడు, అది స్పష్టంగా తెలుసు. ఇది నిజం, నేను చూశాను, అందమైన నవ్వుతో ఉన్నవాడా, ఇది అద్భుతం.
మనోభవసమానం తు పురుషం దివ్యలక్షణమ్ । న ధావతి మహాచేత ఏనం దృష్ట్వా యథా సఖి
మన్మథునితో సమానమైన, దివ్య లక్షణాలు ఉన్న పురుషుడు కూడా, నా సఖీ, ఈ మహాత్ముడిని చూసినప్పుడు ఇలా ఆకర్షించలేడు.