హాహాకారం మహత్కృత్వా రురోద వరవర్ణినీ । కేన మే లక్షణోపేతో హృతో బాలః సులక్షణః
ఆ సుందరవతి, గొప్పగా అరవడంతో, కన్నీళ్లు పెట్టుకుంది — 'ఎవరు నా లక్షణాలతో కూడిన, మంచి గుణాలున్న నా చిన్నబిడ్డను తీసుకుపోయారు?' అని విలపించింది.
తపసా దానయజ్ఞైశ్చ నియమైర్దుష్కరైః సుతః । సంప్రాప్తో హి మయా వత్స కష్టైశ్చ దారుణైః పునః
తపస్సు, దానం, యజ్ఞాలు, కఠిన నియమాలతో, నా బిడ్డను నేను ఎన్నో కష్టాలతో సంపాదించాను, నా ప్రియమైనవాడా!
దత్తాత్రేయేణ పుణ్యేన సంతుష్టేన మహాత్మనా । దత్తః పుత్రో హృతః కేన రురోద కరుణాన్వితా
పుణ్యాత్ముడైన, సంతృప్తుడైన దత్తాత్రేయుడు ఇచ్చిన నా కుమారుడిని ఎవరు తీసుకుపోయారు? అని ఆమె దయతో కన్నీళ్లు పెట్టుకుంది.
హా పుత్ర వత్స మే తాత హా బాలగుణమందిర । క్వాసి కేనాపనీతోసి మమ శబ్దః ప్రదీయతామ్
'హాయ్ నా బిడ్డా! నా ప్రాణప్రియమైన వాడా! నా చిన్నవాడా! బాలగుణాల నిలయమా! నువ్వెక్కడ ఉన్నావు? ఎవరు నిన్ను తీసుకుపోయారు? నా మాట నీ చెవికి వినిపించాలి.'
సోమవంశస్య సర్వస్య భూషణోసి న సంశయః । కేన త్వమపనీతోసి మమ ప్రాణైః సమన్వితః
'సోమవంశానికి నీవు అలంకారమవు, దీనిలో సందేహం లేదు. నా ప్రాణాలతో సమానమైన నిన్ను ఎవరు తీసుకుపోయారు?'
రాజసులక్షణైర్దివ్యైః సంపూర్ణః కమలేక్షణః । కేనాద్యాపహృతో వత్సః కిం కరోమి క్వ యామ్యహమ్
'రాజసులక్షణాలతో, దివ్యమైన లక్షణాలతో నిండిన, కమలనేత్రుడా! నిన్ను ఈరోజు ఎవరు తీసుకుపోయారు బిడ్డా? నేను ఏమి చేయాలి? ఎక్కడికి వెళ్లాలి?'
స్ఫుటం జానామ్యహం కర్మ హ్యన్యజన్మని యత్కృతమ్ । న్యాసనాశః కృతః కస్య తస్మాత్పుత్రో హృతో మమ
'ఇది నిశ్చయంగా నా మునుపటి జన్మలో చేసిన పాపఫలితమే అని నాకు స్పష్టంగా తెలుసు. ఎవరి విశ్వాసాన్ని నేను దెబ్బతీశానో, అందుకే నా కుమారుడు నన్ను వదిలిపోయాడు.'
కిం వా ఛలం కృతం కస్య పూర్వజన్మని పాపయా । కర్మణస్తస్య వై దుఃఖమనుభుంజామి నాన్యథా
'లేదా, ఎవరి మీద నేను మోసం చేశానో, ఆ పూర్వజన్మలో చేసిన పాపపు ఫలితమే ఇప్పుడు నేను అనుభవిస్తున్నాను, వేరే కారణం లేదు.'
రత్నాపహారిణీ జాతా పుత్రరత్నం హృతం మమ । తస్మాద్దైవేన మే దివ్య అనౌపమ్య గుణాకరః
'రత్నాలను దొంగిలించినవాడిని నేను అయ్యాను, నా రత్నమైన కుమారుడు నన్ను వదిలిపోయాడు. అందుకే, దైవకృప వల్ల నా అపూర్వమైన గుణాల బిడ్డను కోల్పోయాను.'
కిం వా వితర్కితో విప్రః కర్మణస్తస్య వై ఫలమ్ । ప్రాప్తం మయా న సందేహః పుత్రశోకాన్వితం భృశమ్
'లేదా, ఏ బ్రాహ్మణుని నేను బాధించానో, అది చేసిన పాపపు ఫలితమే నాకు వచ్చింది. నా కుమారుని కోల్పోయిన దుఃఖంలో నేను మునిగిపోయాను.'
కిం వా శిశువిరోధశ్చ కృతో జన్మాంతరే మయా । తస్య పాపస్య భుంజామి కర్మణః ఫలమీదృశమ్
'లేదా, పూర్వజన్మలో ఏదైనా బిడ్డకు విఘాతం కలిగించానేమో, ఆ పాపపు ఫలితమే ఇప్పుడు అనుభవిస్తున్నాను.'
యాచమానస్య చైవాగ్రే వైశ్వదేవస్య కర్మణః । కిం వాపి నార్పితం చాన్నం వ్యాహృతీభిర్హుతం ద్విజైః
'లేదా, వైశ్వదేవ యాగంలో ఎవరో అడిగినప్పుడు, నేను అన్నం ఇవ్వలేదు, లేదా బ్రాహ్మణులు మంత్రాలతో హోమం చేసినప్పుడు ఆహారం సమర్పించలేదు.'
ఏవం సుదేవమానాచ్చ స్వర్భానోస్తనయా తదా । ఇందుమతీ మహాభాగ శోకేన కరుణాకులా
ఇలా తన కుమారునిపై అపారమైన ప్రేమతో, స్వర్భానువు కుమార్తె, మహాభాగ్యవంతురాలు ఇంద్రుమతి, దుఃఖంతో, దయతో మునిగిపోయింది.
పతితా మూర్చ్ఛితా శోకాద్విహ్వలత్వం గతా సతీ । నిఃశ్వాసాన్ముంచమానా సా వత్సహీనా యథా హి గౌః
ఆమె శోకంతో నేలపై పడిపోయి, మూర్చిపోయి, మనసు కలవరపడి, లోతైన ఊపిరులు తీసుకుంటూ, తన పిల్లను కోల్పోయిన ఆవు లాగానే బాధపడింది.
ఆయూ రాజా స శోకేన దుఃఖేన మహతాన్వితః । బాలం శ్రుత్వా హృతం తం తు ధైర్యం తత్యాజ పార్థివః
ఆయు రాజు, తన బిడ్డను ఎవరైనా తీసుకెళ్లారని విని, గొప్ప బాధతో, దుఃఖంతో పూర్తిగా మునిగి, తన మనోధైర్యాన్ని కోల్పోయాడు.
తపసశ్చ ఫలం నాస్తి నాస్తి దానస్య వై ఫలమ్ । యస్మాదేవం హృతః పుత్రస్తస్మాన్నాస్తి న సంశయః
తపస్సు చేసినా ఫలితం లేదు, దానం చేసినా ప్రయోజనం లేదు. నా కుమారుడు ఇలా పోయినప్పుడు, ఇది నిజమే అని ఎలాంటి సందేహం లేదు.
దత్తాత్రేయః ప్రసాదేన వరం మే దత్తవాన్పురా । అజేయం చ జయోపేతం పుత్రం సర్వగుణాన్వితమ్
దత్తాత్రేయుడి అనుగ్రహంతో నాకు ఒకసారి వరం లభించింది. అందులో నాకు ఓడించలేని, విజయంతో కూడిన, అన్ని మంచితనాలు ఉన్న కుమారుడు కలుగుతాడని చెప్పారు.
తస్య వరప్రదానస్య కథం విఘ్నో హ్యజాయత । ఇతి చింతాపరో రాజా దుఃఖితః ప్రారుదద్భృశమ్
ఆ వరప్రదానానికి ఎలా అడ్డంకి వచ్చింది? అని రాజు ఆలోచనల్లో మునిగి, దుఃఖంతో గట్టిగా విలపించాడు.
ఇతి శ్రీపద్మపురాణే భూమిఖండే వేనోపాఖ్యానే గురుతీర్థమాహాత్మ్యే చ్యవనచరిత్రే నాహుషాఖ్యానే షడధికశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో భూమిఖండంలో వేనుని కథ, గురుతీర్థ మహిమ, చ్యవనుని చరిత్ర, నాహుషుని కథలో నూట ఆరవ అధ్యాయం ముగిసింది.
కుంజల ఉవాచ- అథాసౌ నారదః స్వర్గాదాయురాజానమాగతః । ఆగత్య కథయామాస కస్మాద్రాజన్ప్రశోచసే
కుఞ్జలుడు చెప్పాడు — ఆ సమయంలో నారదుడు స్వర్గం నుంచి వచ్చి, ఆయు రాజును కలిశాడు. వచ్చి, 'రాజా! నీవు ఎందుకు బాధపడుతున్నావు?' అని అడిగాడు.
పుత్రాపహరణం తేఽద్య క్షేమం జాతం మహామతే । దేవాదీనాం మహారాజ ఏవం జ్ఞాత్వా తు మా శుచః
బుద్ధిమంతుడా! నేడు నీ కుమారుడిని ఎవరైనా తీసుకెళ్లినది మంచిదే జరిగింది. దేవతలు ఇలా చేసారని తెలుసుకుని, రాజా! నీవు బాధపడకూడదు.
సర్వజ్ఞః సగుణో భూత్వా సర్వవిజ్ఞానసంయుతః । సర్వకలాభిసంపూర్ణ ఆగమిష్యతి తే సుతః
నీ కుమారుడు, అన్ని గుణాలతో, సమస్త విద్యలతో, అన్ని కళలలో నిపుణుడిగా మారి, తిరిగి నీ వద్దకు వస్తాడు.
యేనాప్యపహృతస్తేఽద్య బాలో దేవగుణోపమః । ఆత్మగేహే మహారాజ కాలో నీతో న సంశయః
నేడు నీ కుమారుడు దేవతల గుణాలకు సమానంగా ఉన్నా, ఎవరైనా తీసుకెళ్లినా, రాజా! అతడు కాలం చేత తన ఇంటికి తీసుకెళ్లబడ్డాడు, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
తస్యాప్యంతం స వై కర్త్తా మహావీర్యో మహాబలః । స త్వామభ్యేష్యతే భూప శివస్య సుతయా సహ
అతడు మహాశక్తి, మహావీరుడు. తన కార్యాన్ని పూర్తిచేసి, శివుని కుమార్తెతో కలిసి నీ వద్దకు వస్తాడు, రాజా!
ఇంద్రోపేంద్రసమః పుత్రో భవిష్యతి స్వతేజసా । ఇంద్రత్వం భోక్ష్యతే సోఽపి నిజైశ్చ పుణ్యకర్మభిః
నీ కుమారుడు తన తేజంతో ఇంద్రుడికి, ఉపేంద్రుడికి సమానంగా అవుతాడు. తన సత్కర్మల వల్ల ఇంద్రపదవిని కూడా అనుభవిస్తాడు.
ఏవమాభాష్య రాజానమాయుం దేవర్షిసత్తమః । జగామ సహసా తస్య పశ్యతః సానుగస్య హ
దేవతల్లో శ్రేష్ఠుడైన ఆ నారదుడు, రాజు ఆయువుని ఇలా చెప్పి, అతడు చూస్తుండగానే తన అనుచరులతో కలిసి అకస్మాత్తుగా వెళ్లిపోయాడు.
గతే తస్మిన్మహాభాగే నారదే దేవసంమితే । ఆయురాగత్య తాం రాజ్ఞీం తత్సర్వం విన్యవేదయత్
ఆ మహానుభావుడైన నారదుడు, దేవతలకు సమానుడైనవాడు, వెళ్లిపోయిన తరువాత, ఆయు వచ్చి రాణికి ఆ సంగతి అంతా వివరంగా చెప్పాడు.
దత్తాత్రేయేణ యో దత్తః పుత్రో దేవవరోత్తమః । స వై రాజ్ఞి కుశల్యాస్తే విష్ణోశ్చైవ ప్రసాదతః
దత్తాత్రేయుడు ఇచ్చిన ఆ దైవిక వరంగా వచ్చిన కుమారుడు, విష్ణువు అనుగ్రహంతో రాణి వద్ద సుఖంగా ఉన్నాడు.
యేనాప్యసౌ హృతః పుత్రః సగుణో మే వరాననే । శిరస్తస్య గృహీత్వా తు పునరేవాగమిష్యతి
ఓ సుందరివా! నా ఆ గుణవంతుడైన కుమారుడు ఎవరైనా తీసుకెళ్లినా, అతడిని తీసుకెళ్లినవాడి తలను తెచ్చి, మళ్లీ తిరిగి వస్తాడు.
ఇత్యాహ నారదో భద్రే మా కృథాః శోకమేవ చ । త్యజ చైనం మహామోహం కార్యధర్మవినాశనమ్
నారదుడు ఇలా అన్నాడు — 'భద్రే! నీవు దుఃఖించకూడదు. ఈ గొప్ప మోహాన్ని వదిలేయి. ఇది నీ ధర్మాన్ని నాశనం చేస్తుంది.'