జీవతేనాత్ర సందేహో యశ్చ కర్మసహాయవాన్ । తస్మాద్ధి క్రియతే కర్మ ధర్మపుణ్యసమన్వితమ్
ఇతడు తప్పకుండా బ్రతికే వాడు. మంచి పనులు చేసే వారికి కూడా అదే. అందుకే ధర్మపుణ్యాలతో కూడిన పనులు చేయాలి.
ఆయుష్మంతో నరాస్తేన ప్రవదంతి సుఖం తతః । తారకం పాలకం కర్మ రక్షతే జాగ్రతే హి తత్
దీని వల్ల ఆయుష్షు కలిగిన వారు సుఖంగా ఉంటారని చెబుతారు. రక్షించే, పోషించే పనులు జాగ్రత్తగా చేస్తే మనల్ని కాపాడతాయి.
ముక్తిదం జాయతే నిత్యం మైత్రస్థానప్రదాయకమ్ । దానపుణ్యాన్వితం కర్మ ప్రియవాక్యసమన్వితమ్
ఇలాంటి పనులు ఎప్పుడూ మోక్షాన్ని ఇస్తాయి, స్నేహితుల మధ్య స్థానం కల్పిస్తాయి, దానం వల్ల పుణ్యం కూడా వస్తుంది, మధురమైన మాటలతో కూడి ఉంటాయి.
ఉపకారయుతం యశ్చ కరోతి శుభకృత్తదా । తమేవ రక్షతే కర్మ సర్వదైవ న సంశయః
ఎవరైనా ఉపకారం చేసే మంచి పనులు చేస్తే, ఆ పనులే వారిని ఎప్పుడూ కాపాడతాయి—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
అన్యయోనిం ప్రయాతి స్మ ప్రేరితః స్వేన కర్మణా । కిం కరోతి పితా మాతా అన్యే స్వజనబాన్ధవాః
తన స్వంత కర్మ వల్లనే మనిషి మరో జన్మకు వెళ్తాడు. తండ్రి, తల్లి, ఇతర బంధువులు ఏమీ చేయలేరు.
కర్మణా నిహతో యస్తు న స్యుస్తస్య చ రక్షణే । సూత ఉవాచ- యేనైవ కర్మణా చైవ రక్షితశ్చాయునందనః
తన కర్మ వల్లనే ఎవరు నాశనం అయినా, వారిని రక్షించేవారు ఉండరు. వంటవాడు అన్నాడు: 'అదే కర్మ వల్ల ఆయునందనుడు కాపాడబడ్డాడు.'
తస్మాత్కృపాన్వితో జాతః సూదః కర్మవశానుగః । సైరంధ్రీ చ తథా జాతా ప్రేరితా తస్య కర్మణా
అందుకే వంటవాడికి కర్మ ప్రభావంతో దయ కలిగింది. అలాగే సైరంధ్రీకి కూడా అతని కర్మ వల్ల దయ పుట్టింది.
ద్వాభ్యామేవ సుతశ్చాయో రక్షితశ్చారులక్షణః । రాత్రావేవ ప్రణీతోఽసౌ తస్మాద్గేహాన్మహాశ్రమే
ఈ ఇద్దరి వల్ల, అందమైన లక్షణాలు ఉన్న ఆయునందనుడు కాపాడబడ్డాడు. రాత్రి సమయంలో, అతడిని ఆ ఇంటి నుండి మహాశ్రమానికి తీసుకెళ్లారు.
వశిష్ఠస్యాశ్రమే పుణ్యే సైరంధ్ర్యా పుణ్యకర్మణా । శుభే పర్ణకుటీద్వారే తస్మిన్నేవ మహాశ్రమే
వశిష్ఠుని పవిత్రమైన ఆశ్రమంలో, సైరంధ్రీ తన పుణ్యమైన కార్యాలతో, ఆ ఆశ్రమంలోనే ఉన్న అందమైన ఆకుల గుడిసె తలుపు వద్ద,
గతా సా స్వగృహం పశ్చాన్నిక్షిప్య బాలకోత్తమమ్ । ఏణం నిపాత్య సూదేన పాచితం మాంసమేవ హి
ఆమె ఆ అద్భుతమైన బాలుడిని అక్కడే వదిలి, తరువాత తన ఇంటికి వెళ్లింది. అప్పటికి వంటవాడు ఒక జింకను వధించి, దాని మాంసాన్ని మాత్రమే వండాడు.
భోజయిత్వా సుదైత్యేంద్రో హుండో హృష్టోభవత్తదా । శాపమశోకసుందర్యా మోఘం మేనే తదాసురః
ఆ జింక మాంసాన్ని హుండ అనే రాక్షసరాజుకు భోజనం పెట్టాక, అతడు ఎంతో ఆనందపడ్డాడు. అశోకసుందరీ ఇచ్చిన శాపం వృధా అయిందని ఆ రాక్షసుడు భావించాడు.
హర్షేణ మహతావిష్టః స హుండో దానవేశ్వరః । కుంజల ఉవాచ- ప్రభాతే విమలే జాతే వశిష్ఠో మునిసత్తమః
అంత ఆనందంతో నిండిన హుండ అనే దానవాధిపతి ఇలా అన్నాడు— కుంజలుడు చెప్పాడు: తెల్లవారినప్పుడు, పవిత్రమైన ఉదయం వచ్చినపుడు, మహర్షి వశిష్ఠుడు,
బహిర్గతో హి ధర్మాత్మా కుటీద్వారాత్ప్రపశ్యతి । సంపూర్ణం బాలకం దృష్ట్వా దివ్యలక్షణసంయుతమ్
ఆ ధర్మాత్ముడు గుడిసె తలుపు బయటకు వచ్చి, అక్కడ ఉన్న ఆ బాలుడిని చూసాడు. ఆ బాలుడు దివ్య లక్షణాలతో సంపూర్ణంగా ఉన్నాడు.
సంపూర్ణేందుప్రతీకాశం సుందరం చారులోచనమ్ । వశిష్ఠ ఉవాచ- పశ్యంతు మునయః సర్వే యూయమాగత్య బాలకమ్
ఆ బాలుడు పూర్ణచంద్రునిలా ప్రకాశిస్తూ, అందంగా, ఆకర్షణీయమైన కళ్లతో ఉన్నాడు. వశిష్ఠుడు ఇలా అన్నాడు: మునులు అందరూ వచ్చి ఈ బాలుడిని చూడండి.
కస్య కేన సమానీతం రాత్రౌ ద్వారాంగణే మమ । దేవగంధర్వగర్భాభం రాజలక్షణసంయుతమ్
ఈ బాలుడు ఎవరిది? ఎవరు ఈ రాత్రి నా గుడిసె తలుపు వద్దకు తీసుకొచ్చారు? దేవతలు, గంధర్వులు పుట్టినవాడిలా, రాజలక్షణాలతో ఉన్నాడు.
కందర్పకోటిసంకాశం పశ్యంతు మునయోఽమలమ్ । మహాకౌతుకసంయుక్తా హృష్టా ద్విజవరాస్తతః
ఈ బాలుడు కోటి మన్మథులా మెరిసిపోతున్నాడు, మునులు అందరూ ఈ అమలమైన వాడిని చూడండి. అప్పుడు ద్విజశ్రేష్ఠులు ఆశ్చర్యంతో, ఆనందంతో నిండిపోయారు.
సమపశ్యన్సుతం తే తు ఆయోశ్చైవ మహాత్మనః । వశిష్ఠః స తు ధర్మాత్మా జ్ఞానేనాలోక్య బాలకమ్
వారు ఆ మహాత్ముడు ఆయువు కుమారుడిని చూశారు. వశిష్ఠుడు ఆ బాలుడిని తన జ్ఞానంతో పరిశీలించి,
ఆయుపుత్రం సమాజ్ఞాతం చరిత్రేణ సమన్వితమ్ । వృత్తాంతం తస్య దుష్టస్య హుణ్డస్యాపి దురాత్మనః
ఆయన ఆయువు కుమారుడని, మంచి స్వభావం కలవాడని తెలుసుకున్నాడు. అలాగే హుండ అనే దుష్టుని చెడు కార్యాలన్నీ కూడా గ్రహించాడు.
కృపయా బ్రహ్మపుత్రస్తు సముత్థాయ సుబాలకమ్ । కరాభ్యామథ గృహ్ణాతి యావద్ద్విజో వరోత్తమః
బ్రహ్మ కుమారుడు కరుణతో లేచి, ఆ అందమైన బాలుడిని తన చేతులతో ఎత్తుకున్నాడు, ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడు.
తావత్పుష్పసువృష్టిం చ చక్రుర్దేవాః సుతోపరి । లలితం సుస్వరం గీతం జగుర్గంధర్వకిన్నరాః
అప్పుడే దేవతలు ఆ బాలుడిపై పుష్పవృష్టి చేశారు. గంధర్వులు, కిన్నరులు మధురమైన స్వరాలతో పాటలు పాడారు.
ఋషయో వేదమంత్రైస్తు స్తువంతి నృపనందనమ్ । వశిష్ఠస్తం సమాలోక్య వరం వై దత్తవాంస్తదా
ఋషులు వేదమంత్రాలతో ఆ రాజకుమారుని స్తుతించారు. వశిష్ఠుడు ఆ బాలుడిని చూసి, అప్పుడు ఒక వరం ఇచ్చాడు.
నహుషేత్యేవ తే నామ ఖ్యాతం లోకే భవిష్యతి । హుషితో నైవ తేనాపి బాలభావైర్నరాధిప
నీ పేరు నహుషుడిగా లోకంలో ప్రసిద్ధి చెందుతుంది. నరాధిపా, చిన్నవయసులోనూ హుండ వల్ల నీవు ఏమీ నష్టపోవవు.
తస్మాన్నహుష తే నామ దేవపూజ్యో భవిష్యసి। జాతకర్మాదికం కర్మ తస్య చక్రే ద్విజోత్తమః
అందువల్ల నీ పేరు నహుషుడే, దేవతలు కూడా నిన్ను పూజిస్తారు. ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడు జన్మకర్మ మొదలైన అన్ని శుభకార్యాలు చేశాడు.
వ్రతదానం విసర్గం చ గురుశిష్యాదిలక్షణమ్। వేదం చాధీత్య సంపూర్ణం షడంగం సపదక్రమమ్
వ్రతాలు, దానాలు, ఉపనయనం, గురుశిష్య లక్షణాలు అన్నీ నిర్వహించాడు. ఆ బాలుడు వేదాన్ని, దాని ఆరు భాగాలను, పదక్రమాన్ని పూర్తిగా అభ్యసించాడు.
సర్వాణ్యేవ చ శాస్త్రాణి అధీత్య ద్విజసత్తమాత్। వశిష్ఠాచ్చ ధనుర్వేదం సరహస్యం మహామతిః
అన్ని శాస్త్రాలను ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుని వద్ద నేర్చుకున్నాడు. వశిష్ఠుని వద్ద ధనుర్వేదం, దాని రహస్యాలన్నీ కూడా గ్రహించాడు, మహామతి.
శస్త్రాణ్యస్త్రాణి దివ్యాని గ్రాహమోక్షయుతాని చ। జ్ఞానశాస్త్రాదికం న్యాయ రాజనీతిగుణాదికాన్
దివ్యాయుధాలు, శస్త్రాలు, వాటి ప్రయోగ, ఉపసంహరణ విధానాలు నేర్చుకున్నాడు. జ్ఞానశాస్త్రాలు, న్యాయం, రాజనీతి, ఇతర గుణాలూ అభ్యసించాడు.
వశిష్ఠాదాయుపుత్రశ్చ శిష్యరూపేణ భక్తిమాన్। ఏవం స సర్వనిష్పన్నో నాహుషశ్చాతిసుందరః
వశిష్ఠుని శిష్యుడిగా, ఆ యు కుమారుడు నాహుషుడు, భక్తితో కూడి, అన్ని విద్యల్లో నిపుణుడై, అపూర్వమైన అందంతో ప్రకాశించాడు.
వశిష్ఠస్య ప్రసాదాచ్చ చాపబాణధరోభవత్
వశిష్ఠుని కృపవల్ల, అతడు విల్లు బాణాలు ధరించే వీరుడయ్యాడు.
ఇతి శ్రీపద్మపురాణే భూమిఖండే వేనోపాఖ్యానే గురుతీర్థమాహాత్మ్యే చ్యవనచరిత్రే పంచోత్తరశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో, భూమిఖండంలో, వేనుని కథలో, గురుతీర్థ మహిమను వివరించే, చ్యవనుని చరిత్రలో, నూరు అయిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
కుంజల ఉవాచ- ఆయుభార్యా మహాభాగా స్వర్భానోస్తనయా సుతమ్ । అపశ్యంతీ సుబాలం తం దేవోపమమనౌపమమ్
కుంజలుడు ఇలా అన్నాడు — ఆయువు భార్య, స్వర్భానువు కుమార్తె, మహాభాగ్యవంతురాలు, తన చిన్నవయసు కుమారుని, దేవతలకు సమానంగా, అపూర్వంగా చూసింది.